Adhyaya 154

Verse 1

सूत उवाच । या नारी तत्र सत्कुण्डे स्नात्वा तां पार्वतीं पुनः । दृष्ट्वा स्नाति ततस्तीर्थे तस्मिन्रूपमये शुभे

সূতে ক’লে: যি নাৰী তাত থকা উত্তম কুণ্ডত স্নান কৰি, পুনৰ পাৰ্বতী মাতৃক দৰ্শন কৰি, সেই শুভ দিৱ্য-ৰূপময় তীৰ্থত পুনৰ স্নান কৰে—

Verse 2

पुनश्च पार्वतीं पश्येच्छ्रद्धया परया युता । सद्यः सा मुच्यते कृत्स्नैराजन्ममरणांतिकैः

আৰু যদিহে সি পৰম শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ পুনৰ পাৰ্বতী মাতৃক দৰ্শন কৰে, তেন্তে সি তৎক্ষণাৎ জন্মৰ পৰা মৃত্যু পৰ্যন্ত থকা সকলো দুঃখ-ক্লেশৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 3

तत्रैवास्ति जयानाम पार्वत्याः किंकरी द्विजाः । तया तत्र कृतं कुण्डं गौरीकुण्डसमीपतः

হে দ্বিজসকল! তাতেই জয়া নামৰ এগৰাকী কিঙ্কৰী আছে, যি পাৰ্বতী মাতৃৰ সেবিকা। তাই গৌৰী-কুণ্ডৰ ওচৰত তাত এটা পবিত্ৰ কুণ্ড নিৰ্মাণ কৰিলে।

Verse 4

या तत्र कुरुते स्नानं तृतीयादिवसेऽबला । सुतसौभाग्यसंपन्ना सा भवेत्पतिवल्लभा

যি নাৰী তৃতীয়া আদি তিথিত তাত স্নান কৰে, সি সন্তান আৰু সৌভাগ্যৰে সমৃদ্ধ হয়, আৰু স্বামীৰ অতি প্ৰিয় হয়।

Verse 5

तथान्यदपि तत्रास्ति विजयाकुण्डमुत्तमम् । तत्र स्नाताऽपि वंध्या स्त्री जायते पुत्रसंयुता

তদ্ৰূপে তাতো আন এক উত্তম কুণ্ড আছে, যাৰ নাম বিজয়া-কুণ্ড। তাত স্নান কৰিলে বন্ধ্যা নাৰীও পুত্ৰ-সন্তান লাভ কৰি ধন্য হয়।

Verse 6

न च पश्यति पुत्राणां कदाचिद्व्यसनं द्विजाः । न वियोगं न दुःखं च स्वप्नांते च कदाचन

হে দ্বিজসকল, তেওঁ কেতিয়াও নিজৰ পুত্ৰসকলৰ ওপৰত বিপদ নেদেখে; ন বিচ্ছেদ, ন দুখ—সপোনৰ অন্ততো কেতিয়াও নহয়।

Verse 7

काकवंध्याऽपि या नारी तत्र स्नानं समाचरेत् । सा पुत्रान्विविधांल्लब्ध्वा स्वर्गलोके महीयते

যি নাৰী কাক-বন্ধ্যা বুলি কোৱা হয়, সিও যদি তাত স্নান আচৰে, তেন্তে নানা প্ৰকাৰ পুত্ৰ লাভ কৰি স্বৰ্গলোকত সন্মানিত হয়।

Verse 8

ऋषय ऊचुः । एतेषां सूत तीर्थानां तीर्थमस्ति सुसिद्धिदम् । क्वचित्किंञ्चिद्भवेत्सिद्धिर्यत्र स्नानाच्छरीरजा

ঋষিসকলে ক’লে: হে সূত, এই তীৰ্থসমূহৰ মাজত কোনো তীৰ্থ আছে নে যি অতি উত্তম সিদ্ধি দান কৰে? ক’তবা এনে স্থান আছে নে, য’ত স্নান কৰিলেই দেহজাত সিদ্ধিও উদ্ভৱ হয়?

Verse 9

सूत उवाच । सप्तविंशतिलिंगानि यानि संति द्विजोत्तमाः । तेषां मध्येऽभवत्सिद्धिरेकस्मिन्निखिला द्विजाः

সূতে ক’লে: হে দ্বিজোত্তমসকল, সাতাইশটা লিঙ্গ আছে। সেইবোৰৰ মাজত, হে দ্বিজসকল, এটা লিঙ্গৰ দ্বাৰাই সম্পূৰ্ণ সিদ্ধি লাভ হয়।

Verse 10

एकस्य सत्त्वयुक्तस्य वीरव्रतयुतस्य च । आश्विनस्य चतुर्दश्यां कृष्णायां द्विजसत्तमाः

সেই এক লিঙ্গৰ বাবে—যি সত্ত্বযুক্ত আৰু বীৰ-ব্ৰতধাৰী—আশ্বিন মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল—

Verse 11

अर्धरात्रे विधानेन तेषां पूजां करोति यः । प्रागुक्तं जपनं भक्त्या स क्रमात्साधकोत्तमः

যি কোনোবাই বিধি অনুসাৰে অর্ধৰাত্ৰিত তেওঁলোকৰ পূজা কৰে, আৰু আগতে কোৱা জপ ভক্তিৰে কৰে—সেইজন ক্ৰমে সাধকসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ হয়।

Verse 12

अंगन्यासं विधायोच्चैः क्षुरिकासूक्तमुच्चरत् । तेषामग्रे पुनः सम्यक्पूजयित्वा च शंकरम्

অঙ্গ-ন্যাস সম্পন্ন কৰি, উচ্চস্বৰে ক্ষুৰিকা-সূক্ত উচ্চাৰণ কৰি; তাৰ পাছত তেওঁলোকৰ সন্মুখত শংকৰক পুনৰ যথাবিধি পূজা কৰি—

Verse 13

पृथगेकैकशो भक्त्या पूजयेद्दिक्पतींश्च वै

তাৰ পাছত ভক্তিৰে পৃথক পৃথককৈ, একে একে, দিশাসকলৰ অধিপতিসকলকো পূজা কৰিব লাগে।

Verse 14

अथाऽगत्य गणेशो वै विकरालो भयानकः । लंबोदरो वै नग्नश्च कृष्णदन्तसमुद्भवः

তাৰ পাছত গণেশ আহিল—বিকৰাল, ভয়ংকৰ ৰূপে; লম্বোদৰ, নগ্ন, আৰু ক’লা দন্তে প্ৰকাশিত।

Verse 15

खड्गहस्तोऽब्रवीद्युद्धं प्रकुरुष्व मया समम् । मुक्त्वैतत्कपटं भूमौ यदि वीरोऽसि सात्त्विकः

খড়্গ হাতে লৈ সি ক’লে: “মোৰ সৈতে সমান যুঁজ কৰ। যদি তুমি সাত্ত্বিক বীৰ হওঁ, তেন্তে এই কপট ভূমিত পেলাই দিয়া।”

Verse 16

ततस्तत्कर्षणाच्चापि यस्तेनाशु प्रताड्यते । स तेनैव शरीरेण नीयते तेन तत्पदम्

তাৰ পিছত সেই টানাটানিৰ দ্বাৰাও, যাক সেই শক্তিয়ে তৎক্ষণাৎ আঘাত কৰি নিক্ষেপ কৰে, সি সেই একে কৰ্তৃত্বৰ দ্বাৰাই—একেই দেহসহ—সেই পৰম পদলৈ নীয়ে যায়।

Verse 17

यत्र स्थाने जरामृत्युर्न शोकश्च कदाचन । तथा चित्रेश्वरीपीठे सिद्धिरेकस्य कीर्तिता

যি স্থানত জৰা-মৃত্যু নাই, আৰু কেতিয়াও শোক নাই; তেনেকৈ চিত্ৰেশ্বৰী-পীঠত একমাত্ৰ অনুপম সিদ্ধিৰ কথা কীৰ্তিত হৈছে।

Verse 19

माघकृष्णचतुर्दश्यां यः पीठं तत्र पूजयेत् । आगमोक्तविधानेन सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

মাঘ মাহৰ কৃষ্ণ পক্ষৰ চতুৰ্দশীত যি কোনোবাই তাত সেই পীঠ পূজা কৰে, আগমত কোৱা বিধান অনুসাৰে, সম্যক শ্ৰদ্ধাৰে সংযুক্ত হৈ—

Verse 20

सिद्धिमूल्ये न गृह्णातु कश्चिच्चेदस्ति सात्त्विकः । ततश्च याचते यश्च प्रगृह्णाति च सद्द्विजाः

সিদ্ধিৰ বিনিময়ত কোনো মূল্য নলওক—যদি কোনোবাই সত্যই সাত্ত্বিক হয়। আৰু তাৰ পিছত যি মূল্য বিচাৰে আৰু যি গ্ৰহণ কৰে, সেই ‘সজ্জন দ্বিজ’সকলেও (দোষৰ পৰা মুক্ত নহয়)।

Verse 21

स तमादाय निर्याति यत्र देवो महेश्वरः । हाटकेश्वरजं लिंगं चित्रशर्मप्रतिष्ठितम्

তেওঁ তাক লগত লৈ সেই স্থানলৈ গমন কৰে য’ত দেৱ মহেশ্বৰ অৱস্থিত—সেই ঠাইত হাটকেশ্বৰ নামৰ লিঙ্গ আছে, যাক চিত্ৰশৰ্মাই প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

Verse 22

तस्य स्थानस्य मध्यस्थो यस्तं पूजयते नरः । शिवरात्रौ निशीथे च पुष्पलक्षणभक्तितः । सुसिद्धिमाप्नुयात्तूर्णं स शरीरेण तत्क्षणात्

সেই পবিত্ৰ স্থানৰ একেবাৰে মাজত থিয় হৈ যি মানুহ শিৱৰাত্ৰিত—নিশীথ অৰ্থাৎ মধ্যৰাতিত—সত্য ভক্তিৰ লক্ষণসহ ফুল অৰ্পণ কৰি পূজা কৰে, সি তৎক্ষণাৎ দেহসহ শীঘ্ৰে উত্তম সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 23

सिद्धिस्थानानि सर्वाणि तस्मिन्क्षेत्रे स्थितानि वै । वीरव्रतप्रयुक्तानां मानवानां द्विजोत्तमाः

হে দ্বিজোত্তম, নিশ্চয় সেই ক্ষেত্ৰত সিদ্ধিৰ সকলো স্থান অৱস্থিত—যিসকল মানুহ বীৰ-ব্ৰতত নিয়োজিত থাকে, তেওঁলোকৰ বাবে।

Verse 24

ऋषय ऊचुः । तामसो यस्त्वया प्रोक्तः सिद्धिमार्गो महामते । अनर्हो ब्राह्मणेन्द्राणां श्रोत्रियाणां विशेषतः

ঋষিসকলে ক’লে: “হে মহামতে, তুমি যি সিদ্ধিলাভৰ তামসিক পথ বৰ্ণনা কৰিলা, সেয়া ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকলৰ—বিশেষকৈ শ্ৰোত্ৰিয় পণ্ডিতসকলৰ—উপযুক্ত নহয়।”

Verse 25

शुद्धान्तः करणैः सूत भूतहिंसाविवर्जितैः । यथा संप्राप्यते मोक्षो ब्राह्मणैः सुचिरादपि

হে সূত, ক’বা—ব্ৰাহ্মণসকলে কেনেকৈ, যদিও বহুদিন লাগে, অন্তঃকৰণ শুদ্ধ কৰি আৰু জীৱহিংসা পৰিত্যাগ কৰি, মোক্ষ লাভ কৰে।

Verse 26

तत्त्वं ब्रूहि महाभाग मोक्षोपायं द्विजन्मनाम्

হে মহাভাগ, তত্ত্ব স্পষ্টকৈ কোৱা—দ্বিজসকলৰ মোক্ষ লাভৰ উপায় প্ৰকাশ কৰা।

Verse 27

सूत उवाच । रुद्रैर्दशभिः संयुक्तमानंदेश्वरकं तथा । स्नात्वा तदग्रतः कुण्डे शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

সূত ক’লে: দহ ৰুদ্ৰৰ সৈতে সংযুক্ত আনন্দেশ্বৰকক আশ্ৰয় কৰি, তাৰ সন্মুখৰ কুণ্ডত শাস্ত্ৰদৃষ্ট বিধি অনুসাৰে স্নান কৰা।

Verse 28

संसिद्धिमाप्नुयान्मर्त्यो दुर्लभां त्रिदशैरपि । माघमासे नरः स्नात्वा विश्वामित्रह्रदे नरः

মাঘ মাহত মানুহে বিশ্বামিত্ৰ হ্ৰদত স্নান কৰিলে, মর্ত্যই ত্ৰিদশসকলৰো দুষ্প্ৰাপ্য পূৰ্ণ সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 29

प्रत्यूषे तिलपात्रं च ब्राह्मणाय निवेदयेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्म लोके महीयते

প্ৰত্যুষে ব্ৰাহ্মণক তিলৰ পাত্ৰ নিবেদন কৰিব লাগে; সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ সি ব্ৰহ্মলোকত সন্মানিত হয়।

Verse 30

यद्यपि स्याद्दुराचारः सर्वाशी सर्वविक्रयी । सुपर्णाख्यस्य देवस्य पुरतः श्रद्धयाऽन्वितः

যদিও মানুহ দুঃচাৰী হয়—সকলো খায়, সকলো বিক্ৰী কৰে—তথাপি সুপৰ্ণ নামৰ দেৱতাৰ সন্মুখত শ্ৰদ্ধাসহে অৱস্থান কৰিলে (পবিত্ৰতাৰ যোগ্য হয়)।

Verse 31

प्रायोपवेशनं कृत्वा ह्युपवासपरो नरः । यस्त्यजेन्मानवः प्राणान्न स भूयोऽभिजायते

যি মানুহে প্ৰায়োপৱেশন-ব্ৰত গ্ৰহণ কৰি উপবাসত একাগ্ৰ হৈ, পাছত প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, সি পুনৰ জন্ম নাপায়।

Verse 32

एवं सिद्धित्रयं प्रोक्तं ब्राह्मणानां हितावहम् । सात्त्विकं ब्राह्मणश्रेष्ठाः शंसितं त्रिदशैरपि

এইদৰে ত্ৰিবিধ সিদ্ধি ঘোষণা কৰা হ’ল, যি ব্ৰাহ্মণসকলৰ হিতকাৰী। হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকল, ই সত্ত্বিক স্বভাৱৰ আৰু দেৱতাসকলেও প্ৰশংসা কৰে।

Verse 33

अन्यानि तत्र तीर्थानि देवतायतनानि च । तानि स्वर्गप्रदान्याहुर्मुनयः शंसितव्रताः

তাত আন আন তীৰ্থ আৰু দেৱতাৰ মন্দিৰো আছে। ব্ৰতত খ্যাত মুনিসকলে কয় যে সেয়া স্বৰ্গ দান কৰে।

Verse 34

एतद्वः सर्वमाख्यातं क्षेत्रमाहात्म्यमुत्तमम् । हाटकेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम्

এই সকলো তোমালোকক কোৱা হ’ল—শ্ৰী হাটকেশ্বৰ দেৱৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ উত্তম মাহাত্ম্য, যি সকলো পাপ নাশ কৰে।

Verse 35

योऽत्र सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वा पश्यति भक्तितः । सर्वाण्यायतनान्येव स पापोऽपि विमुच्यते

যি ইয়াত সকলো তীৰ্থত স্নান কৰি ভক্তিৰে সকলো মন্দিৰ দৰ্শন কৰে, সি পাপী হলেও পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 36

एतत्खंडं पुराणस्य प्रथमं परिकीर्तितम् । कार्तिकेयप्रणीतस्य सर्वपापहरं शुभम्

এই পুৰাণৰ এই খণ্ডক প্ৰথম বুলি প্ৰখ্যাত কৰা হৈছে; কাৰ্ত্তিকেয়দেৱে প্ৰণীত, ই মঙ্গলময় আৰু সকলো পাপ হৰণকাৰী।

Verse 37

यश्चैतत्कीर्तयेद्भक्त्या शृणुयाद्वा समाहितः । इह भुक्त्वा सुविपुलान्भोगान्याति त्रिविष्टपम्

যি কোনো ভক্তিভাৱে এই কীৰ্তন কৰে বা একাগ্ৰচিত্তে শুনে, সি এই লোকত অতি প্ৰচুৰ ভোগ-সমৃদ্ধি ভোগ কৰি ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ)লৈ যায়।

Verse 38

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वदानैश्च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति शृण्वञ्छ्रद्धासमन्वितः

সকলো তীৰ্থযাত্ৰাৰ পৰা যি পুণ্য, আৰু সকলো দানৰ পৰা যি ফল, শ্ৰদ্ধাসহ শুনোঁতাই সেই একে ফল লাভ কৰে।

Verse 39

श्रुत्वा पुराणमेतद्धि जन्मकोटिसमुद्भवात् । पातकाद्विप्रमुच्येत कुलानामुद्धरेच्छतम्

নিশ্চয়, এই পুৰাণ শুনিলে কোটি কোটি জন্মৰ পৰা সঞ্চিত পাপৰ পৰা শীঘ্ৰে মুক্ত হয়, আৰু নিজৰ বংশৰ শত পুৰুষকো উদ্ধাৰ কৰে।

Verse 40

ततो व्यासः पूजनीयो वस्त्रदानादिभूषणैः । गोभूहिरण्यनिर्वापैर्दानैश्च विविधैरपि

সেয়ে, ব্যাসদেৱক পূজনীয় বুলি মানি বস্ত্ৰদান আদি অলংকাৰৰে সন্মান কৰিব লাগে; গৰু, ভূমি, সোণৰ নিধি আৰু নানা প্ৰকাৰ দান-অৰ্পণেও।

Verse 41

तेन संपूजितो व्यासः कृष्णद्वैपायनः मनुः । साक्षात्सत्यवतीपुत्रो येन व्यासः सुपूजितः

সেই পূজাবিধিৰ দ্বাৰাই ব্যাস মুনি যথাযথ সন্মানিত হয়—কৃষ্ণদ্বৈপায়ন ঋষি, সত্যৱতীৰ সাক্ষাৎ পুত্ৰ; যাৰ দ্বাৰা ব্যাস সুপূজিত হয়।

Verse 42

एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्

গুৰুৱে যদি শিষ্যক কেৱল এটা অক্ষৰো উপদেশ দিয়ে, তেন্তে পৃথিৱীত এনে কোনো ধন নাই, যি দান কৰি সেই ঋণৰ পৰা সত্যই মুক্ত হ’ব পাৰি।

Verse 43

एतत्पवित्रमायुष्यं धन्यं स्व स्त्ययनं महत् । यच्छ्रुत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

ইয়াৰ বচন পবিত্ৰকাৰী, আয়ু-বর্ধক, মঙ্গলময় আৰু নিজৰ কল্যাণৰ বাবে মহা আশীৰ্বাদ; ইয়াক শুনিলে সকলো দুঃখৰ পৰা মুক্তি লাভ হয়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 154

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये चित्रेश्वरीपीठक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী সহস্ৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ ষষ্ঠ গ্ৰন্থ নাগৰখণ্ডত—হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত—“চিত্ৰেশ্বৰীপীঠ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্য বৰ্ণন” নামক অধ্যায়, অৰ্থাৎ ১৫৪তম অধ্যায়, সমাপ্ত হ’ল।