Adhyaya 235

Verse 1

ब्रह्मोवाच । दानधर्मं प्रशंसंति सर्वधर्मेषु सर्वदा । हरौ सुप्ते विशेषेण दानं ब्रह्मत्वकारणम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে: সকলো ধৰ্ম-নীতিৰ মাজত দানধৰ্ম সদায় প্ৰশংসিত। বিশেষকৈ চাতুৰ্মাস্যত হৰি দেব-নিদ্ৰাত থাকোঁতে দান কৰাই ব্ৰহ্ম-পদ লাভৰ কাৰণ হয়।

Verse 2

अन्नं ब्रह्म इति प्रोक्तमन्ने प्राणाः प्रतिष्ठिताः । तस्मादन्नप्रदो नित्यं वारिदश्च भवेन्नरः

কোৱা হৈছে—“অন্নই ব্ৰহ্ম”; অন্নতেই প্ৰাণ প্ৰতিষ্ঠিত। সেয়ে মানুহে সদায় অন্নদাতা আৰু জলদাতা হোৱা উচিত।

Verse 3

वारिदस्तृप्तिमायाति सुखमक्षय्यमन्नदः । वार्यन्नयोः समं दानं न भूतं न भविष्यति

জলদাতাই তৃপ্তি লাভ কৰে; অন্নদাতাই অক্ষয় সুখ পায়। জল আৰু অন্নৰ দানৰ সমান দান নাছিল, নাথাকিব।

Verse 4

मणिरत्नप्रवालानां रूप्यं हाटकवाससाम् । अन्येषामपि दानानामन्नदानं विशिष्यते

মণি-ৰত্ন, প্ৰৱাল, ৰূপ, সোণ আৰু বস্ত্ৰ আদি দানতকৈও—অন্য সকলো দানৰ মাজত অন্নদানেই সৰ্বোত্তম বুলি গণ্য।

Verse 6

वैकुण्ठपदवाञ्छा चेद्विष्णुना सह संगमे । सर्वपापक्षयार्थाय चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत्

যদি বৈকুণ্ঠ-পদৰ আকাঙ্ক্ষা থাকে আৰু বিষ্ণুৰ সৈতে সঙ্গম বিচাৰে, তেন্তে সকলো পাপ ক্ষয়ৰ বাবে চাতুৰ্মাস্যত অন্নদাতা হওক।

Verse 7

सत्यंसत्यं हि देवर्षे मयोक्तं तव नारद । जन्मांतरसहस्रेषु नादत्तमुपतिष्ठते

সত্যং সত্যং হে দেবর্ষে! নাৰদ, মই যি কৈছোঁ সেয়া অটল; সহস্ৰ জন্মান্তৰত যি দান দিয়া নহয়, সেয়া কেতিয়াও সহায় হৈ উপস্থিত নহয়।

Verse 8

तस्मादन्नप्रदानेन सर्वे हृष्यंति जन्तवः । देवाश्च स्पृहयंत्येनमन्नदानप्रदायिनम्

সেয়ে, অন্নদান কৰিলে সকলো জীৱ আনন্দিত হয়; আৰু দেৱতাসকলেও অন্নদান দানকাৰীক কামনা কৰে।

Verse 9

अन्नोदकप्रदानं च गोप्रदानं च नित्यदा । वेदपाठो वह्निहोमश्चातुर्मास्ये महाफलम्

নিত্য অন্ন-জল দান আৰু গোদান; তদুপৰি বেদপাঠ আৰু পবিত্ৰ অগ্নিত হোম—চাতুৰ্মাস্যত এইবোৰে মহাফল প্ৰদান কৰে।

Verse 10

भोजनं गुरुविप्राणां घृतदानं च सत्क्रिया । एतानि यस्य तिष्ठन्ति चातुर्मास्ये न मानवः

গুৰু আৰু ব্ৰাহ্মণসকলক ভোজন কৰোৱা, ঘৃতদান আৰু যথোচিত সৎকাৰ-ক্ৰিয়া—চাতুৰ্মাস্যত যাৰ ভিতৰত এই নীতি স্থিৰ থাকে, তেনে মানুহ অতি দুৰ্লভ।

Verse 11

सद्धर्मः सत्कथा चैव सत्सेवा दर्शनं सताम् । विष्षुपूजा रतिर्दाने चातुर्मास्येषु दुर्लभाः

সদ্ধৰ্ম, সৎকথা, সজ্জনৰ সেৱা আৰু সাধুসন্তৰ দৰ্শন; বিষ্ণুপূজা আৰু দানত ৰতি—চাতুৰ্মাস্যৰ মাহসমূহত এইবোৰ দুৰ্লভ।

Verse 12

पितॄनुद्दिश्य यो मर्त्यश्चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत् । सर्वपापविशुद्धात्मा पितृलोकमवामुयात्

যি মৰ্ত্য পিতৃসকলক উদ্দেশ্য কৰি চাতুৰ্মাস্যত অন্নদান কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা শুদ্ধ হৈ পিতৃলোক লাভ কৰে।

Verse 13

देवाः सर्वेऽन्नदानेन तृप्ता यच्छन्ति वांछितम् । पिपीलिकाऽपि यद्गेहाद्भक्ष्यमादाय गच्छति

অন্নদানে তৃপ্ত হৈ সকলো দেৱতাই ইচ্ছিত বৰ দান কৰে। আনকি ঘৰৰ পৰা পিপীলিকাই যদি এক কণ আহাৰ লৈ যায়, সেয়াও পুণ্যৰ কাৰণ হয়।

Verse 14

रात्रौ दिवाऽनिषिद्धान्नो ह्यन्नदानमनुत्तमम् । हरौ सुप्ते हि पापघ्नं वार्य मपि शत्रुषु

ৰাতি হওক বা দিন, নিষিদ্ধ নহোৱা অন্ন দান কৰাটো সৰ্বোত্তম দান। চাতুৰ্মাস্যত হৰি ভগৱান যোগনিদ্ৰাত থাকোঁতে, পানী অৰ্পণো পাপনাশক হয়—শত্ৰুৰ ক্ষেত্ৰতো।

Verse 15

चातुर्मास्ये दुग्धदानं दधि तक्रं महाफलम् । जन्मकाले येन बद्धः पिंडस्तद्दानमुत्तमम्

চাতুৰ্মাস্যত দুগ্ধদান, আৰু দধি-তক্ৰ (দই আৰু মথা) দান মহাফলদায়ী। জন্মকালে যি আহাৰে পোষিত হৈছিল, সেই দানকেই সৰ্বোত্তম দান বুলি কোৱা হয়।

Verse 16

शाकप्रदाता नरकं यमलोकं न पश्यति । वस्त्रदः सोमलोकं च वसेदाभूतसंप्लवम्

যি শাক-সব্জি দান কৰে, সি নৰক বা যমলোক নেদেখে। আৰু যি বস্ত্ৰ দান কৰে, সি মহাপ্ৰলয়লৈকে সোমলোকত বাস কৰে।

Verse 17

सुप्ते देवे यथाशक्ति ह्यन्यासु प्रतिमासु च । पुष्पवस्त्रप्रदानेन सन्तानं नैव हीयते

চাতুৰ্মাস্যত দেৱতা পবিত্ৰ নিদ্ৰাত থাকোঁতে, আৰু অন্য মাহতো নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে, ফুল আৰু বস্ত্ৰ দান কৰিলে বংশধাৰা কেতিয়াও ক্ষয় নাযায়।

Verse 18

चन्दनागुरुधूपं च चातुर्मास्ये प्रयच्छति । पुत्रपौत्रसमायुक्तो विष्णुरूपी भवेन्नरः

যি চাতুৰ্মাস্যত চন্দন, আগৰু আৰু ধূপ দান কৰে, সি পুত্ৰ-পৌত্ৰেৰে সমৃদ্ধ হয়; সেই নৰ বিষ্ণুৰূপ দীপ্তি আৰু অনুগ্ৰহ লাভ কৰে।

Verse 19

सुप्ते देवे जगन्नाथे फलदानं प्रय च्छति । विप्राय वेदविदुषे यमलोकं न पश्यति

যেতিয়া জগন্নাথ প্ৰভু পবিত্ৰ নিদ্ৰাত থাকে, তেতিয়া যি ফল অৰ্পণ কৰি সেয়া বেদবিদ্‌ ব্ৰাহ্মণক দান কৰে, সি যমলোক নেদেখে।

Verse 20

विद्यादानं च गोदानं भूमिदानं प्रयच्छति । विष्णुप्रीत्यर्थमेवेह स तारयति पूर्वजान्

যি বিদ্যাদান, গোদান আৰু ভূমিদান কৰে—ইহা কেৱল বিষ্ণুৰ প্ৰীতিৰ বাবে—সি নিশ্চয় পৰলোকে নিজৰ পূৰ্বজসকলকো উদ্ধাৰ কৰে।

Verse 21

गुडसैंधवतैलादिमधुतिक्ततिलान्नदः । देवतायास्समुद्दिश्य तासां लोकं प्रयाति हि

যি গুড়, সৈন্ধৱ লৱণ, তেল আদি, মধু, তিক্ত ঔষধীয় দ্ৰব্য, তিল আৰু অন্ন দান কৰে—ইষ্টদেৱতাক উদ্দেশ্য কৰি—সি নিশ্চয় সেই দেৱতাৰ লোকলৈ গমন কৰে।

Verse 22

चातुर्मास्ये तिलान्दत्त्वा न भूयः स्तनपो भवेत् । यवप्रदाता वसते वासवं लोकमक्षयम्

চাতুৰ্মাস্যত তিল দান কৰিলে পুনৰ দুগ্ধপায়ী শিশুৰূপে জন্ম নহয়। যৱ দান কৰা জনে বাসৱ (ইন্দ্ৰ)ৰ অক্ষয় লোকত বাস কৰে।

Verse 23

हूयेत हव्यं वह्नौ च दानं दद्याद्द्विजातये । गावः सुपूजिताः कार्याश्चातुर्मास्ये विशेषतः

পবিত্ৰ অগ্নিত হব্য আহুতি দিয়া দ্বিজাতিক দান কৰিব লাগে। চাতুৰ্মাস্যত বিশেষকৈ গাইসমূহক যথাবিধি পূজা-সন্মান কৰা উচিত।

Verse 24

यत्किंचित्सुकृतं कर्म जन्मावधि सुसंचितम् । चातुर्मास्ये गते पात्रे विमुखे यन्न दीयते

জন্মাৱধি সাৱধানে সঞ্চিত যিকোনো পুণ্যকৰ্ম—চাতুৰ্মাস্যত যোগ্য পাত্ৰ আহি থাকিও যদি বিমুখ কৰি দান নকৰা হয়—

Verse 25

प्रणश्यति क्षणादेव वचना द्यस्तु प्रच्युतः । दिवसेदिवसे तस्य वर्द्धते च प्रतिश्रुतम्

যি নিজৰ বাক্যৰ পৰা বিচ্যুত হয় সি ক্ষণমাত্ৰতে বিনষ্ট হয়; আৰু দিনেদিনে তাৰ প্ৰতিশ্ৰুত বোজা বাঢ়ি যায়।

Verse 26

तस्मान्नैव प्रतिश्राव्यं स्वल्पमप्याशु दीयते । तावद्विवर्द्धते दानं यावत्तन्न प्रयच्छति

সেয়ে কেৱল প্ৰতিশ্ৰুতি নকৰিব; স্বল্প হলেও দান শীঘ্ৰে দি দিব লাগে। কিয়নো দান তেতিয়ালৈকে বাঢ়ে যেতিয়ালৈকে সেয়া অৰ্পণ কৰা নহয়।

Verse 27

यो मोहान्मनुजो लोके यावत्कोटिगुणं भवेत् । ततो दशगुणा वृद्धिश्चातुर्मास्ये प्रदातरि

যদি কোনো মানুহ মোহবশত এই লোকত নিজৰ কৰ্তব্য/পুণ্য কোটিগুণ কৰি তোলে, তেন্তে চাতুৰ্মাস্যত দাতাৰ বাবে সেয়া তাৰ ওপৰত পুনৰ দহগুণ বৃদ্ধি পায়।

Verse 28

नरके पतनं तस्य याव दिंद्राश्चतुर्दश । अतस्तु सर्वदा देयं नरैर्यत्तु प्रतिश्रुतम्

তেওঁৰ বাবে চৌদ্দ ইন্দ্ৰৰ কাল পৰ্যন্ত নৰকত পতন ঘটে। সেয়ে মানুহে যি প্ৰতিশ্ৰুতি দিছে, তাক সদায়েই দান কৰি পূৰণ কৰা উচিত।

Verse 29

अन्यस्मै न प्रदातव्यं प्रदत्तं नैव हारयेत् । चातुर्मास्येषु यः शय्यां द्विजाग्र्याय प्रयच्छति

যি দান কৰা হৈছে তাক আনক দিব নালাগে, আৰু দিয়া বস্তু পুনৰ কেতিয়াও কেঢ়ি ল’ব নালাগে। যিয়ে চাতুৰ্মাস্যত শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ)ক শয্যা অৰ্পণ কৰে—

Verse 30

वेदोक्तेन विधानेन न स याति यमालयम् । आसनं वारिपात्रं च भाजनं ताम्रभाजनम्

বেদোক্ত বিধান অনুসাৰে কৰিলে সি যমালয়লৈ নাযায়। (দানত) আসন, পানীৰ পাত্ৰ, বিভিন্ন ভাজন আৰু তাম্ৰপাত্ৰ দিয়া উচিত।

Verse 31

चातुर्मास्ये प्रयत्नेन देयं वित्तानुसारतः । सर्वदानानि विप्रेभ्यो ददत्सुप्ते जगद्गुरौ

চাতুৰ্মাস্যত যত্নসহ নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে দান দিয়া উচিত। জগদ্গুৰু বিষ্ণু যোগনিদ্ৰাত থাকোঁতে ব্ৰাহ্মণসকলক সকলো প্ৰকাৰ দান দিয়া—

Verse 32

आत्मानं पूर्वजैः सार्द्धं स मोचयति पातकात् । गौर्भूश्च तिलपात्रं च दीपदानमनुत्तमम्

সেয়া নিজৰ পিতৃ-পুৰুষসকলৰ সৈতে পাপৰ পৰা মুক্ত হয়। গোধন, ভূমিদান, তিলভৰা পাত্ৰ আৰু বিশেষকৈ অনুত্তম দীপদানৰ মহিমা প্ৰশংসিত।

Verse 33

ददद्विजातये मुक्तो जायते स ऋणत्रयात्

যি দ্বিজাত (দ্বিজ)ক দান দিয়ে, সি ত্ৰিৰিণৰ পৰা মুক্ত হয় আৰু সেই ঋণসমূহৰ পৰা মুক্ত হৈ জন্ম লাভ কৰে।

Verse 34

स विश्वकर्ता भुवनेषु गोप्ता स यज्ञभुक्सर्वफलप्रदश्च । दानानि वस्तुष्वधिदैवतं च यस्मिन्समुद्दिश्य ददाति मुक्तः

তেওঁ বিশ্বৰ কৰ্তা, সকলো লোকত ৰক্ষক; তেওঁ যজ্ঞভোক্তা আৰু সকলো ফল প্ৰদানকাৰী। যি ব্যক্তি বৈৰাগ্যসহ তেঁওক স্মৰণ কৰি, সকলো বস্তুত তেঁওক অধিদেৱতা বুলি জানি দান কৰে, সেই দান যথাযথভাৱে নিবেদিত হয়।

Verse 235

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने चातुर्मास्यमाहात्म्ये ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यदानमहिमवर्णनंनाम पञ्चत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত, শেষশায়ী উপাখ্যান আৰু চাতুৰ্মাস্য-মাহাত্ম্যত, ব্ৰহ্মা–নাৰদ সংবাদত “চাতুৰ্মাস্য দানৰ মহিমা-বৰ্ণনা” নামৰ ২৩৫তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।