
এই অধ্যায়ত নাৰদৰ প্ৰসঙ্গ ধৰি দেৱগণে গুহা-স্কন্দৰ ওচৰলৈ কৰযোৰে আহি নিবেদন কৰে—যুদ্ধত শত্রুক জয় কৰা বিজয়ীৰ প্ৰাচীন ৰীতি হ’ল জয়চিহ্নযুক্ত স্তম্ভ (জয়স্তম্ভ) স্থাপন কৰা। স্কন্দৰ বিজয়স্মৰণৰ বাবে তেওঁলোকে বিশ্বকৰ্মা-নিৰ্মিত উৎকৃষ্ট স্তম্ভ, যি মহৎ লিঙ্গ-পরম্পৰাৰ সৈতে সংযুক্ত, স্থাপন কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। স্কন্দে সন্মতি দিলে ইন্দ্ৰ (শক্ৰ) আদি দেৱতাই ৰণভূমিত জাঁবূনদ-সুৱৰ্ণসদৃশ দীপ্ত স্তম্ভ প্ৰতিষ্ঠা কৰে; চাৰিওফালৰ পবিত্ৰ ভূমি ৰত্নসদৃশ অলংকাৰৰে শোভিত হয়। অপ্সৰাসকলে গীত-নৃত্যৰে উৎসৱ কৰে, বিষ্ণু বাদ্যসঙ্গতে সহায় কৰে বুলি বৰ্ণিত, আৰু আকাশৰ পৰা পুষ্পবৃষ্টি দেৱানুমোদনৰ লক্ষণ হয়। তাৰ পাছত কাহিনী স্মাৰকৰ পৰা দেৱতাৰ ৰূপলৈ যায়—ত্রিনেত্ৰ প্ৰভুৰ পুত্ৰ স্কন্দে ‘স্তম্ভেশ্বৰ’ নামৰ শিৱলিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ওচৰতে স্কন্দে এটা কূপ সৃষ্টি কৰে; তাৰ গভীৰৰ পৰা গঙ্গা উদ্ভৱ হয় বুলি কোৱা হয়—জলপবিত্ৰতা আৰু লিঙ্গপবিত্ৰতাৰ মিলন। মাঘ কৃষ্ণ চতুৰ্দশীত কূপস্নান কৰি পিতৃতৰ্পণ কৰিলে গয়া-শ্ৰাদ্ধসম পুণ্য লাভ হয়। সুগন্ধ আৰু পুষ্পে স্তম্ভেশ্বৰ পূজা কৰিলে বাজপেয় যজ্ঞসম মহাফল; অমাৱস্যা-পূৰ্ণিমাৰ শ্ৰাদ্ধ, বিশেষকৈ ভূমি-সমুদ্ৰ-সঙ্গম ভাবনাৰে, স্তম্ভেশ্বৰ আৰাধনাসহ কৰিলে পিতৃসকল তৃপ্ত হয়, পাপ নাশ হয় আৰু ৰুদ্ৰলোকত উন্নতি লাভ হয়। শেষত কোৱা হয়—এই উপদেশ স্কন্দৰ প্ৰীতিৰ বাবে ৰুদ্ৰে কৈছিল আৰু সকলো দেৱতাই প্ৰতিষ্ঠাক প্ৰশংসা কৰিছিল।
Verse 1
नारद उवाच । कुमारेण स्थापितोऽत्र कुमारेशस्ततः सुराः । प्रणम्य गुहमूचुश्च प्रबद्धकरसंपुटाः
নাৰদে ক’লে: ইয়াত কুমাৰে (স্কন্দে) কুমাৰেশক স্থাপন কৰিলে। তেতিয়া দেৱতাসকলে কৰযোৰে প্ৰণাম কৰি গুহা (স্কন্দ)ক ক’লে।
Verse 2
किंचिद्विज्ञापयष्यामो वयं त्वां श्रृणु तत्त्वतः । पूर्वप्रसिद्ध आचारः प्रोच्यते जयिनामयम्
আমি তোমাক কিছুমান নিবেদন কৰিব খোজোঁ—তুমি তত্ত্বতঃ সত্যৰূপে শুনা। এইটো প্ৰাচীন, সুপ্ৰসিদ্ধ আচাৰ, জয় কামনাকাৰীসকলৰ বাবে ঘোষিত।
Verse 3
जयंति ये रणे शत्रूंस्तैः कार्यः स्तंभचिह्नकः । तस्मात्तव जयोद्द्योतनिमित्तं स्तंममुत्तमम्
যিসকলে ৰণত শত্রুক জয় কৰে, তেওঁলোকে জয়চিহ্নস্বৰূপ স্তম্ভ স্থাপন কৰিব লাগে। সেয়ে তোমাৰ জয় প্ৰকাশৰ নিমিত্তে এই উত্তম জয়স্তম্ভ স্থাপন হওক।
Verse 4
नक्षिपाम वयं यावत्त्मनुज्ञातुमर्हसि । विश्वकर्मकृतं यच्च तृतीयं लिंगमुत्तमम्
তুমি অনুমতি দিলেই আমি ইয়াক ইয়াত স্থাপন কৰিম—আৰু বিশ্বকৰ্মাই নিৰ্মিত সেই উত্তম তৃতীয় লিঙ্গটোও (ইয়াত) স্থাপন কৰিম।
Verse 5
तस्य स्तंभाग्रतसतं च संस्थापय शिवात्मज । एवमुक्ते सुरैः स्कन्दस्ततेत्याह महामनाः
হে শিৱপুত্ৰ, সেই স্তম্ভৰ আগত শত পবিত্ৰ চিহ্ন স্থাপন কৰা। দেৱতাসকলৰ এই বাক্য শুনি মহামনা স্কন্দে ক’লে, “তথাস্ত।”
Verse 6
ततो हृष्टाः सुरगणाः शक्राद्याः स्तंभमुत्तमम् । जांबूनदमयं शुभ्रं रणभूमौ विनिक्षिपुः
তাৰ পাছত শক্র আদি দেৱগণ আনন্দিত হৈ ৰণভূমিত এক উত্তম স্তম্ভ স্থাপন কৰিলে—জাম্বূনদ স্বৰ্ণে নিৰ্মিত, শুভ্ৰ আৰু দীপ্তিময়।
Verse 7
परितः स्थंडिलं दिक्षु सर्वरत्नमयं तु ते । तत्र हृष्टाश्चाप्सरसो ननृतुर्दशधा शुभाः
চাৰিওফালে দিশাদিশে তেওঁলোকে সকলো ৰত্নে সজ্জিত এক পবিত্ৰ সমতল ভূমি সাজিলে। তাত শুভ আপ্সৰাসকল আনন্দিত হৈ দশধা দলে দলে নৃত্য কৰিলে।
Verse 8
मातरो मंगलान्यस्य जगुः स्कन्दस्य नंदिताः । इंद्राद्या ननृतुस्तत्र स्वयं विष्णुश्च वादकः
স্কন্দৰ নিমিত্তে আনন্দিত মাতৃকাসকলে মঙ্গলগীত গালে। তাত ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলে নৃত্য কৰিলে, আৰু বিষ্ণুৱে নিজে বাদ্য বজালে।
Verse 9
पेतुः खात्पुष्पवर्षाणि देववाद्यानि सस्वनुः । एवं स्तंभं समारोप्य जयाख्यं विश्वनंदकः
আকাশৰ পৰা পুষ্পবৃষ্টি পৰিল আৰু দেৱবাদ্যৰ ধ্বনি গুঞ্জৰিত হ’ল। এইদৰে ‘জয়’ নামৰ স্তম্ভ স্থাপন কৰি, বিশ্বনন্দক স্কন্দ আগবাঢ়িল।
Verse 10
स्तम्भेश्वरस्ततो देवः स्थापितस्त्र्यक्षसूनुना । विरिंचिप्रमुखैर्देवैर्जातानन्दैः समं तदा
তেতিয়া ত্ৰিনেত্ৰধাৰী শিৱৰ পুত্ৰে দেব স্তম্ভেশ্বৰক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; বিৰিঞ্চি (ব্ৰহ্মা) আদি দেবসকলে সেই সময় একেলগে আনন্দিত হ’ল।
Verse 11
हरिहरादित्युक्तैस्तैः सेन्द्रैर्मुनिगणैरपि । तस्यैव पश्चिमे भागे शक्त्यग्रेण महात्मना
হৰি, হৰ আৰু আদিত্য বুলি কোৱা সেই দেবতাসকল, ইন্দ্ৰসহ আৰু মুনিগণৰ সৈতে; সেই ধামৰ পশ্চিম ভাগত মহাত্মাই নিজৰ শক্তি (বল্লম) আগত লৈ পৰৱৰ্তী কাৰ্য কৰিলে।
Verse 12
गुहेन निर्मितः कूपो गंगा तत्र तलोद्भवा । माघस्य च चतुर्दश्यां कृष्णायां पितृतर्पणम्
গুহ (স্কন্দ) এঠাই এটা কূপ নিৰ্মাণ কৰিলে, আৰু তাৰ তলৰ পৰা গঙ্গা উদ্ভৱ হ’ল। আৰু মাঘ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত পিতৃসকললৈ তৰ্পণ কৰিব লাগে।
Verse 13
कूपे स्नानं नरः कृत्वा भक्त्या यः पांडुनंदन । गयाश्राद्धेन यत्पुण्यं तत्फलं लभते स्फुटम्
হে পাণ্ডুনন্দন! যি মানুহে ভক্তিভাৱে সেই কূপত স্নান কৰে, সি গয়াত শ্ৰাদ্ধ কৰাত যি পুণ্য লাভ হয়, সেই একে ফল স্পষ্টভাৱে লাভ কৰে।
Verse 14
स्तंभेश्वरं ततो देवं गन्धपुष्पैः प्रपूजयेत् । वाजपेयफलं प्राप्य मोदते रुद्रसद्मानि
তাৰ পাছত স্তম্ভেশ্বৰ দেবক গন্ধ-পুষ্পেৰে ভক্তিভাৱে পূজা কৰিব লাগে। বাজপেয় যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰি মানুহে ৰুদ্ৰৰ ধামসমূহত আনন্দ কৰে।
Verse 15
पौर्णमास्याममावास्यां महीसागरसंगमे । श्राद्धं कृत्वा च योऽभ्यर्च्चेंत्स्तंभेश्वरमकल्मषः
মহী নদী আৰু সাগৰৰ সঙ্গমত, পূৰ্ণিমা বা অমাৱস্যাৰ দিনা যি শ্ৰাদ্ধ কৰি তাৰ পাছত স্তম্ভেশ্বৰক পূজা কৰে, সি কল্মষমুক্ত হয়।
Verse 16
पितरस्तस्य तृप्यंति तृप्ता यच्छंति चाशिषः । स भित्त्वा सर्वपापानि रुद्रलोके महीयते
তাৰ পিতৃলোক তৃপ্ত হয়, আৰু তৃপ্ত হৈ তাক আশীৰ্বাদ দান কৰে। সি সকলো পাপ ভাঙি ৰুদ্ৰলোকত মহিমান্বিত হয়।
Verse 17
इत्याह भगवान्रुद्रः स्कन्दस्य प्रीतये पुरा । एवमेव चतुर्थं च स्थापितं लिंगमुत्तमम्
এইদৰে ভগৱান ৰুদ্ৰে পূৰ্বে স্কন্দৰ প্ৰীতিৰ বাবে ক’লে। এই একে বিধিতেই চতুৰ্থ উত্তম লিঙ্গো স্থাপন কৰা হ’ল।
Verse 18
प्रणेमुर्देवताः सर्वे साधुसाध्विति ते जगुः
সকলো দেৱতাই প্ৰণাম কৰিলে আৰু ‘সাধু, সাধু’ বুলি উচ্চাৰণ কৰিলে।