Adhyaya 23

Verse 2

। सूत उवाच । तस्यैव पश्चिमे भागे मृगतीर्थमनुत्तमम् । अस्ति पुण्यतमं ख्यातं समस्ते धरणीतले । तत्र ये मानवास्तीर्थे सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः । चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां स्नानं कुर्वंतिभास्करे

সূত উৱাচ: সেই অঞ্চলৰেই পশ্চিম ভাগত মৃগতীৰ্থ নামৰ অনুত্তম তীৰ্থ আছে, যি সমগ্ৰ ধৰণীতলে অতি পুণ্যতম বুলি খ্যাত। যিসকল মানুহ দৃঢ় শ্ৰদ্ধাৰে, চৈত্ৰ শুক্ল পক্ষৰ চতুৰ্দশীত, সূৰ্যোদয়ৰ সময়ত সেই তীৰ্থত স্নান কৰে, তেওঁলোকে মহৎ ধৰ্মপুণ্য লাভ কৰে।

Verse 3

मध्ये स्थिते न ते यांति तिर्यग्योनौ कथंचन । अपि पापसमोपेता दोषैः सर्वैः समन्विताः

তাৰ পবিত্ৰ পৰিসৰৰ মাজত অৱস্থিত থাকিলে তেওঁলোকে কোনোভাবেই তিৰ্যক-যোনিত নাযায়—যদিও পাপৰে ভাৰাক্ৰান্ত আৰু সকলো দোষেৰে সমন্বিত হয়।

Verse 4

कृतघ्ना नास्तिकाश्चौरा मर्यादाभेदकास्तथा । स्नाता ये तत्र सत्तीर्थे ते यांति परमां गतिम् । विमानवरमारूढाः स्तूयमानाश्च किंनरैः

কৃতঘ্ন, নাস্তিক, চোৰ আৰু মৰ্যাদাভেদকসকলেও—যদি সেই সত্য তীৰ্থত স্নান কৰে—তেওঁলোকে পৰম গতি লাভ কৰে; উত্তম বিমানত আৰোহণ কৰি, কিন্নৰসকলে তেওঁলোকক স্তৱ কৰে।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । मृगतीर्थं कथं तत्र संजातं सूतनंदन । किं प्रभावं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

ঋষিসকলে ক’লে: হে সূতনন্দন, তাত মৃগতীৰ্থ কেনেকৈ উৎপন্ন হ’ল? তাৰ মহিমা আমাক কোৱা; আমাৰ কৌতূহল অতি মহান।

Verse 6

सूत उवाच । पूर्वं तत्र महारण्ये नानामृगगणावृते । नानाविहंगसंघुष्टे नानावृक्षसमाकुले

সূতে ক’লে: পূৰ্বে তাত এক মহাৰণ্য আছিল, নানা প্ৰকাৰৰ মৃগদলৰে পৰিপূৰ্ণ; নানা পাখিৰ কলৰৱে গুঞ্জিত আৰু নানা বৃক্ষৰে ঘন।

Verse 7

समायाता महारौद्रा लुब्ध काश्चापपाणयः । कृष्णांगा भ्रममाणास्ते यमदूता इवाऽपरे

তেতিয়া অতি ভয়ংকৰ লুব্ধ শিকারীসকল ধনু হাতে আহিল। ক’লা অঙ্গবিশিষ্ট হৈ ঘূৰি ফুৰা তেওঁলোক আন যমদূতৰ দৰে দেখা গ’ল।

Verse 8

एतस्मिन्नंतरे दृष्टं मृगयूथं तरोरधः । उपविष्टं सुविश्रब्धं तैस्तदा द्विज सत्तमाः

এই সময়তে, হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ, তেওঁলোকে গছৰ তলত এক মৃগদল দেখিলে—সেইখিনিতে নিশ্চিন্তভাৱে বহি, সম্পূৰ্ণ নিৰ্ভয়ে আছিল।

Verse 9

अथ तांल्लुब्धकान्दृष्ट्वा दूरतोऽपि भयातुराः । पलायनपराः सर्वे मृगा जग्मुर्द्रुतं ततः

তাৰ পাছত, সেই লুব্ধ শিকারীসকলক দূৰৰ পৰাই দেখি, ভয়াতুৰ হৈ সকলো মৃগ পলায়নৰ উদ্দেশ্যে তৎক্ষণাৎ সেখানৰ পৰা দৌৰি গ’ল।

Verse 10

अथ ते सन्निधौ दृष्ट्वा गंभीरं सलिलाशयम् । प्रविष्टा हरिणाः सर्वे भयार्ताः शरपीडिताः

তেতিয়া ওচৰত এক গভীৰ জলাশয় দেখি, ভয়ত কাতৰ আৰু শিকারীৰ শৰ-বিদ্ধ সকলো হৰিণ তাত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 11

ततस्तत्सलिलस्यांतस्ते मृगाः सर्व एव हि । मानुषत्वमनुप्राप्तास्तत्प्रभावा द्द्विजोत्तमाः

তাৰ পাছত সেই পবিত্ৰ জলৰ ভিতৰত সেই সকলো মৃগ নিশ্চয়েই মানৱত্ব লাভ কৰিলে, হে দ্বিজোত্তম! কেৱল সেই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱ-মহিমাৰ বলত।

Verse 12

अथ तान्मानुषीभूतान्पप्रच्छुर्लुब्धका मृगान् । मृगयूथं समायातं मार्गेणानेन सांप्रतम् । केन मार्गेण निर्यातं तस्माद्वदत मा चिरम्

তেতিয়া লুব্ধকসকলে মানৱ হোৱা সেই মৃগসকলক সুধিলে— “এমাত্ৰ এই পথে এটা হৰিণৰ দল আহিছিল; কোন পথে সি ওলাই গ’ল? শীঘ্ৰ কোৱা, বিলম্ব নকৰিবা।”

Verse 13

मानुषा ऊचुः । वयं ते हरिणाः सर्वे मानुषत्वं सुदुर्लभम् । तीर्थस्याऽस्य प्रभावेन प्राप्ताः सत्यं न संशयः

মানৱসকলে ক’লে— “আমিয়েই সেই সকলো হৰিণ আছিলোঁ। এই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত আমি অতি দুৰ্লভ মানৱত্ব লাভ কৰিলোঁ; ই সত্য, কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 15

स्नानमात्रात्ततः सर्वे दिव्यमाल्यानुलेपनाः । दिव्यगात्रधरा सर्वे संजाताः पार्थिवोत्तमाः

তাৰ পাছত কেৱল স্নানমাত্ৰে তেওঁলোক সকলোৱে দিব্য মালা আৰু সুগন্ধ লেপনেৰে বিভূষিত হ’ল; সকলোৱে তেজোময় দিব্য দেহ ধাৰণ কৰি পৃথিৱীত উত্তম পুৰুষ ৰূপে উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 16

ऋषय ऊचुः । अत्याश्चर्यमिदं सूत यत्त्वया परिकीर्तितम् । स्नानमात्रेण ते प्राप्ता लुब्धकास्तादृशं वपुः

ঋষিসকলে ক’লে: “হে সূত! তুমি যি বৰ্ণনা কৰিলা, সেয়া অতি আশ্চৰ্য—কেৱল স্নান-মাত্ৰে সেই লুব্ধক (শিকারী)সকলে তেনে দিৱ্য দেহ লাভ কৰিলে।”

Verse 17

तथा मानुष्यमापन्ना मृगास्तोयावगाहनात् । तत्कथं मेदिनीपृष्ठे तत्तीर्थं संबभूव ह

“তদ্ৰূপে, জলত অৱগাহন কৰাত মৃগসকলেও মানৱত্ব লাভ কৰিলে। তেন্তে এই মেদিনী-পৃষ্ঠত সেই তীৰ্থ কেনেকৈ উদ্ভৱ হ’ল?”

Verse 18

सूत उवाच । लिंगभेदोद्भवं तोयं यत्पुरा वः प्रकीर्तितम् । आच्छन्नं पांसुभिः कृत्स्नं वायुना शक्रशासनात्

সূতে ক’লে: “লিঙ্গভেদৰ পৰা উৎপন্ন সেই জল, যাৰ কথা মই পূৰ্বে তোমালোকক কৈছিলোঁ, ইন্দ্ৰৰ আদেশত বায়ুৱে ধূলিৰে সম্পূৰ্ণ আচ্ছাদিত কৰি পেলাইছিল।”

Verse 19

वल्मीकरंध्रमासाद्य तन्निष्क्रांतं पुनर्द्विजाः । कालेन महता तत्र प्रदेशे स्वल्पमेव हि

“উইপোকাৰ ঢিপৰ এটা ৰন্ধ্ৰ পোৱাত, হে দ্বিজসকল, সেই (জল) পুনৰ বাহিৰ ওলাই আহিল। বহু কাল পাৰ হ’লেও, সেই অঞ্চলত সেয়া অতি সামান্য পৰিমাণে মাত্ৰ প্ৰকাশ পালে।”

Verse 20

यत्र स्नातः पुरा सद्यस्त्रिशंकुः पृथिवीपतिः । दिव्यं वपुः पुनः प्राप्त श्चंडालत्वेन संस्थितः

“সেই স্থানতে পূৰ্বে পৃথিৱীপতি ৰজা ত্ৰিশঙ্কুৱে স্নান কৰিছিল; আৰু চণ্ডাল অৱস্থাত স্থিত থাকিলেও, তৎক্ষণাৎ পুনৰ দিৱ্য দেহ লাভ কৰিলে।”

Verse 21

एतस्मात्कारणात्तत्र स्नाताः सारंगलुब्धकाः । सर्वे पापविनिर्मुक्ताः संप्राप्ताः परमं वपुः

এই কাৰণতে তাত সাৰঙ্গ (হৰিণ) অনুসৰণ কৰা শিকারীয়ে স্নান কৰিলে; সকলোৱে পাপমুক্ত হৈ পৰম উৎকৃষ্ট দিৱ্য দেহ লাভ কৰিলে।