Adhyaya 250

Verse 1

वाण्युवाच । बिल्वपत्रस्य माहात्म्यं कथितुं नैव शक्यते । तवोद्देशेन वक्ष्यामि महेन्द्र शृणु तत्त्वतः

ৱাণীয়ে ক’লে: বিল্বপাতৰ মাহাত্ম্য সম্পূৰ্ণকৈ কোৱা সম্ভৱ নহয়। তথাপি তোমাৰ উদ্দেশ্যে, হে মহেন্দ্ৰ, মই ক’ম—তত্ত্বটো যথাৰ্থভাৱে শুনা।

Verse 2

विहारश्रममापन्ना देवी गिरिसुता शुभा । ललाटफलके तस्याः स्वेदबिन्दुरजायत

বিহাৰত ক্লান্ত হৈ পৰিল শুভা গিৰিসুতা দেৱী। তেখেতৰ ললাটফলকত ঘামৰ এটা বিন্দু উৎপন্ন হ’ল।

Verse 3

स भवान्या विनिक्षिप्तो भूतले निपपात च । महातरुरयं जातो मन्दरे पर्वतोत्तमे

সেই বিন্দুটি ভৱানীয়ে এৰি দিলে আৰু ভূতলত পৰি গ’ল। তাৰ পৰাই পৰ্বতশ্ৰেষ্ঠ মন্দৰত এই মহান গছ জন্মিল।

Verse 4

ततः शैलसुता तत्र रममाणा ययौ पुनः । दृष्ट्वा वनगतं वृक्षं विस्मयोत्फुल्ललोचना

তাৰ পাছত শৈলসুতা পাৰ্বতী তাত আনন্দেৰে বিচৰণ কৰি পুনৰ আগবাঢ়িল। বনৰ ভিতৰত থকা গছটো দেখি তাইৰ চকু বিস্ময়ে প্ৰস্ফুটিত হ’ল।

Verse 5

जयां च विजयां चैव पप्रच्छ च सखीद्वयम् । कोऽयं महातरुर्दिव्यो विभाति वनमध्यगः । दृश्यते रुचिराकारो महाहर्षकरो ह्ययम्

তাই দুজনী সখী—জয়া আৰু বিজয়াক—সুধিলে: “বনৰ মাজত দীপ্তিমান এই মহান দিৱ্য গছ কোন? ই অতি মনোমোহা ৰূপে দেখা যায় আৰু নিশ্চয়েই মহা আনন্দ দান কৰে।”

Verse 6

जयोवाच । देवि त्वद्देहसंभूतो वृक्षोऽयं स्वेदबिन्दुजः । नामाऽस्य कुरु वै क्षिप्रं पूजितः पापनाशनः

জয়াই ক’লে: “দেৱী, এই গছ তোমাৰ দেহৰ পৰা উৎপন্ন—তোমাৰ ঘামৰ এটা বিন্দুৰ পৰা জন্ম। অনুগ্ৰহ কৰি শীঘ্ৰে ইয়াৰ নাম দিয়া; পূজিত হ’লে ই পাপ নাশ কৰে।”

Verse 7

पार्वत्युवाच । यस्मात्क्षोणीतलं भित्त्वा विशिष्टोऽयं महातरुः

পাৰ্বতীয়ে ক’লে: “যিহেতু এই মহান গছ মাটিৰ তল ভেদ কৰি ফুটি উঠিছে, সেয়েহে ই বিশেষ আৰু অদ্ভুত।”

Verse 8

उदतिष्ठत्समीपे मे तस्माद्बिल्वो भवत्वयम् । इमं वृक्षं समासाद्य भक्तितः पत्रसंचयम्

“ই ইমানেই মোৰ ওচৰত উঠি দাঁড়াল, সেয়েহে ই ‘বিল্ব’ নামে পৰিচিত হওক। ভক্তিভাৱে এই গছৰ ওচৰলৈ গৈ ইয়াৰ পাতৰ সংহতি সংগ্ৰহ কৰিব…”

Verse 9

आहरिष्यत्यसौ राजा भविष्यत्येव भूतले । यः करिष्यति मे पूजां पत्रैः श्रद्धासमन्वितः

ভূতলত নিশ্চয় এজন ৰজা উদয় হ’ব, যিয়ে এই পাতসমূহ আনি শ্ৰদ্ধাৰে সৈতে সেই পাতেই মোৰ পূজা কৰিব।

Verse 10

यंयं काममभिध्यायेत्तस्य सिद्धिः प्रजायते । यो दृष्ट्वा बिल्वपत्राणि श्रद्धामपि करिष्यति

যি যি কামনা মনত ধ্যান কৰে, তাৰ সিদ্ধি জন্ম লয়। আৰু যিয়ে বিল্বপাত দেখিয়েই শ্ৰদ্ধাও জাগ্ৰত কৰে…

Verse 11

पूजनार्थाय विधये धनदाऽहं न संशयः । पत्राग्रप्राशने यस्तु करिष्यति मनो यदि । तस्य पापसहस्राणि यास्यंति विलयं स्वयम

পূজা আৰু বিধি-পালনৰ নিমিত্তে মই নিশ্চয় ধনদায়িনী হওঁ—ইয়াত সন্দেহ নাই। আৰু যিয়ে পাতৰ আগভাগ আস্বাদন কৰাৰ সংকল্প মনত কৰে, তাৰ হাজাৰ হাজাৰ পাপ আপুনি আপুনি লয় হয়।

Verse 12

शिरः पत्राग्रसंयुक्तं करोति यदि मानवः । न याम्या यातना ह्यस्य दुःखदात्री भविष्यति

যদি কোনো মানুহে পাতৰ আগভাগ শিৰত ধাৰণ কৰে, তেন্তে তাৰ বাবে যমীয় যাতনা দুঃখদায়িনী নহয়।

Verse 13

इत्युक्त्वा पार्वती हृष्टा जगाम भवनं स्वकम् । सखीभिः सहिता देवी गणैरपि समन्विता

এইদৰে কৈ আনন্দিতা পাৰ্বতী নিজৰ ভবনলৈ গ’ল। দেবী সখীসকলৰ সৈতে আৰু গণসকলৰ দ্বাৰাও সমন্বিতা আছিল।

Verse 14

वाण्युवाच । अयं बिल्वतरुः श्रेष्ठः पवित्रः पापनाशनः । तस्य मूले स्थिता देवी गिरिजा नात्र संशयः

ৱাণীয়ে ক’লে: “এই বিল্ব গছ শ্ৰেষ্ঠ—পবিত্ৰ আৰু পাপনাশক। ইয়াৰ মূলত দেৱী গিৰিজা অৱস্থিত; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 15

स्कन्धे दाक्षायणी देवी शाखासु च महेश्वरी । पत्रेषु पार्वती देवी फले कात्या यनी स्मृता

গছৰ কাণ্ডত তেওঁ দাক্ষায়ণী দেৱী নামে পৰিচিত; শাখাসমূহত মহেশ্বৰী। পাতত পাৰ্বতী দেৱী ৰূপে পূজিতা, আৰু ফলত কাত্যায়ণী বুলি স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 16

त्वचि गौरी समाख्याता अपर्णा मध्यवल्कले । पुष्पे दुर्गा समाख्याता उमा शाखांगकेषु च

ছালত তেওঁ গৌৰী নামে কোৱা হয়; ছালৰ ভিতৰৰ স্তৰত অপৰ্ণা। ফুলত তেওঁ দুৰ্গা নামে পৰিচিত, আৰু শাখাৰ সৰু সৰু অঙ্গত তেওঁ উমা।

Verse 17

कण्टकेषु च सर्वेषु कोटयो नवसंख्यया । शक्तयः प्राणिरक्षार्थं संस्थिता गिरिजाऽज्ञया

ইয়াৰ সকলো কাঁইটত শক্তিসমূহ অৱস্থিত—কোটি সংখ্যাত, নৱগুণে গণনা কৰা। প্ৰাণীৰ ৰক্ষাৰ্থে গিৰিজাৰ আজ্ঞাত সিহঁত স্থাপিত।

Verse 18

तां भजंति सुपत्रैश्च पूजयंति सनातनीम् । यंयं कामयते कामं तस्य सिद्धिर्भवेद्ध्रुवम्

শুভ পাতৰে তেওঁলোকে তাম ভজে আৰু সনাতনী দেৱীক পূজা কৰে। যি যি কামনা কোনোবাই কৰে, তাৰ সিদ্ধি সেইজনৰ বাবে নিশ্চয় হয়।

Verse 19

महेश्वरी सा गिरिजा महेश्वरी विशुद्धरूपा जनमोक्षदात्री । हरं च दृष्ट्वाथ पलाशमाश्रितं स्वलीलया बिल्ववपुश्चकार सा

সেই গিৰিজা—মহামহেশ্বৰী—অতি বিশুদ্ধ স্বৰূপা, জনসাধাৰণক মোক্ষ দানকাৰিণী। হৰক দেখি, পালাশ গছৰ তলত আশ্ৰিত থকা বুজি, নিজ দিৱ্য লীলাৰে বিল্ব গছৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 250

इति श्रीस्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातु र्मास्यमाहात्म्ये पैजवनोपाख्याने बिल्वोत्पत्तिवर्णनंनाम पञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্যাং সংহিতাৰ ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত—হাটকেশ্বৰক্ষেত্ৰমাহাত্ম্য, শেষশায়্যী উপাখ্যান, ব্ৰহ্মা-নাৰদ সংবাদ, চাতুৰ্মাস্য-মাহাত্ম্য আৰু পৈজৱন উপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত—“বিল্ব উৎপত্তিৰ বৰ্ণনা” নামৰ দ্বিশতপঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।