Adhyaya 82

Verse 1

सूत उवाच । तद्दृष्ट्वा पुंडरीकाक्षो गरुडस्य विचेष्टितम् । विस्मितश्चिंतयामास किमिदं सांप्रतं स्थितम्

সূত উৱাচ: গৰুড়ৰ এই অদ্ভুত আচৰণ দেখি পদ্মনয়ন প্ৰভু বিস্মিত হ’ল আৰু মনতে ভাবিলে—“এয়া এতিয়া হঠাতে কেনে অৱস্থা উপস্থিত হ’ল?”

Verse 2

अपि वज्रप्रहारेण यस्य रोमापि न च्युतम् । तौ पक्षौ सहसा चास्य कथं निपतितौ भुवि

“যাৰ গাত বজ্ৰাঘাত পৰিলেও এটা ৰোমো নসৰে, তাৰ দুটা পাখি হঠাতে কেনেকৈ পৃথিৱীত খসিল?”

Verse 3

नूनमेतेन या स्त्रीणां कृता निंदा महात्मना । दूषितं ब्रह्मचर्यं यच्छांडिलीं समवेक्ष्य च

“নিশ্চয় এই মহাত্মাই নাৰীৰ নিন্দা কৰিছিল, আৰু শাণ্ডিলীক চোৱা সময়ত ব্ৰহ্মচৰ্যৰ আদৰ্শ কলুষিত কৰিলে; সেই কাৰণেই এই ঘটনা ঘটিল।”

Verse 4

अनया पातितौ पक्षौ तपःशक्तिप्रभावतः । नान्यस्य विद्यते शक्तिरीदृशी भुवनत्रये

“তপস্যাৰ শক্তিৰ প্ৰভাৱত তাইয়েই এই পাখি দুটা পেলাই দিলে। ত্ৰিভুৱনত আন কাৰো এনে শক্তি নাই।”

Verse 5

ततः प्रसादयामास शांडिलीं गरुडध्वजः । तदर्थं विनयोपेतः स्मितं कृत्वा द्विजोत्तमाः

তাৰ পাছত গৰুড়ধ্বজ প্ৰভুৱে শাণ্ডিলীক প্ৰসন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। সেই উদ্দেশ্যে বিনয়ে ভৰপূৰ হৈ, মৃদু হাসি কৰি, দ্বিজোত্তমাক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 6

श्रीभगवानुवाच । सामान्यवचनं प्रोक्तं सर्वस्त्रीणामनेन हि । तत्किमर्थं महाभागे त्वया चैवेदृशः कृतः

শ্ৰীভগৱানে ক’লে: “তেওঁ সকলো নাৰীৰ বিষয়ে কেৱল সাধাৰণ কথা কৈছিল। তেন্তে, হে মহাভাগে, তুমি কিয় এনে কাৰ্য কৰিলে?”

Verse 7

शांडिल्युवाच । मम वक्त्रं समालोक्य स्मितं चक्रे जनार्दन । स्त्रीनिंदा विहितानेन स्वमत्यापि जगद्गुरो

শাণ্ডিল্য ক’লে: “হে জনাৰ্দন, তেওঁ মোৰ মুখলৈ চাই হাঁহিলে। কিন্তু হে জগতগুৰু, নিজৰ ভ্ৰান্ত মতিতেই তেওঁ নাৰী-নিন্দাৰ দোষ কৰিলে।”

Verse 8

एतस्मात्कारणादस्य निग्रहोऽयं मया कृतः । मनसा न च वाक्येन न च केशव कर्मणा

“এই কাৰণেই মই তেওঁৰ ওপৰত এই নিগ্ৰহ আৰোপ কৰিলোঁ। কিন্তু হে কেশৱ, মনেও নহয়, বাক্যেও নহয়, কৰ্মেও নহয়—ব্যক্তিগত বিদ্বেষে মই একো কৰা নাই।”

Verse 9

श्रीभगवानुवाच । तथापि कुरु चास्य त्वं प्रसादं गतकल्मषे । मम वाक्यानुरोधेन यदिमां मन्यसे शुभे

শ্ৰীভগৱানে ক’লে: “তথাপি, হে শুভে, যাৰ কল্মষ নাশ পাইছে, তুমি তেওঁক অনুগ্ৰহ দিয়া। যদি তুমি মোক প্ৰিয় বুলি মানা, তেন্তে মোৰ বাক্যৰ অনুৰোধত এই কৰ।”

Verse 10

शांडिल्युवाच । मनसापि मया ध्यातं शुभं वा यदिवाऽशुभम् । नान्यथा जायते देव विशेषात्कोपयुक्तया

শাণ্ডিল্য ক’লে: “হে দেৱ, মনত যি ধ্যান কৰা হয়—শুভ হওক বা অশুভ—সেয়া অন্যথা নহয়; বিশেষকৈ ক্ৰোধেৰে যুক্ত হ’লে।”

Verse 11

तस्मादेष ममादेशादाराध यतु शंकरम् । पक्षलाभाय नान्यस्य शक्तिर्दातुं व्यवस्थिता

সেয়ে মোৰ আদেশ অনুসাৰে তেওঁ শংকৰৰ আৰাধনা কৰক; পাখি পুনৰ লাভ কৰিবলৈ আন কোনো শক্তিক এই দান দিবলৈ নিযুক্ত কৰা হোৱা নাই।

Verse 12

अथवा पुंडरीकाक्ष रूपमीदृग्व्यवस्थितः । एष संस्थास्यते लोके सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

অথবা, হে পুণ্ডৰীকাক্ষ (কমলনয়ন), এইদৰে ৰূপত স্থিত হৈ তেওঁ জগতত থাকিব; এই সত্য মই ঘোষণা কৰোঁ।

Verse 13

सूत उवाच । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तं प्रोवाच जनार्दनः । गरुडं दैन्यसंयुक्तं भासपिंडोपमं स्थितम्

সূত ক’লে: তাইৰ বাক্য শুনি জনাৰ্দনে তেওঁক ক’লে—দুঃখে আচ্ছন্ন গৰুড়ক, যি নিস্তেজ ধাতুৰ গোটৰ দৰে থিয় হৈ আছিল।

Verse 14

एष एव वरश्चास्या द्विपदेश्या द्विजोत्तम । पक्षलाभाय यत्प्रोक्तं तव शंभुप्रसादनम्

হে দ্বিজোত্তম, দুটা পদক্ষেপে উপদেশ পাবলগীয়া তাইৰ বাবে এইয়েই বৰ: পাখি পুনৰ লাভ কৰিবলৈ যি কোৱা হৈছে, সেয়া শম্ভুৰ প্ৰসন্নতা লাভ কৰা।

Verse 15

तस्मादाराधय क्षिप्रं त्वं देवं शशिशेखरम् । अव्यग्रं चित्तमास्थाय दिवारात्रमतंद्रितः

সেয়ে তুমি শীঘ্ৰে চন্দ্ৰশিৰোধাৰী দেৱ শশিশেখৰ (শিৱ)ক আৰাধনা কৰা; মন অবিক্ষিপ্ত কৰি, দিন-ৰাতি অলসতা নকৰিবা।

Verse 16

येन ते तत्प्रभावेन भूयः स्यात्तादृशं वपुः । तस्य देवस्य माहात्म्यादचिरादपि काश्यप

সেই প্ৰভুৰ সেই প্ৰভাৱত তোমাৰ দেহ পুনৰ আগৰ দৰে হ’ব; সেই দেৱৰ মাহাত্ম্যৰ বলত, হে কাশ্যপ, অতি সোনকালেই ই ঘটিব।

Verse 17

तच्छ्रुत्वा गरुडस्तूर्णं धृतपाशुपतव्रतः । संस्थाप्य देवमीशानं ततस्तं तोषमानयत्

এই কথা শুনি গৰুড়ে তৎক্ষণাৎ পাশুপত ব্ৰত গ্ৰহণ কৰিলে। বিধিমতে ঈশান প্ৰভু (শিৱ)ক প্ৰতিষ্ঠা কৰি, তাৰ পাছত তেওঁক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 18

चांद्रायणानि कृच्छ्राणि तथा सांतपनानि च । प्राजापत्यानि चक्रेऽथ पाराकाणि तदग्रतः

তেওঁ চান্দ্ৰায়ণ অনুশীলন, কৃচ্ছ্ৰ প্ৰায়শ্চিত্ত আৰু সান্তপন তপস্যা কৰিলে; আৰু সেই প্ৰভুৰ সন্মুখত প্ৰাজাপত্য আৰু পাৰাক বিধানও পালন কৰিলে।

Verse 19

स्नात्वा त्रिषवणं पश्चाद्भस्मस्नान परायणः । जपन्रुद्रशिरो रुद्रान्नीलरुद्रांस्तथापरान्

তিন সৱণ স্নান কৰি, তাৰ পাছত পবিত্ৰ ভস্মস্নানত পৰায়ণ হৈ, তেওঁ ৰুদ্ৰশিৰস, ৰুদ্ৰস্তোত্ৰ, নীলৰুদ্ৰ আৰু তদনুৰূপ অন্য মন্ত্ৰসমূহ জপ কৰিছিল।

Verse 20

चक्रे पूजां स्वयं तस्य स्नापयित्वा यथाविधि । बलिपूजोपहारांश्च विधानेन प्रयच्छति

তেওঁ নিজেই তেওঁৰ পূজা কৰিলে, বিধিমতে দেৱতাক স্নান কৰালে; আৰু বিধান অনুসাৰে বলি, পূজাসন্মান আৰু অন্যান্য উপহাৰ অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 21

एवं तस्य व्रतस्थस्य जपपूजापरस्य च । ततो वर्षसहस्रांते गतस्तुष्टिं महेश्वरः । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति वृणुष्वेष्टं द्विजोत्तम

এইদৰে তেওঁ ব্ৰতত অচল হৈ জপ-পূজাত নিমগ্ন আছিল। হাজাৰ বছৰৰ অন্তত মহেশ্বৰ সন্তুষ্ট হৈ ক’লে—“মই বৰদাতা; হে দ্বিজোত্তম, যি ইচ্ছা সেয়া বাছি লোৱা।”

Verse 22

गरुड उवाच । पश्यावस्थां ममेशान शांडिल्या या विनिर्मिता । पक्षपातः कृतोऽस्माकं तमहं प्रार्थयामि वै

গৰুড়ে ক’লে: “হে ঈশান, শাণ্ডিলীয়ে সৃষ্টি কৰা মোৰ এই অৱস্থা চাওক। আমাৰ বিৰুদ্ধে পক্ষপাত কৰা হৈছে; সেই কাৰণে মই সত্যই আপোনাক প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ।”

Verse 23

त्वयात्रैव सदा लिंगे स्थेयं हर ममाधुना । मम वाक्यादसंदिग्धं यदि चेष्टं प्रयच्छसि

“সেইহেতু, হে হৰ, আজিৰ পৰা আপুনি ইয়াতেই এই লিঙ্গত সদায় বাস কৰক। এই মোৰ নিশ্চিত অনুৰোধ—যদি আপুনি মোৰ ইচ্ছা দান কৰে।”

Verse 24

भगवानुवाच । अद्यप्रभृति मे चात्र लिंगे वासो भविष्यति । त्वं च तद्रूपसंपन्नो विशेषाद्बलवेगभाक्

ভগৱানে ক’লে: “আজিৰ পৰা মোৰ বাস নিশ্চয়েই ইয়াত এই লিঙ্গত হ’ব। আৰু তুমিও সেই ৰূপে বিভূষিত হ’বা, বিশেষকৈ বল আৰু বেগেৰে সমৃদ্ধ।”

Verse 25

भविष्यसि न संदेहो मत्प्रसादाद्विहंगम । एवमुक्त्वाथ तं देवः स्वयं पस्पर्श पाणिना

“এনেকুৱাই হ’ব—কোনো সন্দেহ নাই—মোৰ প্ৰসাদত, হে পক্ষী।” এইদৰে কৈ দেৱতাই নিজ হাতেৰে তাক স্পৰ্শ কৰিলে।

Verse 26

ततोऽस्य पक्षौ संजातौ तत्क्षणादेव सुन्दरौ । तथा रोमाणि दिव्यानि जातरूपोपमानि च

তেতিয়াই সেই ক্ষণতে তাৰ বাবে সুন্দৰ পাখি ওলাল; আৰু তাৰ পাখিৰ ৰোম দিৱ্য হৈ উঠিল—ঝলমল সোণৰ দৰে।

Verse 27

ततः प्रणम्य तं देवं प्रहष्टः स विहंगमः । गतः स्वभवनं पश्चादनुज्ञाप्य महेश्वरम्

তাৰ পাছত আনন্দিত সেই পখীজনে সেই দেৱতাক প্ৰণাম কৰিলে; আৰু মহাদেৱৰ অনুমতি লৈ পাছত নিজৰ নিবাসলৈ উভতি গ’ল।

Verse 29

तस्य चायतने पुण्ये योगात्प्राणान्परित्यजेत् । प्रायोपवेशनं कृत्वा न स भूयोऽपि जायते

আৰু সেই পুণ্যময় আশ্ৰমত যোগ-স্থিতিৰে প্ৰাণ ত্যাগ কৰিব পাৰি; প্ৰায়োপৱেশন ব্ৰত গ্ৰহণ কৰিলে সি পুনৰ জন্ম নলয়।

Verse 30

अपि पाप समाचारः कौलो वा निर्घृणोऽपि वा । ब्रह्मघ्नो वा सुरापो वा चौरो वा भ्रूणहाऽपि वा

যদিও কোনো জন পাপাচাৰী—কৌল মতৰ হওক বা নিৰ্দয় হওক—ব্ৰাহ্মণঘাতক হওক, সুৰাপানী হওক, চোৰ হওক, বা ভ্ৰূণহন্তা হওক—

Verse 31

त्रिकालं पूजयन्यस्तु श्रद्धापूतेन चेतसा । संवत्सरं वसेत्सोऽपि शिवलोके महीयते

কিন্তু যি জনে তিনিও বেলাত শ্ৰদ্ধাৰে পবিত্ৰ হোৱা চিত্তে (তাত) পূজা কৰে আৰু এক বছৰ বাস কৰে—সিও শিৱলোকে সন্মানিত হয়।

Verse 32

अथवा सोमवारेण यस्तं पश्यति मानवः । कृत्वा क्षणं सुभक्त्या यो यावत्संवत्सरं द्विजाः

অথবা, হে দ্বিজসকল, যি মানুহে সোমবাৰে তেওঁৰ দৰ্শন কৰে আৰু শুদ্ধ ভক্তিৰে ক্ষণমাত্ৰও নিবেদন কৰে, সি যেন পূৰ্ণ এক বছৰৰ সেৱাৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 33

सोऽपि याति न संदेहः पुरुषः शिवमन्दिरे । विमानवरमारूढः सेव्यमानोऽप्सरोगणैः

সেই মানুহেও—সন্দেহ নাই—শিৱৰ ধাম-মন্দিৰলৈ যায়; উত্তম দিৱ্য বিমানত আৰূঢ় হৈ, অপ্সৰাগণৰ দ্বাৰা সেবিত হয়।

Verse 34

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कलिकाले विशेषतः । द्रष्टव्यो वै सुपर्णाख्यो देवः श्रद्धासमन्वितैः

সেয়ে, সকলো প্ৰচেষ্টাৰে—বিশেষকৈ কলিযুগত—শ্ৰদ্ধাযুক্ত লোকসকলে সুপৰ্ণ নামে খ্যাত দেৱতাক নিশ্চয় দৰ্শন কৰিব লাগে।

Verse 35

संत्याज्याश्च तथा प्राणास्तदग्रेप्रायसंश्रितैः । वांछद्भिः शिवसांनिध्यं सत्यमेतन्मयोदितम्

আৰু তেওঁৰ সন্মুখতেই, যিসকলে প্ৰায় (ব্ৰতবদ্ধ অন্তিম উপবাস) আশ্ৰয় লয়, সিহঁতে প্ৰাণো ত্যাগ কৰিব—যদি শিৱৰ সান্নিধ্য কামনা কৰে। এই সত্য, মোৰ দ্বাৰা ঘোষিত।