
সূতে ক’লে—অনর্তদেশৰ ৰজাই নিজৰ কন্যা ৰত্নৱতীক যৌৱনপ্ৰাপ্তা আৰু অপূৰ্ব সৌন্দৰ্যৰে বিভূষিতা দেখি কন্যাদানধৰ্মৰ কথা গভীৰভাৱে চিন্তা কৰিলে। নীতিবচনত কোৱা হয় যে কাৰ্যসাধনৰ লোভত অযোগ্য বৰক কন্যা দিয়া মহাদোষজনক আৰু অনিষ্টফলদায়ক। যোগ্য বৰ নাপাই ৰজাই খ্যাতনামা চিত্ৰকাৰসকলক পৃথিৱীজুৰি পঠিয়ালে—যুৱ, কুলীন আৰু গুণৱান ৰজাসকলৰ প্ৰতিচ্ছবি আঁকি আনিবলৈ, যাতে ৰত্নৱতীয়ে শাস্ত্ৰমৰ্যাদা অনুসৰি নিজে যোগ্য বৰ বাছি ল’ব পাৰে আৰু পিতৃদোষ কমে। সেই চিত্ৰসমূহৰ মাজত দাশাৰ্ণাধিপতি বৃহদ্বলক সৰ্বগুণসম্পন্ন আৰু যোগ্য বুলি নিৰ্ণয় কৰা হ’ল। তেতিয়া অনর্তৰজাই দূতৰ জৰিয়তে বৃহদ্বললৈ বিবাহৰ আনুষ্ঠানিক নিমন্ত্ৰণ পঠিয়াই, খ্যাতা পৰমসুন্দৰী ৰত্নৱতীক দান কৰাৰ প্ৰস্তাৱ জনালে। প্ৰস্তাৱ শুনি বৃহদ্বল আনন্দিত হৈ চতুৰঙ্গিনী সেনাসহ শীঘ্ৰে অনর্তেশৰ নগৰলৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিলে; এইদৰে দুয়ো ৰজাৰ মৈত্ৰী-যাত্ৰাৰ সূচনা হয়।
Verse 1
सूत उवाच । अथ तां यौवनोपेतां स्वसुतां प्रेक्ष्य पार्थिवः । अनौपम्येन रूपेण संयुक्तां वरवर्णिनीम् । आनर्तश्चिन्तयामास कन्यकां प्रददाम्यहम्
সূত ক’লে: তাৰ পাছত আনর্তৰ ৰজাই নিজৰ কন্যাক যৌৱনপ্ৰাপ্ত হোৱা দেখি—অনুপম ৰূপ আৰু উত্তম বৰ্ণে বিভূষিতা সেই সুন্দৰী কন্যাক—মনতে চিন্তা কৰিলে: “এই কন্যাক মই কাক বিবাহ দিম?”
Verse 2
अनर्हाय च यो दद्या द्वराय निजकन्यकाम् । कार्यकारणलोभेन नरकं स प्रगच्छति
যি কোনোবাই লাভ-লোভ বা কাৰ্য-কাৰণৰ লোভত নিজৰ কন্যাক অযোগ্য বৰক দান কৰে, সি নৰকলৈ গমন কৰে।
Verse 3
एवं चिंतयतस्तस्य महान्कालो व्यवस्थितः । न पश्यति च तद्योग्यं कंचिद्वरमनुत्तमम्
এইদৰে চিন্তা কৰোঁতে কৰোঁতে তাৰ বহু সময় পাৰ হ’ল; তথাপি সি তাইৰ বাবে কোনো অনুত্তম, যোগ্য বৰ নেদেখিলে।
Verse 4
अथ संप्रेषयामास सर्वभूताश्रयेषु ये । चित्रकर्मणि विख्यातान्नरांश्चित्रकरांस्तदा
তেতিয়া তেওঁ পঠিয়ালে সেই লোকসকলক—চিত্ৰকৰ্মত খ্যাতিমান চিত্ৰকাৰ—যিসকলে সকলো জীৱৰ আবাসস্থলত অবাধে গমন কৰিব পাৰে।
Verse 5
गच्छध्वं मम वाक्येन सर्वा न्भूमितले नृपान् । लिखित्वा पट्टमध्ये तु दर्शयध्वं ततः परम्
মোৰ বাক্য অনুসৰি পৃথিৱীৰ সকলো ৰজাৰ ওচৰলৈ যোৱা; কাপোৰৰ মাজত তেওঁলোকৰ ছবি আঁকি তাৰ পাছত দেখুৱাবা।
Verse 6
सुताया मम येनाऽसौ दृष्ट्वाऽभीष्टं नराधिपम् । पत्यर्थं वरयेत्साध्वी मम दोषो भवेन्न हि
যেন মোৰ কন্যাই—যি নৰাধিপক ইচ্ছা কৰে তাক দেখি—স্বামীৰূপে বাছি ল’ব পাৰে; তেন্তে মোৰ ওপৰত কোনো দোষ নপৰে।
Verse 7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चित्रकरास्तदा । प्रस्थिता धरणीपृष्ठे पार्थिवानां गृहेषु च
তেওঁৰ সেই বাক্য শুনি, সকলো চিত্ৰকাৰ তেতিয়া পৃথিৱীৰ পিঠিত যাত্ৰা কৰিলে আৰু ৰজাসকলৰ গৃহলৈও গ’ল।
Verse 8
ते लिखित्वा महीपाला न्यौवनस्थान्वयोऽन्वितान् । रूपौदार्यगुणोपेतान्दर्शयामासुरग्रतः । रत्नवत्याः क्रमेणैव तस्य भूपस्य शासनात्
তেওঁলোকে মহীপালসকলৰ ছবি আঁকল—যৌৱনৰ শিখৰত, উচ্চ বংশজাত, সৌন্দৰ্য, উদাৰতা আৰু গুণে বিভূষিত—আৰু সেই ৰজাৰ আদেশমতে ৰত্নৱতীৰ সন্মুখত ক্ৰমে ক্ৰমে দেখুৱালে।
Verse 9
अथ तेषां तु सर्वेषां मध्ये राजा वृहद्बलः । दशार्णाधिपतिर्भव्यः पत्यर्थं च वृतस्तया
তেতিয়াই তেওঁলোক সকলোৰে মাজত দাশাৰ্ণৰ শুভ অধিপতি ৰাজা বৃহদ্বলক তাই স্বামী ৰূপে বাছি ল’লে।
Verse 10
तदाऽनर्ताधिपो हृष्टः प्रेषयामास तं प्रति । विवाहार्थं सुविज्ञाय वाक्य मेतदुवाच ह
তেতিয়া আনন্দিত অনৰ্তৰ অধিপতিয়ে তেওঁৰ ওচৰলৈ দূত পঠালে; বিবাহৰ কথা বুজি এই বাক্য ক’লে।
Verse 11
गच्छध्वं मम वाक्येन दशार्णाधिपतिं प्रति । वाच्यः स विनयाद्गत्वा विवाहार्थं ममांतिकम्
“মোৰ বাণী লৈ দাশাৰ্ণৰ অধিপতিৰ ওচৰলৈ যোৱা; বিনয়েৰে গৈ কোৱা—বিবাহৰ কাৰণে মোৰ সন্মুখলৈ আহক।”
Verse 12
समागच्छ निजां कन्यां येन यच्छाम्यहं तव । नाम्ना रत्नवतीं ख्यातां त्रैलोक्यस्यापि सुन्दरीम्
“আহা, যাতে মই মোৰ নিজৰ কন্যাক তোমাক দিওঁ—ৰত্নৱতী নামে খ্যাত, ত্ৰিলোকতো প্ৰশংসিত সুন্দৰী।”
Verse 13
गत्वा स सत्वरं तत्र यत्र राजा बृहद्बलः । प्रोवाच सकलं वाक्यमानर्ताधिपतेः स्फुटम्
দূতজন তৎক্ষণাৎ য’ত ৰাজা বৃহদ্বল আছিল তাত গৈ, অনৰ্তৰ অধিপতিৰ সকলো বাণী স্পষ্টকৈ ক’লে।
Verse 14
सोऽपि तत्सहसा श्रुत्वा तेषां वाक्यमनुत्तमम् । परमां तुष्टिमासाद्य प्रस्थितस्तत्पुरं प्रति । सैन्येन महता युक्तश्चतुरंगेण पार्थिवः
সিও তেওঁলোকৰ অনুত্তম বাক্য হঠাতে শুনি পৰম সন্তোষ লাভ কৰিলে আৰু সেই নগৰলৈ যাত্ৰা কৰিলে—পাৰ্থিৱ ৰজা চতুৰঙ্গ বিশাল সেনাৰে সৈতে সংযুক্ত আছিল।
Verse 196
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये दशार्णाधिपतेर्बृहद्बलस्यानर्तेशपुरं प्रत्यागमनवर्णनंनाम षण्णवत्युत्तरशततमोऽध्यायः
এইদৰে পবিত্ৰ শ্ৰীস্কান্দ মহাপুৰাণত—একাশী হাজাৰ শ্লোকৰ সংহিতাৰ ভিতৰত—ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত, “দশাৰ্ণাধিপতি বৃহদ্বলৰ অনর্তেশপুৰলৈ প্ৰত্যাগমন-বৰ্ণনা” নামৰ একশ ছিয়ানব্বইতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।