Adhyaya 212
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 212

Adhyaya 212

অধ্যায়ৰ আৰম্ভণিতে ঋষিসকলে হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰৰ প্ৰসঙ্গত বিশ্বামিত্ৰ-সম্পৰ্কিত তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য সূতক অনুৰোধ কৰে। সূতে বিশ্বামিত্ৰৰ অসাধাৰণ মহিমা বৰ্ণনা কৰি তেওঁৰ সৃষ্ট কুণ্ডৰ কথা কয়; তাত জাহ্নৱী (গঙ্গা) স্বৰূপ পৱিত্ৰ জল প্ৰকট হৈ পাপ-নাশক শক্তি প্ৰকাশ কৰে। সেই স্থানত ভাস্কৰ (সূৰ্য) দেৱতাৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু উপাসনাৰ বিধান আছে; মাঘ মাহৰ শুক্লপক্ষত ৰবিবাৰৰ সৈতে সপত্মী মিলিলে স্নান কৰি সূৰ্যপূজা কৰিলে কুষ্ঠৰোগ আৰু নৈতিক মলিনতা নাশ হয় বুলি কোৱা হৈছে। পশ্চিম-উত্তৰপশ্চিম দিশত ধন্বন্তৰিয়ে স্থাপন কৰা এক চিকিৎসাদায়ক বাপীৰ উল্লেখ আছে। ধন্বন্তৰিৰ তপস্যাত প্ৰসন্ন ভাস্কৰে বৰ দিয়ে—যথাযথ সময়ত স্নান কৰা লোকৰ ৰোগ তৎক্ষণাৎ উপশম হ’ব। তাৰ পিছত দৃষ্টান্তত অযোধ্যাৰ ৰজা ৰত্নাক্ষ অসাধ্য কুষ্ঠত পীড়িত হৈ এক কাৰ্পটিক ভিক্ষুকৰ পথপ্ৰদৰ্শনত তীৰ্থলৈ আহি বিধিমতে স্নান কৰি তৎক্ষণাত সুস্থ হয় আৰু ‘ৰত্নাদিত্য’ নামে সূৰ্যদেৱৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। আন দৃষ্টান্তত এজন বৃদ্ধ গোপালকে পশু বচাবলৈ গৈ অনিচ্ছাকৃতভাৱে পানীত নামিলে কুষ্ঠ নাশ হয়; পাছত নিয়মিত পূজা-জপ কৰি দুৰ্লভ আধ্যাত্মিক সিদ্ধি লাভ কৰে। শেষত স্নান, পূজা আৰু বহু সংখ্যক গায়ত্ৰী-জপৰ নিৰ্দেশ আৰু ফলশ্ৰুতি—আৰোগ্য, ইষ্টসিদ্ধি, আৰু বৈৰাগ্যবানৰ বাবে মোক্ষ; লগতে শ্ৰদ্ধাৰে গোধনাদি দান কৰিলে সন্ততি ৰোগৰ পৰা ৰক্ষা পায় বুলি কোৱা হৈছে।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । श्रुतं तीर्थत्रयं पुण्यं हाटकेश्वरसंज्ञिते । क्षेत्रेऽत्र यत्त्वया प्रोक्तमस्माकं सूतनंदन

ঋষিসকলে ক’লে: হাটকেশ্বৰ নামে এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত থকা তিনিটা পুণ্যময় তীৰ্থৰ কথা তোমাৰ মুখেৰে আমি শুনিলোঁ, হে সূতনন্দন।

Verse 2

विश्वामित्रीयमाहात्म्यं श्रोतुमिच्छामहे वयम् । सांप्रतं तत्समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

আমি বিশ্বামিত্ৰ-সম্পৰ্কীয় মাহাত্ম্য শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ। এতিয়া অনুগ্ৰহ কৰি সেয়া আমাক কওক; আমাৰ কৌতূহল অতি মহান।

Verse 3

सूत उवाच । समुद्रस्यापि पारोऽत्र लक्ष्यते च क्षितेरपि । तारकाणां मुनेस्तस्य न गुणानां द्विजोत्तमाः

সূত ক’লে: হে দ্বিজোত্তমসকল, ইয়াত সাগৰৰো পাৰ আৰু পৃথিৱীৰ সীমাও যেন দেখা যায়; কিন্তু সেই মুনিৰ গুণ—তাৰকাতকৈও উৎকৃষ্ট—মাপিব নোৱাৰি।

Verse 4

लक्ष्यते केनचित्पारो गाधेः पुत्रस्य धीमतः । क्षत्रियोऽपि द्विजत्वं यः संप्राप्तो द्विजसत्तमाः

গাধিৰ সেই ধীমান পুত্ৰৰ সীমা কোনে জানে? হে দ্বিজসত্তমসকল, যি ক্ষত্ৰিয় হৈও দ্বিজত্ব, ব্ৰাহ্মণ-পদ লাভ কৰিলে।

Verse 5

अंत्यजत्वं गतस्यापि त्रिशंकोः पृथिवीपतेः । यज्ञभागभुजो देवाः प्रत्यक्षेण विनिर्मिताः

অন্ত্যজ অৱস্থালৈ পতিত হোৱা ত্ৰিশংকু পৃথিৱীপতিৰ বাবেও, যজ্ঞভাগ গ্ৰহণকাৰী দেৱতাসকল প্ৰত্যক্ষে প্ৰকাশিত হৈছিল।

Verse 6

ब्रह्मणः स्पर्धया येन पुरा सृष्टिर्द्विजोत्तमाः । प्रारब्धा च ततो देवैः प्रणिपत्य निवारितः

হে দ্বিজোত্তমসকল, ব্ৰহ্মাৰ সৈতে স্পৰ্ধা কৰি তেওঁ পূৰ্বে সৃষ্টিকাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল; তাৰপিছত দেৱতাসকলে প্ৰণিপাত কৰি তাক নিবাৰণ কৰিলে।

Verse 7

तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं साप्रतं वदतो मम । श्रूयतां ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाश नम्

এতিয়া মোৰ মুখৰ পৰা সেই পবিত্ৰ তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য শুনা, হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকল—ই তীৰ্থে সকলো পাপ বিনাশ কৰে।

Verse 8

तेन तत्र कृतं कुण्डं स्वहस्तेन महात्मना । शस्त्रं विनापि भूपृष्ठं प्रविदार्य समंततः

তাত সেই মহাত্মাই নিজৰ হাতেৰে এটা পবিত্ৰ কুণ্ড খনন কৰিলে; অস্ত্ৰ নোহোৱাকৈও চাৰিওফালে পৃথিৱীৰ পিঠি ফালি দিলে।

Verse 9

तत्र ध्यात्वा समानीता पातालाज्जाह्नवी नदी । मर्त्यलोके समायातं यस्यास्तोयं सुनिर्मलम्

তাত ধ্যানৰ বলত পাতালৰ পৰা জাহ্নৱী নদীক ওপৰলৈ আনিলে; মর্ত্যলোকে তেওঁৰ অতি নিৰ্মল জল উপস্থিত হ’ল।

Verse 10

सुस्वादु च तथा स्नानात्सर्वपातकनाशनम् । तेनापि स्थापितस्तत्र भास्करो वारितस्करः

তাৰ জল সোৱাদত মিঠা, আৰু তাত স্নান কৰিলে সকলো পাপ নাশ হয়। তাতেই তেওঁ ভাস্কৰক ‘ৱাৰিতস্কৰ’ ৰূপে স্থাপন কৰিলে—চোৰ আৰু অমঙ্গল দূৰকাৰী।

Verse 11

यः सप्तम्यां सूर्यवारे स्नात्वा तस्य हृदे शुभे । माघमासे सिते पक्षे नमस्यति दिवाकरम् । स कुष्ठैर्मुच्यते सर्वैस्तथा पापैर्द्विजो त्तमाः

যি কোনোবাই ৰবিবাৰে পৰি অহা সপ্তমীত সেই তীৰ্থৰ শুভ ‘হৃদয়’ (মধ্যস্থান)ত স্নান কৰে, আৰু মাঘমাহত শুক্লপক্ষে দিবাকৰক নমস্কাৰ কৰে—সেইজন সকলো কুষ্ঠৰ পৰা আৰু পাপৰ পৰা মুক্ত হয়, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 12

पश्चिमोत्तरदिग्भागे तस्यास्ति जलसंभवा । धन्वंतरिकृता वापी सर्वरोगविनाशिनी

তাৰ উত্তৰ-পশ্চিম দিশত জল-উৎস আছে—ধন্বন্তৰিয়ে নিৰ্মিত এটা বাপী/কুণ্ড—যি সকলো ৰোগ বিনাশ কৰে।

Verse 13

तत्र पूर्वं तपस्तेपे धन्वं तरिरुदारधीः । ववन्दे तपसा युक्तो ध्यायमानः समाहितः

তাত পূৰ্বকালত উদাৰচিত্ত ধন্বন্তৰিয়ে তপস্যা কৰিছিল। তপসাৰে সংযমী, ধ্যানত লীন আৰু সম্পূৰ্ণ সমাহিত হৈ, তেওঁ ভক্তিভাৱে বন্দনা কৰিলে।

Verse 14

ततः कालेन महता संतुष्टस्तस्य भास्करः । उवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व महामते

তাৰ পাছত বহু কাল অতিবাহিত হোৱাত ভাস্কৰ (সূৰ্য) তেওঁত সন্তুষ্ট হ’ল আৰু ক’লে—“মই বৰদান দিওঁতা; হে মহামতি, যি বিচাৰা প্ৰাৰ্থনা কৰা।”

Verse 15

धन्वंतरिरुवाच । अत्र कुण्डे नरो भक्त्या यः स्नानं कुरुते विभो । तस्य स्यात्सर्वरोगाणां संक्षयः सुरसत्तम

ধন্বন্তৰিয়ে ক’লে—“হে প্ৰভু, দেৱশ্ৰেষ্ঠ! যি নৰে ভক্তিভাৱে এই কুণ্ডত স্নান কৰে, তাৰ সকলো ৰোগ ক্ষয় হ’ব।”

Verse 16

श्रीभगवानुवाच । अद्य शस्ते दिने योऽत्र सप्तम्यां रविवासरे । सूर्योदये नरः स्नानं करिष्यति समाहितः । व्याधिग्रस्तः स नीरोगस्तत्क्षणात्संभविष्यति

শ্ৰীভগৱানে ক’লে—“আজি এই শুভ দিনে—সপ্তমীত, ৰবিবাৰে—যি নৰে সূৰ্যোদয়ত ইয়াত একাগ্ৰচিত্তে স্নান কৰিব, সি ব্যাধিগ্ৰস্ত হলেও তৎক্ষণাৎ নিৰোগ হ’ব।”

Verse 18

एवमुक्त्वा सुरश्रे ष्ठोंऽतर्धानं स गतो रविः । धन्वन्तरिः प्रहृष्टात्मा स्वस्थानं च गतस्ततः

এইদৰে কৈ দেৱশ্ৰেষ্ঠ ৰবি (সূৰ্য) অন্তৰ্ধান হ’ল। তাৰ পাছত ধন্বন্তৰি আনন্দিতচিত্তে নিজ ধামলৈ উভতি গ’ল।

Verse 19

कस्यचित्त्वथ कालस्य रत्नाक्षोऽथ महीपतिः । अयोध्याधि पतिः ख्यातः सूर्यवंशसमुद्भवः

কিছু কাল পিছত ৰত্নাক্ষ নামৰ এজন ৰজা উদ্ভৱ হ’ল—অযোধ্যাৰ অধিপতি বুলি খ্যাত, সূৰ্যবংশত জন্মলাভ কৰা।

Verse 20

कृतज्ञश्च वदान्यश्च स्वदारनिरतः सदा । शूरः परमतेजस्वी सर्वशत्रुनिषूदनः

তেওঁ কৃতজ্ঞ আৰু দানশীল আছিল, সদায় নিজ ধৰ্মপত্নীত নিবদ্ধ। তেওঁ বীৰ, পৰম তেজস্বী, আৰু সকলো শত্রুৰ নিধনকাৰী আছিল।

Verse 21

पूर्वकर्मविपाकेन तस्य भूमिपतेर्द्विजाः । कुष्ठव्याधिरभूद्रौद्रो दुश्चिकित्स्यो जगत्त्रये

হে দ্বিজসকল, পূৰ্বকৰ্মৰ বিপাকে সেই ভূমিপতি ভয়ংকৰ কুষ্ঠৰোগত পতিত হ’ল—যি ত্ৰিলোকতেও দুৰ্চিকিৎস্য, অৰ্থাৎ অতি কঠিনে নিৰাময়যোগ্য।

Verse 22

तदस्ति नौषधं लोके यत्तेन न कृतं द्विजाः । कुष्ठग्रस्तेन वा दानं यत्र दत्तं महात्मना

হে দ্বিজসকল, জগতত এনে কোনো ঔষধ নাছিল যি তেওঁ নকৰিলে। আৰু কুষ্ঠগ্ৰস্ত হ’লেও সেই মহাত্মাই এনে কোনো দান নাছিল যি তেওঁ নেদিলে।

Verse 23

यथायथौषधान्येव स करोति ददाति च । तथातथा तस्य कायो व्याधिना क्षामितो भृशम्

যি যি ঔষধ তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰিলে আৰু যি যি দান তেওঁ দিলে, তেনেকৈ তেনেকৈ তেওঁৰ দেহ ৰোগৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে অতি শীর্ণ আৰু ক্ষয়প্ৰাপ্ত হৈ পৰিল।

Verse 24

ततो वैराग्यमापन्नः स नृपो द्विजसत्तमाः । पुत्रं राज्येऽथ संस्थाप्य वांछयामास पावकम् । निषिद्धोऽपि हि तैः सर्वैः कलत्रैराप्तसेवकैः

তেতিয়া, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, সেই নৃপতি বৈৰাগ্যত পতিত হ’ল। পুত্ৰক ৰাজ্যসিংহাসনত স্থাপন কৰি তেওঁ পাৱক—চিতাৰ অগ্নিত প্ৰৱেশ—কামনা কৰিলে। পত্নীসকল আৰু ভক্তিসম্পন্ন পৰিচাৰকসকলসহ সকলোৱে নিষেধ কৰিলেও তেওঁৰ আকাঙ্ক্ষা নিন্মিল নহ’ল।

Verse 25

दत्त्वा दानानि विप्रेभ्यः पूजयित्वा सुरोत्तमान् । संभाष्य च सुहृद्वर्गं शासयित्वा निजं सुतम्

ব্ৰাহ্মণসকলক দান দি, দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলক পূজা কৰি, আৰু সুহৃদ-মণ্ডলীৰ সৈতে কথা পাতি, তেওঁ নিজৰ পুত্ৰক ৰাজধৰ্মৰ বিষয়ে উপদেশ দি শাসন কৰিলে।

Verse 26

एतस्मिन्नेव काले तु भ्रममाणे यदृच्छया । कश्चित्कार्पटिकः प्राप्तो दिव्यरूपवपुर्धरः

ঠিক সেই সময়তে, তেওঁ যদৃচ্ছায় ঘূৰি ফুৰোঁতে, এজন কাৰ্পটিক সন্ন্যাসী আহি উপস্থিত হ’ল—যাৰ দেহ-ৰূপ দিৱ্য আৰু তেজোময় আছিল।

Verse 27

अथासौ व्याकुलं दृष्ट्वा तत्सर्वं नृपतेः पुरम् । अपृच्छद्विस्मयाविष्टो दृष्ट्वा कञ्चिन्नरं द्विजाः

তাৰপিছত, নৃপতিৰ সমগ্ৰ নগৰখন ব্যাকুলতাৰে ভৰপূৰ দেখি, হে দ্বিজসকল, তেওঁ বিস্ময়ে আচ্ছন্ন হৈ তাত এজন মানুহক দেখি সোধা-পোছা কৰিলে।

Verse 28

कार्पटिक उवाच । किमेषा व्याकुला भद्रे सर्वा जाता महापुरी । निरानन्दाऽश्रुपूर्णाक्षैर्बालवृद्धैर्निषेविता

কাৰ্পটিকে ক’লে: “ভদ্ৰে দেৱী, এই মহাপুৰী কিয় এনেকৈ ব্যাকুল হৈ পৰিল? সকলোতে আনন্দ নাই, আৰু চকু অশ্ৰুপূৰ্ণ বালক-বৃদ্ধেৰে ই ভৰি আছে।”

Verse 29

सोऽब्रवीन्नृपतिश्चायं कुष्ठव्याधिसमन्वितः । साधयिष्यति सन्दीप्तं सुनिर्विण्णो हुताशनम्

তেওঁ উত্তৰ দিলে: “এই ৰজা কুষ্ঠৰোগে আক্রান্ত। গভীৰ নিৰাশাত তেওঁ জ্বলি উঠা অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ মনস্থ কৰিছে।”

Verse 30

तेनेयं नगरी कृत्स्ना परं दुःखमुपागता । गुणैरस्य समाविष्टा नूनं मृत्युं प्रयास्यति

তেওঁৰ কাৰণে এই সমগ্ৰ নগৰী পৰম দুখত নিমজ্জিত হৈছে। তেওঁৰ গুণেৰে বাঁধা হৈ, যেন নিশ্চিতভাৱে মৃত্যুলৈকে তেওঁৰ পিছে পিছে যাব।

Verse 31

तच्छ्रुत्वा सत्वरं गत्वा नृपं कार्पटिकोऽब्रवीत्

এই কথা শুনি কাৰ্পটিক তৎক্ষণাৎ গৈ ৰজাক ক’লে।

Verse 32

सर्वं जनं नरेन्द्रस्य मृतं जीवापयन्निव । मा नृपानेन दुःखेन व्याधिजेन हुताशनम् । प्रविश त्वं स्थिते तीर्थे सर्वव्याधिक्षयावहे

“হে নৰেন্দ্ৰ! আপোনাৰ প্ৰজাসকলৰ বাবে যেন আপুনি মৃতকো জীৱিত কৰি তোলে—ইমানেই আপুনি তেওঁলোকৰ প্ৰিয়। এই ব্যাধিজনিত দুখত পৰি হুতাশন অগ্নিত প্ৰৱেশ নকৰিব। তাৰ পৰিৱৰ্তে এই স্থাপিত তীৰ্থত প্ৰৱেশ কৰক, যি সকলো ব্যাধিৰ ক্ষয় সাধন কৰে।”

Verse 33

मदीयो भूपते देह ईदृगासीद्यथा तव । तत्र स्नातस्य सद्योऽथ जात ईदृक्पुनः प्रभो

হে ৰাজন, মোৰ নিজৰ দেহো কেতিয়াবা তোমাৰ দেহৰ দৰে আছিল। কিন্তু তাত স্নান কৰোঁতেই, হে প্ৰভু, মই তৎক্ষণাৎ পুনৰ এই ৰূপত পুনৰুদ্ধাৰ হ’লোঁ।

Verse 34

सप्तम्यां सूर्यवारेण भास्करस्योदयं प्रति । यस्तत्र कुरुते स्नानं व्याधिग्रस्तो नरो भुवि

সপ্তমী তিথিত, যেতিয়া ৰবিবাৰ হয়, সূৰ্যোদয়ৰ সময়ত—যি কোনোবাই তাত স্নান কৰে, এই পৃথিৱীত ৰোগে পীড়িত মানুহ হলেও,

Verse 35

स व्याधिना विनि र्मुक्तस्तत्क्षणात्कल्पतां व्रजेत् । तथा पापविनिर्मुक्तो यथाहं नृपसत्तम

সেইজন তৎক্ষণাৎ ৰোগমুক্ত হৈ সুস্থতা আৰু যোগ্যতা লাভ কৰে। তদুপৰি, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, যিদৰে মই হৈছিলোঁ, তেনেদৰে সিও পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 36

राजोवाच । कस्मिन्देशे महातीर्थं तादृशं वद मे द्रुतम्

ৰাজাই ক’লে: “কোন দেশত তেনে মহাতীৰ্থ আছে? মোক শীঘ্ৰ কোৱা।”

Verse 37

कार्पटिकौवाच । अस्ति भूमितले ख्यातं नागरं क्षेत्रमुत्तमम् । कुष्ठव्याधिसमाक्रांतो गतोऽहं तत्र भूपते

কাৰ্পটিক ক’লে: “পৃথিৱীত ‘নাগৰ’ নামে খ্যাত আৰু উত্তম পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আছে। হে ৰাজন, কুষ্ঠৰোগে আক্ৰান্ত হৈ মই তাত গৈছিলোঁ।”

Verse 38

तस्य सन्दर्शनार्थाय तीर्थयात्रापरायणः । तत्र मां दीनमालोक्य व्याधिग्रस्तं सुदुःखितम् । कश्चित्तत्राश्रयः प्राह तपस्वी कृपयान्वितः

সেই পবিত্ৰ তীৰ্থৰ দৰ্শনৰ উদ্দেশ্যে তীৰ্থযাত্ৰাত নিমগ্ন হৈ মই তাত উপস্থিত হ’লোঁ। মোক দীন—ৰোগাক্ৰান্ত আৰু অতিশয় দুঃখিত—দেখি তাত আশ্ৰয় লোৱা কৰুণাসম্পন্ন এজন তপস্বীয়ে মোক ক’লে।

Verse 39

पश्चिमोत्तरदिग्भागे देवस्य जलशायिनः । तीर्थमस्ति महापुण्यं विश्वामित्रजलावहम्

পশ্চিমোত্তৰ দিশৰ অংশত, জলশায়িন দেৱতাৰ নিকট, ‘বিশ্বামিত্ৰ-জলাবহ’ নামে এক মহাপুণ্য তীৰ্থ আছে।

Verse 40

तत्र गत्वा कुरु स्नानं सप्तम्यां रविवासरे । माघमासे तु संप्राप्ते शुक्लपक्षे विशेषतः

তাত গৈ সপ্তমীত, যেতিয়া ৰবিবাৰ হয়, স্নান কৰা। বিশেষকৈ মাঘ মাহ আহিলে, আৰু বিশেষভাবে শুক্লপক্ষত।

Verse 41

येन निर्याति ते कुष्ठो भास्करस्योदयं प्रति । तच्छ्रुत्वाऽहं च तत्प्राप्तः सप्तम्यां सूर्यसंयुजि । ततश्च कृतवान्स्नानं निर्झरे तत्र शांभवे

“ইয়াৰ দ্বাৰা সূৰ্যোদয়ৰ সময়ত তোমাৰ কুষ্ঠ ৰোগ দূৰ হ’ব।” এই কথা শুনি মই সূৰ্যসংযুক্ত সপ্তমী (ৰবিবাৰ) দিনা তাত উপস্থিত হ’লোঁ; তাৰ পাছত তাত থকা শাঁভৱ নিৰ্ঝৰত স্নান কৰিলোঁ।

Verse 42

ततस्तस्माद्विनिष्क्रांतो यावत्पश्याम्यहं तनुम् । तावन्नृपेदृशी जाता सत्यमेतत्तवोदितम्

তাৰ পাছত সেই জলৰ পৰা ওলাই যেতিয়া মই মোৰ দেহ দেখিলোঁ, হে ৰাজন, তেতিয়াই সেই মুহূৰ্ততে ইমানেই পৰিবর্তিত হ’ল। তোমাক যি কোৱা হৈছিল, সেয়া নিশ্চয় সত্য।

Verse 43

तस्मात्त्वमपि राजेंद्र तत्र स्नानं समाचर । सप्तम्यां सूर्यवारेण भास्करस्योदयं प्रति

সেয়ে হে ৰাজেন্দ্ৰ, তুমিও তাত স্নান আচৰণ কৰা; সপ্তমীত, ৰবিবাৰে, ভাস্কৰৰ উদয়ক্ষণত।

Verse 44

येन ते नश्यति व्याधिर्विशेषमपि पातकम् । तच्छ्रुत्वा स नृपस्तूर्णं तेनैव सहितो ययौ

যাৰ দ্বাৰা তোমাৰ ব্যাধি নাশ হ’ব আৰু বিশেষকৈ মহাপাতকো ক্ষয় হ’ব—সেয়া শুনি ৰজাই তৎক্ষণাৎ সেই মানুহজনক লগ লৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 45

चकार स तथा स्नानं सप्तम्यां सूर्यवासरे । माघमासे तु संप्राप्ते विश्वामित्रजले शुभे

তাৰ পাছত মাঘমাস আহিলত, শুভ বিশ্বামিত্ৰজলত, ৰবিবাৰে সপ্তমীৰ দিনা তেওঁ সেইদৰে স্নান-বিধি সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 46

ततः कुष्ठविनिर्मुक्तस्तत्क्षणात्समपद्यत । दिव्यरूपवपुर्द्धारी कामदेव इवापरः

তাৰ পাছত তেওঁ কুষ্ঠৰ পৰা মুক্ত হৈ তৎক্ষণাৎ ৰূপান্তৰিত হ’ল; দিব্য দীপ্তিময় দেহ ধাৰণ কৰি, যেন অন্য এক কামদেৱ।

Verse 47

अथ तुष्टो नरेंद्रस्तु तस्मै कार्पटिकाय च । ददौ कोटित्रयं हेम्नः प्रोवाच स ततो वचः

তাৰ পাছত সন্তুষ্ট নৰেন্দ্ৰই সেই কাৰ্পটিক ভিক্ষুকক তিন কোটি সোণ দান কৰিলে; তাৰপাছত তেওঁ এই বাক্য ক’লে।

Verse 48

त्वत्प्रसादाद्विमुक्तोऽस्मि रोगादस्मात्सुदारुणात् । तस्मात्त्वं गच्छ गेहं स्वं स्थास्येऽहं चात्र निर्भरम्

তোমাৰ প্ৰসাদত মই এই অতি ভয়ংকৰ ৰোগৰ পৰা মুক্ত হ’লোঁ। সেয়ে তুমি নিজৰ গৃহলৈ যোৱা; মই ইয়াত নিশ্চিন্তভাৱে থাকিম।

Verse 49

करिष्यामि तपो नित्यं स्वकलत्रसम न्वितः । राज्ये संस्थापितः पुत्रः समर्थो राज्यकर्मणि

মই মোৰ ৰাণীৰ সৈতে নিত্য তপস্যা কৰিম। মই মোৰ পুত্ৰক ৰাজ্যত স্থাপন কৰিছোঁ; সি শাসনৰ কৰ্তব্যত সক্ষম।

Verse 50

इत्युक्त्वा प्रेरयामास तं तथान्यान्समागतान् । सेवकास्वगृहायैव स्वयं तत्रैव संस्थितः

এইদৰে কৈ তেওঁ তাক আৰু তাত সমবেত হোৱা আনসকলকো, সেৱকসকলসহ, নিজ নিজ গৃহলৈ পঠাই দিলে; আৰু তেওঁ নিজে তাতেই স্থিৰ হৈ থাকিল।

Verse 51

कृत्वाऽश्रमपदं रम्यं स्वकलत्रसमन्वितः । संप्राप्तश्च परां सिद्धिं कालेन द्विजसत्तमाः

ৰাণীৰ সৈতে তেওঁ এক মনোৰম আশ্ৰমস্থল স্থাপন কৰিলে। হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, কালক্ৰমে তেওঁ পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিলে।

Verse 52

तस्य नाम्ना ततः ख्यातं तीर्थ मेतत्त्रिविष्टपे । सर्वव्याधिहरं रम्यं सर्वपातकनाशनम्

তাৰ পাছত এই তীৰ্থ তেওঁৰ নামেই ত্ৰিলোকত খ্যাত হ’ল—মনোৰম, সকলো ব্যাধি হৰণকাৰী আৰু সকলো পাপ বিনাশকাৰী।

Verse 53

तेन संस्थापितस्तत्र देवदेवो दिवाकरः । रत्नादित्य इति ख्यातो निजनाम्ना महा त्मना

তেওঁ তাত দেবদেৱ দিৱাকৰ সূৰ্যক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; আৰু সেই মহাত্মা নিজ নামেই ‘ৰত্নাদিত্য’ বুলি খ্যাত হ’ল।

Verse 54

सप्तम्यां सूर्यवारेण तत्र स्नात्वा प्रपश्यति । यस्तु पापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं स गच्छति

যি কোনো ব্যক্তি তাত সপ্তমীত, সূৰ্যবাৰে স্নান কৰি দৰ্শন কৰে, সি পাপমুক্ত হৈ সূৰ্যলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 55

यदन्यत्तत्र संवृत्तं क्षेत्रजातं द्विजो त्तमाः । तदहं कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

হে দ্বিজোত্তমসকল, সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত আৰু যি ঘটিছিল—ক্ষেত্ৰজাত সেই ঘটনা—মই এতিয়া কীৰ্তন কৰিম; তোমালোকে সম্পূৰ্ণ মনোযোগে শুনা।

Verse 56

आसीत्तत्र पुमान्कश्चिद्देशे ग्राम्यो जरात्मकः । कुष्ठी तथापि नित्यं स करोति पशु रक्षणम्

সেই দেশত এজন গাঁৱৰ মানুহ আছিল, বৃদ্ধ আৰু দুর্বল। কুষ্ঠৰোগে পীড়িত হ’লেও সি নিত্য পশু-ৰক্ষণ কৰিত।

Verse 57

एकदा रक्षतस्तस्य पशूंस्तत्र गिरेरधः । एकः पशुर्विनिष्क्रांतः सत्पथात्तृणलोभतः

এদিন সি পাহাৰৰ তলত পশুবোৰ ৰক্ষা কৰি থাকোঁতে, ঘাঁহৰ লোভত এটা পশু সৎপথ এৰি বিচ্যুত হৈ ওলাই গ’ল।

Verse 58

सप्तम्यां रविवारेण पतितस्तस्य निर्झरे । न च संलक्षितस्तेन गच्छमानः कथंचन

সপ্তমীত, ৰবিবাৰে, সেই পশুটি পাহাৰৰ ঝৰ্ণাৰ কুণ্ডত পৰি গ’ল; আৰু তেওঁ যেতিয়া আগবাঢ়ি গৈ আছিল, কোনো মতে তাক লক্ষ্যই নকৰিলে।

Verse 59

अथ यावद्गृहे सोऽथ भोजनाथं समुद्यतः । तावत्तस्य पशोः स्वामी भर्त्सयन्समुपागतः

তাৰ পাছত, তেওঁ ভোজনৰ বাবে ঘৰলৈ ওলাবলৈ উদ্যত হোৱাতেই, সেই পশুটিৰ গৰাকী তেওঁক ধমকাই আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 60

नायातः स पशुः कस्मान्मदीयो मामके गृहे । तस्मादानय तं शीघ्रं नो चेत्प्राणान्हरामि ते

“মোৰ পশুটি কিয় মোৰ ঘৰলৈ নাহিল? সেয়ে তাক শীঘ্ৰে আনি দে—নচেৎ মই তোৰ প্ৰাণ হৰণ কৰিম!”

Verse 61

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भय संत्रस्तः स कुष्ठी सत्वरं ययौ । तेन मार्गेण येनैव दिवा भ्रांतो महीतले

সূত ক’লে: এই কথা শুনি ভয়ত সন্ত্রস্ত সেই কুষ্ঠী তৎক্ষণাৎ দৌৰি গ’ল—দিনত যি পথেদি মাটিত ভ্ৰমি ফুৰিছিল, সেই একে পথেদিয়েই।

Verse 62

अथ दूरात्स शुश्राव तस्य रावं पशोस्तदा । पतितस्य महागर्ते निशांते तमसि स्थिते

তাৰ পাছত, দূৰৰ পৰা তেওঁ সেই পশুটিৰ চিঞৰ শুনিলে—এটা মহাগৰ্তত পৰি থকা—ৰাতিৰ অন্তত, যেতিয়া অন্ধকাৰ এতিয়াও আছিল।

Verse 63

ततो गत्वाऽथ तं गर्तं प्रविश्य जलमध्यतः । चकर्ष तं पशुं कृच्छ्रात्पंकमध्यात्सुदारुणात् । समादायाथ तं हर्म्यं प्रजगाम शनैःशनैः

তাৰ পিছত সি সেই গৰ্তলৈ গৈ, পানীৰ মাজত প্ৰৱেশ কৰি, ভয়ংকৰ কাদাৰ মধ্যভাগৰ পৰা অতি কষ্টে সেই পশুটোক টানি উলিয়ালে। তাক উঠাই লৈ সি ধীৰে ধীৰে গৃহলৈ উভতি গ’ল।

Verse 64

अर्पयित्वाथ तं तस्य स्वकीयं त्वाश्रमं गतः

তাক সেই ব্যক্তিৰ হাতত সঁপাই দি, তাৰ পিছত সি নিজৰ আশ্ৰমলৈ উভতি গ’ল।

Verse 65

ततः सुप्तो महाभागाः स प्रबुद्धः पुनर्यदा । प्रभाते वीक्षते गात्रं यावत्कुष्ठविवर्जितम्

তাৰ পিছত সেই ভাগ্যবান মানুহজন শুই পৰিল; আৰু প্ৰভাতত পুনৰ জাগি উঠি, সি নিজৰ দেহ চালে—সেয়া সম্পূৰ্ণ কুষ্ঠৰহিত আছিল।

Verse 66

शोभया परया युक्तं विस्मयोत्फुल्ललोचनः । चिंतयामास किं ह्येतदकस्माद्रोगसंक्षयः

অসাধাৰণ দীপ্তিৰে শোভিত হৈ, বিস্ময়ত তাৰ চকু ফুলি উঠিল। সি ভাবিলে, “এইটো কি? হঠাতে ৰোগৰ ক্ষয় কেনেকৈ হ’ল?”

Verse 67

नूनं तस्य प्रभावोऽयं तीर्थस्याद्य निशागमे । मयावगाहितं यच्च पशोरर्थं सुकर्द्दमम्

নিশ্চয় এইটো সেই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱ, যি আজি ৰাতি প্ৰকাশ পালে; কিয়নো পশুটোৰ কাৰণে মই সেই মনোহৰ কাদাযুক্ত পানীতো স্নান কৰি সোমাইছিলোঁ।

Verse 68

ततश्च वीक्षयामास तेन गत्वा सुकौतुकात् । यावत्कंडूविनिर्मुक्तस्तेजसा परिवारितः

তাৰ পাছত কৌতূহলভৰে সি তাত গৈ সেই স্থান চালে; আৰু সি খুজলিৰ পৰা মুক্ত হ’ল, যেন তেজোময় দীপ্তিয়ে তাক চাৰিওফালে আৱৰি ধৰিলে।

Verse 69

तत्र स्थाने स्वयं गत्वा ज्ञात्वा च तीर्थमुत्तमम् । तपस्तेपे स तत्रैव ध्यायमानो दिवाकरम्

সেই স্থানলৈ নিজে গৈ আৰু তাক উত্তম তীৰ্থ বুলি জানি, সি তাতেই তপস্যা কৰিলে, দিৱাকৰ সূৰ্যদেৱক ধ্যান কৰি।

Verse 70

अरण्यवासिनं सम्यग्दिवारात्रमतंद्रितः । गतश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

অৰণ্যবাসী ৰূপে বিধিপূৰ্বক বাস কৰি, দিন-ৰাতি অক্লান্তভাৱে, সি পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিলে—যি ত্ৰিদশ দেবতাসকলৰ বাবেও দুষ্প্ৰাপ্য।

Verse 71

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत्

সেইহেতু, সকলো প্ৰচেষ্টাৰে, সেই পবিত্ৰ স্থানত স্নান কৰা উচিত।

Verse 72

पूजयेच्चापि तं देवं भास्करं वारितस्करम् । अद्यापि कलिकालेऽपि तत्र स्नातो नरः शुचिः

আৰু সেই দেব ভাস্কৰকো পূজা কৰিব লাগে, যি ‘জল-চোৰ’ সদৃশ পাপ-ক্লেশ হৰণ কৰে; আজিও, কলিযুগতো, তাত স্নান কৰা মানুহ শুচি হয়।

Verse 73

तत्र पुण्यजले कुण्डे सप्तम्यां सूर्यवासरे । यस्तं पूजयते भक्त्या सोऽपि पापैः प्रमुच्यते

তাত সেই পুণ্যজলে পূৰ্ণ কুণ্ডত, সপ্তমীত সূৰ্য্যবাৰে, যি ভক্তিভাৱে তঁাক পূজা কৰে, সিও পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 74

गायत्र्यष्टसहस्रं यो जपेत्तत्पुरतः स्थितः । सोऽपि रोगविनिर्मुक्तो मुच्यते सर्वपातकैः

যি সেই পবিত্ৰ সান্নিধ্যৰ সন্মুখত থিয় হৈ গায়ত্ৰী অষ্টসহস্ৰ জপ কৰে, সিও ৰোগমুক্ত হয় আৰু সকলো মহাপাতকৰ পৰা মুক্তি পায়।

Verse 76

एतद्वः सर्वमाख्यातं मयादित्यस्य संभवम् । माहात्म्यं श्रवणाद्यस्य नरः पापाद्विमुच्यते

এইদৰে মই তোমালোকক আদিত্য (সূৰ্য্যদেৱ)ৰ সম্ভৱৰ সকলো কথা ক’লোঁ। এই মাহাত্ম্য শুনা আদি (পাঠ, স্মৰণ) কৰিলেই মানুহ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 117

नीरोगश्चेप्सितान्कामान्निष्कामो मोक्षमेष्यति

যদি কোনোবাই ইচ্ছিত ফলৰ কামনা কৰে, তেন্তে সি নীৰোগ হয় আৰু মনোবাঞ্ছিত ভোগ লাভ কৰে; কিন্তু যি নিষ্কাম, সি মোক্ষ লাভ কৰে।

Verse 212

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्र माहात्म्ये रत्नादित्यमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ অন্তৰ্গত ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ মাহাত্ম্যৰ ‘ৰত্নাদিত্য-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নামক দ্বাদশোত্তৰ দ্বিশততম (২১২তম) অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 785

तस्योद्देशेन यो दद्याद्धेनुं श्रद्धासमन्वितः । न तस्यान्वयजातोऽपि व्याधिना परिगृह्यते

যি কোনো জনে সেই পবিত্ৰজনৰ নামত, শ্ৰদ্ধাসহ গাই দান কৰে, তেওঁৰ বংশত জন্ম লোৱা লোকো ৰোগে ধৰি নোৱাৰে।