Adhyaya 191
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 191

Adhyaya 191

ঋষিসকলে সূতক সুধিলে—আগতে সাবিত্ৰী আৰু গায়ত্ৰীৰ উল্লেখ কিয় হৈছিল, যজ্ঞত পত্নী-ৰূপে গায়ত্ৰীৰ সংযোগ কেনেকৈ হ’ল, আৰু সাবিত্ৰী যজ্ঞমণ্ডপলৈ গৈ পত্নীশালাত কেনেকৈ প্ৰৱেশ কৰিলে। সূতে ক’লে—স্বামীৰ অৱস্থা বুজি সাবিত্ৰীয়ে নিজৰ সংকল্প দৃঢ় কৰি গৌৰী, লক্ষ্মী, শচী, মেধা, অৰুন্ধতী, স্বধা, স্বাহা, কীৰ্তি, বুদ্ধি, পুষ্টি, ক্ষমা, ধৃতি আদি দিৱ্য পত্নীসকলক আৰু ঘৃতাচী, মেনকা, ৰম্ভা, উৰ্বশী, তিলোত্তমা আদি অপ্সৰাসকলক লগত লৈ যাত্ৰা কৰিলে। গন্ধৰ্ব-কিন্নৰৰ গীত-বাদ্যৰ সৈতে আনন্দেৰে আগবাঢ়োতে সাবিত্ৰীৰ ওচৰত বাৰে বাৰে অপশকুন দেখা দিলে—সোঁ চকুৰ ফুৰফুৰনি, জন্তুৰ অশুভ গতি, পখীৰ বিপৰীত ডাক, আৰু দেহত নিৰন্তৰ স্ফুৰণ; ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ অন্তৰ অস্থিৰ হ’ল। কিন্তু সহযাত্রী দেৱীসকল পৰস্পৰৰ গীত-নৃত্য প্ৰতিযোগিতাত মগ্ন থাকি সাবিত্ৰীৰ মনৰ উদ্বেগ বুজি নাপালে। এই অধ্যায়ে যজ্ঞাভিমুখ উল্লাসযাত্ৰাৰ মাজতেই শকুন-উৎপাতৰ পুৰাণীয় সংকেত আৰু ধৰ্মবিবেক-ভাৱতণাৰ টানাপোড়েন উন্মোচন কৰে।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूतपुत्र त्वया प्रोक्तं सावित्री नागता च यत् । कौटिल्येन समायुक्तैराहूता वचनैस्तथा । पुलस्त्येन पुनश्चैव प्रसक्ता गृहकर्मणि

ঋষিসকলে ক’লে: “হে সূতপুত্ৰ! তুমি আমাক ক’লা যে সাৱিত্ৰী কেনেকৈ নাহিল। কৌটিল্যযুক্ত, মন ভোলোৱা বাক্যৰে আহ্বান কৰা সত্ত্বেও পুলস্ত্যই পুনৰ তাক গৃহকৰ্মত ব্যস্ত কৰিলে। যি দৰে সত্যতে ঘটিল, সেই কথা আমাক ক’।”

Verse 2

ततस्तु ब्रह्मणा कोपाद्गायत्री च समाहृता । देवैर्विप्रेश्चे साऽतीव शंसिता भार्यतां गता

তাৰ পাছত ব্ৰহ্মাৰ ক্ৰোধৰ ফলত গায়ত্ৰীক আনি উপস্থিত কৰা হ’ল। দেৱতা আৰু ব্ৰাহ্মণ ঋষিসকলৰ দ্বাৰা অতিশয় প্ৰশংসিত হৈ, সেয়ে (তাঁৰ) পত্নীৰ পদ লাভ কৰিলে।

Verse 3

सावित्री च कथं जाता तां ज्ञात्वा यज्ञमण्डपे । पत्नीशालां प्रविष्टां च सर्वं नो विस्तराद्वद

“সাৱিত্ৰী কেনেকৈ ইয়াত জড়িত হ’ল, সেয়া জানি; আৰু যজ্ঞমণ্ডপত যি ঘটিল, লগতে সেয়ে পত্নীশালাত কেনেকৈ প্ৰৱেশ কৰিলে—সকলো কথা আমাক বিস্তাৰে কোৱা।”

Verse 4

सूत उवाच । सावित्री वशगं कांतं ज्ञात्वा विश्वासमागता । स्थिरा भूत्वा तदा सर्वा देवपत्नीः समानयत्

সূতে ক’লে: “নিজ প্ৰিয়তম অন্যৰ বশত পৰিছে বুলি জানি সাৱিত্ৰীয়ে পুনৰ ধৈৰ্য ধাৰণ কৰিলে। মন স্থিৰ কৰি তেতিয়া সেয়ে সকলো দেৱপত্নীক একত্ৰ কৰিলে।”

Verse 5

गौरी लक्ष्मीः शची मेधा तथा चैवाप्यरुन्धती । स्वधा स्वाहा तथा कीतिर्बुद्धिः पुष्टिः क्षमा धृतिः । तथा चान्याश्च बहवो ह्यप्सरोभिः समन्विताः

গৌৰী, লক্ষ্মী, শচী, মেধা আৰু অৰুন্ধতী; স্বধা আৰু স্বাহা; আৰু কীৰ্তি, বুদ্ধি, পুষ্টি, ক্ষমা আৰু ধৃতি—ইয়াৰ লগতে বহুতো আন দিৱ্য নাৰী, অপ্সৰাগণৰ সমাৱেশসহ একত্ৰিত হৈছিল।

Verse 6

घृताची मेनका रंभा उर्वशी च तिलोत्तमा । अप्सराणां गणाः सर्वे समाजग्मुर्द्विजोत्तमाः

ঘৃতাচী, মেনকা, ৰম্ভা, উৰ্বশী আৰু তিলোত্তমা—হে দ্বিজোত্তম! অপ্সৰাগণৰ সকলো দল তাত আহি সমবেত হৈছিল।

Verse 7

सा ताभिः सहिता देवीपूर्णहस्ताभिरेव च । संप्रहृष्टमनोभिश्च प्रस्थिता मण्डपं प्रति

সেই দেৱী তেওঁলোকৰ সৈতে, হাতে পূৰ্ণ নৈবেদ্য ধৰি, আৰু সখীসকলৰ মন আনন্দে উল্লসিত হৈ, মণ্ডপৰ দিশে প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 8

वाद्यमानेषु वाद्येषु गीतध्वनियुतेषु च । गन्धर्वाणां प्रमुख्यानां किन्नराणां विशेषतः

বাদ্য বাজি উঠিল আৰু গীতৰ ধ্বনি গুঞ্জৰিত হ’ল—বিশেষকৈ গন্ধৰ্বসকলৰ অগ্ৰগণ্য আৰু কিন্নৰসকলৰ দ্বাৰা—(সেই শুভ যাত্ৰা আগবাঢ়িল)।

Verse 9

प्रस्थिता सा महाभागा यावत्तद्यज्ञमण्डपम् । तावत्तस्यास्तदा चक्षुः प्रास्फुरद्दक्षिणं मुहुः

সেই মহাভাগা দেৱী যেতিয়া সেই যজ্ঞ-মণ্ডপলৈ আগবাঢ়ি গৈ আছিল, তেতিয়াই সেই সময়ত তেওঁৰ সোঁ চকু বাৰে বাৰে কঁপিবলৈ ধৰিলে।

Verse 10

अपसव्यं मृगाश्चक्रुस्तथान्येऽपि खगादयः । विपर्यस्तेन संयाति शब्दान्कुर्वंति चासकृत्

হৰিণবোৰ অশুভভাৱে বাঁওফালে গ’ল; আন জীৱ—পক্ষী আদি—সকলোও উলটা গতিৰে ঘূৰি ফুৰিলে আৰু বাৰে বাৰে কৰ্কশ চিঞৰ-বাক্য কৰি শব্দ তুলিলে।

Verse 11

दक्षिणानि तथाऽङ्गानि स्फुरमाणानि वै मुहुः । तस्या मनसि संक्षोभं जनयति निरर्गलम्

তাইৰ সোঁফালৰ অঙ্গবোৰ বাৰে বাৰে স্ফুৰি কঁপিবলৈ ধৰিলে; আৰু ই অবিৰামভাৱে তাইৰ মনত নিৰ্বন্ধহীন অস্থিৰতা জগাই তুলিলে।

Verse 12

ताश्च देवस्त्रियः सर्वा नृत्यंति च हसंति च । गायंति च यथोत्साहं तस्याः पार्श्वे व्यवस्थिताः

আৰু সেই সকলো দেৱস্ত্ৰী তাইৰ কাষতে থিয় হৈ নাচিলে, হাঁহিলে; আৰু যিমান উৎসাহ পাৰিলে সিমানেই গীত গাইলে।

Verse 13

न जानंति च संक्षोभं तथा शकुनजं हृदि । अन्योन्यस्पर्द्धया सर्वा गीतनृत्यपरायणाः

তাইৰ হৃদয়ৰ অস্থিৰতা আৰু পক্ষীলক্ষণজনিত অশান্তি তেওঁলোকে বুজি নাপালে; পৰস্পৰে প্ৰতিযোগিতা কৰি সকলোৱে গীত-নৃত্যতেই সম্পূৰ্ণ নিমগ্ন থাকিল।

Verse 14

अहंपूर्वमहंपूर्वं प्रविशामि महामखे । इत्यौत्सुक्यसमोपेतास्ता गच्छंति तदा पथि

“মই আগতে, মই আগতে মহাযজ্ঞত প্ৰৱেশ কৰিম!”—এইদৰে উৎসুক উত্তেজনাৰে ভৰপূৰ হৈ তেওঁলোকে তেতিয়া পথেদি আগবাঢ়িল।

Verse 191

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सावित्र्या यज्ञागमनकालिकोत्पाताद्यपशकुनोद्भववर्णनंनामैकनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকীয়া সংহিতাৰ ষষ্ঠ নাগৰ-খণ্ডত, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত “সাৱিত্ৰীৰ যজ্ঞলৈ আগমনৰ সময়ত উদ্ভৱ হোৱা অপশকুন আৰু উৎপাতৰ বৰ্ণনা” নামক অধ্যায়—১৯১তম অধ্যায়—সমাপ্ত হ’ল।