Adhyaya 35

Verse 1

लोमश उवाच । वनं गते महादेवे गिरिजा विरहातुरा । सुखं न लेभे तन्वंगी हर्म्येष्वायतनेषु वा

লোমশ ক’লে: মহাদেৱ বনলৈ গ’লত, বিৰহে ব্যাকুল গিৰিজাই সুখ নাপালে—না প্ৰাসাদত, না পবিত্ৰ আৱাস-ধামত।

Verse 2

चिंतयंती शिवंतन्वी सर्वभावेन शोभना । चिंतमानां शिवां ज्ञात्वा ह्युवाच विजया सखी

সেই শোভনা, সুকোমল দেহধাৰী, সৰ্বভাৱে শিৱক চিন্তা কৰি আছিল। শিৱা (পাৰ্বতী) চিন্তাত নিমগ্ন বুলি বুজি পোৱা মাত্ৰে সখী বিজয়াই তাইক ক’লে।

Verse 3

विजयोवाच । तपसा महता चैव शिवं प्राप्तासि शोभने । मृषशा द्यूतं कृतं तेन शंकरेण तपस्विना

বিজয়াই ক’লে: হে শোভনে, মহাতপস্যাৰে তুমি শিৱক লাভ কৰিলা। কিন্তু সেই তপস্বী শংকৰে তোমাৰ সৈতে ছলনাময় পাশা-খেল খেলিলে।

Verse 4

द्यूते हि वहवो दोषा न श्रुताः किं त्वयाऽनघे । क्षमा पय शिवं तन्वि त्वरेणैव विचक्षणे

দ্যূতত বহু দোষ থাকে—হে অনঘে, তুমি কি সেয়া নুশুনিলা? সেয়ে হে তন্বী, বিচক্ষণে, শীঘ্ৰে গৈ শিৱৰ ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰা।

Verse 5

अस्माभिः सहिता देवि गच्छगच्छ वरानने

হে দেবী, হে সুন্দৰ-মুখী! আমাৰ সৈতে সহিত আহা, আহা; আগবাঢ়া।

Verse 6

यावच्छंभुर्दूरतो नाभिगच्छेत्तावद्गत्वा शंकरं क्षामयस्व । नो चेतन्वि क्षामयेथाः शिवं त्वं दुःखं पश्चात्ते भविष्यत्यवश्यम्

যেতিয়ালৈকে শম্ভু দূৰৰ পৰা আহি নাপায়, তেতিয়ালৈকে তৎক্ষণাৎ গৈ শংকৰৰ ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰা। নচেৎ, হে সুকোমল-অঙ্গিনী, যদি তুমি শিৱক সন্তুষ্ট নকৰা, তেন্তে পিছত নিশ্চয় দুখ তোমাৰ ওপৰত আহিব।

Verse 7

निशम्य वाक्य विजयाप्रयुक्तं प्रहस्यामाना समधीरचेताः । उवाच वाक्यं विजयां सखीं च आश्चर्यभूतं परमार्थयुक्तम्

বিজয়াই কোৱা বাক্য শুনি তাই মৃদু হাঁহিলে, মন ধীৰ-স্থিৰ কৰি; তাৰপিছত সখী বিজয়াক এক আশ্চৰ্যস্বৰূপ, পৰমাৰ্থযুক্ত উত্তৰ ক’লে।

Verse 8

मया जितोऽसौ निरपत्रपश्च पुरा वृतो वै परया विभूत्या । किंचिच्च कृत्यं मम नास्ति सद्यो मया विनासौ च विरूप आस्थितः

“মই তাক আগতেই জয় কৰিছোঁ—সেই নিৰ্লজ্জজন পূৰ্বে মোৰ পৰম বিভূতিত পৰাভূত হৈছিল। এতিয়া মোৰ তৎক্ষণাৎ কোনো কৰ্তব্য নাই; আৰু মোৰ বিনা সি বিকৃত ৰূপে, অপূৰ্ণ হৈয়ে অৱস্থিত থাকে।”

Verse 9

रूपीकृतो मया देवो महेशो नान्यथा वद । मया तेन वियोगश्च संयोगो नैव जायते

“মোৰ দ্বাৰাই দেৱ মহেশ প্ৰকাশিত ৰূপ লাভ কৰিছে—ইয়াৰ বিপৰীত কথা নক’বা। তেওঁৰ সৈতে বিৰহো আৰু মিলনো মোৰ দ্বাৰাই হয়।”

Verse 10

साकारो हि निराकारो महेशो हि मया कृतः

নিশ্চয়েই নিৰাকাৰ মহেশক মই সাকাৰ ৰূপে গঢ়ি তুলিলোঁ।

Verse 11

कृतं मया विश्वमिदं समग्रं चराचरं देववरैः समेतम् । क्रीडार्थमस्योद्भववृत्तिहेतुभिश्चिक्रीडितं मे विजये प्रपश्य

এই সমগ্ৰ বিশ্ব—চৰ আৰু অচৰ—দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলসহ মইয়ে গঢ়িলোঁ। ইয়াৰ উদ্ভৱ আৰু স্থিতিৰ কাৰণসমূহৰ দ্বাৰা ক্ৰীড়াৰ্থে মই লীলা কৰিলোঁ; মোৰ বিজয় চাওক!

Verse 12

एवमुक्त्वा तदा देवी गिरिजा सर्वमंगला । शबरीरूपमास्थाय गंतुकामा महेश्वरम्

এনেদৰে কৈ, সৰ্বমঙ্গলময়ী দেৱী গিৰিজাই শবৰী (বনৰ নাৰী) ৰূপ ধৰি, যাবলৈ ইচ্ছুক হৈ মহেশ্বৰলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 13

श्यामा तन्वी शिखरदशना बिंबबिंबाधरोष्ठी सुग्रीवाढ्या कुचभरनता गिरिजा स्निग्धकेशी । मध्ये क्षामा पृथुकटितटा हेमरंभोरुगौरी पल्लीयुक्ता वरवलयिनी बर्हिबर्हावतंसा

গিৰিজা শ্যামবৰ্ণা, সুকুমাৰী আৰু ক্ষীণাঙ্গী কন্যাৰূপে দেখা দিল; তীক্ষ্ণ দন্ত, পক্ক বিম্বফল সদৃশ অধৰ; সুগ্ৰীৱা, স্তনৰ ভাৰে নত দেহ, আৰু স্নিগ্ধ দীপ্ত কেশ। কঁকাল ক্ষীণ, নিতম্ব প্ৰশস্ত; সোনালী কলাগছৰ কাণ্ড সদৃশ উৰুৱতী গৌৰী—বনবস্ত্ৰে সজ্জিতা, শ্ৰেষ্ঠ বলয়ধাৰিণী, আৰু ময়ূৰপঙ্খৰ অলংকাৰে মস্তক ভূষিতা।

Verse 14

पाणौ मृणालसदृशं दधती च चापं पृष्ठे लसत्कृतककेतकिबाणकोशम् । सा तं निरीशमलोकयति स्म तत्र संसेविता सुवदना बहुभिः सखीभिः

হাতে কোমল পদ্মডাঁটি সদৃশ ধনু ধৰি, পিঠিত কেতকী নলীৰে গঢ়া দীপ্ত তীৰকোষ বহন কৰি, সেই সুন্দৰমুখী দেৱী বহু সখীৰ সঙ্গতিত তাত প্ৰভুক দৰ্শন কৰিলে।

Verse 15

भृंगीनादेन महता नादयंती जगत्त्रयम् । गिरिजा मन्मथं सद्यो जीवयंती पुनःपुनः

মহা ভৃঙ্গীনাদে গিৰিজাই ত্ৰিলোকক গুঞ্জৰিত কৰিলে, আৰু মন্মথক তৎক্ষণাৎ পুনঃপুনঃ জীৱিত কৰিলে।

Verse 17

एकाकी संस्थितो यत्र यमाधिस्थो महेश्वरः । दृष्टस्ततस्तया देव्या भृंगीनादेन मोहितः

য’ত মহেশ্বৰ একাকী ধ্যানাসনত উপবিষ্ট আছিল, তাতেই দেৱীয়ে তেওঁক দেখিলে; আৰু সেই ভৃঙ্গীনাদে তেওঁ মোহিত হ’ল।

Verse 18

प्रबद्धो हि महादेवो निरीक्ष्य शबरीं तदा । समाधेरुत्थितः सद्यो महेशो मदनान्वितः

নিশ্চয়, তেতিয়া মহাদেৱে সেই শবৰীক চাওঁতেই, মহেশ তৎক্ষণাৎ সমাধিৰ পৰা উঠিল—মদনৰ উদ্দীপনাৰে পৰিপূৰ্ণ।

Verse 19

यावत्करे गृह्यमाणो गिरिजां स समीपगः । तावत्तस्य पुरः सद्यस्तिरोधानं गता सती

যেতিয়া তেওঁ ওচৰলৈ আহি গিৰিজাৰ হাত ধৰিবলৈ উদ্যত হ’ল, তেতিয়াই সেই সती ধৰ্মৱতী তৎক্ষণাৎ তেওঁৰ সন্মুখৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল।

Verse 20

तद्दृष्ट्वा तत्क्षणादेव देवो भ्रांतिविनाशनः । भ्रममाणस्तदा शंभुर्नापश्यदसितेक्षणाम्

সেয়া দেখি, সেই ক্ষণতেই ভ্ৰান্তি-বিনাশক প্ৰভু বিচৰণ কৰিবলৈ ধৰিলে; কিন্তু শম্ভুৱে সেই কৃষ্ণনয়নাক নেদেখিলে।

Verse 21

विरहेण समायुक्तो हृच्छयेन समन्वितः । मदनारिस्तदा शंभुर्ज्ञानरूपो निरंतरम्

বিৰহৰ দুখেৰে সংযুক্ত আৰু হৃদয়-ব্যথাৰে পৰিপূৰ্ণ, কাম-শত্ৰু শম্ভু সদায় জ্ঞান-স্বৰূপত নিৰন্তৰ স্থিত হৈ থাকিল।

Verse 22

निर्मोहो मोहमापन्नो ददर्श गिरिजां पुनः । उवाच वाक्यं शबरीं प्रस्ताव सदृशं महत्

মোহমুক্ত হৈও তেওঁ বিস্ময়-মোহত পৰিল; তাৰ পাছত তেওঁ পুনৰ গিৰিজাক দেখিলে আৰু শবৰীক উপলক্ষ্য-অনুৰূপ এক গম্ভীৰ বাক্য ক’লে।

Verse 23

शिव उवाच । वाक्यं मे श्रृणु तन्वंगि श्रुत्वा तत्कर्तुमर्हसि । कासि कस्यासि तन्वंगि किमर्थमटनं वने । तत्कथ्यतां महाभागे याथातथ्यं सुमध्यमे

শিৱে ক’লে: “হে সুকোমল অঙ্গিনী, মোৰ বাক্য শুনা; শুনি তদনুসাৰে কৰাটো উচিত। তুমি কোন, কাৰ? কিহেতু বনত ঘূৰি ফুৰিছা? হে সৌভাগ্যৱতী, সুমধ্যমে, যাথাতথ্য সত্যকৈ কোৱা।”

Verse 24

शिवोवाच । पतिमन्वेषयिष्यामि सर्वज्ञं सकलार्थदम् । स्वतंत्रं निर्विकारं च जगतामीश्वरं वरम्

শিৱে ক’লে: “মই এজন পতি অন্বেষণ কৰিম—যি সৰ্বজ্ঞ, সকলো লক্ষ্য দানকাৰী, স্বতন্ত্ৰ, নিৰ্বিকাৰ, আৰু জগতসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠ ঈশ্বৰ।”

Verse 25

इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं गिरिजां वृषभध्वजः । अहं तवोचितो भद्रे पतिर्नान्यो हि भामिनि

এইদৰে কোৱা হ’লে, বৃষভধ্বজে গিৰিজাক উত্তৰ দিলে: “হে ভদ্ৰে, তোমাৰ উপযুক্ত পতি মইয়েই; হে ভামিনী, আন কোনো নাই।”

Verse 26

विमृश्यतां वरारोहे तत्त्वतो हि वरानने । वचो निशम्य रुद्रस्य स्मितपूर्वमभाषत

হে সুন্দৰ উৰুৱতী, হে মনোহৰ মুখৱতী, তত্ত্ব অনুসাৰে সত্যকৈ এই বিষয়ে চিন্তা কৰা। ৰুদ্ৰৰ বাক্য শুনি তাই প্ৰথমে মৃদু হাঁহি লৈ ক’লে।

Verse 27

मयार्थितो महाभाग पतिस्त्वं नान्यथा वद । किं तु वक्ष्यामि भद्रं ते निर्गुणोऽसि परंतपः

হে মহাভাগ, মই তোমাক প্ৰাৰ্থনা কৰি আহিছোঁ; অন্যথা নক’বা—তুমিই মোৰ পতি। তথাপি তোমাৰ মঙ্গলৰ বাবে কওঁ: হে পৰন্তপ, তুমি গুণাতীত, নিৰ্গুণ।

Verse 28

यया पुरा वृतोऽसि त्वं तपसा च परेण हि । परित्यक्ता त्वयारण्ये क्षणमात्रेण भामिनी

যিয়ে পূৰ্বে পৰম তপস্যাৰে তোমাক লাভ কৰিছিল, সেই তেজস্বিনী নাৰী—হে ভামিনী—তুমি তাক অৰণ্যত ক্ষণমাত্ৰতে ত্যাগ কৰিলা।

Verse 29

दुराराध्योऽसि सततं सर्वेषां प्राणिनामपि । तस्मान्न वाच्यं हि पुनर्यदुक्तं ते ममाग्रतः

তুমি সদায় সকলো প্ৰাণীৰ বাবেই দুঃসাধ্যভাৱে আৰাধ্য। সেয়ে মোৰ সন্মুখত তুমি আগতে যি কৈছিলা, সেই কথা পুনৰ নক’বা।

Verse 30

शबर्या वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच वृषध्वजः । मैवं वद विशालाक्षि न त्यक्ता सा तपस्विनी । यदि त्यक्ता मया तन्वि किं वक्तुमिह पार्यते

শবৰীৰ বাক্য শুনি বৃষধ্বজে উত্তৰ দিলে: “এনেকৈ নক’বা, হে বিশালনয়না। সেই তপস্বিনী ত্যাগ কৰা হোৱা নাই। যদি মই তাক ত্যাগ কৰিলোঁহেঁতেন, হে সুকুমাৰী, তেন্তে ইয়াত ক’বলৈ আৰু কি থাকিলেহেঁতেন?”

Verse 31

एवं ज्ञात्वा विशालाक्षि कृपणं कृपणप्रियम् । तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं वचनं मे सुमध्यमे

এইদৰে জানি লোৱা, হে বিশাল-নয়না, যে মই সৰলচিত্ত আৰু সৰলজনপ্ৰিয়; সেয়ে, হে সুকোমল-মধ্যমা, তুমি নিশ্চয় মোৰ অনুৰোধ অনুসৰি কথা মানিবা।

Verse 32

एवमभ्यर्थिता तेन बहुधा शूलपाणिना । प्रहस्य गिरिजा प्राह उपहासपरं वच

এইদৰে শূলপাণি প্ৰভুৱে বহু বাৰ অনুৰোধ কৰাত, গিৰিজাই হাঁহি উঠি খেলিমেলি উপহাসমিশ্ৰিত বাক্য ক’লে।

Verse 33

तपोधनोऽसि योगीश विरक्तोऽसि निरंजनः । आत्मारामो हि निर्द्वंद्वो मदनो येन घातितः

“হে যোগীশ্বৰ, তুমি তপস্যাৰ ধনে সমৃদ্ধ; তুমি বৈৰাগী আৰু নিৰঞ্জন। তুমি আত্মাতেই ৰমণ কৰা, দ্বন্দ্বমুক্ত—যিজনে কামদেৱকো বিনাশ কৰিলে।”

Verse 34

स त्वं साक्षाद्विरूपाक्षो मया दृष्टोसि चाद्य वै । अशक्यो हि मया प्राप्तुं सर्वेषां दुरतिक्रमः । तस्मात्त्वया न वक्तव्यं यदुक्तं च पुरा मम

“আৰু তুমি—সাক্ষাৎ বিৰূপাক্ষ—আজি সঁচাকৈ মই দেখা পালোঁ। তুমি মোৰ পক্ষে লাভ কৰা অসম্ভৱ, যাক সকলোয়ে অতিক্ৰম কৰাটো কঠিন বুলি জানে। সেয়ে তুমি মোৰ আগতে কোৱা কথাখিনি পুনৰ নক’বা।”

Verse 35

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रोवाच मदनांतकः । मम भार्या भव त्वं हि नान्यथा कर्तुमर्हसि

তাইৰ কথাবোৰ শুনি মদনান্তকে ক’লে, “তুমি নিশ্চয় মোৰ পত্নী হোৱা; ইয়াৰ বাহিৰে অন্যথা কৰা তোমাৰ বাবে উচিত নহয়।”

Verse 36

इत्युक्त्वा तां करेऽगृह्णाच्छबरीं मदनातुरः । उवाच तं स्मयंती सा मुंचमुंचेति सादरम्

এইদৰে কৈ কামাতুৰ হৈ তেওঁ শবৰীৰ হাত ধৰি ল’লে। তাই মৃদু হাঁহি মাৰি সাদৰে ক’লে—“এৰি দিয়া, এৰি দিয়া।”

Verse 37

नोचितं भगवान्कर्तुं तापसेन बलादिदम् । याचयस्व पितुर्मे त्वं नान्यथाभिभविष्यसि

হে ভগৱান, তপস্বীৰ পক্ষে বল প্ৰয়োগ কৰি এইদৰে কৰা উচিত নহয়। মোৰ পিতাৰ ওচৰত মোৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা; নচেৎ তুমি সফল নহ’বা।

Verse 38

महादेव उवाच । पितरं कथयाशु त्वं स्थितः कुत्र शुभानने । द्रक्ष्यामि तं विशालाक्षि प्रणिपातपुरःसरम्

মহাদেৱ ক’লে—“হে শুভাননে, তোৰ পিতা ক’ত অৱস্থিত, সোনকালে ক’হ। হে বিশালাক্ষি, মই প্ৰণিপাত আগত ৰাখি তেওঁক দৰ্শন কৰিবলৈ যাম।”

Verse 39

एतदुक्तं तदा तेन निशम्यासितनेत्रया । आनीतो हि तया तन्व्या पितरं वृषभध्वजः

তেওঁৰ এই বাক্য শুনি ক’লা-চকুৰা, সুকুমাৰী কন্যাই পিতাক আনি দিলে; আৰু বৃষভধ্বজ (শিৱ) তেওঁৰ সন্মুখলৈ আনীত হ’ল।

Verse 40

स्थितं कैलासशिखरे हिमवंतं नगोत्तमम् । अहिभिर्बहुभिश्चैव संवृतं च महाप्रभम्

তেওঁ হিমৱানক দেখিলে—পৰ্বতৰ শ্ৰেষ্ঠ—যি কৈলাস শিখৰত স্থিত, মহাপ্ৰভাৱান আৰু দীপ্তিমান, আৰু বহু সৰ্পেৰে পৰিবেষ্টিত।

Verse 41

द्वारि स्थितं तया देव्या दर्शितं शंकरस्य च । असौ मम पिता देव याचस्व विगतत्रपः । ददाति मां न संदेहस्तपस्विन्मा विलंबितम्

দুৱাৰত থিয় হৈ দেৱীয়ে শংকৰক দেখুৱাই ক’লে: “হে দেৱ, এইজন মোৰ পিতা। লাজ ত্যাগ কৰি অনুৰোধ কৰা; তেওঁ মোক তোমাক দিব—সন্দেহ নাই। হে তপস্বী, বিলম্ব নকৰিবা।”

Verse 42

तथेति मत्वा सहसा प्रणम्य हिमालयं वाक्यमिदं बभाषे । प्रयच्छ तां चाद्य गिरीशवर्य ह्यार्ताय कन्यां सुभगां महामते

“তথাস্তु” বুলি ভাবি তেওঁ তৎক্ষণাৎ হিমালয়ক প্ৰণাম কৰি ক’লে: “হে গিৰিৰাজসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ, হে মহামতি! আজি সেই সুভগা কন্যাক মোক দান কৰক; মই আকুল কামনাৰে থিয় হৈ আছোঁ।”

Verse 43

कृपणं वाक्यमाकर्ण्य समुत्थाय हिमालयः । महेशं च समादाय ह्युवाच गिरिराट् स्वयम्

সেই কৰুণ বাক্য শুনি হিমালয় উঠি দাঁড়াল। আৰু মহেশক ওচৰলৈ লৈ গিৰিৰাজে নিজেই ক’লে।

Verse 44

किं जल्पसि हि भो देव तावयुक्तं च सांप्रतम् । त्वं दाता त्रिषु लोकेषु त्वं स्वामी जगतां विभो

“হে দেৱ, আপুনি এইদৰে কিয় কয়? এতিয়া এনে বাক্য শোভা নাপায়। আপুনি ত্ৰিলোকৰ দাতা; আপুনিয়েই সকলো প্ৰাণীৰ স্বামী, হে বিভু, সর্বব্যাপী!”

Verse 45

त्वया ततमिदं विश्वं जगदेतच्चराचरम् । एवं स्तुतिपरोऽभूच्च हिमालयागिरिर्महान् । आगतो नारदस्तत्र ऋषिभिः परिवारितः

“আপোনাৰ দ্বাৰাই এই সমগ্ৰ বিশ্ব—এই চল-অচল জগত—ব্যাপ্ত।” এইদৰে মহাগিৰি হিমালয় স্তুতিত নিমগ্ন হৈ থাকিল। তেতিয়া তাত নাৰদ আহিল, ঋষিসকলৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত।

Verse 46

उवाच प्रहसन्वाक्यं शूलपाणे नमः प्रभो । हे शंभो श्रृणु मे वाक्यं तत्त्वसारमयं परम्

হাঁহি মাৰি তেওঁ ক’লে— “হে প্ৰভু, শূলপাণি, আপোনাক নমস্কাৰ। হে শম্ভু, মোৰ বাক্য শুনক—সত্য-তত্ত্বৰ সাৰভূত পৰম বাণী।”

Verse 47

योषिद्भिः संगति पुंसां विडंबायोपकल्पते । त्वं स्वामी जगतां नाथः पराणां परमः परः । विमृश्य सर्वं देवेश यथावद्वक्तुमर्हसि

“স্ত্ৰীসঙ্গ বহু সময়ত পুৰুষৰ বাবে উপহাসৰ কাৰণ ৰূপে গঢ়া হয়। তথাপি আপুনি জগতৰ নাথ, সকলোৰে স্বামী, পৰমৰো পৰম। হে দেৱেশ, সকলো বিবেচনা কৰি যথাযথভাৱে ক’বলৈ যোগ্য।”

Verse 48

एवं प्रबोधितस्तेन नारदेन महात्मना । प्रबोधमगमच्छंभुर्जहास परमेश्वरः

এইদৰে মহাত্মা নাৰদে বোধ কৰোৱাত শম্ভু সম্পূৰ্ণ জাগ্ৰত বোধলৈ আহিল; আৰু পৰমেশ্বৰ হাঁহি উঠিল।

Verse 49

शिव उवाच । सत्यमुक्तं त्वया चात्र नान्यथा नारदक्वचित् । योषित्संगतिमात्रेण नृणां पतनमेव च

শিৱে ক’লে— “ইয়াত তুমি যি কৈছা সেয়া সত্য; কেতিয়াও অন্যথা নহয়, হে নাৰদ। কেৱল স্ত্ৰীসঙ্গতেই নৰসকলৰ পতন ঘটে।”

Verse 50

भविष्यति न संदेहो नान्यथा वचनं तव । अनया मोहितोऽद्याहमानीतो गंधमादनम्

“এইদৰে হ’বই—কোনো সন্দেহ নাই; তোমাৰ বাক্য অন্যথা নহ’ব। এইজনীৰ মোহত আজি মই বিভ্ৰান্ত হৈ গন্ধমাদনলৈ আনীত হ’লোঁ।”

Verse 51

पिशाचवत्कृतमिदं चरितं परमाद्भुतम्

পিশাচৰ দৰে কৰা এই কীৰ্তি পৰম আশ্চৰ্যজনক চৰিত্ৰ।

Verse 52

तस्मान्न तिष्ठामि गिरेः समीपे व्रजामि चाद्यैव वनांतरं पुनः । इत्येवमुक्त्वा स जगाम मार्गं दुरत्ययं योगेनामप्यगम्यम्

সেয়ে মই পৰ্বতৰ ওচৰত নাথাকোঁ; আজিেই পুনৰ বনান্তৰলৈ যাম। এইদৰে কৈ সি এক দুৰ্গম পথ ল’লে—যোগবলৰ দ্বাৰাও অগম্য।

Verse 53

निरालंबं स विज्ञाय नारदो वाक्यमब्रवीत् । गिरिजां च गिरींद्रं च पार्षदान्प्रति सत्वरम्

সি নিৰালম্ব হৈ গমন কৰিছে বুলি বুজি নাৰদে তৎক্ষণাৎ গিৰিজা, গিৰীন্দ্ৰ আৰু পাৰ্ষদসকলৰ প্ৰতি বচন ক’লে।

Verse 54

वंदनीयश्च स्तुत्यश्च क्षाम्यतां परमार्थतः । महेशोऽयं जगन्नाथस्त्रिपुरारिर्महायशाः

তেওঁ বন্দনীয় আৰু স্তুত্য; পৰমাৰ্থত কৃপা কৰি ক্ষমা কৰক। এইজন মহেশ, জগন্নাথ, ত্ৰিপুৰাৰ মহাযশস্বী বৈৰী।

Verse 55

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं नारदस्य मुखोद्गतम् । गिरिजां पुरतः कृत्वा गिरयो हि महाप्रभाः

নাৰদৰ মুখৰ পৰা ওলোৱা এই বচন শুনি, মহাপ্ৰভাৱশালী পৰ্বতসকলে গিৰিজাক আগত ৰাখি (কৰ্মত) আগবাঢ়িল।

Verse 56

दण्डवत्पतिताः सर्वे शंकरं लोकशंकरम् । तुष्टुवुः प्रणताः सर्वे प्रमथा गुह्यकादयः

সকলো দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি লোককল্যাণকাৰী শংকৰৰ চৰণত লুটি পৰিল। প্ৰণত হৈ প্ৰমথ, গুহ্যক আদি সকলোৱে তেওঁৰ স্তৱ গাইলে।

Verse 57

स्तूयमानो हि भगवानागतो गंधमादनम् । अंगिरसा हि सर्वेशो ह्यभिषिक्तो महात्मभिः

এইদৰে স্তূত হৈ ভগৱান গন্ধমাদনলৈ আহিল। তাত অঙ্গিৰস আৰু মহাত্মা ঋষিসকলে সৰ্বেশ্বৰক অভিষেক কৰিলে।

Verse 58

तदा दुन्दुभयो नेदुर्वादित्राणि बहूनि च । इन्द्रादयः सुराः सर्वे पुष्पवर्षं ववर्षिरे

তেতিয়া দুন্দুভি বাজি উঠিল, বহু বাদ্যযন্ত্ৰও ধ্বনিত হ’ল। ইন্দ্ৰ আদি সকলো দেৱতাই পুষ্পবৃষ্টি বৰষালে।

Verse 59

ब्रह्मादिभिः सुरगणैर्बहुभिः परीतो योगीश्वरो गिरिजया सह विश्ववंद्यः । अभ्यर्थितः परममंगल मंगलैश्च दिव्यासनोपरि रराज महाविभूत्या

ব্ৰহ্মা আদি বহু দেৱগণে পৰিবেষ্টিত, যোগীশ্বৰ—বিশ্ববন্দ্য—গিৰিজাৰ সৈতে উপবিষ্ট হ’ল। পৰম মঙ্গলময় স্তৱে অভ্যর্থিত হৈ তেওঁ দিৱ্য আসনত মহাবিভূতিতে দীপ্ত হ’ল।

Verse 60

एवंविधान्यनेकानि चरितानि महात्मनः । महेशस्य च भो विप्राः पापहारीणि श्रृण्वताम्

হে বিপ্ৰসকল, মহাত্মা মহেশৰ এনে বহু চৰিত্ৰ আছে; যিসকলে এইবোৰ শ্ৰৱণ কৰে, তেওঁলোকৰ পাপ নাশ হয়।

Verse 61

यानियानीह रुद्रस्य चरितानि महांत्यपि । श्रुतानि परमाण्येव भूयः किं कथयामि वः

ইয়াত ৰুদ্ৰৰ যিমান যিমান মহান চৰিত্ৰ আছে, সেই পৰম উৎকৃষ্ট আখ্যানসমূহ ইতিমধ্যে শুনা হৈছে; এতিয়া মই তোমালোকক পুনৰ আৰু কি ক’ম?

Verse 62

ऋषय ऊचुः । एव मुक्तं त्वया सूत चरितं शंकरस्य च । अनेन चरितेनैव संतृप्ताः स्मो न संशयः

ঋষিসকলে ক’লে: হে সূত! তুমি নিশ্চয় শংকৰৰ চৰিত্ৰ বৰ্ণনা কৰিলা। এই চৰিত্ৰৰ দ্বাৰাই আমি তৃপ্ত হ’লোঁ—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 63

सूत उवाच । व्यासप्रसादाच्छ्रुतमस्ति सर्वं मया ततं शंकररूपमद्भुतम् । सुविस्तृतं चाद्भुतवेदगर्भं ज्ञानात्मकं परमं चेदमुक्तम्

সূতে ক’লে: ব্যাসৰ প্ৰসাদে মই সকলো শুনিছোঁ—শংকৰৰ স্বৰূপে ব্যাপ্ত এই আশ্চৰ্য উপদেশ। ই বিস্তৃত, বেদৰ সাৰক অদ্ভুতভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা, আৰু জ্ঞানস্বৰূপ পৰম তত্ত্বৰূপে উচ্চাৰিত।

Verse 64

श्रद्धया परयोपेताः श्रावयंति शिवप्रियम् । श्रृण्वंति चैव ये भक्त्या शंभेर्माहात्म्यमद्भुतम् । शिवशास्त्रमिदं प्रीत्या ते यांति मरमां गतिम्

যিসকলে পৰম শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ শিৱপ্ৰিয় এই উপদেশ পাঠ কৰোৱায়, আৰু যিসকলে ভক্তিৰে শম্ভুৰ অদ্ভুত মাহাত্ম্য শুনে—প্ৰীতিসহ এই শিৱশাস্ত্ৰ গ্ৰহণ কৰি—তেওঁলোকে পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 3516

सकामना राजहंसा बभूवुस्तत्क्षणादपि । द्विरेफा बर्हिणश्चैव सर्वे ते हृच्छयान्विताः

সেই ক্ষণতে কামনাযুক্তসকলে ৰাজহংস হ’ল; আনসকলে দ্বিৰেফা (ভ্ৰমৰ) আৰু বৰ্হিণ (ময়ূৰ)ো হ’ল—সকলোৰে অন্তৰত হৃদয়ৰ আকুলতা ভৰিছিল।