Adhyaya 120

Verse 1

सूत उवाच । एवं शक्रादयो देवा जितास्ते तु रणाजिरे । महिषेण ततो राज्यं त्रैलोक्येऽपि चकार सः

সূতে ক’লে: এইদৰে ৰণক্ষেত্ৰত ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকল পৰাজিত হ’ল; তাৰ পাছত মহিষে ত্ৰিলোকৰ ওপৰতো নিজৰ আধিপত্য স্থাপন কৰিলে।

Verse 2

यत्किञ्चित्त्रिषु लोकेषु सारभूतं प्रपश्यति । गजवाजिरथाश्वादि सर्वं गृह्णाति सोऽसुरः

ত্ৰিলোকত যি কিবা উৎকৃষ্ট আৰু মূল্যবান বস্তু তেওঁ দেখিলে—হাতী, ঘোঁৰা, ৰথ আদি—সেই অসুৰে সকলোকে কেঢ়ি ল’লে।

Verse 3

एवं प्रवर्तमानस्य तस्य देवाः सवासवाः । वधार्थं मिलिताश्चक्रुः कथा दुःखसम न्विताः

এইদৰে তেওঁ আগবাঢ়ি থাকোঁতে, ইন্দ্ৰসহ দেৱতাসকল তেওঁৰ বধৰ উদ্দেশ্যে একত্ৰিত হ’ল; আৰু তেওঁলোকৰ পৰামৰ্শ দুখেৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল।

Verse 4

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः । दृष्ट्वा तं माहिषं सर्वं व्यवहारं महोत्कटम्

ঠিক সেই সময়তে মুনিশ্ৰেষ্ঠ নাৰদ উপস্থিত হ’ল; আৰু মহিষৰ সেই ভয়ংকৰ আচৰণৰ সমগ্ৰ ব্যৱহাৰ দেখি, তেওঁ সকলো লক্ষ্য কৰিলে।

Verse 5

ततश्च कथयामास सर्वं तेषां सविस्त रम् । तस्य संचेष्टितं भूरि लोकत्रयप्रपीडनम्

তেতিয়া তেওঁ সকলো কথা বিস্তাৰে তেওঁলোকক ক’লে—মহিষৰ বহু কীৰ্তি-কৰ্ম আৰু ত্ৰিলোকৰ ওপৰত তাৰ ভয়ংকৰ নিপীড়ন।

Verse 6

अथ तेषां महाकोपो भूय एवाभ्यवर्धत । नारदस्य वचः श्रुत्वा तादृग्लोककथोद्भवम्

তাৰ পাছত নাৰদৰ বাক্য শুনি—যি লোকসমূহত ঘটিত কথাৰ এনে বৃত্তান্তৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল—তেওঁলোকৰ মহাক্ৰোধ আৰু অধিক বৃদ্ধি পালে।

Verse 7

तेषां कोपोद्भवो घर्मो वक्त्रद्वारेण निर्ययौ । येन दिङ्मंडलं सर्वं तत्क्षणात्कलुषीकृतम्

তেওঁলোকৰ ক্ৰোধৰ পৰা দাহক তাপ মুখদ্বাৰৰেদি ওলাই আহিল; যাৰ দ্বাৰা দিশামণ্ডল সমগ্ৰই তৎক্ষণাৎ কলুষিত আৰু অন্ধকাৰময় হ’ল।

Verse 9

एतस्मिन्नंतरे तत्र कार्तिकेयः समभ्ययात् । पप्रच्छ च किमेतद्धि देवानां कोपकारणम् । येन कालुष्यतां प्राप्तं दिक्चक्रं सकलं मुने च । नारद उवाच । एतेषां सांप्रतं स्कन्द मया वार्ता निवेदिता । त्रैलोक्यं दानवैः सर्वैर्यथा नीतं मदोत्कटैः

এই অন্তৰে তাত কাৰ্ত্তিকেয় উপস্থিত হ’ল আৰু সুধিলে: “হে মুনি, দেৱতাসকলৰ ক্ৰোধৰ কাৰণ কি, যাৰ ফলত দিশচক্ৰ সমগ্ৰই কলুষিত হ’ল?” নাৰদ ক’লে: “হে স্কন্দ, মই এতিয়াই তেওঁলোকক বৃত্তান্ত জনালোঁ—কিদৰে মদোন্মত্ত দানৱসকলে ত্ৰিলোকক নিজৰ অধীনলৈ আনিছে।”

Verse 10

स्त्रीरत्नमश्वरत्नं वा न किंचित्कस्यचिद्गृहे । ते दृष्ट्वा मोक्षयंति स्म दुर्निवार्या मदोत्कटाः

কাৰো ঘৰত স্ত্ৰী-ৰত্ন বা অশ্ব-ৰত্ন একো নাছিল—কিছুই নাছিল; কিয়নো মদোন্মত্ত, অদমনীয়সকলে যি দেখে তাকেই কেঢ়ি লৈ গৈছিল।

Verse 11

तच्छ्रुत्वा कार्तिकेयस्य विशेषात्संप्रजायत । वक्त्रद्वारेण देवानां यथा कोपः समागतः

সেয়া শুনি কাৰ্ত্তিকেয়ৰ ক্ৰোধ বিশেষ তীব্ৰতাৰে উদ্ভৱ হ’ল—যেন দেৱতাসকলৰ ৰোষ মুখ-দ্বাৰৰেদি প্ৰকাশ পাই উঠিল।

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे जाता तत्कोपांते कुमारिका । सर्वलक्षणसंपन्ना दिव्यतेजोऽन्विता शुभा

ঠিক সেই মুহূর্ততে, সেই ক্ৰোধৰ অন্তিম সীমাত, এগৰাকী কুমাৰী জন্মিল—সকলো শুভ লক্ষণে সম্পন্ন, দিৱ্য তেজে দীপ্ত, অতি মঙ্গলময়।

Verse 13

कार्तिकेयस्य कोपेन कोपे मिश्रे दिवौकसाम् । यस्माज्जातात्र सा कन्या तस्मात्कात्यायनी स्मृता

কাৰ্ত্তিকেয়ৰ ক্ৰোধৰ পৰা—দেৱতাসকলৰ ক্ৰোধৰ সৈতে মিশ্ৰিত হৈ—যিহেতু সেই কন্যা তাতেই জন্মিল, সেয়েহে তাই কাত্যায়নী বুলি স্মৰণীয়।

Verse 14

ततस्तस्या ददौ वज्रमायुधं त्रिदशाधिपः । शक्तिं स्कन्दः सुतीक्ष्णाग्रां चापं देवो जनार्दनः

তাৰ পাছত ত্ৰিদশাধিপতি ইন্দ্ৰই তাইক বজ্ৰ আয়ুধ দিলে; স্কন্দই অতি তীক্ষ্ণাগ্ৰ শক্তি দিলে; আৰু দেৱ জনাৰ্দনে ধনু প্ৰদান কৰিলে।

Verse 15

त्रिशूलं च महादेवः पाशं च वरुणः स्वयम् । आदित्यश्च सितान्बाणांश्चंद्रमाश्चर्म चोत्तमम्

মহাদেৱে ত্ৰিশূল দিলে, আৰু বৰুণে নিজে পাশ দিলে; আদিত্যই শুভ্ৰ বাণ দিলে, আৰু চন্দ্ৰমাই উত্তম ঢাল প্ৰদান কৰিলে।

Verse 16

निस्त्रिंशं निरृतिस्तुष्ट उल्मुकं च हुताशनः । वायुश्च च्छुरिकां तीक्ष्णां धनदः परिघं तथा

প্ৰসন্ন নিৰৃতি দেৱীয়ে তাইক নিস্ত্ৰিংশ তৰোৱাল দিলে; হুতাশন অগ্নিয়ে জ্বলন্ত উল্মুক দিলে; বায়ুৱে তীক্ষ্ণ ছুৰিকা দিলে; আৰু ধনদ কুবেৰেও তদ্ৰূপে লৌহ পৰিঘ (গদা) অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 17

दण्डं प्रेताधिपो रौद्रं वधाय सुरविद्विषाम् । द्वादशैवं समालोक्य साऽयुधानि द्विजोत्तमाः

প্ৰেতাধিপতি যমে দেৱবিদ্বেষীসকলৰ বিনাশৰ বাবে ৰৌদ্ৰ দণ্ড দিলে। এইদৰে, হে দ্বিজোত্তম, সেই বাৰটা দিৱ্য আয়ুধ একেলগে দেখা যেতিয়া হ’ল, তেতিয়া সিহঁত দেৱশত্ৰুৰ বধৰ উদ্দেশ্যে সজ্জিত হৈ ৰ’ল।

Verse 18

कात्यायनी ततश्चक्रे भुजद्वादशकं तदा । जग्राह च द्रुतं तानि सुरास्त्राणि दिवौकसाम्

তেতিয়া কাত্যায়নী দেৱীয়ে বাৰটা বাহু প্ৰকাশ কৰিলে আৰু দ্ৰুতগতিতে দিৱৌকস দেৱসকলৰ সেই দিৱ্য সুৰাস্ত্ৰসমূহ গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 19

ततः प्रोवाच तान्सर्वान्संप्रहृष्टतनूरुहा । यदर्थं विबुधश्रेष्ठाः सृष्टा तद्ब्रूत मा चिरम्

তাৰ পাছত আনন্দে ৰোমাঞ্চিত দেহে তেওঁ সকলোকে ক’লে—“হে বিবুধশ্ৰেষ্ঠসকল, যি উদ্দেশ্যে মোক সৃষ্টি কৰা হৈছে, সেয়া বিলম্ব নকৰাকৈ কওক।”

Verse 20

सर्वं कार्यं करिष्यामि युष्माकं नात्र संशयः । देवा ऊचुः । महिषो दानवो रौद्रः समुत्पन्नोऽत्र सांप्रतम्

“তোমালোকৰ বাবে যি কৰ্তব্য, সেয়া সকলো মই সম্পন্ন কৰিম—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।” দেৱসকলে ক’লে: “ইয়াত এতিয়া মহিষ নামৰ এক ৰৌদ্ৰ দানৱ উদ্ভৱ হৈছে।”

Verse 21

अवध्यः सर्वभूतानां मानुषाणां विशेषतः । मुक्त्वैकां योषितं तेन त्वमस्माभिर्विनिर्मिता

সেইজন সকলো ভূতৰ বাবে অবধ্য—বিশেষকৈ মানুহৰ বাবে। কেৱল এজনী নাৰীক বাদ দি তেওঁ বধযোগ্য নহয়; সেয়ে আমি তোমাক গঢ়ি তুলিছোঁ।

Verse 22

तस्मात्त्वं सांप्रतं गच्छ विंध्याख्यं पर्वतोत्तमम् । तपस्तत्र कुरुष्वोग्र तेजो येनाभिवर्धते

সেয়ে এতিয়া তুমি বিন্ধ্য নামৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰ্বতলৈ যোৱা। তাত তীব্ৰ তপস্যা কৰা, যাৰ দ্বাৰা তোমাৰ দিৱ্য তেজ বৃদ্ধি পাব।

Verse 23

ततस्तु तेजःसंयुक्तां त्वां ज्ञात्वा वयमेव हि । अग्रे धृत्वा करिष्यामो युद्धं तेन दुरात्मना

তাৰ পাছত, তোমাক সেই সঞ্চিত তেজেৰে যুক্ত বুলি জানি, আমি নিজেই তোমাক আগত ৰাখি সেই দুষ্টাত্মাৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিম।

Verse 24

ततस्त्वच्छस्त्रनिर्दग्धः पंचत्वं स प्रयास्यति । वयं च त्रिदशैश्वर्यं लभिष्यामो हतद्विषः

তেতিয়া তোমাৰ অস্ত্ৰে দগ্ধ হৈ সি পঞ্চত্বলৈ যাব। আৰু আমি—শত্ৰু নিধন কৰি—ত্রিদশসকলৰ ঐশ্বৰ্য পুনৰ লাভ কৰিম।