Adhyaya 22

Verse 1

सूत उवाच । एवमुक्तास्तदा देवा विष्णुना परमेष्ठिना । जग्मुः सर्वे महेशं च द्रष्टुकामाः पिनाकिनम्

সূতে ক’লে: বিষ্ণু পৰমেষ্ঠীৰ এইদৰে বাক্য শুনি, সকলো দেৱতা পিনাকধাৰী মহেশক দৰ্শন কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 2

परे पारे परमेण समाधिना । योगपीठे स्तितं शंभुं गणैश्च परिवारितम्

তেওঁলোকে পৰম পাৰলৈ গৈ, পৰম সমাধিত, যোগপীঠত আসীন শম্ভুক দেখিলে—গণসমূহে পৰিবেষ্টিত।

Verse 3

यज्ञोपवितविधिना उरसा बिभ्रंत वृतम् । वासुकिं सर्पराजं च कंबलाश्वतरौ तथा

তেওঁলোকে দেখিলে—যজ্ঞোপবীত বিধি অনুসাৰে বক্ষত পবিত্ৰ সূত্ৰ ধাৰণ কৰিছে; আৰু অলংকাৰৰূপে বাসুকি সৰ্পৰাজ, লগতে কম্বল আৰু অশ্বতৰকো।

Verse 4

कर्णद्वये धारयंतं तथा कर्कोटकेन हि । पुलहेन च बाहुभ्यां धारयंतं च कंकणे

তেওঁলোকে দেখিলে—দুয়োটা কাণত ধাৰণ কৰিছে, নিশ্চয়েই কৰ্কোটকক; আৰু বাহুদ্বয়ত পুলহক কঙ্কণৰ দৰে ধাৰণ কৰিছে।

Verse 5

सन्नृपुरे शङ्खकपद्मकाभ्यां संधारयंतं च विराजमानम् । कर्पूरगौरं शितिकंठमद्भुतं वृपान्वितं देववरं ददर्शुः

সেই দিৱ্য নগৰত তেওঁলোকে দেৱশ্ৰেষ্ঠ পৰমেশ্বৰক দৰ্শন কৰিলে—শঙ্খ আৰু পদ্ম ধাৰণ কৰি মহিমাৰে দীপ্তিমান; কৰ্পূৰ-ধৱল কান্তিযুক্ত, আশ্চৰ্য নীলকণ্ঠ, ঐশ্বৰ্য-প্ৰভাৱে বিভূষিত।

Verse 6

तदा ब्रह्मा च विष्णुश्च ऋषयो देवदानवाः । तुष्टुवुर्विविधैः सूक्तैर्वेदोपनिपदन्वितैः

তেতিয়া ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণু, ঋষিসকল, আৰু দেৱ-দানৱৰ সমূহে বেদ-উপনিষদৰ ভাবসমৃদ্ধ নানাবিধ সূক্তেৰে তেওঁৰ স্তৱন কৰিলে।

Verse 7

ब्रह्मोवाच । नमो रुद्राय देवाय मदनांतकराय च । भर्गाय भूरिभाग्याय त्रिनेत्राय त्रिविष्टषे

ব্ৰহ্মাই ক’লে: ৰুদ্ৰ দেৱক নমস্কাৰ, সেই প্ৰভুকো যি মদনৰ অন্তকাৰী। ভৰ্গক নমস্কাৰ, মহা-মঙ্গলময়ক; ত্ৰিনেত্ৰক নমস্কাৰ, আৰু স্বৰ্গত যাক স্তৱ কৰা হয়।

Verse 8

शिपिविष्टाय भीमाय शेषशायिन्नमोनमः । त्र्यंबकाय जगद्धात्रे विश्वरूपाय वै नमः

শিপিৱিষ্টক, ভীমস্বৰূপক, আৰু শেষৰ ওপৰত শয়ন কৰোঁতাক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ। ত্ৰ্যম্বকক, জগতৰ ধাত্ৰক, আৰু বিশ্বৰূপকো নিশ্চয় নমস্কাৰ।

Verse 9

त्वं धाता सर्वलोकानां पिता माता त्वमीश्वरः । कृपया परया युक्तः पाह्यस्मांस्त्वं महेश्वर

তুমি সকলো লোকৰ বিধাতা; তুমিয়েই পিতা আৰু মাতা—তুমিয়েই ঈশ্বৰ। পৰম কৃপাৰে যুক্ত হৈ, হে মহেশ্বৰ, আমাক ৰক্ষা কৰা।

Verse 10

इत्थं स्तुवत्सु देवेषु नन्दी प्रोवाच तान्प्रति । किमर्थमागता यूयं किं वा मनसि वर्तते

এইদৰে দেৱতাসকলে স্তৱ কৰোঁতে নন্দীয়ে তেওঁলোকক ক’লে— “তোমালোক কিহৰ উদ্দেশ্যে আহিছা, আৰু মনত কি ভাব ধৰি ৰাখিছা?”

Verse 11

ते प्रोचुर्देवकार्यार्थं विज्ञप्तुं शंभुमागता । विज्ञप्तो नंदिना तेन शैलादेन महात्मना । ध्यानस्थितो महादेवः सुरकार्यार्थसिद्धये

তেওঁলোকে ক’লে— “দেৱতাৰ কাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে শম্ভুক নিবেদন কৰিবলৈ আমি আহিছোঁ।” শিলাদাৰ মহাত্মা পুত্ৰ নন্দীয়ে জনোৱাত, ধ্যানত স্থিত মহাদেৱে দেৱকাৰ্য সিদ্ধিৰ নিমিত্তে মনোনিবেশ কৰিলে।

Verse 12

ब्रह्मादयः सुग्गणाः सुरसिद्धसंघास्त्वां द्रष्टुमेव सुरवर्य विसेषयंति । कार्य्यार्थिनोऽसुरवरैः परिभर्त्स्यमाना अभ्यागताः सपदि शत्रुभिरर्दिताश्च

হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ! ব্ৰহ্মা আদি উত্তম গণ—দেৱ আৰু সিদ্ধসঙ্ঘ—কেৱল তোমাৰ দৰ্শনৰ আকাঙ্ক্ষাৰে আহিছে। কাৰ্য সিদ্ধি কামনা কৰি, অসুৰশ্ৰেষ্ঠসকলৰ তিৰস্কাৰত পীড়িত, শত্রুৰ আঘাতে দুঃখিত হৈ, তেওঁলোকে তৎক্ষণাৎ উপস্থিত হৈছে।

Verse 13

तस्मात्त्वया हि देवेश त्रातव्याश्चाधुना सुराः । एवं तेन तदा शंभुर्विज्ञप्तो नंदिना द्विजाः

সেইহেতু, হে দেৱেশ! এতিয়া দেৱতাসকলক তোমাৰ দ্বাৰাই ৰক্ষা কৰিব লাগিব। এইদৰে, হে দ্বিজ ঋষিসকল, তেতিয়া নন্দীয়ে শম্ভুক এইভাৱে নিবেদন কৰিলে।

Verse 14

शनैःशनैरुपरमच्छंभुः परमकोपनः । समाधेः परमात्माऽसावुवाच परमेश्वरः

ধীৰে ধীৰে শম্ভু—যদিও অতি ক্ৰোধিত আছিল—শান্ত হ’ল। তাৰপাছত সেই পৰমাত্মা পৰমেশ্বৰে সমাধিৰ পৰা উঠি ক’লে।

Verse 15

महादेव उवाच । कस्माद्युयं महाभागा ह्यागता मत्समीपगाः । ब्रह्मादयो ह्यमी देवा ब्रूत कारणमद्य वै

মহাদেৱে ক’লে: “হে মহাভাগসকল, তোমালোক কিয় মোৰ ওচৰলৈ আহিছা? তোমালোক ব্ৰহ্মা আদি দেৱতা—এতিয়া কাৰণটো কোৱা।”

Verse 16

तदा ब्रह्मा ह्युवाचेदं सुरकार्यं महत्तरम् । तारकेण कृतं शंभो देवानां परमाद्भुतम्

তেতিয়া ব্ৰহ্মাই ক’লে: “হে শম্ভু, দেৱকাৰ্য সম্পৰ্কে এক অতি মহান ঘটনা ঘটিছে—তাৰকে এক পৰম আশ্চৰ্য কাৰ্য সাধন কৰিছে।”

Verse 17

कष्टात्कष्टतरं देव तद्विज्ञप्तुमिहागताः । हे शंभो तव पुत्रेण औरसेन हतो भवेत् । तारको देवशत्रुश्च नान्यथा मम भाषितम्

“হে দেৱ, দুঃখতকৈও অধিক দুঃখ উঠি আহিছে; সেই কথা জনাবলৈ আমি ইয়ালৈ আহিছোঁ। হে শম্ভো, দেৱশত্ৰু তাৰক তোমাৰ নিজ ঔৰস পুত্ৰৰ দ্বাৰাইহে নিহত হ’ব; মোৰ বাক্য অন্যথা নহয়।”

Verse 18

तस्मात्त्वया गिरिजा देव शंभो गृहीतव्या पाणिना दक्षिणेन । पाणिग्रहेणैव महानुभाव दत्ता गिरीन्द्रेण च तां कुरुष्व

সেয়ে, হে দিৱ্য শম্ভো, তোমাৰ দক্ষিণ হাতে পাণিগ্ৰহণ কৰি গিৰিজাক বিবাহত গ্ৰহণ কৰা উচিত। হে মহানুভাৱ, গিৰিৰাজে যাক তোমাক দান কৰিছে—সেই পাণিগ্ৰহণ কৰ্মেৰে তাক গ্ৰহণ কৰা।

Verse 19

ब्रह्मणो हि वचः श्रुत्वा प्रहसन्नब्रवीच्छिवः । यदा मया कृता देवी गिरिजा सर्वसुन्दरी

ব্ৰহ্মাৰ বাক্য শুনি শিৱে মৃদু হাঁহি মাৰি ক’লে: “যেতিয়া মই দেৱী গিৰিজা—সৰ্বসুন্দৰী—ক সৃষ্টি কৰিছিলোঁ…”

Verse 20

तदा सर्वे सुरेन्द्राश्च ऋषयो मुनयस्तथा । सकामाश्च भविष्यंति अक्षमाश्च परे पथि

তেতিয়া সকলো দেৱেন্দ্ৰসকল, লগতে ঋষি-মুনিসকলেও, কামনাৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ব; আৰু উচ্চ পথত তেওঁলোকে সংযম ধাৰণ কৰিবলৈ অক্ষম হ’ব।

Verse 21

मदनो हि मया दग्धः सर्वेषां कार्यसिद्धये । मया ह्यधि कृता तन्वी गिरिजा च सुमध्यमा

সকলোৰে কাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে মই মদনক দগ্ধ কৰিছিলোঁ। আৰু মই সুমধ্যমা, তন্বী গিৰিজা (পাৰ্বতী)কো মোৰ অধীন কৰি পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছোঁ।

Verse 22

तदानीमेव भो देवाः पार्वती मदनं च सा । जीवयिष्यति भो ब्रह्मन्नात्र कार्या विचारणा

হে দেৱাসকল, এতিয়াই সেই পাৰ্বতীয়ে মদনক পুনৰ্জীৱিত কৰিব। হে ব্ৰাহ্মণ, এই বিষয়ে বিচাৰ-বিমৰ্শৰ প্ৰয়োজন নাই।

Verse 23

एवं विमृश्य भो देंवाः कार्या कार्यविचारणा । मदनेनैव दग्धेन सुरकार्यं महत्कृतम्

এইদৰে, হে দেৱাসকল, ভালদৰে চিন্তা কৰি কৰণীয়ৰ বিচাৰ কৰক। দগ্ধ মদনৰ দ্বাৰাই দেৱকাৰ্য ইতিমধ্যে মহৎভাৱে সম্পন্ন হৈছে।

Verse 24

यूयं सर्वे च निष्कामा मया नास्त्यत्र संशयः । यथाहं च सुराः सर्वे तथा यूयं प्रयत्नतः

তোমালোক সকলোৱে নিষ্কাম; ইয়াত মোৰ কোনো সন্দেহ নাই। যেনেকৈ মই আছোঁ আৰু যেনেকৈ সকলো দেৱ আছে, তেনেকৈ তোমালোকো নিজ প্ৰচেষ্টাৰে তেনে হৈছা।

Verse 25

तपः परमसंयुक्ताः पारयामः सुदुष्करम् । परमानन्दसंयुक्ताः सुखिनः सर्व एव हि

পৰম তপস্যাৰে সংযুক্ত হৈ আমি অতি দুৰ্লভ কাৰ্যও সম্পন্ন কৰোঁ। পৰমানন্দৰে একাত্ম হৈ, নিশ্চয়েই আমি সকলোৱে সুখী।

Verse 26

यूयं समाधिना तेन मदनेन च विस्मृतम् । कामो हि नरकायैव तस्मात्क्रोधोऽभिजायते

সেই সমাধিৰ দ্বাৰা তোমালোকে মদনকো বিস্মৃত হৈছা। কামনা কেৱল নৰকলৈ লৈ যায়; তাৰ পৰাই ক্ৰোধ জন্মে।

Verse 27

क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहाद्भ्रमते मनः । कामक्रोधौ परित्यज्य भवद्भिः सुरसत्तमैः । सर्वैरेव च मंतव्यं मद्वाक्यं नान्यथा क्वचित्

ক্ৰোধৰ পৰা মোহ জন্মে, মোহৰ পৰা মন বিভ্ৰান্ত হয়। সেয়ে, হে সুৰসত্তমসকল, কাম আৰু ক্ৰোধ ত্যাগ কৰা। মোৰ বাক্য সকলোৱে মানিব—কেতিয়াও অন্যথা নহয়।

Verse 28

एवं विश्राव्य भगवान्स हि देवो वृषध्वजः । सुरान्प्रबोधयामास तथा ऋषिगणान्मुनीन्

এইদৰে বচন শুনাই ভগৱান বৃষধ্বজ দেৱ—শিৱ—দেৱতাসকলক জাগ্ৰত কৰি উপদেশ দিলে; তদ্ৰূপ ঋষিগণ আৰু মুনিসমূহকো।

Verse 29

तूष्णींभूतोऽभवच्छंभुर्ध्यानमाश्रित्य वै पुनः । आस्ते पुरा यथावच्च गणैश्च परिवारितः

তেতিয়া শম্ভু পুনৰ নীৰৱ হ’ল আৰু আকৌ ধ্যানৰ আশ্ৰয় লৈ, আগৰ দৰে যথাযথভাৱে স্থিত হৈ থাকিল, নিজৰ গণসকলৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত।

Verse 30

ध्यानास्थितं च तं दृष्ट्वा नन्दौ सर्वान्विसृज्य तान् । सब्रह्मसेन्द्रान्विबुधानुवाच प्रहसन्निव

তেওঁক ধ্যানত নিমগ্ন দেখি নন্দীয়ে সকলোকে বিদায় দিলে, আৰু তাৰ পাছত ব্ৰহ্মা-ইন্দ্ৰসহ দেৱসকলক যেন হাঁহি মাৰি সম্বোধন কৰিলে।

Verse 31

यतागतेन मार्गेण गच्छध्वं मा विलंबितम् । तथेति मत्वा ते सर्वे स्वंस्वं स्थानमथाऽव्रजन्

সেই একে পথেই যোৱা যি পথে তোমালোকে আহিছিলা; বিলম্ব নকৰিবা। ‘তথাস্তु’ বুলি মানি তেওঁলোকে সকলোৱে নিজৰ নিজৰ লোকলৈ গ’ল।

Verse 32

गतेषु तेषु सर्वेषु समाधिस्थोऽभवद्भवः । आत्मानमात्मना कृत्वा आत्मन्येन विचंतयन्

সকলো গুচি যোৱাৰ পাছত ভৱ (শিৱ) সমাধিত স্থিৰ হৈ থাকিল; আত্মাক আত্মাৰ দ্বাৰাই উপলব্ধি কৰি, কেৱল আত্মাতেই ধ্যান-বিচাৰ কৰিলে।

Verse 33

परात्परतरं स्वच्छं निर्मलं निरवग्रहम् । निरञ्जनं निराभासं यस्मिन्मुह्यंति सूरयः

সেই তত্ত্ব পৰাত্পৰতৰ—অতি স্বচ্ছ, নিৰ্মল, বাধাহীন; নিৰঞ্জন, নিৰাভাস—যাৰ বিষয়ে মহামুনিসকলেও বিভ্ৰান্ত হয়।

Verse 34

भानुर्नभात्यग्निरथो शशी वा न ज्योतिरेवं न च मारुतो न हि । यं केवलं वस्तुविचारतोऽपि सूक्ष्मात्परं सूक्ष्मतरात्परं च

তাত সূৰ্য নাজ্বলে, অগ্নিও নহয়, চন্দ্ৰও নহয়; তাত এনে সাধাৰণ জ্যোতি নাই, বায়ুও নাই। যি তত্ত্বক বস্তু বুলি সূক্ষ্ম বিচাৰে চাইলেও, সেয়া সূক্ষ্মৰো ওপৰ আৰু অতি-সূক্ষ্মৰো ওপৰ।

Verse 35

अनिर्द्देश्य मचिन्त्यं च निर्विकारं निरामयम् । ज्ञप्तिमात्रस्वरूपं च न्यासिनो यांति तत्र वै

অবৰ্ণনীয় আৰু অচিন্ত্য, নিৰ্বিকাৰ আৰু নিৰাময়—কেৱল শুদ্ধ চৈতন্য-মাত্ৰ স্বৰূপ সেই পৰম তত্ত্বলৈ সন্ন্যাসীসকল নিশ্চয়েই গমন কৰে।

Verse 36

शब्दातीनं निर्गुणं निर्विकारं सत्तामात्रं ज्ञानगम्यं त्वगम्यम् । यत्तद्वस्तु सर्वदा कथ्यते वै वेदातीतैश्चागमैर्मन्त्रभूतैः

শব্দৰ অতীত, নিৰ্গুণ আৰু নিৰ্বিকাৰ—কেৱল সত্তা-মাত্ৰ; সত্য জ্ঞানেই যাৰ গতি, তথাপি সাধাৰণ উপায়ে অগম্য। সেই বাস্তৱক সদায়েই বেদাতীত প্ৰকাশ আৰু মন্ত্র-স্বরূপ আগমসমূহে বৰ্ণনা কৰে।

Verse 37

तद्वस्तुभूतो भगवान्स ईश्वरः पिनाकपाणिर्भगवान्वृध्वजः । येनैव साक्षान्मकरध्वजो हतस्तपो जुषाणः परमेश्वरः सः

সেই পৰম বাস্তৱই ভগৱান ঈশ্বৰ—পিনাকধাৰী শিৱ, বৃষধ্বজধাৰী। তপস্যাত আনন্দ লোৱা সেই পৰমেশ্বৰে সাক্ষাতে মকৰধ্বজ (কাম) ক বধ কৰিলে।

Verse 38

लोमश उवाच । गिरिजा हि तदा देवी तताप परमं तपः । तपसा तेन रुद्रोऽपि उत्तमं भयमागतः

লোমশ ক’লে: তেতিয়া দেৱী গিৰিজাই পৰম তপস্যা কৰিলে। সেই তপস্যাৰ বলত ৰুদ্ৰও মহৎ আশংকা-চিন্তাত আৱদ্ধ হ’ল।

Verse 39

विजित्य तपसा देवी पार्वती परमेण हि । शम्भुं सर्वार्थदं स्थाणुं केवलं स्वस्वरूपिणम्

দেৱী পাৰ্বতীয়ে পৰম তপস্যাৰে সকলো বাধা জয় কৰি শম্ভুক বশ কৰিলে—সকলো কল্যাণৰ দাতা, অচল স্থাণু, যি কেৱল নিজৰ স্বৰূপতেই স্থিত।

Verse 40

यदा जितस्तया देव्या तपसा वृषभध्वजः । समाधेश्चलितो भूत्वा यत्र सा पार्वती स्थिता

দেৱীয়ে নিজৰ তপস্যাৰে বৃষভধ্বজ মহাদেৱক জয় কৰাত, তেওঁ গভীৰ সমাধিৰ পৰা বিচলিত হৈ য’ত পাৰ্বতী অৱস্থিত আছিল তাত গ’ল।

Verse 41

जगाम त्वरितेनैव देवदेवः पिनाकधृक् । तत्रापश्यत्स्थितां देवीं सखीभिः परिवारिताम्

দেৱদেৱ পিনাকধাৰী মহাদেৱ তৎক্ষণাৎ ত্বৰিতে গ’ল। তাত তেওঁ সখীসকলৰ মাজত পৰিবেষ্টিত হৈ থকা দেৱীক স্থিত অৱস্থাত দেখিলে।

Verse 42

वेदिकोपरि विन्यस्तां यथैव शशिनः कलाम् । स देवस्तां निरीक्ष्याथ बटुर्भूत्वाथ तत्क्षणात्

বেদীৰ ওপৰত তেওঁক চন্দ্ৰকলাৰ দৰে স্থাপন কৰা হৈছিল। দেৱে তেওঁক নিৰীক্ষণ কৰি সেই ক্ষণতে বটুৰ—যুৱ তপস্বী—ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 43

ब्रह्मचारिस्वरूपेण महेशो भगवान्भवः । सखीनां मध्यमाश्रित्य ह्युवाच बटुरूपवान् । किमर्थमालिमध्यस्था तन्वी सर्वांगसुन्दरी

ভগৱান মহেশ, স্বয়ং ভব, ব্ৰহ্মচাৰী-স্বরূপে সখীসকলৰ মাজত অৱস্থান কৰিলে। বটুৰূপধাৰী হৈ ক’লে— “হে তন্বী, সৰ্বাঙ্গসুন্দৰী, সখীসকলৰ মধ্যত কিয় থিয় হৈ আছা?”

Verse 44

केयं कस्य कुतो याता किमर्थं तप्यते तपः । सर्वं मे कथ्यतां सख्यो याथा तथ्येन संप्रति

“এইগৰাকী কোন? কাৰ? ক’ৰ পৰা আহিছে? কিয় তপস্যা কৰি আছে? হে সখীসকল, এতিয়া ইয়াত সত্যকৈ সকলো মোক কোৱা।”

Verse 45

तदोवाच जया रुद्रं तपसः कारणं परम्

তেতিয়া জয়া ৰুদ্ৰক ক’লে আৰু নিজৰ তপস্যাৰ পৰম কাৰণ প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 46

हिमाद्रेर्दुहितेयं वै तपसा रुद्रमीश्वरम् । प्राप्तुकामा पतित्वन सेय मत्रोपविश्य च

ইয়েই নিশ্চয় হিমাদ্ৰিৰ কন্যা। ৰুদ্ৰ ঈশ্বৰক স্বামী ৰূপে লাভ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি ই ইয়াত বহি তপস্যা কৰি আছে।

Verse 47

तपस्तताप सुमहत्सर्वेषां दुरतिक्रमम् । बटो जानीहि मे वाक्यं नान्यथा मम भाषितम्

তাই অতি মহান তপস্যা কৰিছে, যি সকলোৰে বাবে অতিক্ৰম কৰাটো কঠিন। হে নবীন তপস্বী, মোৰ বাক্য জানি লোৱা—মোৰ কোৱা সত্যৰ বাহিৰে নহয়।

Verse 48

तच्छत्वा वचनं तस्याः प्रहस्येदमुवाच ह । श्रृण्वतीनां सखीनां वै महेशो बटुरूपवान्

তাইৰ বাক্য শুনি মহেশে—এতিয়াও বটুৰ ৰূপত—হাঁহি উঠি ক’লে, যেতিয়া সখীসকল শুনি আছিল।

Verse 49

मूढेयं पार्वती सख्यो न जानाति हिताहितम् । किमर्थं च तपः कार्यं रुद्रपाप्त्यर्थमेव च

হে সখীসকল, এই পাৰ্বতী মোহগ্ৰস্ত; ই হিত-অহিত চিনে নাজানে। তপস্যা কিয় কৰিব লাগে—কেৱল ৰুদ্ৰপ্ৰাপ্তিৰ বাবেই নে?

Verse 50

सोऽमंगलः कपाली च श्मशानालय एव च । अशिवः शिवशब्देन भण्यते च वृथाथ वै

সেয়া অমঙ্গল, কপালধাৰী আৰু শ্মশানবাসী। যি অশিৱ, তাকেই বৃথাই ‘শিৱ’ নামেৰে কোৱা হয়।

Verse 51

अनया हि वृतो रुद्रो यदा सख्यः समेष्यति । तदेयमशुभा तन्वी भविष्यति न संशयः

যেতিয়া তাই ৰুদ্ৰক বাছি ল’ব আৰু সখীসকল, তেওঁ তাইৰ সৈতে মিলিত হ’ব, তেতিয়া এই সুকুমাৰী কন্যা নিশ্চয়েই অশুভ ভাগ্যৰ হ’ব—সন্দেহ নাই।

Verse 52

यो दक्षशापाद्विकृतो यज्ञबाह्योऽभवद्विटा । ये ह्यंगभूताः शर्वस्य सर्पा ह्यासन्महाविषाः

দক্ষৰ শাপত যি বিকৃত হ’ল আৰু যজ্ঞৰ বাহিৰত পৰিল—হে নাৰী। আৰু শৰ্বৰ অঙ্গ-ভূত/অলংকাৰ যিসকল, সিহঁত সাপেই, আৰু সিহঁত মহাবিষধৰ।

Verse 53

शवभस्मान्वितो रुद्रः कृत्तिवासा ह्यमंगलः । पिशाचैः प्रमथैर्भूतैरावृतो हि निरंतरम्

ৰুদ্ৰ শৱৰ ভস্মে লেপিত; তেওঁ চামৰ পিন্ধে আৰু অমঙ্গল বুলি কোৱা হয়—সদায় পিশাচ, প্ৰমথ আৰু অন্যান্য ভূত-প্ৰেতৰে নিৰন্তৰ আৱৃত।

Verse 54

तेन रुद्रेण किं कार्यमनया सुकुमारया । निवार्यतां सखीभिश्च मर्तुकामा पिशाचवत्

সেই ৰুদ্ৰৰ সৈতে এই সুকুমাৰী কন্যাৰ কি কাম? সখীসকলে তাইক নিবাৰণ কৰক—পিশাচৰ ফালে দৌৰ দিয়া মানুহৰ দৰে তাই যেন মৃত্যুকেই কামনা কৰিছে।

Verse 55

इंद्रं हित्वा मनोज्ञं च यमं चैव महाप्रभम् । नैरृतं च विशालाक्षं वरुणं च अपां पतिम्

মনোহৰ ইন্দ্ৰক ত্যাগ কৰি, আৰু মহাপ্ৰভু যমকো; বিশাল-নয়ন নৈঋতক, আৰু জলৰ অধিপতি বৰুণকো—

Verse 56

कुबेरं पवनं चैव तथैव च विभावसुम् । एवमादीनि वाक्यानि उवाच परमेश्वरः । सखीनां श्रृण्वतीनां च यत्र सा तपसि स्थिता

আৰু কুবেৰক, পৱন (বায়ু)কো, তদ্ৰূপ বিভাৱসু (অগ্নি)কো। এইদৰে সদৃশ বাক্য পৰমেশ্বৰে ক’লে, যেতিয়া তাইৰ সখীসকল শুনি আছিল, সেই স্থানত য’ত তাই তপস্যাত অচল হৈ আছিল।

Verse 57

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य रुद्रस्य बटुरूपिणः । चुकोप च शिवा साध्वी महेशं बटुरूपिणम्

বটুৰূপ ধাৰণ কৰা ৰুদ্ৰৰ সেই বাক্য শুনি, সাধ্বী শিৱা ক্ৰুদ্ধ হ’ল আৰু বটুৰূপ মহেশৰ ওপৰত ৰোষ প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 58

जये त्वं विजये साध्वि प्रम्लोचेऽप्यथ सुन्दरि । सुलोचने महाभागे समीचीनं कृतं हि मे

“জয়া, বিজয়া, হে সাধ্বী; আৰু তুমিও প্ৰম্লোচা—হে সুন্দৰী; সুলোচনা, হে মহাভাগে—মই যি কৰিছোঁ, সেয়া নিশ্চয়েই সমীচীন আৰু যথোচিত।”

Verse 59

किमेतस्य बटोः कार्यं भवतीनामिहाधुना । बटुस्वरूपमास्थाय आगतो देवनिंदकः

“এতিয়া এই বটুৰ তোমালোকৰ সৈতে ইয়াত কি কাম? বটুৰ বেশ ধৰি, দেৱতাসকলক নিন্দা কৰা এজন নিন্দক আহি পৰিছে।”

Verse 60

अयं विसृज्यतां सख्यः किमनेन प्रयोजनम् । बटुस्वरूपिणं रुद्रं कुपिता सा ततोऽब्रवीत्

“এইজনাক বিদায় দিয়া হওক, সখীসকল—ইয়াৰ দ্বাৰা কি প্ৰয়োজন?” এইদৰে ক্ৰুদ্ধ হৈ বটুৰূপী ৰুদ্ৰক তাই ক’লে।

Verse 61

बटो गच्छाशु त्वरितो न स्थेयं च त्वयाऽधुना । किमनेन प्रलापेन तव नास्ति प्रयोजनम्

“হে বটু, শীঘ্ৰে যা—এতিয়া ইয়াত নাথাকিবা। এই প্ৰলাপৰ কি অৰ্থ? ইয়াত তোৰ কোনো প্ৰয়োজন নাই।”

Verse 62

बटुर्निर्भर्त्सितस्तत्र तया चैवं तदा पुनः । प्रहस्य वै स्थिरो भूत्वा पुनर्वाक्यमथाब्रवीत्

তাই এনেদৰে তিৰস্কাৰ কৰাত বটু তাত হাঁহি উঠিল; স্থিৰ হৈ থাকি পুনৰ এই বাক্য ক’লে।

Verse 63

शनैः शनैरवितथं विजयां प्रति सत्वरम् । कस्मात्कोपस्तयातन्वि कृतः केनैव हेतुना

“ধীৰে ধীৰে, তথাপি অব্যৰ্থভাৱে, বিজয় লাভ হয়। হে তন্বী, কিয় তই ক্ৰুদ্ধ হ’লি? কোন কাৰণে এই ক্ৰোধ উঠিল?”

Verse 64

सर्वेषामपि तद्वाच्यं वचनं सूक्तमेव यत् । यथोक्तेन च वाक्येन कस्मात्तन्वी प्रकोपिता

“সেই বাক্য সকলোৰে আগত ক’বলৈ যোগ্য, কিয়নো সেয়া সঁচাকৈ সু-বচন। তেন্তে হে তন্বী, যিদৰে কোৱা হৈছিল তেনেদৰে কোৱা বাক্যত কিয় তই ক্ৰুদ্ধ হ’লি?”

Verse 65

यः शंभुरुच्यते लोके भिक्षुको भिक्षुकप्रियः । यदि मे ह्यनृतं प्रोक्तं तदा कोप इहोचितः

যি শম্ভুক লোকে ভিক্ষুক বুলি কোৱা হয়, ভিক্ষুকসকলৰ প্ৰিয়—যদি মই অসত্য কৈ থাকোঁ, তেন্তে ইয়াত ক্ৰোধ কৰা নিশ্চয়েই উচিত।

Verse 66

इयं तावत्सुरूपा च विरूपोऽसौ सदाशिवः । विशालाक्षी त्वियं बाला विरूपाक्षो भवस्तथा

ইয়ি নিশ্চয়েই সুন্দৰ, কিন্তু সেই সদাশিৱৰ ৰূপ বিচিত্ৰ। এই বালিকা বিশাল-নয়না, অথচ ভৱো ‘বিৰূপাক্ষ’—বিচিত্ৰ-নয়ন।

Verse 67

एवंभूतेन रुद्रेण मोहितेयं कथं भवेत् । सभाग्यो हि पतिः स्त्रीणां सदा भाव्यो रतिप्रियः

এনেকুৱা ৰুদ্ৰৰ প্ৰতি ই কেনেকৈ মোহিত হ’ব পাৰে? কিয়নো স্ত্ৰীসকলৰ পতি সত্যই ভাগ্যবান, সদায় মনোহৰ আৰু ৰতি-প্ৰিয় হ’ব লাগিব।

Verse 68

इयं कथं मोहितास्ति निर्गुणेन युगात्मिका । न श्रुतो न च विज्ञातो न दृष्टः केन वा शिवः

যি যুগসমূহৰ স্বৰূপ, সি নিৰ্গুণ পৰমতত্ত্বৰ দ্বাৰা কেনেকৈ বিভ্ৰান্ত হ’ল? শিৱক ন শ্ৰৱণ কৰা হৈছে, ন যথাৰ্থে জনা হৈছে, ন কাকেও দেখা হৈছে।

Verse 69

सकामानां च भूतानां दुर्लभो हि सदाशिवः । तपसा परमेणैव गर्वितेयं सुमध्यमा

কামনাৰে চালিত জীৱসকলৰ বাবে সদাশিৱ সত্যই দুষ্প্ৰাপ্য। এই সুমধ্যমা নাৰী পৰম তপস্যাৰ বলতেই গৰ্বিতা হৈছে।

Verse 70

निःस्तंभो हि सदा स्थाणुः कथं प्राप्स्यति तं पतिम् । मयोक्तं किं विशालाक्षि कस्मान्मे रुषिताऽधुना

স্থাণু সদায় নিৰাধাৰ; সি কেনেকৈ তাক স্বামী ৰূপে লাভ কৰিব? হে বিশাল-নয়নী, মই কি ক’লোঁ যে এতিয়া তুমি মোৰ ওপৰত ক্ৰুদ্ধ হৈছা?

Verse 71

यावद्रोषो भवेन्नॄणां नारीणां च विशेषतः । तेन रोषेण तत्सर्वं भस्मीभूतं भविष्यति

যেতিয়ালৈকে মানুহৰ, বিশেষকৈ নাৰীৰ, ৰোষ জাগে; সেই ৰোষেই এই সকলো ভস্মীভূত হ’ব।

Verse 72

सुकृतं चोर्जितं तन्वि सत्यमेवोदितं सति । कामः क्रोधश्च लोभश्च दंभो मात्सर्यमेव च

হে তন্বী, মই কোৱা কথাই সত্য সত্য: কষ্টে অৰ্জিত পুণ্য সঞ্চিত হয়, কিন্তু কাম, ক্ৰোধ, লোভ, দম্ভ আৰু মাত্সৰ্যও তাক আঘাত কৰে।

Verse 73

च प्रपंचश्चतेन सर्वं विनश्यति । तस्मात्तपस्विभिर्युक्तं कामक्रोधादिवर्जनम्

আৰু তেনে হ’লে সংসাৰ-জাল সকলো বিনাশ হয়। সেয়ে তপস্বীসকলৰ বাবে কাম-ক্ৰোধ আদি ত্যাগ কৰাই উচিত।

Verse 74

यदीश्वरो हृदि मध्ये विभाव्यो मनीषिभिः सर्वदा ज्ञप्तिमात्रः । तदा सर्वैर्मुनिवृत्त्या विभाव्यस्तपस्विभिर्नान्यथा चिंतनीयः

যদি প্ৰভুক সদায় হৃদয়-মধ্যত জ্ঞানীসকলে কেৱল শুদ্ধ চেতনামাত্ৰ ৰূপে ধ্যান কৰে, তেন্তে তপস্বীসকলে মুনি-বৃত্তিৰে তেওঁক ধ্যান কৰিব; অন্যথা চিন্তা নকৰিব।

Verse 75

एतच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शंभोस्तदाब्रवीद्विजया तं च सर्वम् । गच्छात्र किंचित्तव नास्ति कार्यं न वक्तव्यं वचनं बालिशान्यत्

শম্ভুৰ সেই বাক্য শুনি বিজয়া তেতিয়াই সম্পূৰ্ণকৈ উত্তৰ দিলে— “ইয়াৰ পৰা গুচা; তোমাৰ ইয়াত কোনো কৰ্ম নাই। শিশুসুলভ কথা আৰু নক’বা।”

Verse 76

एवं विवदमानं तं बटुरूपं सदाशिवम् । विसर्जयामास तदा विजया वाक्यकोविदा

এইদৰে তৰ্ক কৰি থকা বটুৰূপী সদাশিৱক তেতিয়া বাক্যকৌশলী বিজয়াই বিদায় দিলে।

Verse 77

तिरोधानं गतः सद्यो महेशो गिरिजां प्रति । अलक्ष्यमाणः सर्वासां सखीनां परमेश्वरः

তৎক্ষণাৎ মহেশ তিৰোধানলৈ গ’ল আৰু গিৰিজাৰ প্ৰতি মুখ কৰিলে; পৰমেশ্বৰ নাৰীৰ সকলো সখীৰ দৃষ্টিৰ পৰা অদৃশ্য হ’ল।

Verse 78

प्रादुर्बभूव सहसा निजरूपधरस्तदा । यदा ध्यानस्थिता देवी निजध्यानपरा सती

তাৰ পাছত হঠাৎ তেওঁ নিজ স্বৰূপ ধৰি প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল—যেতিয়া দেবী, পুণ্যৱতী সতী, ধ্যানাসনে বহি নিজ অন্তৰধ্যানত সম্পূৰ্ণ নিমগ্ন আছিল।

Verse 79

तदा हृदिस्थो देवेशो बहिर्हृष्टिचरोभवत् । नेत्रे उन्मील्य सा साध्वी गिरिजायतलोचना । अपश्यद्देवदेवेशं सर्वलोकमहेश्वरम्

তেতিয়া হৃদয়স্থিত দেবেশ বাহিৰে প্ৰকাশিত হ’ল। চকু মেলি সেই সাধ্বী—বিশালনয়না গিৰিজা—দেৱদেৱেশ, সকলো লোকৰ মহেশ্বৰক দৰ্শন কৰিলে।

Verse 80

द्विभुजं चैकवक्त्रं कृत्तिवाससमद्भुतम् । कपर्दं चंद्ररेखांकं निवीतं गजचर्मणा

তেওঁ আছিল অদ্ভুত ৰূপধাৰী—দুই বাহু আৰু এক মুখ; চামৰাৰ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা। জটাত চন্দ্ৰৰেখাৰ চিহ্ন, আৰু গজচৰ্মেৰে কটিবদ্ধ।

Verse 81

कर्णस्थौ हि महानागौ कंबलाश्वतरौ तदा । वासुकिः सर्पराजश्च कृताहारो महाद्युति

সেই সময়ত তেওঁৰ কৰ্ণত দুটা মহানাগ—কম্বল আৰু অশ্বতৰ—স্থাপিত আছিল; আৰু নাগৰাজ বাসুকিও, দীপ্তিমান আৰু সুপোষিত, অলংকাৰৰূপে শোভা দিছিল।

Verse 82

वलयानि महार्हाणि तदा सर्पमयानि च । कृतानि तेन रुद्रेण तथा शोभाकराणि च

তাৰ পাছত তাত মহামূল্যবান বলয়ো আছিল—সৰ্পময় ৰূপে নিৰ্মিত—সেই ৰুদ্ৰে গঢ়ি তুলিছিল; আৰু সেয়াও শোভা দানকাৰী আছিল।

Verse 83

एवंभूतस्तदा शंभुः पार्वतीं प्रति चाग्रतः । उवाच त्वरया युक्तो वरं वरय भामिनि

এনেদৰে ৰূপধাৰী শম্ভুৱে, সন্মুখত থিয় হৈ থকা পাৰ্বতীৰ প্ৰতি মুখ কৰি, তৎক্ষণাৎ ত্বৰিত হৈ ক’লে—“হে সুন্দৰী, বৰ বাছি লোৱা; যি ইচ্ছা, সেয়া প্ৰাৰ্থনা কৰা।”

Verse 84

व्रीडया परया युक्ता साध्वी प्रोवाच शंकरम् । त्वं नाथो मम देवेश त्वया किं विस्मृतं पुरा

অতি লাজেৰে সংযুক্তা সাধ্বীয়ে শংকৰক ক’লে—“আপুনি মোৰ নাথ, হে দেৱেশ; তেন্তে পূৰ্বে যি ঘটিছিল, তাৰ কোনটো আপুনি বিস্মৃত হ’ল?”

Verse 85

दक्षयज्ञविनाशं च यदर्थं कृतवान्प्रभो । स त्वं साहं समुत्पन्ना मेनायां कार्यसिद्धये

হে প্ৰভো! যি দিৱ্য উদ্দেশ্যৰ বাবে আপুনি কেতিয়াবা দক্ষৰ যজ্ঞ ধ্বংস কৰিছিল, সেই কাৰ্য সিদ্ধ কৰিবলৈ মই মেনাৰ গৰ্ভত পুনৰ জন্ম লৈছোঁ; আপুনিও ইয়াতেই উপস্থিত।

Verse 86

देवानां देवदेवेश तारकस्य वधं प्रति । भवतो हि मया देव भविष्यति कुमारकः

হে দেৱদেৱেশ, দেৱসকলৰ হিত আৰু তাৰকৰ বধৰ নিমিত্তে—হে দেৱ, আপোনাৰ আৰু মোৰ পৰা নিশ্চয়েই এজন কুমাৰ পুত্ৰ জন্ম ল’ব।

Verse 87

तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं मम वाक्यं महेश्वर । गंतव्यं हिमवत्पार्श्व नात्र कार्या विचारणा

সেয়ে, হে মহেশ্বৰ, মোৰ বাক্য পালন কৰাই তোমাৰ কৰ্তব্য; হিমৱতৰ কাষলৈ যাব লাগিব—ইয়াত কোনো বিচাৰ-চিন্তা নকৰিবা।

Verse 88

याचस्व मां महादेव ऋषिभिः परिवारितः । करिष्यति न संदेहस्तव वाक्यं च मे पिता

হে মহাদেৱ, ঋষিসকলৰ সৈতে পৰিবেষ্টিত হৈ মোৰ হাত প্ৰাৰ্থনা কৰা। কোনো সন্দেহ নাই—মোৰ পিতাই তোমাৰ অনুৰোধ পালন কৰি তোমাৰ বাক্যৰ মান ৰাখিব।

Verse 89

दक्षकन्या पुराहं वै पित्रा दत्ता यदा तव । यथोक्तविधिना तत्र विवाहो न कृतस्त्वया

পূৰ্বতে মই দক্ষৰ কন্যা আছিলোঁ; যেতিয়া মোৰ পিতাই মোক তোমাক দিছিল, তেতিয়া তুমি তাত বিধি অনুসাৰে বিবাহ-সংস্কাৰ সম্পন্ন কৰা নাছিলা।

Verse 90

न ग्रहाः पूजितास्तेन दक्षेण च महात्मना । ग्रहाणां विषयत्वेन सच्छिद्रोऽयं महानभूत्

সেই মহাত্মা দক্ষে গ্ৰহসকলৰ পূজা নকৰিলে। গ্ৰহসকলক অৱহেলা-বিষয় কৰি লোৱাৰ ফলত এই মহান কাৰ্যত ছিদ্ৰ পৰিল, দোষযুক্ত হৈ উঠিল।

Verse 91

तस्माद्यथोक्तविधिना कर्तुमर्हसि सुव्रत । विवाहं स्वं महाभाग देवानां कार्यसिद्धये

সেয়ে, হে সুৱ্ৰত, হে মহাভাগ, দেৱতাসকলৰ কাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে তুমি তোমাৰ নিজ বিবাহ বিধানমতে ক্ৰিয়াবিধিৰে সম্পন্ন কৰা উচিত।

Verse 92

तदोवाच महाबाहो गिरिजां प्रहसन्निव । स्वभावेनैव तत्सर्वं जंगमाजंगमं महत् । जातं त्वया मोहितं च त्रिगुणैः परिवेष्टितम्

তেতিয়া মহাবাহু প্ৰভুৱে গিৰিজাক যেন হাঁহি-মুখে ক’লে—“তোমাৰ নিজ স্বভাৱৰ দ্বাৰাই এই মহান জগত, চলমান আৰু অচল সকলো, উৎপন্ন হৈছে; আৰু ত্ৰিগুণে আৱৰি ধৰি ই মোহিতো হয়।”

Verse 93

अहंकारात्समुत्पन्नं महत्तत्त्वं च पार्वति । महत्तत्त्वात्तमो जातं तमसा वेष्टितं नभः

হে পাৰ্বতী, অহংকাৰৰ পৰা মহত্তত্ত্ব উৎপন্ন হয়। মহত্তত্ত্বৰ পৰা তমস জন্মে; আৰু সেই তমসে আকাশ (নভঃ) আৱৰি ধৰে।

Verse 94

भसो वायुरुत्पन्नो वायोरग्निरजायत । अग्नेरापः समुत्पन्ना अद्भ्यो जाता मही तदा

তাৰ পৰা বায়ু উৎপন্ন হ’ল; বায়ুৰ পৰা অগ্নি জন্মিল। অগ্নিৰ পৰা আপঃ (জল) উৎপন্ন হ’ল; আৰু জলৰ পৰা তেতিয়া পৃথিৱী উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 95

मह्यादिकानि स्थास्नूनि चराणि च वरानने । दृश्यंयत्सर्वमेवैतन्नश्वरं विद्धि मानिनि

হে সুন্দৰ-মুখী, পৃথিৱী আদি যি কিবা আছে—স্থাৱৰ আৰু জংগম সকলোসহ—যি কিবা দেখা যায়, হে মানিনী, সেই সকলো নশ্বৰ বুলি জানিবা।

Verse 96

एकोऽनेकत्वमापन्नो निर्गुणो हि गुणावृतः । स्वज्योतिर्भाति यो नित्यं परज्योत्स्नान्वितोऽभवत् । स्वतंत्रः परतंत्रश्च त्वया देवि महत्कृतम्

একমাত্ৰ পৰম সত্তা বহু ৰূপে প্ৰকাশ পালে; নিৰ্গুণ যেন গুণে আৱৃত হ’ল। যি সদা নিজৰ জ্যোতিতেই দীপ্ত, সি আনৰ জ্যোৎস্নাৰে সংযুক্ত হ’ল। যি স্বাধীন আছিল সি পৰাধীন হ’ল—হে দেবী, এই মহৎ পৰিবর্তন তোমাৰ দ্বাৰাই সাধিত।

Verse 97

मायामयं कृतमिदं च जगत्समग्रं सर्वात्मना अवधृतं परया च बुद्ध्या । सर्वात्मभिः सुकृतिभिः परमार्थभावैः संसक्तिरिंद्रियगणैः परिवेष्टितं च

এই সমগ্ৰ জগত মায়াময় কৃতি ৰূপে গঢ়া হৈছে, আৰু পৰম আত্মা তথা পৰাত্পৰ বুদ্ধিয়ে একে ধাৰণ কৰি ৰাখিছে। পৰমাৰ্থ-ভাবত স্থিত সুকৃতীসকলেও ইন্দ্ৰিয়গণৰ বেষ্টনীত পৰি আসক্তিত জড়াই যায়।

Verse 98

के ग्रहाः के उडुगणाः के बाध्यंते त्वया कृताः । विमुक्तं चाधुना देवि शर्वार्थं वरवर्णिनि

কোন কোন গ্ৰহ, কোন কোন নক্ষত্ৰগণ, আৰু কোন কোন সত্তা তোমাৰ কৃত কৰ্মে বাধ্য হৈছে? আৰু এতিয়া, হে দেবী, হে সুশোভিতা, শৰ্ব (শিৱ)ৰ উদ্দেশ্যে কি মুক্ত কৰা হ’ল?

Verse 99

गुणकार्यप्रसंगेन आवां प्रादुर्भवः कृतः । त्वं हि वै प्रकृतिः सूक्ष्मा रजःसत्त्वतमोमयी

গুণ আৰু গুণকাৰ্যৰ প্ৰসঙ্গত আমাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ ঘটিল। কিয়নো তুমি সুকুমাৰ প্ৰকৃতি—ৰজঃ, সত্ত্ব আৰু তমঃময়ী।

Verse 100

व्यापारदक्षा सततमहं चैव सुमध्यमे । हिमालयं न गच्छामि न याचामि कथंचन

হে সুমধ্যমে, মই সদায় কৰ্মত দক্ষ; মই হিমালয়লৈ নাযাওঁ, আৰু কোনো প্ৰকাৰেও ভিক্ষা নেমাগোঁ।

Verse 101

देहीति वचनात्सद्यः पुरुषो याति लाघवम् । इत्थं ज्ञात्वा च भो देवि किमस्माकं वदस्व वै

‘দেহি’—‘দিয়া’ বুলিলেই মানুহ তৎক্ষণাৎ হালকা হয়। এইদৰে জানি, হে দেবী, কৃপা কৰি কোৱা—আমি কি কৰিম?

Verse 102

कार्यं त्वदाज्ञया भद्रे तत्सर्वं वक्तुमर्हसि । तेनोक्तात्र तदा साध्वी उवाच कमलेक्षणा

হে ভদ্ৰে, তোমাৰ আজ্ঞাত যি কৰ্তব্য, সেই সকলো ক’বলৈ তুমি যোগ্য। এইদৰে কোৱা হ’লে, তেতিয়া কমলনয়না সাধ্বী তাত বচন ক’লে।

Verse 103

त्वमात्मा प्रकृतिश्चाहं नात्र कार्या विचारणा । तथापि शंभो कर्तव्यं मम चोद्वहनं महत्

“তুমি পৰম আত্মা, আৰু মই প্ৰকৃতি; ইয়াত বিচাৰৰ প্ৰয়োজন নাই। তথাপি, হে শম্ভো, মোৰ মহান উদ্বাহন—বিবাহৰূপে গ্ৰহণ—তোমাক কৰ্তব্য।”

Verse 104

देहो ह्यविद्ययाक्षिप्तो विदेहो हि भवान्परः । तथाप्येवं महादेव शरीरावरणं कुरु

“এই দেহ অৱিদ্যাৰ দ্বাৰাই নিক্ষিপ্ত; কিন্তু তুমি পৰাত্পৰ, বিদেহ। তথাপি, হে মহাদেৱ, দেহ-আৱৰণ গ্ৰহণ কৰা।”

Verse 105

प्रपंचरचनां शंभो कुरु वाक्यान्मम प्रभो । याचस्व मां महादेव सौभाग्यं चैव देहि मे

হে শম্ভু, হে প্ৰভু! মোৰ বাক্য অনুসৰি সংসাৰ-ব্যৱস্থা ৰচনা কৰা। হে মহাদেৱ, মোৰ হাত প্ৰাৰ্থনা কৰা আৰু মোক শুভ বৈবাহিক সৌভাগ্য দান কৰা।

Verse 106

इत्येवमुक्तः स तया महात्मा महेश्वरो लोकविडंबनाय । तथेति मत्वा प्रहसञ्जगाम स्वमालयं देववरैः सुपूजितः

তাই তাই ক’ তেঁওক সম্বোধন কৰাত, মহাত্মা মহেশ্বৰ লোকেৰ বাবে দিৱ্য লীলা প্ৰকাশ কৰিবলৈ ‘তথাস্তु’ বুলি সন্মতি দিলে। হাঁহি মুখে, দেবশ্ৰেষ্ঠসকলৰ পূজিত হৈ, তেঁও নিজৰ ধামলৈ গ’ল।

Verse 107

एतस्मिन्नंतरे तत्र हिमवान्गिरिभिः सह । मेनया भार्यया सार्द्धमाजगाम त्वरान्वितः

ইতিমধ্যে সেই সময়তে তাতেই হিমৱান পৰ্বতসমূহৰ সৈতে, পত্নী মেনাৰ সহিত, ত্বৰিতভাৱে তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 108

पार्वतीदर्शनार्थं च सुतैश्च परिवारितः । तेन दृष्टा महादेवी सखीभिः परिवारिता

পাৰ্বতীৰ দৰ্শনৰ উদ্দেশ্যে, পুত্ৰসকলৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত হৈ, তেঁও মহাদেৱীক দেখিলে—যি সখীসকলৰ সৈতে পৰিবেষ্টিতা আছিল।

Verse 109

पार्वत्या च तदा दृष्टो हिमवान्गिरिभिः सह । अभ्युत्थानपरा साध्वी प्रणम्य शिरसा तदा । पितरौ च तदा भ्रातॄन्बंधूंश्चैव च सर्वशः

তেতিয়া পাৰ্বতীয়ে হিমৱানক পৰ্বতসমূহৰ সৈতে দেখিলে। সাধ্বীজনী সন্মানত উঠিবলৈ উদ্যত হৈ সেই সময়তে মূৰ নোৱাই প্ৰণাম কৰিলে—পিতৃ-মাতৃ, ভ্ৰাতৃসকল আৰু সকলো আত্মীয়ক সকলোভাবে সন্মান জনালে।

Verse 110

स्वमंकमारोप्य महायशास्तदा सुतां परिष्वज्य च बाष्पपूरितः । उवाच वाक्यं मधुरं हिमालयः किं वै कृतं साध्वि यथा तथेन

তেতিয়া মহাযশস্বী হিমালয়ে নিজৰ কন্যাক কোলাত তুলি আলিঙ্গন কৰিলে; চকু অশ্ৰুপূৰ্ণ হ’ল। মধুৰ বাক্য ক’লে: “হে সাধ্বী, কি ঘটিল—কিয় এনে অৱস্থা হ’ল?”

Verse 111

तत्कथ्यतां महाभागे सर्वं शुश्रूषतां हि नः । तच्छ्रुत्वा मधुरं वाक्यमुवाच पितरं प्रति

“হে মহাভাগ্যে, সকলো ক’বা; আমি শুনিবলৈ আগ্ৰহী।” এই মধুৰ বাক্য শুনি তাই পিতৃৰ প্ৰতি উত্তৰ দিলে।

Verse 112

तपसा परमेणैव प्रार्थितो मदनांतकः । शांतं च मे महात्कार्यं सर्वेषामपि दुर्ल्लभम्

“পৰম তপস্যাৰ দ্বাৰাই মই মদনান্তক (কামবিনাশক)ক প্ৰাৰ্থনা কৰিছিলোঁ। আৰু মোৰ মহৎ কাৰ্য—যি সকলো প্ৰাণীৰ বাবে দুৰ্লভ—শান্তিৰে সিদ্ধ হ’ল।”

Verse 113

तत्र तुष्टो महादेवो वरणार्थं समागतः । स मयोक्तस्तदा शंभुर्ममषाणिग्रहः कथम्

তাত সন্তুষ্ট মহাদেৱে বৰণ-গ্ৰহণৰ উদ্দেশ্যে আহিল। তেতিয়া মই শম্ভুক ক’লোঁ: “মোৰ পাণিগ্ৰহণ কেনেকৈ হ’ব?”

Verse 114

क्रियते च तदा शंभो मम पित्रा विनाधुना । यतागतेन मार्गेण गतोऽसौ त्रिपुरांतकः

“আৰু এতিয়া, হে শম্ভো, মোৰ পিতাই আপোনাৰ অবিহনে কৰ্মকাণ্ড সম্পন্ন কৰিছে। ত্ৰিপুৰান্তক যি পথে আহিছিল, সেই পথেই গুচি গ’ল।”

Verse 115

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अवाप परमां मुदम् । बंधुभिः सह धर्मात्मा उवाच स्वसुतां पुनः

তাইৰ বাক্য শুনি ধৰ্মাত্মা জন পৰম আনন্দত ভৰি উঠিল; আত্মীয়সকলৰ সৈতে তেওঁ পুনৰ নিজৰ কন্যাক ক’লে।

Verse 116

स्वगृहं चाद्य गच्छामो वयं सर्वे च भूधराः । अनया राधितो देवः पिनाकी वृषभध्वजः

“আজি আমি সকলেই, ভূধৰ—পৰ্বতৰ অধিপতি—নিজ নিজ গৃহলৈ যাওঁ। এই কন্যাই দেব পিনাকী, বৃষভধ্বজ শিৱক বিধিমতে সন্তুষ্ট কৰিছে।”

Verse 117

इत्यूचुस्ते सुराः सर्वे हिमालयपुरोगमाः । पार्वतीसहिताः सर्वे तुष्टुर्वाग्भिरादृताः

এইদৰে হিমালয়ক অগ্ৰগামী কৰি সকলো দেৱতাই ক’লে; আৰু সকলেই পাৰ্বতীৰ সৈতে আদৰভৰা বাক্যৰে প্ৰভুৰ স্তৱ গাইলে।

Verse 118

तां स्तूयमानां च तदा हिमालयो ह्यारोप्य चांसं वरवर्णिनीं च । सर्वेथ शैलाः परिवार्य चोत्सुकाः समानयामासुरथ स्वमालयम्

যেতিয়া তাইক স্তৱ কৰা হৈছিল, তেতিয়া হিমালয়ে সুন্দৰ বৰ্ণৰ কন্যাক কাঁধত তুলি ল’লে; আৰু সকলো পৰ্বতে উৎসুক হৈ চাৰিওফালে ঘেৰি তেওঁলোকৰ নিজ আবাসলৈ লৈ গ’ল।

Verse 119

देवदुंदुभयो नेदुः शंखतूर्याण्यनेकशः । वादित्राणि बहून्येव वाद्यमानानि सर्वशः

দেৱদুন্দুভি গুঞ্জৰি উঠিল; শঙ্খ আৰু তূৰ্য বহুবার বাজিল। নানাবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ সৰ্বত্ৰ বাজি উঠিল।

Verse 120

पुष्पर्षेण महता तेनानीता गृहं प्रति

মহা পুষ্পবৃষ্টিৰ সৈতে তেওঁক গৃহৰ দিশে সন্মানেৰে আগবঢ়াই নিয়া হ’ল।

Verse 121

सा पूज्यमाना बहुभिस्तदानीं महाविभूत्युल्लसिता तपस्विनी । तथैव देवैः सह चारणैश्च महर्षिभिः सिद्धगणैश्च सर्वशः

তেতিয়া মহাবিভূতিত উজ্জ্বল সেই তপস্বিনী কন্যা বহুজনৰ দ্বাৰা পূজিত হ’ল—দেৱতা, চাৰণ, মহর্ষি আৰু চাৰিওফালে সিদ্ধগণৰ দ্বাৰা।

Verse 122

पूज्यमाना तदा देवी उवाच कमलासनम् । देवानृषीन्पितॄन्यक्षानन्यान्सर्वान्समागतान्

পূজিত হৈ থাকোঁতে দেৱীয়ে তেতিয়া কমলাসন (ব্ৰহ্মা)ক আৰু সমাগত সকলোকে সম্বোধন কৰিলে—দেৱতা, ঋষি, পিতৃগণ, যক্ষ আৰু অন্যান্য সকলক।

Verse 123

गच्छध्वं सर्व एवैते येन्ये ह्यत्र समागताः । स्वंस्वं स्थानं यताजोषं सेव्यतां परमेश्वरः

“ইয়াত সমাগত তোমালোক সকলোৱে এতিয়া গমন কৰা। প্ৰত্যেকে নিজৰ যোগ্য স্থানলৈ উভতি যোৱা, আৰু তাত—নিজ নিজ মৰ্যাদা অনুসাৰে—পৰমেশ্বৰ শিৱক আৰাধনা কৰা।”

Verse 124

एवं तदानीं स्वपितुर्गृहं गता संशोभमाना परमेण वर्चसा । सा पार्वती देववरैः सुपूजिता संचिंतयंती मनसा सदाशिवम्

এইদৰে তেতিয়া পাৰ্বতী পিতৃগৃহলৈ গ’ল, পৰম তেজে দীপ্ত হৈ। দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলৰ দ্বাৰা সুপূজিতা হৈ, তেওঁ মনত সদায় সদাশিৱক ধ্যান কৰি থাকিল।