Adhyaya 115
এই অধ্যায়ত ঋষিসকলে সূতক ত্ৰিজাত সম্পৰ্কে সোধে—তাঁৰ নাম, উৎপত্তি, গোত্ৰ আৰু ‘ত্ৰিজাত’ বুলি জন্মচিহ্ন থাকিলেও তেওঁ কিয় আদৰ্শ। সূতে কয়—তেওঁ সাঙ্কৃত্য ঋষিৰ বংশধাৰাত জন্মগ্ৰহণ কৰিছে; ‘প্ৰভাৱ’ নামে খ্যাত, ‘দত্ত’ নামেও পৰিচিত, আৰু নিমিৰ বংশৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি কোৱা হৈছে। ত্ৰিজাতে সেই তীৰ্থস্থান উদ্ধাৰ কৰি শিৱৰ মঙ্গলময় মন্দিৰ ‘ত্ৰিজাতেশ্বৰ’ নামে স্থাপন কৰে; নিৰন্তৰ পূজাৰ ফলত তেওঁ দেহসহ স্বৰ্গ লাভ কৰে। তাৰ পাছত বিধান কোৱা হয়—যিসকলে ভক্তিভাৱে দেবদৰ্শন কৰে আৰু বিষুৱ সময়ত দেবৰ স্নান কৰায়, তেওঁলোকৰ বংশত ‘ত্ৰিজাত’ জন্ম পুনৰাবৃত্তি নহয় আৰু সুৰক্ষা লাভ হয়। পিছত নষ্ট হৈ পুনঃপ্ৰতিষ্ঠিত হোৱা গোত্ৰসমূহৰ নাম ঋষিসকলে সোধে। সূতে কৌশিক, কাশ্যপ, ভাৰদ্বাজ, কৌণ্ডিন্য, গৰ্গ, হাৰীত, গৌতম আদি বহু গোত্ৰগোষ্ঠীৰ গণনা কৰে; নাগজৰ ভয়ত হোৱা বিঘ্ন আৰু এই স্থানত পুনৰ একত্ৰিত হোৱাৰ কথা বৰ্ণনা কৰে। ফলশ্ৰুতিত কোৱা হৈছে—এই গোত্ৰবিৱৰণ আৰু ঋষিনাম-স্মৰণ পঢ়া বা শুনিলে বংশচ্ছেদ ৰোধ হয়, জীৱনচক্ৰত সঞ্চিত পাপ শমে, আৰু প্ৰিয়বিয়োগ দূৰ হয়।
Shlokas
Verse 1
त्रिजातो ब्राह्मणस्तत्र किन्नामा कस्य सम्भवः । किंगोत्रश्चैव किंसंज्ञः कीर्तयस्व महामते
তাত ত্ৰিজাত নামৰ সেই ব্ৰাহ্মণ—তেওঁৰ সম্পূৰ্ণ নাম কি আছিল, কাৰ পৰা জন্ম হৈছিল, তেওঁৰ গোত্ৰ কি, আৰু কোন উপাধি বা নামেৰে পৰিচিত আছিল? হে মহামতে, কৃপা কৰি কীৰ্তন কৰা।
Verse 2
किं कुलीनैर्गुणाढ्यैर्वा तेजोविद्याविचक्षणैः । त्रिजातोऽपि वरं सोऽपि स्वं स्थानं येन चोद्धृतम्
উচ্চ কুলৰ, গুণসমৃদ্ধ, তেজ আৰু বিদ্যাত নিপুণ লোকৰ কি প্ৰয়োজন? ত্ৰিজাতোও—সেয়ো শ্ৰেষ্ঠ; কিয়নো তেওঁৰ দ্বাৰাই নিজৰ স্থান উত্তোলিত হৈ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল।
Verse 3
सूत उवाच सांकृत्यस्य मुनेर्वंशे स संभूतो द्विजोत्तमः । प्रभाव इति विख्यातो दत्तसंज्ञो निमेः सुतः
সূত ক’লে: সাঁকৃত্য মুনিৰ বংশত সেই উত্তম দ্বিজৰ উদ্ভৱ হ’ল। তেওঁ ‘প্ৰভাৱ’ নামে বিখ্যাত, ‘দত্ত’ নামেও পৰিচিত, আৰু নিমিৰ পুত্ৰ আছিল।
Verse 4
स एवं स्थानमुद्धृत्य चकारायतनं शुभम् । त्रिजातेश्वरनाम्ना च देवदेवस्य शूलिनः
এইদৰে পবিত্ৰ স্থান উদ্ধাৰ কৰি তেওঁ দেৱদেৱ শূলিনৰ বাবে এক শুভ আয়তন নিৰ্মাণ কৰিলে আৰু ‘ত্ৰিজাতেশ্বৰ’ নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।
Verse 5
तमाराध्य दिवा नक्तं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । सशरीरो गतः स्वर्गं ततः कालेन केनचित्
দিনে-ৰাতিয়ে বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰি, অচল শ্ৰদ্ধাৰে সমন্বিত ভক্তে কিছুমান কাল পাৰ হ’লে এই দেহসহ স্বৰ্গ লাভ কৰে।
Verse 6
यस्तं पश्यति सद्भक्त्या स्नापयेद्विषुवे सदा । न त्रिजातः कुले तस्य कथञ्चिदपि जायते
যি জনে সত্য ভক্তিৰে তেওঁৰ দৰ্শন কৰে আৰু বিষুৱত সদায় নিয়মিতভাৱে সেই পবিত্ৰ মূৰ্তিক স্নান কৰায়, তাৰ বংশত কোনোপধ্যেই ‘ত্ৰিজাত’ (মিশ্ৰ/অধম জন্ম) জন্ম নলয়।
Verse 7
ऋषय ऊचुः । यानि गोत्राणि नष्टानि यानि संस्थापितानि च । नामतस्तानि नो ब्रूहि तत्पुरं सूत नन्दन
ঋষিসকলে ক’লে: “যি গোত্ৰসমূহ নষ্ট হৈছিল আৰু যি পুনৰ স্থাপিত হৈছিল, সিহঁতৰ নাম আমাক কোৱা। হে সূত-নন্দন, সেই নগৰৰ বৰ্ণনাও আমাক দিয়া।”
Verse 8
सूत उवाच । तत्रोपमन्युगोत्रा ये क्रौंचगोत्रसमुद्भवाः । कैशोर्यं गोत्रसंभूतास्त्रैवणेया द्विजोत्तमः
সূতে ক’লে: “তাত উপমন্য়ু গোত্ৰৰ লোকসকল—যিসকল ক্রৌঞ্চ গোত্ৰৰ পৰা উদ্ভূত—আৰু কৈশোৰ্য গোত্ৰত জন্ম লোৱা সকল, লগতে ত্ৰৈৱণেয় নামৰ শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজও (উপস্থিত) আছিল।”
Verse 9
ते भूयोऽपि न संप्राप्ता यथा गोत्रचतुष्टयम् । तत्पूर्वकं शुकादीनां यन्नष्टं नागजाद्भयात्
কিন্তু তেওঁলোকে পুনৰ ঘূৰি নাহিল—যেনেকৈ চাৰিটা গোত্ৰৰ এক গোট (পুনৰ নাহিল)। আগতে শুক আদি বংশধাৰাসমূহ, যি নাগসকলৰ পৰা উদ্ভূত ভয়ৰ কাৰণে লুপ্ত হৈছিল, সেয়াও পুনৰ প্ৰকাশ নাপালে।
Verse 10
शेषान्वः संप्रवक्ष्यामि ब्राह्मणान्गोत्रसंभवान् । कौशिकान्वयसं भूताः षड्विंशतिश्च ते स्मृताः
এতিয়া মই তোমালোকক অৱশিষ্ট ব্ৰাহ্মণসকলৰ কথা ক’ম, যিসকল বিভিন্ন গোত্ৰৰ পৰা উৎপন্ন। কৌশিক বংশত জন্মা তেওঁলোক ছাব্বিশজন বুলি স্মৰণ কৰা হয়।
Verse 11
कश्यपान्वयसंभूताः सप्ताशीतिर्द्विजोत्तमाः । लक्ष्मणान्वयसंभूता एकविंशतिरागताः
কশ্যপ বংশৰ পৰা উৎপন্ন শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ আছিল সাতাশি জন। লক্ষ্মণ বংশৰ পৰা একুশ জন তাত উপস্থিত হৈছিল।
Verse 12
तत्र नष्टाः पुनः प्राप्तास्तस्मिन्स्थाने सुदुःखिताः । भारद्वाजास्त्रयः प्राप्ताः कौंडनीयाश्चतुर्दश
তাত যিসকল হেৰাই গৈছিল, তেওঁলোকে পুনৰ সেই স্থানলৈ ঘূৰি আহিল, অতি দুঃখিত হৈ। ভাৰদ্বাজ বংশৰ তিনিজন আহিল, আৰু কৌণ্ডিনীয় বংশৰ চৌদ্দজন।
Verse 13
रैतिकानां तथा विंशत्पाराशर्याष्टकं तथा । गर्गाणां च द्विविंशं च हारीतानां विविंशतिः
তদ্ৰূপ ৰৈতিক বংশৰ বিশজন, পাৰাশৰ্য বংশৰ আঠজন, গৰ্গ বংশৰ বাইশজন, আৰু হাৰীত বংশৰ বিশজন আছিল।
Verse 14
और्वभार्गवगोत्राणां पञ्चविंशदुदाहृताः । गौतमानां च षड्विंशमालूभायनविंशतिः
ঔৰ্ব-ভাৰ্গৱ গোত্ৰসমূহৰ পঁচিশটা নাম কোৱা হৈছে। গৌতমসকলৰ ছাব্বিশটা, আৰু আলূভায়নসকলৰ বিশটা গণনা কৰা হৈছে।
Verse 15
मांडव्यानां त्रिविंशच्च बह्वृचानां त्रिविंशतिः । सांकृत्यानां विशिष्टानां पृथक्त्वेन दशैव तु
মাণ্ডব্য বংশৰ তেইশটা কোৱা হৈছে; বহ্বৃচ (ঋগ্বেদীয়) গোষ্ঠীৰ বিশটা; আৰু বিশেষ সাঁকৃত্যসকল পৃথক গণনাত নিশ্চয় দহটা।
Verse 16
तथैवांगिरसानां च पंच चैव प्रकीर्तिताः । आत्रेया दश संख्याताः शुक्लात्रेयास्तथैव च
তদ্ৰূপে আঙ্গিৰস গোষ্ঠীৰ পাঁচটা প্ৰখ্যাত। আত্রেয়সকল দহ গণনা কৰা হয়—শুক্লাত্রেয়সকলো তেনেদৰে।
Verse 19
याजुषास्त्रिंशतिः ख्याताश्च्यावनाः सप्त विंशतिः । आगस्त्याश्च त्रयस्त्रिंशज्जैमिनेया दशैव तु
যাজুষসকল ত্ৰিশ বুলি খ্যাত; চ্যাৱনসকল সাতাইশ; আগস্ত্যসকল তেত্ৰিশ; আৰু জৈমিনেয়সকল নিশ্চয় দহ।
Verse 21
औशनसाश्च दाशार्हास्त्रयस्त्रय उदाहृताः । लोकाख्यानां तथा षष्टिरैणिशानां द्विसप्ततिः
ঔশনস আৰু দাশাৰ্হ—দুয়োকে তিনকৈ কোৱা হৈছে। লোকাখ্যসকল ষাঠি, আৰু ঐণিশসকল বাহাত্তৰ গণনা কৰা হৈছে।
Verse 22
कापिष्ठलाः शार्कराख्या दत्ताख्याः सप्तसप्ततिः । शार्कवानां शतं प्रोक्तं दार्ज्यानां सप्तसप्ततिः
কাপিষ্ঠলা, ‘শাৰ্কৰ’ নামে খ্যাতসকল আৰু ‘দত্ত’ নামে পৰিচিতসকল—এইসকল সত্তৰ-সাত। ‘শাৰ্কৱ’সকলক শতসংখ্যা কোৱা হৈছে; আৰু ‘দাৰ্জ্য’সকল সত্তৰ-সাত।
Verse 23
कात्यायन्यास्त्रयोऽधिष्ठा वैदिशाश्च त्रयः स्मृताः । कृष्णात्रेयास्तथा पंच दत्तात्रेया स्तथैव च
কাত্যায়নীসকলৰ অধিষ্ঠাতা তিনজন; বৈদিশাসকল তিনজন বুলিও স্মৰণ কৰা হয়। তদ্ৰূপ কৃষ্ণাত্রেয় পাঁচজন, আৰু দত্তাত্রেয়ো তেনেদৰেই।
Verse 24
नारायणाः शौनकेया जाबालाः शतसंख्यया । गोपाला जामदन्याश्च शालिहोत्राश्च कर्णिकाः
নাৰায়ণ, শৌনকেয় আৰু জাবাল—এইসকল শতসংখ্যা। লগতে গোপাল, জামদন্য, শালিহোত্ৰ আৰু কৰ্ণিকসকলও আছে।
Verse 25
भागुरायणकाश्चैव मातृकास्त्रैणवास्तथा । सर्वे ते ब्राह्मणश्रेष्ठाः क्रमेण द्विजसत्तमाः
আৰু ভাগুৰায়ণক, মাতৃক আৰু ত্ৰৈণৱো; তেওঁলোক সকলোৱে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ, ক্ৰমে ক্ৰমে দ্বিজসত্তম।
Verse 26
एतेषामेव सर्वेषां सत्काराय द्विजोतमाः । चत्वारिंशत्तथाष्टौ च पुरा प्रोक्ताः स्वयंभुवा
এই সকলো গোষ্ঠীৰ সৎকাৰৰ বাবে, হে দ্বিজোত্তম, পূৰ্বে স্বয়ম্ভূ (ব্ৰহ্মা) নিজে অষ্টচত্বাৰিংশত জনক নিযুক্ত কৰি ঘোষণা কৰিছিল।
Verse 27
ते सर्वे च पृथक्त्वेन निर्दिष्टाः पद्मयोनिना । संध्यातर्पणकृत्यानि वैश्वदेवोद्भवानि च । श्राद्धानि पक्षकृत्यानि पितृपिंडांस्तथैव च
সেই সকলোকে পদ্মযোনি ব্ৰহ্মাই পৃথক পৃথককৈ নিৰ্দেশ কৰিলে—সন্ধ্যা আৰু তৰ্পণৰ কৰ্তব্য, বৈশ্বদেৱ-সম্পৰ্কীয় বিধি, শ্ৰাদ্ধ-ক্ৰিয়া, পক্ষ-কৰ্মসমূহ, আৰু পিতৃসকললৈ পিণ্ড-দানো।
Verse 28
यज्ञोपवीतसंयुक्ताः प्रवराश्चैव कृत्स्नशः । तथा मौंजीविशेषाश्च शिखाभेदाः प्रकीर्तिताः
তেওঁলোকক বিধিমতে যজ্ঞোপৱীত (জনেৱ) পৰিধান কৰোৱা হ’ল; তেওঁলোকৰ প্ৰৱৰ-পরম্পৰা সম্পূৰ্ণকৈ ঘোষণা কৰা হ’ল, আৰু মৌঞ্জী-বেল্টৰ বিশেষ প্ৰকাৰসমূহ আৰু শিখা (চূড়া)ৰ ভেদো বৰ্ণিত হ’ল।
Verse 29
त्रिजातेन समाराध्य देवदेवं पितामहम् । तेषां कृत्वा द्विजेद्राणामात्मकीर्तिकृते तदा
সেই ‘ত্ৰিজাত’ ত্ৰিবিধ বিধিৰে দেবদেৱ পিতামহ ব্ৰহ্মাক আৰাধনা কৰি, তেতিয়া তেওঁ দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকলৰ বাবে—নিজ কীৰ্তিৰ হিতাৰ্থে—এই ব্যৱস্থা সম্পন্ন কৰিলে।
Verse 30
ऋषय ऊचुः । कथं सन्तोषितो ब्रह्मा त्रिजातेन महात्मना । कर्मकांडं कथं भिन्नं कृतं तेन महात्मना । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः
ঋষিসকলে ক’লে: “মহাত্মা ত্ৰিজাতে ত্ৰিজাত-বিধিৰে ব্ৰহ্মাক কেনেকৈ সন্তুষ্ট কৰিলে? সেই মহাত্মাই কৰ্মকাণ্ড কেনেকৈ পৃথক কৰি স্থিৰ কৰিলে? আমাৰ পৰম কৌতূহল আছে—সকলো কথা বিস্তাৰে কোৱা।”
Verse 31
सूत उवाच । तस्यार्थे ब्राह्मणैः सर्वैस्तोषितः प्रपितामहः । अनेनैवोद्धृतं स्थानमस्माकं सकलं विभो
সূতে ক’লে: “তেওঁৰ উদ্দেশ্যৰ বাবে সকলো ব্ৰাহ্মণেই প্ৰপিতামহ ব্ৰহ্মাক সন্তুষ্ট কৰিলে। হে বিভো, এই কৰ্মৰ দ্বাৰাই আমাৰ সমগ্ৰ পবিত্ৰ স্থান/প্ৰতিষ্ঠান উদ্ধাৰ হৈ স্থিত হ’ল।”
Verse 32
तस्मादस्य विभो यच्छ वेदज्ञानमनुतमम् । येन कर्मविशेषाश्च जायतेऽत्र पुरोत्तमे
সেয়ে, হে বিভো প্ৰভু, তেওঁক বেদৰ অতুল জ্ঞান দান কৰা; যাৰ দ্বাৰা ইয়াত এই উত্তম নগৰত কৰ্মৰ বিশেষ বিধানসমূহ যথাযথভাৱে উদ্ভৱ হৈ সুপ্ৰতিষ্ঠিত হয়।
Verse 33
एतस्य च गुरुत्वं च प्रसादात्तव पद्मज । यथा भवति देवेश तया नीतिर्विधीयताम्
আৰু, হে পদ্মজ (পদ্ম-জন্মা), তোমাৰ কৃপাৰে তেওঁৰ গুৰুত্ব তথা আচার্য-অধিকার উদ্ভৱ হওক। হে দেবেশ, যি নীতিত ই সত্যই সিদ্ধ হয়, সেই মতে ধৰ্মাচৰণৰ বিধান কৰা হওক।
Verse 34
ब्रह्मा ददौ ततस्तस्य मंत्रग्राममनुत्तमम् । येन विज्ञायते सर्वं वेदार्थो यज्ञकर्म च
তাৰ পাছত ব্ৰহ্মাই তেওঁক মন্ত্রসমূহৰ অতুল সংগ্ৰহ দান কৰিলে; যাৰ দ্বাৰা সকলো জানিব পৰা যায়—বেদাৰ্থ আৰু যজ্ঞকৰ্মৰ বিধিও।
Verse 35
ततः प्रोवाच तान्सर्वान्प्रहष्टेनातरात्मना । एष वेदार्थसंपन्नो भविष्यति महायशाः
তাৰ পাছত অন্তৰত আনন্দিত চিত্তে তেওঁ সকলোকে ক’লে: “ই বেদাৰ্থত সম্পন্ন হ’ব আৰু মহাযশস্বী হ’ব।”
Verse 37
तत्कार्यं स्वर्गमोक्षाय मम वाक्यात्प्रबोधितैः । वेदार्थानेष सर्वेषां युष्माकं योजयिष्यति
সেই কাৰ্য স্বৰ্গ আৰু মোক্ষৰ বাবে। মোৰ বাক্যৰে জাগ্ৰত হৈ, তেওঁ তোমালোক সকলোকে বেদাৰ্থসমূহ সংযোগ কৰি বুজাই দিব আৰু প্ৰদান কৰিব।
Verse 38
ये चान्येषु च देशेषु स्थानेषु च गताः क्वचित् । एतत्स्थानं परित्यज्य सत्यमेतद्विजोत्तमाः
আৰু যিসকলে আন আন দেশত, আন আন স্থানত কেতিয়াবা গৈছে, এই পবিত্ৰ স্থান ত্যাগ কৰি—এইয়েই সত্য, হে দ্বিজোত্তমসকল।
Verse 39
वेदस्थाने च बुद्ध्यैष यत्कर्म प्रचरिष्यति । नानृते वाथ पापे च वाणी चास्य चरिष्यति
বেদ-আসনত প্রতিষ্ঠিত হৈ, যি কৰ্মই তেওঁ গ্ৰহণ কৰিব, তেওঁৰ বুদ্ধি তাতেই প্ৰবৃত্ত হ’ব; আৰু তেওঁৰ বাণী কেতিয়াও মিছা বা পাপত নচলিব।
Verse 40
एवमुक्त्वा स देवेशो विरराम पितामहः । भर्तृयज्ञोऽपि ताः सर्वाश्चक्रे यज्ञक्रियाः शुभाः
এইদৰে কৈ, দেৱেশ পিতামহ (ব্ৰহ্মা) নীৰৱ হ’ল। আৰু ভৰ্তৃযজ্ঞও সেই সকলো শুভ যজ্ঞ-ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰিলে।
Verse 41
ब्राह्मणानां हितार्थाय श्रुत्यर्थं तस्य केवलम् । दशप्रमाणाः संप्रोक्ताः सर्वे ते ब्राह्मणोत्तमाः
ব্ৰাহ্মণসকলৰ কল্যাণৰ বাবে, আৰু কেৱল সেই শ্রুতিৰ অৰ্থ সংৰক্ষণ-প্ৰচাৰৰ নিমিত্তে, দহজন প্ৰমাণ-পুরুষ নিযুক্ত কৰা হ’ল—সকলোেই ব্ৰাহ্মণোত্তম।
Verse 42
चतुःषष्टिषु गोत्रेषु ह्येवं ते ब्राह्मणोत्तमाः । तेन तत्र समानीतास्त्रिजातेन महात्मना
চৌষট্টি গোত্ৰত এইদৰে সেই ব্ৰাহ্মণোত্তমসকল বিভক্ত আছিল; সেই মহাত্মা ত্ৰিজাতে তেওঁলোকক তাত একত্ৰ কৰি আনিলে।
Verse 43
तेषामेकत्र जातानि दशपंचशतानि च । सामान्य भोगमोक्षाणि तानि तेन कृतानि च
তাত, একে ঠাইতে, তেওঁলোকৰ পোন্ধৰশ ঘৰ হ’ল; আৰু তেওঁলোকৰ বাবে তেওঁ ভোগ আৰু মোক্ষৰ সাধাৰণ ব্যৱস্থা কৰিলে।
Verse 44
अष्टषष्टिविभागेन पूर्वमायुव्ययोद्भवम् । तत्रासीदथ गोत्रे च पुरुषाणां प्रसंख्यया
পূৰ্বতে, ৬৮ টা ভাগত বিভক্ত কৰি, আয় আৰু ব্যয়ৰ এক ক্ৰমবদ্ব ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা হৈছিল; আৰু গোত্ৰসমূহতো পুৰুষসকলৰ সংখ্যা গণনা কৰা হৈছিল।
Verse 45
ततः प्रभृति सर्वेषां सामान्येन व्यवस्थितम् । त्रिजातस्य च वाक्येन येन दूरादपि द्रुतम्
তেতিয়াৰ পৰা, তেওঁলোক সকলোৰে বাবে ই এক সাধাৰণ নিয়ম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল; আৰু ত্ৰিজাতৰ বাক্যৰ দ্বাৰা—যাৰ দ্বাৰা দূৰত থকাসকলেও দ্ৰুতগতিত কাম কৰিছিল—সেয়া বৰ্তি থাকিল।
Verse 46
समागच्छंति विप्रेन्द्राः पुरवृद्धिः प्रजायते । न कश्चिद्याति संत्यक्त्वा दौस्थ्यादन्यत्र च द्विजाः
শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণসকল একত্ৰিত হয়, আৰু নগৰখনৰ সমৃদ্ধি ঘটে। কোনো দ্বিজই দুৰ্দশাৰ বাবে ইয়াক ত্যাগ কৰি আন ঠাইলৈ নাযায়।
Verse 47
ततस्तेषां सुतैः पौत्रैर्नप्तृभिश्च सहस्रशः । दौहित्रैर्भागिनेयैश्च भूयो भूरि प्रपूरितम्
তাৰ পাছত, তেওঁলোকৰ পুত্ৰ, নাতি আৰু পৰিনাতিসকলৰ দ্বাৰা—হাজাৰ হাজাৰ সংখ্যাত—আৰু জীয়ৰীৰ পুত্ৰ তথা ভনীৰ পুত্ৰসকলৰ দ্বাৰাও, ই পুনৰ প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভৰি পৰিল।
Verse 48
तत्पुरं वृद्धिमायाति दूर्वांकुरैरिव द्विजाः । कांडात्कांडात्प्ररोहद्भिः संख्याहीनैरनेकधा
হে দ্বিজসকল! সেই নগৰ দূৰ্বা ঘাঁহৰ অংকুৰৰ দৰে বৃদ্ধি পায়—কাণ্ডৰ পৰা কাণ্ডলৈ গজি উঠে, অগণিত আৰু নানা প্ৰকাৰৰে।
Verse 49
सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं गोत्रसंख्यानकं शुभम् । ऋषीणां कीर्तनं चापि सर्वपातकनाशनम्
সূতে ক’লে: গোত্ৰ-সংখ্যাৰ এই সকলো শুভ বৰ্ণনা মই তোমালোকক সম্পূৰ্ণকৈ ক’লোঁ। ঋষিসকলৰ নাম-কিർത്തনো সকলো পাপ নাশ কৰে।
Verse 50
यश्चैतत्पठते नित्यं शृणुयाद्वा प्रभक्तितः । न स्यात्तस्य कुलच्छेदः कदाचिदपि भूतले
যি এই পাঠ নিত্য পঢ়ে বা গভীৰ ভক্তিৰে শুনে, তাৰ কুলধাৰা পৃথিৱীত কেতিয়াও ছিন্ন নহয়।
Verse 51
तथा विमुच्यते पापैराजन्ममरणोद्भवैः । न पश्यति वियोगं च कदाचित्प्रियसंभवम्
তেনেদৰে সি জন্ম-মৰণৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা পাপসমূহৰ পৰা মুক্ত হয়। আৰু প্ৰিয়জনৰ সৈতে বিচ্ছেদ কেতিয়াও নেদেখে।