Adhyaya 102

Verse 1

सूत उवाच । संप्रस्थितस्य रामस्य स्वकीयं सदनं प्रति । यदाश्चर्यमभून्मार्गे श्रूयतां द्विजसत्तमाः

সূতে ক’লে: ৰাম যেতিয়া নিজৰ নিবাসলৈ প্ৰস্থান কৰিলে, পথত এক আশ্চৰ্য ঘটনা ঘটিল। শুনা, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল!

Verse 2

नभोमार्गेण गच्छत्तद्विमानं पुष्पकं द्विजाः । अकस्मादेव सञ्जातं निश्चलं चित्रकृन्नृणाम्

হে ব্ৰাহ্মণসকল, আকাশপথে গমন কৰা পুষ্পক বিমান হঠাৎয়ে স্থিৰ হৈ পৰিল; লোকসকলৰ বাবে ই এক বিস্ময়কৰ দৃশ্য হ’ল।

Verse 3

अथ तन्निश्चलं दृष्ट्वा पुष्पकं गगनांगणे । रामो वायुसुतस्येदं वचनं प्राह विस्मयात्

তাৰ পাছত গগনৰ উন্মুক্ত প্ৰাঙ্গণত পুষ্পকক স্থিৰ দেখা পাই, ৰামে বিস্ময়ে বায়ুপুত্ৰ হনুমানক এই বাক্য ক’লে।

Verse 4

त्वं गत्वा मारुते शीघ्रं भूमिं जानीहि कारणम् । किमेतत्पुष्पकं व्योम्नि निश्चलत्वमुपागतम्

হে মাৰুতি, তুমি শীঘ্ৰে গৈ ভূমিত কাৰণ জানি আহা। কিয় এই পুষ্পক আকাশত স্থিৰতা লাভ কৰিলে?

Verse 5

कदाचिद्धार्यते नास्य गतिः कुत्रापि केनचित् । ब्रह्मदृष्टिप्रसूतस्य पुष्पकस्य महात्मनः

কেতিয়াও কোনোবাই ক’তোও তাৰ গতি ৰোধ কৰিব নোৱাৰে—ব্ৰহ্মাৰ দিৱ্য দৃষ্টিৰ পৰা উৎপন্ন সেই মহাত্মা পুষ্পকৰ।

Verse 6

बाढमित्येव स प्रोच्य हनूमान्धरणीतलम् । गत्वा शीघ्रं पुनः प्राह प्रणिपत्य रघूत्तमम्

“বাঢ়ম” বুলি কৈ হনুমান তৎক্ষণাৎ ধৰণীতললৈ গ’ল; তাৰপিছত উভতি আহি ৰঘূত্তম (ৰাম)ক প্ৰণাম কৰি পুনৰ ক’লে।

Verse 7

अत्रास्याधः शुभं क्षेत्रं हाटकेश्वर संज्ञितम् । यत्र साक्षाज्जगत्कर्ता स्वयं ब्रह्मा व्यवस्थितः

ইয়াৰ তলত হাটকেশ্বৰ নামে শুভ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আছে, য’ত জগতৰ সাক্ষাৎ কৰ্তা ব্ৰহ্মা স্বয়ং অৱস্থিত।

Verse 8

आदित्या वसवो रुद्रा देववैद्यौ तथाश्विनौ । तत्र तिष्ठन्ति ते सर्वे तथान्ये सिद्धकिन्नराः

তাত আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰ আৰু দেৱ-চিকিৎসক অশ্বিনীদ্বয়ো থাকে; লগতে আন আন সিদ্ধ আৰু কিন্নৰসকলেও সকলো তাত অৱস্থিত।

Verse 9

एतस्मात्कारणान्नैतदतिक्रामति पुष्पकम् । तत्क्षेत्रं निश्चलीभूतं सत्यमेतन्मयोदितम्

এই কাৰণতেই পুষ্পক ইয়াৰ সীমা অতিক্ৰম নকৰে। সেই ক্ষেত্ৰৰ ওপৰত ই নিশ্চল হৈ পৰে—মই কোৱা কথাই সত্য।

Verse 11

सर्वैस्तैर्वानरैः सार्धं राक्षसैश्च पृथग्विधैः । अवतीर्य ततो हृष्टस्तस्मिन्क्षेत्रे समन्ततः

তেতিয়া তেওঁ সকলো বানৰসকলৰ সৈতে আৰু নানা প্ৰকাৰ ৰাক্ষসসকলৰ পৰা পৃথকভাৱে একেলগে তাত অৱতৰণ কৰিলে; আৰু সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত চাৰিওফালে হৃষ্টচিত্তে আনন্দিত হ’ল।

Verse 12

तीर्थमालोकयामास पुण्यान्यायतनानि च । ततो विलोकयामास पितामहविनिर्मिताम् । चामुण्डां तत्र च स्नात्वा कुण्डे कामप्रदायिनि

তেওঁ তীৰ্থ আৰু তাত অৱস্থিত পুণ্যময় আয়তনসমূহ দৰ্শন কৰিলে। তাৰ পাছত পিতামহ ব্ৰহ্মাই নিৰ্মিত বুলি খ্যাত চামুণ্ডা দেবীকো চালে; আৰু কামপ্ৰদায়িনী কুণ্ডত স্নান কৰি তীৰ্থৰ পবিত্ৰ বিধি সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 13

ततो विलोकयामास पित्रा तस्य विनिर्मितम् । रामः स्वमिव देवेशं दृष्ट्वा देवं चतुर्भुजम्

তাৰ পাছত ৰামে পিতৃয়ে স্থাপন কৰা বুলি কোৱা, চতুৰ্ভুজ আৰু তেজোময় দেৱেশ্বৰক তাত দৰ্শন কৰিলে; আৰু সেই দিৱ্য ৰূপ দেখি, নিজৰ ইষ্টদেৱ যেন ভাবি ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 14

राजवाप्यां शुचिर्भूत्वा स्नात्वा तर्प्य निजान्पितॄन् । ततश्च चिन्तयामास क्षेत्रे त्र बहुपुण्यदे

ৰাজৱাপীত স্নান কৰি তেওঁ শুচি হ’ল আৰু নিজৰ পিতৃলোকক তৰ্পণ দান কৰি সন্তুষ্ট কৰিলে; তাৰ পাছত সেই অতি পুণ্যদায়ক ক্ষেত্ৰত তেওঁ মনন কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 15

लिंगं संस्थापयाम्येव यद्वत्तातेन केशवः । तथा मे दयितो भ्राता लक्ष्मणो दिवमाश्रितः

“মই নিশ্চয় এক লিঙ্গ স্থাপন কৰিম, যেনেকৈ মোৰ পিতাই কেশৱক স্থাপন কৰিছিল। আৰু মোৰ প্ৰিয় ভ্ৰাতা লক্ষ্মণ এতিয়া স্বৰ্গলোক আশ্ৰয় কৰিছে।”

Verse 16

यस्तस्य नामनिर्दिष्टं लिंगं संस्थापयाम्यहम् । तं चापि मूर्तिमंतं च सीतया सहितं शुभम् । क्षेत्रे मेध्यतमे चात्र तथात्मानं दृषन्मयम्

“তাঁৰ নামেই যি লিঙ্গ নিৰ্দেশ কৰে, সেই লিঙ্গ মই স্থাপন কৰিম। আৰু ইয়াত, এই অতি পবিত্ৰকাৰী ক্ষেত্ৰত, সীতাসহ শুভ মূৰ্তিমন্ত প্ৰতিমা আৰু মোৰ নিজৰ শিলাময় ৰূপো স্থাপন কৰিম।”

Verse 17

एवं स निश्चयं कृत्वा प्रासादानां च पंचकम् । स्थापयामास सद्भक्त्या रामः शस्त्रभृतां वरः

এইদৰে দৃঢ় সংকল্প কৰি, অস্ত্ৰধাৰীসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ ৰামে সত্য ভক্তিৰে পাঁচটা প্ৰাসাদ-মন্দিৰ স্থাপন কৰিলে।

Verse 18

ततस्ते वानराः सर्वे राक्षसाश्च विशेषतः । लिंगानि स्थापयामासुः स्वानिस्वानि पृथक्पृथक्

তাৰ পাছত সেই সকলো বানৰ—আৰু বিশেষকৈ ৰাক্ষসসকলে—প্ৰত্যেকে পৃথক পৃথককৈ নিজৰ নিজৰ লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে।

Verse 19

तत्रैव सुचिरं कालं स्थितास्ते श्रद्धयाऽन्विताः । ततो जग्मुरयोध्यायां विमानवरमाश्रिताः

সেই ঠাইতেই তেওঁলোকে বহুদিন শ্ৰদ্ধাৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ থাকিল; তাৰ পাছত উত্তম বিমানত আৰোহণ কৰি অযোধ্যালৈ গ’ল।

Verse 20

एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा रामेश्वरो महान् । लक्ष्मणेश्वरसंयुक्तस्तस्मिंस्तीर्थे सुशोभने

তোমালোকক এই সকলো বৰ্ণনা কৰা হ’ল—কিদৰে সেই সুন্দৰ তীৰ্থত লক্ষ্মণেশ্বৰসহ মহান ৰামেশ্বৰ দীপ্তিমান হৈ আছে।

Verse 21

यस्तौ प्रातः समुत्थाय सदा पश्यति मानवः । स कृत्स्नं फलमाप्नोति श्रुते रामायणेऽत्र यत्

যি মানুহে প্ৰভাতে উঠি সদায় সেই দুয়ো দেৱতাৰ দৰ্শন কৰে, সি ইয়াত ৰামায়ণ শ্ৰৱণৰ দ্বাৰা ঘোষিত সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে।

Verse 22

अथाष्टम्यां चतुर्दश्यां यो रामचरितं पठेत् । तदग्रे वाजिमेधस्य स कृत्स्नं लभते फलम्

যি অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশীত ৰামচৰিত পাঠ কৰে, সি অশ্বমেধ যজ্ঞত লাভ হোৱা পুণ্যফল সম্পূৰ্ণৰূপে লাভ কৰে।

Verse 102

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कौतूहलसमवितः । पुष्पकं प्रेरयामास तत्क्षेत्रं प्रति राघवः

সূতে ক’লে: সেই বাক্য শুনি, কৌতূহল-আশ্চৰ্য্যে পৰিপূৰ্ণ ৰাঘৱে পুষ্পক বিমানক সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ দিশে চলাই দিলে।