
এই অধ্যায়ত সূতে এক সুসংগঠিত তীৰ্থকথা বৰ্ণনা কৰিছে। পুত্ৰহীনতাৰ দুখত পীড়িতা পিঙ্গলা এজন ঋষিৰ (প্ৰসঙ্গত ব্যাসৰ উল্লেখ) অনুমতি লৈ মহেশ্বৰক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ তপস্যাৰ উদ্দেশ্যে নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰলৈ যায়। তাত শংকৰক প্ৰতিষ্ঠা কৰি শুদ্ধ জলভৰা এক বিস্তৃত বাপী নিৰ্মাণ কৰে আৰু তাক পাপনাশিনী স্নানতীৰ্থ ৰূপে স্থাপন কৰে। তাৰ পাছত ত্ৰিপুৰান্তক মহাদেৱ প্ৰত্যক্ষ হৈ তপস্যাত সন্তুষ্ট হৈ বংশবৃদ্ধিকৰ, সদ্গুণসম্পন্ন পুত্ৰৰ বৰ দিয়ে। পিছত এই স্থানৰ মাহাত্ম্য সৰ্বজনীনভাৱে কোৱা হয়—বিশেষকৈ শুক্লপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট তিথিত নাৰীসকলে তাত স্নান কৰি প্ৰতিষ্ঠিত লিঙ্গৰ পূজা কৰিলে উত্তম পুত্ৰ লাভ কৰে; দুৰ্ভাগ্যপীড়িতসকলে স্নান-পূজাৰ দ্বাৰা এক বছৰৰ ভিতৰত সৌভাগ্য লাভ কৰে। পুৰুষসকলে স্নান-পূজাৰে ইচ্ছাপূৰণ পায়, আৰু নিষ্কামসকলে মোক্ষ লাভ কৰে। শেষত মহাদেৱ অন্তৰ্ধান হয়, প্ৰতিশ্ৰুত কপিঞ্জল নামৰ পুত্ৰ জন্মে, আৰু কেলীবৰী দেৱীৰ পূৰ্ব প্ৰতিষ্ঠাৰ সংক্ষিপ্ত উল্লেখ সৰ্বতোসিদ্ধিদায়িনী ৰূপে আহে।
Verse 1
। सूत उवाच । एवं तं निःस्पृहं ज्ञात्वा गृहं प्रति निजात्मजम् । पिंगला दुःखसंयुक्ता व्यासमेतदुवाच ह
সূতে ক’লে: নিজৰ পুত্ৰক নিঃস্পৃহ, গৃহমুখী নহয় বুলি জানি, দুখে ভৰপূৰ পিঙ্গলা ব্যাসক এই বাক্য ক’লে।
Verse 2
अहं तपश्चरिष्यामि पुत्रार्थं द्विजसत्तम । अनुज्ञां देहि मे येन तोषयामि महेश्वरम् । पुत्रो येन भवेन्मह्यं वंशवृद्धिकरः परः
হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! পুত্ৰলাভৰ বাবে মই তপস্যা কৰিম। মোক অনুমতি দিয়া, যাতে মই মহেশ্বৰক সন্তুষ্ট কৰিব পাৰোঁ; আৰু তেওঁৰ কৃপাৰে মোৰ এজন উত্তম পুত্ৰ জন্মে, যি বংশবৃদ্ধি কৰে।
Verse 3
एवं सा निश्चयं कृत्वा लब्ध्वानुज्ञां मुनेस्ततः । क्षेत्रमेतत्समासाद्य तपस्तेपे पतिव्रता
এইদৰে দৃঢ় সংকল্প কৰি আৰু মুনিৰ অনুমতি লাভ কৰি, সেই পতিব্ৰতা এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উপস্থিত হৈ তপস্যা কৰিলে।
Verse 4
संस्थाप्य शंकरं देवं तदग्रे निर्मलोदकम् । कृत्वा वापीं सुविस्तीर्णां स्नानात्पातकनाशनीम्
তাৰ পাছত নাৰীয়ে দেব শংকৰক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; তেওঁৰ আগত নিৰ্মল জল স্থাপন কৰিলে। আৰু এক বিস্তৃত, সুসজ্জিত বাপী নিৰ্মাণ কৰিলে—যাৰ স্নানে পাপ নাশ হয়।
Verse 5
ततस्तस्या गतस्तुष्टिं भगवांस्त्रिपुरांतकः । वरदोऽस्मीति तां प्राह प्रहृष्टेनांतरात्मना
তাৰ পাছত ভগৱান ত্ৰিপুৰান্তক নাৰীৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হল। অন্তৰত আনন্দে উল্লসিত হৈ তেওঁ ক’লে, “মই বৰদাতা।”
Verse 6
श्रीमहादेव उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते भद्रे वरं वरय सुव्रते । यः स्थितो हृदये नित्यं नादेयं विद्यते मम
শ্ৰী মহাদেৱ ক’লে: হে ভদ্ৰে, মই তোমাত সম্পূৰ্ণ সন্তুষ্ট। হে সুব্ৰতে, বৰ বাছি লোৱা। যি সদায় মোৰ হৃদয়ত স্থিত, তাৰ বাবে মোৰ ওচৰত ‘অদেয়’ একো নাই।
Verse 7
वटिकोवाच । सुतं देहि सुरश्रेष्ठ मम वंशविवर्धनम् । चित्ताह्लादकरं नित्यं सुशीलं विनयान्वितम्
ৱটিকীয়ে ক’লে: হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, মোক এটি পুত্ৰ দিয়া—যি মোৰ বংশ বৃদ্ধি কৰে, সদায় মন আনন্দিত কৰে, সুশীল আৰু বিনয়যুক্ত হয়।
Verse 8
श्रीमहादेव उवाच । भविष्यति न संदेहस्तव पुत्रः सुशोभने । यादृक्त्वया महाभागे प्रार्थितस्तद्विशेषतः
শ্ৰী মহাদেৱে ক’লে: হে সুদৰ্শনী, কোনো সন্দেহ নাই—তোমাৰ পুত্ৰ হবই। হে ভাগ্যৱতী, তুমি যিদৰে বিশেষকৈ প্ৰাৰ্থনা কৰিছা, ঠিক তেনেদৰেই।
Verse 9
अन्यापि मानुषी याऽत्र वाप्यां स्नात्वा समाहिता । पञ्चम्यां वत्सरं यावच्छुक्लपक्षे ह्युपस्थिते । पूजयिष्यति मल्लिंगं यच्चाद्य स्थापितं त्वया
আন কোনো নাৰীও, যি একাগ্ৰচিত্তে ইয়াত এই পৱিত্ৰ বাপীত স্নান কৰে, আৰু শুক্লপক্ষৰ পঞ্চমীত পূৰ্ণ এক বছৰ ধৰি, আজি তোমাৰ দ্বাৰা স্থাপিত মল্লিঙ্গৰ পূজা কৰে—
Verse 10
साथ लप्स्यति सत्पुत्रं दत्त्वा फलमनुत्तमम् । या च दौर्भाग्यसंयुक्ता तृतीयादिवसेऽत्र वै
—সেই নাৰী অনুত্তম ফল লাভ কৰি এটি সৎপুত্ৰ পাবে। আৰু যি নাৰী দুর্ভাগ্যত আক্রান্ত, সি তৃতীয়াদি দিনতো ইয়ালৈ আহে—
Verse 11
स्नात्वाऽत्र सलिले पश्चान्मल्लिंगं पूजयिष्यति । सा सौभाग्य समोपेता वर्षांते च भविष्यति
ইয়াত জলে স্নান কৰি পাছত মল্লিঙ্গৰ পূজা কৰিলে, সি সৌভাগ্যৰে সমৃদ্ধ হ’ব—নিশ্চয়েই বছৰৰ অন্তত।
Verse 12
यः पुनः पुरुषश्चात्र स्नात्वा मां पूजयिष्यति । सकामो लप्स्यते कामान्विकामो मोक्षमेव च
আৰু যি কোনো পুৰুষে ইয়াত স্নান কৰি মোৰ পূজা কৰিব, সি যদি কামনাযুক্ত হয় তেন্তে ইচ্ছিত কামনা লাভ কৰিব; আৰু যদি নিষ্কাম হয় তেন্তে কেৱল মোক্ষই লাভ কৰিব।
Verse 13
एवमुक्त्वा महादेवस्ततश्चादर्शनं गतः । साऽपि लेभे सुतं व्यासात्कपिंजलमिति श्रुतम्
এইদৰে কৈ মহাদেৱ তাৰ পিছত দৃষ্টিৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল। আৰু সেয়েও ব্যাসৰ পৰা এটা পুত্ৰ লাভ কৰিলে—শুনা যায়, তাৰ নাম কপিঞ্জল।
Verse 14
यादृक्तेन पुरा प्रोक्तो देवदेवेन शूलिना । येनैव स्थापिता चात्र देवी केलीवरी पुरा । सर्वसिद्धिप्रदा लोके तत्र याऽराधिता पुरा
যেনেকৈ পূৰ্বতে দেৱদেৱ শূলধাৰী প্ৰভুৱে ঘোষণা কৰিছিল—যিজনে ইয়াত আগতে দেৱী কেলীৱৰী স্থাপন কৰিছিল—তেনেকৈ সেই দেৱী, যাক তাত পূৰ্বকালত আৰাধনা কৰা হৈছিল, জগতত সকলো সিদ্ধি দানকাৰিণী বুলি খ্যাত।