Adhyaya 168

Verse 1

सूत उवाच । एवं राज्यं परित्यज्य विश्वामित्रो द्विजोत्तमाः । हिमवन्तं नगं प्राप्य तपश्चक्रे सुदारुणम्

সূত ক’লে: এইদৰে ৰাজ্য পৰিত্যাগ কৰি বিশ্বামিত্ৰ—দ্বিজসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ—হিমৱন্ত পৰ্বতত উপস্থিত হৈ অতি দাৰুণ তপস্যা আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 2

वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते सलिलाशयः । पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे स्थितो वर्षशतत्रयम्

বৰ্ষাকালত তেওঁ মুকলি আকাশৰ তলত শুই থাকিল; হেমন্তত পানীত নিমজ্জিত থাকিল; গ্ৰীষ্মত পঞ্চাগ্নি সাধনা কৰিলে—এইদৰে তেওঁ তিনিশ বছৰ অচলভাৱে স্থিত থাকিল।

Verse 3

फलमूलकृताहारस्ततो वर्षशतत्रयम् । ध्यायमानः परं ब्रह्म स्थितो ब्राह्मणसत्तमाः । शीर्णपर्णाशनः पश्चात्तावत्कालं व्यवस्थितः

তাৰ পাছত ফল-মূল আহাৰ কৰি তিনিশ বছৰ ধৰি সেই ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ পৰম ব্ৰহ্মৰ ধ্যানত নিমগ্ন হৈ স্থিত থাকিল। তাৰ পিছত ঝৰা শুকান পাত ভক্ষণ কৰি সিমানেই কাল অচলভাৱে অৱস্থিত থাকিল।

Verse 5

ततश्चैव जलाहारस्तावन्मात्रं व्यवस्थितः । कालं स वायुभक्षश्च ततश्चैवायुतं समाः सूत उवाच । अथ दृष्ट्वा तपःशक्तिं तस्य तां त्रिदशाधिपः । पातायष्यति मां नूनमेष स्थानान्नृपोत्तमः

তাৰ পাছত সি একে পৰিমাণ সময়লৈ কেৱল জলাহাৰেই থাকিল; তাৰ পিছত বায়ুভক্ষ হৈ দহ হাজাৰ বছৰ তপস্যা কৰিলে। সূত ক’লে: তেওঁৰ তপশক্তিৰ মহিমা দেখি ত্ৰিদশাধিপতি ভাবিলে—“এই নৃপশ্ৰেষ্ঠে নিশ্চয়েই মোক মোৰ স্থানৰ পৰা পতিত কৰিব।”

Verse 6

ततः प्रोवाच संगत्य साम्ना परमवल्गुना । विश्वामित्रं नृपश्रेष्ठं भयेन महताऽन्वितः

তাৰ পাছত তেওঁ মহাভয়েৰে আৱৃত হৈ ওচৰলৈ গৈ সাক্ষাৎ কৰি, পৰম মধুৰ আৰু সান্ত্বনাময় সাম-বচনে নৃপশ্ৰেষ্ঠ বিশ্বামিত্ৰক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 7

इंद्र उवाच । विश्वामित्र प्रतुष्टोऽस्मि तपसानेन पार्थिव । वरं वरय भद्रं ते यदभीष्टं हृदिस्थितम्

ইন্দ্ৰ ক’লে: “হে বিশ্বামিত্ৰ, হে পাৰ্থিৱ নৃপ, তোমাৰ এই তপস্যাত মই সন্তুষ্ট। বৰ বাছি লোৱা—তোমাৰ মঙ্গল হওক—যি কামনা তোমাৰ হৃদয়ত নিহিত।”

Verse 9

विश्वामित्र उवाच । ब्राह्मण्यं देहि मे शक्र यदि तुष्टोऽसि सांप्रतम् । तदर्थं तपसश्चर्यां जानीहि त्वं पुरंदर

বিশ্বামিত্ৰ ক’লে: “হে শক্ৰ, যদি এতিয়া তুমি সন্তুষ্ট হোৱা, তেন্তে মোক ব্ৰাহ্মণ্য দিয়া। হে পুরন্দৰ, জানিবা—এই উদ্দেশ্যতেই মই তপস্যা আচৰিছিলোঁ।”

Verse 10

विश्वामित्र उवाच । न ब्राह्मण्यात्परं किंचित्प्रार्थयामि सुरेश्वर

বিশ্বামিত্ৰ ক’লে: “হে সুৰেশ্বৰ, ব্ৰাহ্মণ্যৰ বাহিৰে মই আন একো নিবিচাৰোঁ।”

Verse 11

अपि त्रैलोक्यराज्यं ते वस्तुष्वन्येषु का कथा । तस्माद्गच्छ सुरश्रेष्ठ स्वराज्यं परिपालय

মোৰ বাবে ত্ৰিলোকৰ ৰাজত্বো আকর্ষণীয় নহয়—তেন্তে আন বস্তুৰ কথা ক’ত? সেয়ে, হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, তুমি গৈ নিজৰ ৰাজ্য সুশাসনে পালন কৰা।

Verse 12

परित्यक्ष्याम्यहं देहं यास्ये वाऽहं द्विजन्मताम् । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य देवराजो दिवं गतः

“মই এই দেহ ত্যাগ কৰিম, নতুবা দ্বিজত্ব (ব্ৰাহ্মণ্য) অৱস্থা লাভ কৰিম।” তাৰ এই বাক্য শুনি দেৱৰাজ ইন্দ্ৰ স্বৰ্গলৈ গ’ল।

Verse 13

तस्य तं निश्चयं ज्ञात्वा सर्वदेवसमावृतः । विश्वामित्रोऽपि तद्रूपं चकार दुश्चरं तपः

তাৰ সেই দৃঢ় সংকল্প জানি, আৰু সকলো দেৱতাৰে পৰিবেষ্টিত হৈ, বিশ্বামিত্ৰেও সেই ৰূপেই অতি দুৰূহ তপস্যা আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 14

अथ वर्षसहस्रे तु व्यतिक्रान्ते द्विजोत्तमाः । अन्यस्मिन्वायुभक्षस्य विश्वामित्रस्य भूपतेः

তাৰ পাছত, হে দ্বিজোত্তম, যেতিয়া হাজাৰ বছৰ পাৰ হ’ল—আন এক সময়ত—বায়ুভক্ষণে জীৱন ধাৰণ কৰা ৰজা বিশ্বামিত্ৰৰ…

Verse 15

आजगाम स्वयं ब्रह्मा पुण्यैर्देवर्षिभिः सह । अब्रवीत्तं महीपालं तपसा दग्धकिल्बिषम्

তেতিয়া স্বয়ং ব্ৰহ্মা পবিত্ৰ দেৱর্ষিসকলৰ সৈতে আহিল। তপস্যাৰে পাপ দগ্ধ হোৱা সেই মহীপালক তেওঁ বাক্য ক’লে।

Verse 16

श्रीब्रह्मोवाच । विश्वामित्र प्रतुष्टोऽस्मि तपसानेन सत्तम । वरं वरय भद्रं ते प्रदास्याम्यपि दुर्लभम्

শ্ৰী ব্ৰহ্মাই ক’লে: হে বিশ্বামিত্ৰ, হে সৎজনশ্ৰেষ্ঠ, তোমাৰ এই তপস্যাত মই অতি সন্তুষ্ট। বৰ বাছি লোৱা; তোমাৰ মঙ্গল হওক—দুৰ্লভো বৰো মই দিম।

Verse 17

विश्वामित्र उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । ब्राह्मण्यं देहि मे देव नान्यदिष्टतमं महत्

বিশ্বামিত্ৰ ক’লে: হে দেৱ, যদি তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট আৰু যদি মোক বৰ দিব লাগে, তেন্তে হে প্ৰভু, মোক ব্ৰাহ্মণ্য দিয়া; ইয়াতকৈ প্ৰিয় আৰু মহান আন একো নাই।

Verse 19

यन्न जातं धरापृष्ठे न भविष्यति कर्हिचित्

যি পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত কেতিয়াও জন্ম লোৱা নাই, আৰু কোনো কালতো কেতিয়াও জন্ম নল’ব…

Verse 20

विश्वामित्र उवाच । गच्छ त्वं देवदेवेश ब्रह्मलोकमनुत्तमम् । अहं त्यक्ष्यामि वा प्राणान्संप्राप्स्ये वा द्विजन्मताम्

বিশ্বামিত্ৰ ক’লে: হে দেৱদেৱেশ, তুমি অনুত্তম ব্ৰহ্মলোকলৈ গমন কৰা। মই হয় প্ৰাণ ত্যাগ কৰিম, নহয় দ্বিজত্ব লাভ কৰিম।

Verse 21

अथ देवर्षिमध्यस्थ ऋचीको वाक्यमब्रवीत् । अस्य जन्मकृते देव ब्राह्म्यैर्मंत्रैर्मया चरुः

তেতিয়া দেৱঋষিসকলৰ মাজত থিয় হৈ ঋচীকাই ক’লে: হে দেৱ, ইয়াৰ জন্মৰ নিমিত্তে মই ব্ৰাহ্মণিক মন্ত্রেৰে চৰু—যজ্ঞ-আহুতি—প্ৰস্তুত কৰিছিলোঁ।

Verse 22

अभितो ब्रह्मसर्वस्वं तत्र सयोजितं मया । तेनैव क्षत्रजन्माऽयं ब्राह्मणश्चतुरानन

তাত মই চাৰিওফালে ব্ৰহ্মৰ সৰ্বসাৰ সম্পূৰ্ণকৈ সংযোজিত কৰিলোঁ। সেই কৰ্মবলে ক্ষত্ৰিয় জন্ম হ’লেও, ই ব্ৰাহ্মণ-যোগ্য হ’ল—হে চতুৰানন ব্ৰহ্মা।

Verse 23

ब्रह्मर्षिकीर्तयस्वैनं तस्मात्त्वं प्रपितामह । राज्यस्थोऽपि द्विजार्हाणि सत्कृत्यान्य करोदसौ

সেয়ে, হে প্ৰপিতামহ ব্ৰহ্মা, তুমি একে ব্ৰহ্মর্ষি বুলি ঘোষণা কৰা। ৰাজ্যত অধিষ্ঠিত হৈও, সি দ্বিজসকলৰ যোগ্য সন্মান আৰু পূজনীয় কৰ্ম সম্পাদন কৰিছিল।

Verse 24

ब्राह्ममन्त्रप्रभावेन तस्माद्ब्रह्मर्षिमाह्वय । येन कीर्तामहे सर्वे विश्वामित्रं द्विजोत्तमम्

ব্ৰাহ্ম মন্ত্রৰ প্ৰভাৱবলে, সেয়ে, একে ব্ৰহ্মর্ষি বুলি আহ্বান কৰা। যাৰ দ্বাৰাই আমি সকলোৱে বিশ্বামিত্ৰক—দ্বিজসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ—বন্দনা কৰি কীৰ্তন কৰোঁ।

Verse 25

अथ ब्रह्मा चिरं ध्यात्वा ब्राह्म्यै र्मंत्रैश्च तेजसा । समुत्पन्नं ततः प्राह ब्राह्मणस्त्वं मया कृतः

তাৰ পাছত ব্ৰহ্মাই বহু সময় ধ্যান কৰি, ব্ৰাহ্ম মন্ত্রৰ তেজেৰে সেই অৱস্থা প্ৰকাশ কৰিলে; তাৰপিছত ক’লে—‘মই তোমাক ব্ৰাহ্মণ কৰি তুলিলোঁ।’

Verse 26

त्यजेदं दुष्करं घोरं तपो मद्वचनाद्द्रुतम् । स यदा ब्रह्मणा प्रोक्तो ब्रह्मर्षि स्त्वमसंशयम्

‘মোৰ বাক্য অনুসৰি তৎক্ষণাৎ এই দুষ্কৰ আৰু ভয়ংকৰ তপস্যা ত্যাগ কৰা।’ ব্ৰহ্মাই যেতিয়া তাক ক’লে—‘তুমি নিঃসন্দেহে ব্ৰহ্মর্ষি’—তেতিয়া তাৰ মৰ্যাদা স্থিৰ হ’ল।

Verse 27

ऋचीकाद्यैस्ततः सर्वैः प्रोक्तो देवर्षिभिस्तथा

তেতিয়া ঋচীক আদি সকলোয়ে, আৰু দেৱৰ্ষিসকলেও, একে দৰে তেওঁক সম্বোধন কৰি সমৰ্থন কৰিলে।

Verse 28

अथ तेषां मध्यगतो वसिष्ठो मुनिसत्तमः । सोऽब्रवीत्कोपसंयुक्तो नाहं वक्ष्यामि कर्हिचित्

তাৰ পাছত তেওঁলোকৰ মাজলৈ মুনিসত্তম বশিষ্ঠ আহিল। ক্ৰোধেৰে ভৰি তেওঁ ক’লে: ‘মই কেতিয়াও নকওঁ।’

Verse 29

ब्राह्मणं क्षत्रियाज्जातं जानन्नपि पितामह । ऋचीकस्य च दाक्षिण्यात्तथा त्वं वदसि प्रभो

হে পিতামহ ব্ৰহ্মা! তুমি জানো যে ব্ৰাহ্মণ ক্ষত্ৰিয় বংশৰ পৰা জন্মে; তথাপি ঋচীকৰ সৌজন্যৰ মান ৰাখি তুমি এইদৰে কোৱা, হে প্ৰভু।

Verse 30

प्रोच्यमानो ऽपि बहुधा वसिष्ठो मुनिसत्तमः । पितामहेन मुनिभिर्नारदाद्यैरनेकधा । जगामाथ परित्यज्य तान्सर्वान्द्विजसत्तमान्

পিতামহ ব্ৰহ্মা আৰু নাৰদ আদি মুনিসকলে নানা উপায়ে বাৰে বাৰে অনুৰোধ কৰিলেও, মুনিসত্তম বশিষ্ঠে সেই সকলো দ্বিজশ্ৰেষ্ঠক ত্যাগ কৰি গুচি গ’ল।

Verse 31

स चागत्य मुनि श्रेष्ठो देशं चानर्तसंज्ञितम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे शंखतीर्थसमीपतः

সেই মুনিশ্ৰেষ্ঠ আহি অনৰ্ত নামে পৰিচিত দেশলৈ গ’ল; হাটকেশ্বৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত, শঙ্খতীৰ্থৰ ওচৰত।

Verse 32

यत्र ब्रह्मशिला पुण्या श्वेतद्वीपसमन्विता । सरस्वती स्थिता यत्र नदी पापहरा शुभा

য’ত পুণ্যময় ব্ৰহ্মশিলা অৱস্থিত, শ্বেতদ্বীপ-সম্বন্ধীয় পবিত্ৰ স্থান; আৰু য’ত শুভা, পাপহৰণী সৰস্বতী নদী স্থিত।

Verse 33

तत्राश्रमपदं कृत्वा चकार विपुलं तपः । विश्वामित्रोऽपि सामर्षस्तद्वधार्थं समागतः

তাত তেওঁ আশ্ৰমপদ স্থাপন কৰি বিপুল তপস্যা কৰিলে। বিশ্বামিত্ৰোও ক্ৰোধেৰে পূৰ্ণ হৈ, তেওঁৰ বধৰ উদ্দেশ্যে তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 34

तस्याश्रमस्य दूरे स याम्यां दिशि समाश्रितः । कृत्वाश्रमपदं तत्र तस्य च्छिद्राणि चिन्तयन्

সেই আশ্ৰমৰ পৰা দূৰত, তেওঁ দক্ষিণ দিশত আশ্ৰয় ল’লে। তাতো আশ্ৰমপদ স্থাপন কৰি, তেওঁ তাৰ ছিদ্ৰ—দুৰ্বল দিশ—চিন্তা কৰি থাকিল।

Verse 35

संस्थितः सुचिरं कालं न च पश्यति किंचन । अथाभिचारिकं तेन प्रारब्धं तस्य चोपरि

তেওঁ বহুদিন তাত স্থিত থাকিল, তথাপি কোনো সুযোগ নেদেখিলে। তেতিয়া তেওঁ তাৰ ওপৰত অভিচাৰ—শত্রুতামূলক মন্ত্রকর্ম—আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 36

यदुक्तं सामविधिना सामवेदे वधात्मकम् । तस्य तैर्दारुणैर्मंत्रैर्जुह्वतो जातवेदसम्

সামবেদৰ সামবিধানত যি বধস্বৰূপ বুলি কোৱা হৈছে, সেই দাৰুণ মন্ত্রসমূহেৰে তেওঁ জাতবেদস—যজ্ঞাগ্নি—ত আহুতি দান কৰিলে।

Verse 37

निष्क्रांता दारुणा शक्तिर्मुक्तकेशी भयानका । वानरस्कंधमारूढा कुर्वाणा किल्किलाध्वनिम्

এটা ভয়ংকৰ শক্তি ওলাই আহিল—মুক্ত কেশধাৰী, আতংকজনক; বানৰৰ কান্ধত আৰূঢ় হৈ কিলকিলি ধ্বনি তুলিছিল।

Verse 38

नानायुधसमोपेता यमजिह्वा यथा परा । साब्रवीद्वद विप्रेंद्र किं ते कृत्यं करोम्यहम्

বহু অস্ত্ৰে সজ্জিত, যেন যমৰ জিহ্বাই; তাই ক’লে—“কোৱা, হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ! তোমাৰ বাবে মই কোন কাৰ্য সম্পন্ন কৰোঁ?”

Verse 39

त्रैलोक्यमपि कृत्स्नं च संहरामि तवाज्ञया

“তোমাৰ আজ্ঞাত মই ত্ৰিলোককো সম্পূৰ্ণৰূপে সংহাৰ কৰিব পাৰোঁ।”

Verse 40

विश्वामित्र उवाच । मम शत्रुर्मान्यो त्र वसिष्ठः कुमुनिः स्थितः । तं त्वं जहि द्रुतं गत्वा तदर्थं च मया कृता

বিশ্বামিত্ৰ ক’লে—“ইয়াত মোৰ মান্য শত্রু, মুনি বশিষ্ঠ আছে। তুমি শীঘ্ৰে গৈ তাক বধ কৰা; সেই উদ্দেশ্যতেই মই তোমাক সৃষ্টি কৰিছোঁ।”

Verse 41

एवमुक्ता तु सा तेन विश्वामित्रेण धीमता । वसिष्ठाश्रममुद्दिश्य प्रस्थिता चोत्तरामुखी

বুদ্ধিমান বিশ্বামিত্ৰে এনেদৰে কোৱাত, তাই উত্তৰমুখী হৈ বশিষ্ঠৰ আশ্ৰমলৈ লক্ষ্য কৰি যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 42

एतस्मिन्नेव काले तु वसिष्ठस्याश्रमे द्विजाः । दुर्निमित्तानि जातानि प्रभूतानि महांति च

সেই সময়তেই, হে দ্বিজসকল, বশিষ্ঠৰ আশ্ৰমত বহু আৰু মহৎ অমঙ্গলসূচক লক্ষণ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 43

पपात महती चोल्का निहत्य रविमण्डलम् । तथा रुधिरवृष्टिश्च अस्थिमिश्रा व्यजायत

এটা মহা উল্কা পৰিল, যেন সূৰ্য-মণ্ডলক আঘাত কৰিলে; তাৰ পিছত অস্থিমিশ্ৰিত ৰুধিৰ-বৃষ্টি উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 44

दीप्तां दिशं समासाद्य रुरोद च तथा शिवा । तां दृष्ट्वा सुमहोत्पातान्वसिष्ठो मुनिपुंगवः

দীপ্ত দিশালৈ আগবাঢ়ি শিৱা দেৱীয়ে উচ্চস্বৰে কন্দিলে; সেই মহা-উৎপাত দেখি মুনিপুঙ্গৱ বশিষ্ঠ সজাগ হ’ল।

Verse 45

यावदालोकते रूपं ज्वालामालासमाकुलम् । ततः सम्यक्परिज्ञाय सर्वं दिव्येन चक्षुषा

যেতিয়ালৈকে তেওঁ জ্বালামালাৰে আৱৃত আৰু ভৰপূৰ সেই ৰূপটো চালে; তেতিয়া দিৱ্য দৃষ্টিৰে সকলো কথা সঠিককৈ বুজি ল’লে।

Verse 46

विश्वामित्रप्रयुक्तेयं शक्तिर्मम वधाय च । कृत्या रूपा सुमंत्रैश्च सामवेदसमुद्भवैः

“বিশ্বামিত্ৰে মোৰ বধৰ বাবে এই শক্তি প্ৰয়োগ কৰিছে। ই কৃত্যা-ৰূপ, সামবেদ-উদ্ভৱ শক্তিশালী মন্ত্রে গঠিত।”

Verse 47

तिष्ठतिष्ठेति तेनोक्ता ततः सा निश्चलाभवत् । निजमंत्रैश्च सा तेन स्तंभिताथर्वणोद्भवैः

তেওঁ ক’লে, “থিয় হওঁ, থিয় হওঁ”, তেতিয়াই সি নিশ্চল হৈ পৰিল। তাৰ পাছত তেওঁৰ নিজৰ অথৰ্ববেদ-উদ্ভৱ মন্ত্রেৰে সি স্তম্ভিত কৰি আবদ্ধ কৰা হ’ল।

Verse 48

ततः स्त्रीरूपमादाय प्रोवाच मुनिपुंगवम् । सामवेदस्तु वेदानां प्राधान्येन व्यवस्थितः

তাৰ পাছত সি নাৰীৰ ৰূপ ধৰি সেই মুনিশ্ৰেষ্ঠক ক’লে: “বেদসমূহৰ মাজত সামবেদেই প্ৰাধান্যৰে প্ৰতিষ্ঠিত।”

Verse 49

विधिना तेन संसृष्टा विश्वामित्रेण धीमता । मा कुरुत्वप्रमाणंतु प्रहारं सह मे मुने । रक्षयिष्यामि ते । प्राणान्स्वल्पस्पर्शेन ते मुने

“সেই ধীমান বিশ্বামিত্ৰে বিধি অনুসাৰে মোক সৃষ্টি কৰিছে। হে মুনে, মোৰ ওপৰত তোমাৰ সম্পূৰ্ণ বল-প্ৰমাণে আঘাত নকৰিবা। হে মুনে, অতি সামান্য স্পৰ্শেৰে মই তোমাৰ প্ৰাণৰক্ষা কৰিম।”

Verse 50

वसिष्ठ उवाच । यद्येवं कुरु मे स्पर्शं न मर्म स्पर्शनं शुभे । मया चाथर्वणा मंत्राः संहृताः कृपया तव

বসিষ্ঠ ক’লে: “যদি তেনেহ’লে মোক স্পৰ্শ কৰা, কিন্তু হে শুভে, মর্মস্থান স্পৰ্শ নকৰিবা। আৰু তোমাৰ প্ৰতি কৃপা কৰি মই মোৰ অথৰ্বণ মন্ত্রসমূহ সংহাৰ কৰি ল’লোঁ।”

Verse 51

ततः सा दारुणा शक्तिर्विश्वामित्रप्रयोजिता । तस्यांगदेशं स्पृष्ट्वाथ निपपात धरातले

তাৰ পাছত বিশ্বামিত্ৰে প্ৰেৰিত সেই ভয়ংকৰ শক্তিয়ে তেওঁৰ দেহৰ এটা অংশ স্পৰ্শ কৰিয়েই তৎক্ষণাৎ ভূমিত পৰি গ’ল।

Verse 52

ततस्तुष्टो वसिष्ठस्तु तामाह मधुरं वचः । अद्यप्रभृति ते पूजां करिष्यंति समाहिताः । जनाः सर्वे महाभागे भक्त्या परमया युताः

তেতিয়া সন্তুষ্ট বশিষ্ঠে তাইক মধুৰ বাক্য ক’লে: “আজি পৰা, হে মহাভাগ্যে, পৰম ভক্তিৰে যুক্ত আৰু মন একাগ্ৰ কৰি, সকলো লোকে তোমাৰ পূজা কৰিব।”

Verse 53

चैत्रमासे सिते पक्षे अष्टमीदिवसे स्थिते । ये ते पूजां करिष्यंति श्रद्धया परया युताः

চৈত্ৰমাহত শুক্ল পক্ষত, অষ্টমী তিথিৰ দিনা—যিসকলে পৰম শ্ৰদ্ধাৰে তোমাৰ পূজা কৰিব

Verse 54

ते सर्वे वत्सरंयावद्भवि ष्यंति निरामयाः । तस्मादत्रैव स्थातव्यं सदैव मम वाक्यतः

তেওঁলোক সকলোৱে এক বছৰ পৰ্যন্ত নিৰাময় থাকিব। সেয়ে মোৰ বাক্য অনুসাৰে তুমি সদায় ইয়াতেই অৱস্থান কৰা।

Verse 55

सूत उवाच । एवमुक्ता च सा तेन वसिष्ठेन महात्मना । स्थिता तत्रैव सा देवी तस्य वाक्येन तत्क्षणात्

সূতে ক’লে: সেই মহাত্মা বশিষ্ঠে এইদৰে কোৱাত, তেওঁৰ বাক্যৰ প্ৰভাৱত দেৱী তৎক্ষণাৎ তাতেই স্থিত হ’ল।

Verse 56

प्राप्नोति परमां पूजां विशेषान्नागरैः कृताम् । धारानामेति विख्याता भक्तलोकसुख प्रदा

তেওঁ নাগৰসকলৰ দ্বাৰা বিশেষকৈ কৰা পৰম পূজা লাভ কৰে। ‘ধাৰা’ নামে তেওঁ বিখ্যাত, ভক্তসমাজক সুখ দানকাৰিণী।

Verse 168

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धारोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनामाष्ट षष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ ষষ্ঠ গ্ৰন্থ—নাগৰখণ্ডত—হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘ধাৰাৰ উৎপত্তিৰ মাহাত্ম্য-বৰ্ণনা’ নামক, ১৬৮তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 189

ब्रह्मोवाच । क्षत्रियेण प्रजातस्य द्विजत्वं जायते कथम् । श्रुतिस्मृतिविरुद्धं हि किमेवं वदसीप्सितम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে: ক্ষত্ৰিয়ৰ পৰা জন্ম লোৱা জনৰ দ্বিজত্ব কেনেকৈ জন্মে? ই তো শ্ৰুতি-স্মৃতিৰ বিৰোধী যেন লাগে—তুমি ইচ্ছিত বুলি ধৰি কিয় এনেদৰে কৈছা?