Adhyaya 146
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 146

Adhyaya 146

এই অধ্যায়ত ঋষিসকলে সূতক সুধে—আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰ আৰু অশ্বিন এই দেৱগণৰ নামসমূহ সঠিক গণনাৰে কওক, লগতে এই ক্ষেত্ৰত পূজাৰ দিন-ক্রমো নিৰ্দিষ্ট কৰক। সূতে উত্তৰ দিয়ে—বৃষধ্বজ, শৰ্ব, ত্ৰ্যম্বক আদি ৰুদ্ৰগণ; ধ্ৰুৱ, সোম, অনিল, অনল, প্ৰভাস আদি আঠ বসু; বৰুণ, সূৰ্য, ইন্দ্ৰ, আৰ্যমন, ধাতা, ভাগ, মিত্ৰ আদি বাৰ আদিত্য; আৰু দিৱ্য চিকিৎসক নাসত্য আৰু দস্ৰ—এই দুজন অশ্বিনকুমাৰ বুলি বৰ্ণনা কৰে। পাছত কোৱা হয় যে এই তেত্ৰিশ দেৱাধিপতি ধৰ্মৰক্ষা কৰিবলৈ ক্ষেত্ৰত সদায় সন্নিহিত থাকে। ৰুদ্ৰপূজা অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশীত; বসুপূজা দশমীত (বিশেষকৈ অষ্টমীত); আদিত্যপূজা ষষ্ঠী আৰু সপ্তমীত; আৰু ৰোগশমনাৰ্থে অশ্বিনপূজা দ্বাদশীত বিধেয়। এই নিয়মবদ্ধ ভক্তিসাধনাৰ ফলস্বৰূপে অপমৃত্যু নিবারণ, স্বৰ্গ বা উচ্চ গতি লাভ, আৰু স্বাস্থ্য-কল্যাণৰ কথা প্ৰতিপাদিত।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । आदित्यानां च सर्वेषां वसुरुद्रादिकाश्विनाम् । प्रत्येकशः समाचक्ष्व नामानि त्वं महामते

ঋষিসকলে ক’লে: হে মহামতে, সকলো আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰ আৰু অশ্বিনৰ নাম আমাক পৃথক পৃথককৈ ক’বা।

Verse 2

सूत उवाच । वृषध्वजश्च शर्वश्च मृगव्याधस्तृतीयकः । अजैकपादहिर्बुध्न्यः पिनाकी षष्ठ एव हि

সূতে ক’লে: “বৃষধ্বজ, শৰ্ব, মৃগব্যাধ (তৃতীয়), অজৈকপাদ, অহিৰ্বুধ্ন্য আৰু পিনাকী—এইবোৰেই ইয়াত কীৰ্তিত প্ৰথম ছয় নাম।”

Verse 3

दहनश्चेश्वरश्चैव कपाली नवमस्तथा । वृषाकपिस्तु दशमो रुद्रस्त्र्यंबक एव च

“দহন আৰু ঈশ্বৰ; কপালী নবম; বৃষাকপি দশম; আৰু ৰুদ্ৰ তথা ত্ৰ্যম্বকো।”

Verse 4

धुरो ध्रुवश्च सोमश्च मखश्चैवानिलोऽनलः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः

“ধুৰ, ধ্ৰুৱ, সোম, মখ, অনিল, অনল, প্ৰত্যূষ আৰু প্ৰভাস—এই আঠজনকেই বসু বুলি প্ৰখ্যাত কৰা হৈছে।”

Verse 5

वरुणश्च तथा सूर्यो भानुः ख्यातश्च तापनः । इंद्रश्चैवार्यमा चैव धाता चैव भगस्तथा

“বৰুণ; তদুপৰি সূৰ্য, ভানু আৰু খ্যাত তাপন; ইন্দ্ৰ; আৰ্যমান; ধাতা; আৰু ভগো।”

Verse 6

गभस्तिर्धर्मराजश्च स्वर्णरेता दिवाकरः । मित्रश्च वासुदेवश्च द्वादशैते च भास्कराः

“গভস্তি, ধৰ্মৰাজ, স্বৰ্ণৰেতা, দিবাকৰ, মিত্ৰ আৰু বাসুদেৱ—এইসকলেই দ্বাদশ ভাস্কৰ, অৰ্থাৎ সূৰ্যদেৱতা।”

Verse 7

नासत्यश्चैव दस्रश्च ख्यातावेतौ तथाश्विनौ । देववैद्यौ महाभागौ त्वाष्ट्रीगर्भसमुद्भवौ

নাসত্য আৰু দস্ৰ—এই দুয়ো অশ্বিন নামে খ্যাত; দেৱ-চিকিৎসক, মহাভাগ্যবান, ত্বাষ্ট্ৰীদেৱীৰ গৰ্ভৰ পৰা উদ্ভূত।

Verse 8

त्रयस्त्रिंशत्समाख्याता एते ये सुरनायकाः । क्षेत्रेऽत्रैवास्थिता नित्यं दानवानां वधाय च

এইসকলেই ‘ত্ৰয়স্ত্ৰিংশৎ’ নামে খ্যাত দেৱ-নায়ক। এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত সদায় অৱস্থিত থাকে, দানৱ-শক্তিৰ বিনাশৰ বাবেও।

Verse 9

यस्तान्संपूजयेद्भक्त्या पुरुषः संयतेंद्रियः । यथोक्तदिवसे प्राप्ते नापमृत्युः प्रजायते

যি মানুহে ইন্দ্ৰিয় সংযম কৰি ভক্তিৰে তেওঁলোকক পূজা কৰে, নিৰ্দিষ্ট দিন আহিলে তাৰ অকালমৃত্যু নহয়।

Verse 10

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां रुद्राः पूज्या विचक्षणैः । तस्मिन्क्षेत्रे विशेषेण वांछद्भिः परमं पदम्

অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশী তিথিত বিচক্ষণসকলে ৰুদ্ৰসকলক পূজা কৰিব লাগে—বিশেষকৈ এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত—যিসকলে পৰম পদ কামনা কৰে।

Verse 11

दशम्यां वसवः पूज्यास्तथाष्टम्यां विशेषतः । स्वर्गं समीहमानैश्च विलासैर्विविधैस्तथा

দশমী তিথিত বসুসকল পূজ্য, আৰু বিশেষকৈ অষ্টমীতও। স্বৰ্গ কামনা কৰা লোকসকলে নানাবিধ দান-অৰ্ঘ্য আৰু উৎসৱীয় আচাৰে সৈতে পূজা কৰিব।

Verse 12

सप्तम्यामथ षष्ठ्यां च पूजनीया दिवाकराः । ये वांछन्ति नराः सत्त्वं परिपंथिविवर्जितम्

সপ্তমী আৰু ষষ্ঠী তিথিতো দিবাকৰ (সূৰ্যদেৱ) পূজনীয়; যিসকল মানুহে স্থিৰ প্ৰাণশক্তি আৰু শত্রু-বাধা-বিঘ্নবিহীন জীৱন কামনা কৰে।

Verse 13

देववैद्यौ तथा पूज्यौ द्वादश्यां व्याधिसंक्षयम् । ये वांछन्ति सदा मर्त्या नीरुजा सम्भवंति ते

তদ্ৰূপে দ্বাদশী তিথিত দেববৈদ্য দুজনক পূজা কৰিব লাগে ৰোগক্ষয়ৰ বাবে; যিসকল মর্ত্য সদায় এই কামনা কৰে, তেওঁলোক নীৰোগ হয়।

Verse 146

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽमरेश्वरकुण्डमाहात्म्यवर्णनं नाम षट्चत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকসমূহৰ সংহিতাত, ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘অমৰেশ্বৰ কুণ্ডৰ মাহাত্ম্য-বৰ্ণনা’ নামক অধ্যায়, অৰ্থাৎ ১৪৬তম অধ্যায়, সমাপ্ত হ’ল।