Adhyaya 8

Verse 1

अगस्त्य उवाच । किं चकार हरः स्कंद मंदराद्रिगतस्तदा । विलंबमालंबयति तस्मिन्नपि गजानने

অগস্ত্য ক’লে: “হে স্কন্দ, হৰ (শিৱ) যেতিয়া মন্দৰ পৰ্বতলৈ গৈছিল, তেতিয়া তেওঁ কি কৰিলে, যেতিয়া গজানন (গণেশ) তাতো বিলম্ব কৰি আছিল?”

Verse 2

स्कंद उवाच । शृण्वगस्त्य कथां पुण्यां कथ्यमानां मयाधुना । वाराणस्येकविषयामशेषाघौघनाशिनीम्

স্কন্দ ক’লে: “হে অগস্ত্য, এতিয়া মোৰ দ্বাৰা কোৱা এই পুণ্য কাহিনী শুনা—যি কেৱল বাৰাণসীক কেন্দ্ৰ কৰি আছে আৰু পাপৰ সমগ্ৰ স্ৰোত বিনাশ কৰে।”

Verse 3

करींद्रवदने तत्र क्षेत्रवर्येऽविमुक्तके । विलंबभाजित्र्यक्षेण प्रैक्षिक्षिप्रमधोक्षजः

সেই শ্ৰেষ্ঠ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ অৱিমুক্তত, গজানন দেৱে বিলম্ব কৰোঁতে, অধোক্ষজ বিষ্ণুৱে ত্ৰিনেত্ৰধাৰী শিৱৰ ফালে শীঘ্ৰে দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 4

प्रोक्तोथ बहुशश्चेति बहुमानपुरःसरम् । तथा त्वमपि माकार्षीर्यथा प्राक्प्रस्थितैः कृतम्

তেওঁ সন্মান আগত ৰাখি ক’লে, “এই কথা বহু বাৰ কোৱা হৈছে। সেয়ে তুমিও অন্যথা নকৰিবা; যিসকলে আগতে যাত্ৰা কৰিছিল, তেওঁলোকে যিদৰে কৰিলে, তেনেদৰেই কৰা।”

Verse 5

श्रीविष्णुरुवाच । उद्यमः प्राणिभिः कार्यो यथाबुद्धि बलाबलम् । परं फलंति कर्माणि त्वदधीनानि शंकर

শ্ৰী বিষ্ণুৱে ক’লে: “প্ৰাণীয়ে নিজৰ বুদ্ধি অনুসাৰে বল-অবল বিবেচনা কৰি উদ্যোগ কৰিব লাগে। কিন্তু কৰ্মৰ পৰম ফল তোমাৰ অধীন, হে শংকৰ।”

Verse 6

अचेतनानि कर्माणि स्वतंत्राः प्राणिनोपि न । त्वं च तत्कर्मणां साक्षी त्वं च प्राणिप्रवर्तकः

কৰ্মসমূহ অচেতন, আৰু প্ৰাণীয়েও সত্যতে স্বাধীন নহয়। তুমি সেই কৰ্মৰ সাক্ষী, আৰু তুমিই প্ৰাণীক প্ৰবৃত্ত কৰোৱা প্ৰেৰক।

Verse 7

किंतु त्वत्पादभक्तानां तादृशी जायते मतिः । यया त्वमेव कथयेः साध्वनेनत्वनुष्ठितम्

কিন্তু তোমাৰ পদভক্তসকলৰ অন্তৰত তেনে বোধ জন্মে, যাৰ দ্বাৰা তুমি নিজেই কোৱা—“ইয়াৰ দ্বাৰা এই কৰ্ম সৎভাৱে সম্পন্ন হ’ল।”

Verse 8

यत्किंचिदिह वै कर्मस्तोकं वाऽस्तोकमेव वा । तत्सिद्ध्यत्येव गिरिश त्वत्पादस्मृत्यनुष्ठितम्

ইয়াত যিকোনো কৰ্ম—সৰু হওক বা ডাঙৰ—হে গিৰীশ (পৰ্বতৰ প্ৰভু), তোমাৰ পবিত্ৰ পদযুগল স্মৰণ কৰি সম্পন্ন কৰিলে নিশ্চয় সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 9

सुसिद्धमपि वै कार्यं सुबुद्ध्यापि स्वनुष्ठितम् । अत्वत्पदस्मृतिकृतं विनश्यत्येव तत्क्षणात्

ভালদৰে স্থাপিত কামো, সুবুদ্ধিৰে সঠিকভাৱে সম্পন্ন কৰিলেও, যদি তোমাৰ পদস্মৰণ নাথাকে, তেন্তে সেয়া তৎক্ষণাৎ বিনষ্ট হয়।

Verse 10

शंभुना प्रेषितेनाद्य सूद्यमः क्रियते मया । त्वद्भक्तिसंपत्तिमतां संपन्नप्राय एव नः

আজি শম্ভুৰ আদেশত মই এই আন্তৰিক প্ৰয়াস কৰিছোঁ; তোমাৰ ভক্তিৰ ধন-সম্পদে সমৃদ্ধ লোকসকলৰ বাবে আমাৰ সিদ্ধি প্ৰায় নিশ্চিত।

Verse 11

अतीव यदसाध्यं स्यात्स्वबुद्धिबलपौरुषैः । तत्कार्यं हि सुसिद्धं स्यात्त्वदनुध्यानतः शिव

নিজ বুদ্ধি, বল আৰু পুৰুষাৰ্থে যি একেবাৰে অসাধ্য যেন লাগে, হে শিৱ, সেয়া তোমাৰ অনুধ্যানৰ দ্বাৰাই সম্পূৰ্ণৰূপে সিদ্ধ হয়।

Verse 12

यांति प्रदक्षिणीकृत्य ये भवंतं भवं विभो । भवंति तेषां कार्याणि पुरोभूतानि ते भयात्

যিসকলে তোমাক—ভৱ-প্ৰভু ভৱক—হে বিভো, প্ৰদক্ষিণা কৰি আগবাঢ়ে, তেওঁলোকৰ কাৰ্যসমূহ যেন তোমাৰ প্ৰভাৱৰ ভয়ত আগতেই দৌৰি গৈ পূৰ্বেই সিদ্ধ হৈ থাকে।

Verse 13

जातं विद्धि महादेव कार्यमेतत्सुनिश्चितम् । काशीप्रावेशिकश्चिंत्य शुभलग्नोदयः परम्

হে মহাদেৱ, জানিবা—এই কাৰ্য নিশ্চিতভাৱে সিদ্ধ হৈছে। কাশীত প্ৰৱেশৰ পৰম শুভ লগ্ন উদিত হৈছে; নিঃসন্দেহে তাক গ্ৰহণ কৰা উচিত।

Verse 14

अथवा काशिसंप्राप्तौ न चिंत्यं हि शुभाशुभम् । तदैव हि शुभः कालो यदैवाप्येत काशिका

অথবা কাশীলৈ উপনীত হ’লে শুভ-অশুভ চিন্তা কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই; কিয়নো যেতিয়াই কাশিকা লাভ হয়, তেতিয়াই সেই সময় নিজেই শুভ।

Verse 15

शंभुं प्रदक्षिणीकृत्य प्रणम्य च पुनःपुनः । प्रतस्थेऽथ सलक्ष्मीको मंदराद्गरुडध्वजः

শম্ভুক প্ৰদক্ষিণা কৰি আৰু পুনঃপুনঃ প্ৰণাম কৰি, লক্ষ্মীসহ গৰুড়ধ্বজ বিষ্ণু তেতিয়া মন্দৰ পৰ্বতৰ পৰা যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 16

दृशोरतिथितां नीत्वा विष्णुर्वाराणसीं ततः । पुंडरीकाक्ष इत्याख्यां सफलीकृतवान्मुदा

তাৰ পাছত বিষ্ণুৱে বাৰাণসীক চকুৰ অতিথি কৰি (দৰ্শন কৰি), আনন্দে ‘পুণ্ডৰীকাক্ষ’ নামটোক সাৰ্থক কৰি তুলিলে।

Verse 17

गंगावरणयोर्विष्णुः संभेदे स्वच्छमानसः । प्रक्षाल्य पाणिचरणं सचैलः स्नातवानथ

গঙ্গা আৰু বৰণা নদীৰ সংগমত, স্বচ্ছ-নির্মল মনৰ বিষ্ণুৱে হাত-পা ধুই, তাৰ পাছত বস্ত্ৰসহ তাতেই স্নান কৰিলে।

Verse 18

तदाप्रभृति तत्तीर्थं पादोदकमितीरितम् । पादौ यदादौ शुभदौ क्षालितौ पीतवाससा

সেই সময়ৰ পৰা সেই তীৰ্থ ‘পাদোদক’ নামে খ্যাত হ’ল; কিয়নো তাতেই আৰম্ভণিতে পীতবাসা বিষ্ণুৰ শুভ পদযুগল ধোৱা হৈছিল।

Verse 19

तत्र पादोदके तीर्थे ये स्नास्यंतीह मानवाः । तेषां विनश्यति क्षिप्रं पापं सप्तभवार्जितम्

যিসকল মানুহে ইয়াত পাদোদক তীৰ্থত স্নান কৰে, তেওঁলোকৰ সাত জন্মত সঞ্চিত পাপ শীঘ্ৰেই বিনাশ হয়।

Verse 20

तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा दत्त्वा चैव तिलोदकम् । सप्तसप्त तथा सप्त स्ववंश्यांस्तारयिष्यति

যি নৰে তাত শ্ৰাদ্ধ কৰি তিল-মিশ্ৰিত জল দান কৰে, তেওঁ নিজৰ বংশক—সাত গুণ সাত, আৰু পুনৰ সাত—পুৰুষলৈ উদ্ধাৰ কৰিব।

Verse 21

गयायां यादृशी तृप्तिर्लभ्यते प्रपितामहैः । तीर्थे पादोदके काश्यां तादृशी लभ्यते ध्रुवम्

গয়াত প্ৰপিতামহসকলে যিদৰে তৃপ্তি লাভ কৰে, কাশীৰ পাদোদক তীৰ্থতো নিশ্চয় তেনেকুৱাই তৃপ্তি লাভ হয়।

Verse 22

कृतपादोदक स्नानं पीतपादोदकोदकम् । दत्तपादोदपानीयं नरं न निरयः स्पृशेत्

যিয়ে পাদোদকত স্নান কৰিছে, সেই পাদোদক-জল পান কৰিছে আৰু সেই পাদোদকক পবিত্ৰ পানীয় ৰূপে দান কৰিছে—তেনে মানুহক নৰক স্পৰ্শ নকৰে।

Verse 23

विष्णुपादोदके तीर्थे प्राश्य पादोदकं सकृत् । जातुचिज्जननीस्तन्यं न पिबेदिति निश्चितम्

বিষ্ণুপাদোদক তীৰ্থত যিয়ে এবাৰো পাদোদক আচমন কৰে, নিশ্চিত সিদ্ধান্ত এই যে সি পুনৰ কেতিয়াও জননীৰ স্তন্য পান নকৰে।

Verse 24

सचक्र शालग्रामस्य शंखेन स्नापितस्य च । अद्भिः पादोदकस्यांबु पिबन्नमृततां व्रजेत्

চক্ৰচিহ্নিত শালগ্ৰামক শঙ্খেৰে স্নান কৰোৱা যি জল, সেই পাদোদক-জল পান কৰিলে মানুহে অমৃতত্ব (অমৃততা) লাভ কৰে।

Verse 25

विष्णुपादोदके तीर्थे विष्णुपादोदकं पिबेत् । यदि तत्सुधया किं नु बहुकालीनयातया

বিষ্ণুপাদোদক তীৰ্থত বিষ্ণুৰ পাদোদক পান কৰা উচিত; যেতিয়া সেয়াই সুদা-সমান, তেন্তে বহুদিন ধৰি ৰখা বাচি ‘অমৃত’ৰ কি প্ৰয়োজন?

Verse 26

काश्यां पादोदके तीर्थे यैः कृता नोदकक्रियाः । जन्मैव विफलं तेषां जलबुद्बुद सश्रियाम्

কাশীত পাদোদক তীৰ্থত যিসকলে উদক-ক্ৰিয়া নকৰে—জলবুদবুদৰ দৰে ক্ষণস্থায়ী শ্ৰী-সমৃদ্ধি থাকিলেও—তেওঁলোকৰ জন্মেই নিষ্ফল হয়।

Verse 27

कृतनित्यक्रियो विष्णुः सलक्ष्मीकः सकाश्यपिः । उपसंहृत्य तां मूर्तिं त्रैलोक्यव्यापिनीं तथा

বিষ্ণুৱে নিত্যক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰি, লক্ষ্মীসহ আৰু কাশ্যপসহ, ত্ৰিলোকব্যাপিনী সেই মূৰ্তিক উপসংহাৰ কৰিলে।

Verse 28

विधाय दार्षदीं मूर्तिं स्वहस्तेनादिकेशवः । स्वयं संपूजयामास सर्वसिद्धिसमृद्धिदाम्

আদিকেশৱে নিজ হাতে শিলাৰ পবিত্ৰ মূৰ্তি গঢ়ি, নিজেই তাৰ সম্পূৰ্ণ পূজা কৰিলে—যি সকলো সিদ্ধি আৰু মঙ্গলময় সমৃদ্ধি দান কৰে।

Verse 29

आदिकेशवनाम्नीं तां श्रीमूर्तिं पारमेश्वरीम् । संपूज्य मर्त्यो वैकुंठं मन्यते स्वगृहांगणम्

আদিকেশৱ নামধাৰী সেই শ্ৰীমূৰ্তি—পৰমেশ্বৰী স্বৰূপ—যথাবিধি পূজা কৰিলে, মর্ত্য মানুহে নিজৰ ঘৰ-আঙণাকো বৈকুণ্ঠ বুলি মানে।

Verse 30

श्वेतद्वीप इति ख्यातं तत्स्थानं काशिसीमनि । श्वेतद्वीपे वसंत्येव नरास्तन्मूर्तिसेवकाः

কাশীৰ সীমাৰ ভিতৰত সেই স্থান ‘শ্বেতদ্বীপ’ নামে খ্যাত। নিশ্চয়েই যিসকল মানুহে সেই পবিত্ৰ মূৰ্তিৰ সেৱা কৰে, তেওঁলোক শ্বেতদ্বীপতেই বাস কৰে।

Verse 31

क्षीराब्धिसंज्ञं तत्रान्यत्तीर्थं केशवतोग्रतः । कृतोदकक्रियस्तत्र वसेत्क्षीराब्धिरोधसि

তাত কেশৱৰ সন্মুখত ‘ক্ষীৰাব্ধি’ নামে আন এটা তীৰ্থ আছে। তাত জল-ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰি, মানুহে ক্ষীৰাব্ধিৰ তীৰত বাস কৰিব লাগে।

Verse 32

तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा गां दत्त्वा च पयस्विनीम् । यथोक्तसर्वाभरणां क्षीरोदे वासयेत्पितॄन्

তাত মানুহে শ্রাদ্ধ কৰি, বিধিমতে সকলো অলংকাৰ পিন্ধোৱা দুধ-দিয়া গাই দান কৰিলে, নিজৰ পিতৃলোকক ক্ষীৰোদ (দুধ-সমুদ্ৰলোক)ত সন্তুষ্টভাৱে বাস কৰায়।

Verse 33

एकोत्तरशतं वंश्यान्नवेत्पायस कर्दमम् । क्षीरोदरोधः पुण्यात्मा भक्त्या तत्रैकधेनुदः

ক্ষীৰোদৰ তীৰত পুণ্যাত্মা ভক্তে ভক্তিভাৱে এক গৰু দান কৰিলে, সেই দানে বংশৰ একশ এক জন বংশধৰলৈ খীৰ আৰু মধুৰ নৈবেদ্য সদৃশ তৃপ্তি প্ৰদান কৰে।

Verse 34

बह्वीश्च नैचिकीर्दत्त्वा श्रद्धयात्र सदक्षिणाः । शय्योत्तरांश्च प्रत्येकं पितॄंस्तत्र सुवासयेत्

তাত শ্ৰদ্ধাৰে সদক্ষিণা সহ বহু নৈচিকী দান কৰি, শয্যা আৰু অতিরিক্ত উপহাৰো অৰ্পণ কৰিলে, সেই পবিত্ৰ লোকত প্ৰতিজন পিতৃক সুখেৰে স্থাপন কৰা হয়।

Verse 35

क्षीरोदाद्दक्षिणे तत्र शंखतीर्थमनुत्तमम् । तत्रापि संतर्प्यपितॄन्विष्णुलोकेमहीयते

ক্ষীৰোদৰ দক্ষিণে অনুত্তম শঙ্খ-তীৰ্থ আছে; তাতো পিতৃসকলক সন্তৰ্পণ কৰিলে মানুহ বিষ্ণু-লোকত সন্মানিত হয়।

Verse 36

तद्याम्यां चक्रतीर्थं च पितॄणामपि दुर्लभम् । तत्रापि विहितश्राद्धो मुच्यते पैतृकादृणात्

তাৰ দক্ষিণে চক্ৰ-তীৰ্থ আছে, যি পিতৃসকলৰ বাবেও দুষ্প্ৰাপ্য; তাত বিধিমতে শ্ৰাদ্ধ কৰিলে মানুহ পৈতৃক ঋণৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 37

तत्संन्निधौ गदातीर्थं विष्वगाधिनिबर्हणम् । तारणं च पितॄणां वै कारणं चैनसां क्षये

তাৰ সন্নিধানত গদা-তীৰ্থ আছে, যি গভীৰে গাঁথি থকা দুঃখ-ক্লেশ নাশ কৰে; ই পিতৃসকলৰ তৰণৰ সত্য কাৰণ আৰু পাপক্ষয়ৰো হেতু।

Verse 38

पद्मतीर्थं तदग्रे तु तत्र स्नात्वा नरोत्तमः । पितॄन्संतर्प्य विधिना पद्मयानेव हीयते

তাৰ আগফালে পদ্ম-তীৰ্থ আছে। উত্তম নৰ তাত স্নান কৰি আৰু বিধি মতে পিতৃসকলক তৰ্পণ দান কৰি, যেন পদ্ম-বিমানত আৰূঢ় হৈ প্ৰস্থান কৰে।

Verse 39

तत्रैव च महालक्ष्म्यास्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । स्वयं यत्र महालक्ष्मीः स्नाता त्रैलोक्यहर्षदा

সেই ঠাইতেই মহালক্ষ্মীৰ তীৰ্থ আছে, যি ত্ৰিলোকত বিখ্যাত—য’ত স্বয়ং মহালক্ষ্মীয়ে স্নান কৰিছিল, আৰু ত্ৰিলোকক আনন্দ দান কৰে।

Verse 40

तत्र तीर्थे कृतस्नानो दत्त्वा रत्नानि कांचनम् । पट्टांबराणि विप्रेभ्यो न लक्ष्म्या परिहीयते

সেই তীৰ্থত স্নান কৰি, আৰু বিপ্ৰসকলক ৰত্ন, সোণ আৰু উত্তম ৰেশমী বস্ত্ৰ দান কৰিলে, তাৰ লক্ষ্মী কেতিয়াও হ্ৰাস নাপায়।

Verse 41

यत्रयत्र हि जायेत तत्रतत्र समृद्धिमान् । पितरोपि हि सुश्रीकास्तस्य स्युस्तीर्थगौरवात्

য’তেই সি জন্ম লওক, ত’তেই সি সমৃদ্ধ হয়; আৰু সেই তীৰ্থৰ গৌৰৱৰ বলত তাৰ পিতৃসকলেও শ্ৰী-সমৃদ্ধ হয়।

Verse 42

तत्रास्ति हि महालक्ष्म्या मूर्तिस्त्रैलोक्यवंदिता । तां प्रणम्य नरो भक्त्या न रोगी जायते क्वचित्

তাত মহালক্ষ্মীৰ মূৰ্তি আছে, যি ত্ৰিলোকত বন্দিত। যি নৰ ভক্তিৰে তাত প্ৰণাম কৰে, সি কেতিয়াও ৰোগাক্ৰান্ত হৈ জন্ম নলয়।

Verse 43

नभस्य बहुलाष्टम्यां कृत्वा जागरणं निशि । समभ्यर्च्य महालक्ष्मीं व्रती व्रतफलं लभेत्

নভস (ভাদ্ৰপদ) মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ বহুলা অষ্টমীত নিশি জাগৰণ কৰি, মহালক্ষ্মীক বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰিলে, ব্ৰতধাৰী ভক্তে ব্ৰতৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে।

Verse 44

तार्क्ष्य तीर्थं हि तत्रास्ति तार्क्ष्यकेशवसन्निधौ । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या संसाराहिं न पश्यति

তাত তাৰ্ক্ষ্য-কেশৱৰ সন্নিধিতেই তাৰ্ক্ষ্য তীৰ্থ আছে। তাত ভক্তিভাৱে স্নান কৰিলে, মানুহে সংসাৰ-সৰ্পক পুনৰ নেদেখে।

Verse 45

तदग्रे नारदं तीर्थं महापातकनाशनम् । ब्रह्मविद्योपदेशं च प्राप्तवान्यत्र नारदः

তাৰ আগতে আছে নাৰদ তীৰ্থ, যি মহাপাতক নাশ কৰে; য’ত নাৰদে ব্ৰহ্মবিদ্যাৰ উপদেশ লাভ কৰিছিল।

Verse 46

तत्र स्नातो नरः सम्यग्ब्रह्मविद्यामवाप्नुयात् । केशवात्तेन तत्रोक्तः काश्यां नारदकेशवः

তাত সম্যক স্নান কৰা নৰে সত্যই ব্ৰহ্মবিদ্যা লাভ কৰে। সেই কাৰণেই কাশীত তাত থকা কেশৱক ‘নাৰদ-কেশৱ’ বুলি কোৱা হয়।

Verse 47

अर्चयित्वा नरो भक्त्या देवं नारदकेशवम् । जनन्या जठरं पीठमध्यास्ते न कदाचन

ভক্তিভাৱে দেৱ নাৰদ-কেশৱৰ আৰ্চনা কৰিলে, মানুহে কেতিয়াও পুনৰ মাতৃৰ গৰ্ভত নপৰে, নাহে জন্ম-আসনত শুৱে।

Verse 48

प्रह्लादतीर्थं तस्याग्रे यत्र प्रह्लादकेशवः । तत्र श्राद्धादिकं कृत्वा विप्णुलोके महीयते

সেই ধামৰ সন্মুখত প্ৰহ্লাদ-তীৰ্থ আছে, য’ত প্ৰহ্লাদ-কেশৱ বিদ্যমান। তাত শ্ৰাদ্ধ আদি ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰিলে মানুহে বিষ্ণু-লোকে মহিমা লাভ কৰে।

Verse 49

आंबरीषमहातीर्थमघघ्नं तस्य सन्निधौ । तत्रौदकीं क्रियां कुर्वन्निष्कालुष्यं लभेन्नरः

তাৰ সন্নিধানত আছে অম্বৰীষ মহা-তীৰ্থ, পাপনাশক। তাত জল-সম্পৰ্কীয় ক্ৰিয়া কৰিলে মানুহে কলুষ-অমলিনতা লাভ কৰে।

Verse 50

आदित्यकेशवः पूज्य आदिकेशव पूर्वतः । तस्य संदर्शनादेव मुच्यते चोच्चपातकैः

আদিত্য-কেশৱ পূজনীয়, আদি-কেশৱৰ পূৰ্বদিকে অৱস্থিত। কেৱল দৰ্শন মাত্ৰতেই মানুহে ঘোৰ পাপৰ পৰাও মুক্ত হয়।

Verse 51

दत्तात्रेयेश्वरं तीर्थं तत्रैवादिगदाधरः । पितॄन्संतर्प्य तत्रैव ज्ञानयोगमवाप्नुयात्

তাত দত্তাত্ৰেয়েশ্বৰ তীৰ্থ আছে, আৰু তাতেই আছে আদি-গদাধৰ। তাত পিতৃসকলক সন্তৰ্পণ কৰিলে মানুহে জ্ঞান-যোগ লাভ কৰে।

Verse 52

भृगुकेशवपूर्वेण तीर्थं वै भार्गवं परम् । तत्र स्नातो नरः प्राज्ञो भवेद्भार्गववत्सुधीः

ভৃগু-কেশৱৰ পূৰ্বে নিশ্চয়েই পৰম ভাৰ্গৱ-তীৰ্থ আছে। তাত স্নান কৰিলে বুদ্ধিমান মানুহ ভাৰ্গৱৰ দৰে বিদ্বান আৰু সুবিবেচক হয়।

Verse 53

तत्र वामनतीर्थं च प्राच्यां वामनकेशवात् । पूजयित्वा च तं विष्णुं वसेद्वामनसन्निधौ

তাতো ৱামন-তীৰ্থো আছে, ৱামন-কেশৱৰ পূব দিশত। সেই বিষ্ণুক পূজা কৰি ভক্তে ৱামনৰ সান্নিধ্যত নিবাস কৰিব লাগে।

Verse 54

नरनारायणं तीर्थं नरनारायणात्पुरः । तत्र तीर्थे कृतस्नानो नरो नारायणो भवेत्

নৰ-নাৰায়ণৰ সন্মুখত নৰ-নাৰায়ণ-তীৰ্থ আছে। সেই তীৰ্থত স্নান কৰিলে মানুহ নাৰায়ণ-সম (দিব্য মঙ্গলগুণে বিভূষিত) হয়।

Verse 55

यज्ञवाराह तीर्थं च तदग्रे पापनाशनम् । प्रतिमज्जनतस्तत्र राजसूय क्रतोः फलम्

তাতো যজ্ঞ-ৱাৰাহ-তীৰ্থো আছে, তাৰ আগত পাপনাশক। তাত বাৰে বাৰে নিমজ্জন কৰিলে ৰাজসূয় যজ্ঞৰ ফল লাভ হয়।

Verse 56

विदारनारसिंहाख्यं तत्र तीर्थं सुनिर्मलम् । स्नातो विदारयेत्तत्र पापं जन्मशतार्जितम्

তাতো বিদাৰ-নৰসিংহ নামে অতি নিৰ্মল তীৰ্থ আছে। তাত স্নান কৰিলে শত জন্মে সঞ্চিত পাপ চিৰি নাশ হয়।

Verse 57

गोपिगोविंद तीर्थं च गोपिगोविंदपूर्वतः । स्नात्वा तत्र समभ्यर्च्य विष्णुं विष्णुप्रियो भवेत्

তাতো গোপী-গোবিন্দ-তীৰ্থো আছে, গোপী-গোবিন্দৰ পূব দিশত। তাত স্নান কৰি আৰু আদৰে বিষ্ণুক অৰ্চনা কৰিলে মানুহ বিষ্ণুৰ প্ৰিয় হয়।

Verse 58

तीर्थं लक्ष्मीनृसिंहाख्यं गोपिगोविंद दक्षिणे । न लक्ष्म्या त्यज्यते क्वापि तत्तीर्थं परिमज्जनात्

গোপীগোবিন্দৰ দক্ষিণফালে লক্ষ্মী-নৃসিংহ নামে পবিত্ৰ তীৰ্থ আছে। সেই তীৰ্থত স্নান-নিমজ্জনে লক্ষ্মীৰ কৃপা কেতিয়াও, ক’তো, ভক্তক ত্যাগ নকৰে।

Verse 59

तदग्रे शेषतीर्थं च शेषमाधवसन्निधौ । तर्पितानां पितॄणां च यत्र तृप्तिर्न शिष्यते

তাৰ আগতে শেষ-মাধৱৰ সন্নিধিত শেষ-তীৰ্থ আছে। তাত পিতৃলোকক তৰ্পণ অৰ্পণ কৰিলে তেওঁলোকৰ তৃপ্তি কেতিয়াও কমি নাযায়, সদায় পূৰ্ণ হৈ থাকে।

Verse 60

शंखमाधवतीर्थं च तदवाच्यां सुनिर्मलम् । कृतोदको नरस्तत्र भवेत्पापोपि निर्मलः

আৰু তাতেই শঙ্খ-মাধৱ তীৰ্থ আছে, যাক অতিশয় নিৰ্মল বুলি কোৱা হয়। যি নৰে তাত উদক-ক্ৰিয়া/স্নান কৰে, সি পাপভাৰাক্ৰান্ত হলেও শুদ্ধ হৈ পৰে।

Verse 61

तदग्रे च हयग्रीवं तीर्थं परमपावनम् । तत्र स्नात्वा हयग्रीवं केशवं परिपूज्य च

তাৰো আগতে পৰম পাৱন হয়গ্ৰীৱ তীৰ্থ আছে। তাত স্নান কৰি হয়গ্ৰীৱ-ৰূপ কেশৱকো ভক্তিভাৱে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 62

पिंडं च तत्र निर्वाप्य हयग्रीवस्य सन्निधौ । हायग्रीवीं श्रियं प्राप्य समुच्येत सपूर्वजः

আৰু হয়গ্ৰীৱৰ সন্নিধিত তাত পিণ্ড অৰ্পণ কৰি, হয়গ্ৰীৱে দিয়া হায়গ্ৰীৱী শ্ৰী (সমৃদ্ধি) লাভ হয় আৰু মানুহে নিজৰ পূৰ্বজসহ উত্তৰণ/উদ্ধাৰ লাভ কৰে।

Verse 63

स्कंद उवाच । प्रसंगतो मयैतानि तीर्थानि कथितानि ते । भूमौ तिलांतरायां यत्तत्र तीर्थान्यनेशः

স্কন্দে ক’লে: প্ৰসঙ্গক্ৰমে মই তোমাক এই তীৰ্থসমূহ ক’লোঁ। পৃথিৱীৰ ‘তিলান্তৰায়া’ নামক সেই অঞ্চলত, হে প্ৰভু, অসংখ্য পবিত্ৰ তীৰ্থ আছে।

Verse 64

पातालं गमितः पूर्वं हरिणा विक्रमैस्त्रिभिः । वृत्तवानपि वै वृत्रः सुत्राम्णा विनिसूदितः

পূৰ্বে হৰিয়ে নিজৰ ত্ৰি-বিক্ৰমে পাতাললৈকে উপনীত হৈছিল; আৰু ভয়ংকৰ বৃত্ৰো সুত্ৰামণ (ইন্দ্ৰ) দ্বাৰা নিঃসন্দেহে নিধন হৈছিল।

Verse 65

उद्दिष्टानां तु तीर्थानामेतेषां कलशोद्भव । नाममात्रमपि श्रुत्वा निष्पापो जायते नरः । इदानीं प्रस्तुतं विप्र शृणु वक्ष्यामि तेग्रतः । वैकुंठनाथो यच्चक्रे शंखचक्रगदाधरः

হে কলশোদ্ভৱ (অগস্ত্য), এই নিৰ্দেশিত তীৰ্থসমূহৰ কেৱল নামটোও শুনিলেই মানুহ নিষ্পাপ হয়। এতিয়া, হে ব্ৰাহ্মণ, প্ৰসঙ্গত যি আছে সেয়া শুনা; শঙ্খ-চক্ৰ-গদাধাৰী বৈকুণ্ঠনাথে যি কৰিছিল, মই তোমাৰ আগত ক’ম।

Verse 66

तस्यां मूर्तौ समावेश्य कैशव्यामथ केशवः । शंभोः कार्ये कृतमना अंशांशांशेन निर्गतः

তাৰ পাছত কেশৱে সেই কৈশৱী মূৰ্তিত প্ৰৱেশ কৰি, শম্ভুৰ কাৰ্য সম্পন্ন কৰাৰ সংকল্পে, নিজৰ শক্তিৰ অংশৰো অংশৰো অংশ ৰূপে বাহিৰ ওলাই আহিল।

Verse 67

अगस्त्य उवाच । अंशांशांशेन निश्चक्रे कुतो भोश्चक्रपाणिना । क्व निर्गतं च हरिणा प्राप्य काशीं षडानन

অগস্ত্য ক’লে: হে ষড়ানন, চক্ৰপাণী ক’ৰ পৰা অংশৰো অংশৰো অংশ ৰূপে ওলাই আহিল? আৰু কাশীলৈ আহি হৰিয়ে ঠিক ক’ত প্ৰকাশ পালে?

Verse 68

स्कंद उवाच । सामस्त्येन यदर्थं न निर्गतं विष्णुना मुने । ब्रुवे तत्कारणमिति क्षणमात्रं निशामय

স্কন্দে ক’লে: “হে মুনি, ক্ষণমাত্ৰ মন দি শুনা; বিষ্ণু এই অঞ্চলৰ পৰা সম্পূৰ্ণৰূপে কিয় নোলাল, তাৰ কাৰণ মই কওঁ।”

Verse 69

संप्राप्य पुण्यसंभारैः प्राज्ञो वाराणसीं पुरीम् । न त्यजेत्सर्वभावेन महालाभैरपीरितः

পুণ্যৰ সঞ্চিত ভঁৰালৰ বলত বাৰাণসী নগৰী লাভ কৰি, প্ৰাজ্ঞ জনে সৰ্বভাৱে তাক কেতিয়াও ত্যাগ নকৰিব; মহা লৌকিক লাভেও তাক মোহিত নকৰক।

Verse 70

अतः प्रतिकृतिः स्वीया तत्र काश्यां मुरारिणा । प्रतितस्थे कलशजस्तोकांशेन च निर्गतम्

সেয়ে কাশীত মুৰাৰি (বিষ্ণু) নিজ প্ৰতিনিধি-ৰূপ স্থাপন কৰিলে; আৰু কলশজ মুনি অগস্ত্যো ওলাই গ’লেও কেৱল অলপ অংশে—সম্পূৰ্ণৰূপে নহয়।

Verse 71

किंचित्काश्या उदीच्यां च गत्वा देवेन चक्रिणा । स्वस्थित्यै कल्पितं स्थानं धर्मक्षेत्रमितीरितम्

কাশীৰ অলপ উত্তৰে গৈ, চক্রধাৰী দেৱে নিজ অৱস্থিতিৰ বাবে এক স্থান ৰচনা কৰিলে; তাক ‘ধৰ্মক্ষেত্ৰ’—ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰ—বুলি কোৱা হয়।

Verse 72

ततस्तु सौगतं रूपं शिश्राय श्रीपतिः स्वयम् । अतीव सुंदरतरं त्रैलोक्यस्यापिमोहनम्

তাৰ পাছত শ্ৰীপতিয়ে নিজেই ‘সৌগত’ (বৌদ্ধ-সদৃশ) ৰূপ ধাৰণ কৰিলে—অতি সুন্দৰ, আৰু ত্ৰিলোককো মোহিত কৰা।

Verse 73

श्रीः परिव्राजिका जाता नितरां सुभगाकृतिः । यामालोक्य जगत्सर्वं चित्रन्यस्तमिवास्थितम्

শ্ৰী (লক্ষ্মী) পৰিব্ৰাজিকা সন্ন্যাসিনী ৰূপে জন্মিল, অতি মঙ্গলময় সৌভাগ্য-সৌন্দর্যধাৰী; তাইক দেখি সমগ্ৰ জগত যেন চিত্ৰত অংকিতৰ দৰে বিস্ময়ে নিশ্চল হৈ ৰ’ল।

Verse 74

विश्वयोनिं जगद्धात्रीं न्यस्तहस्ताग्रपुस्तकाम् । गरुत्मानपि तच्छिष्यो जातो लोकोत्तराकृतिः

সেই জগত-মাতা—বিশ্বৰ যোনি, জগতৰ ধাত্রী—অৱনত হাতৰ আগফালে এখন পুথি ধৰি আছিল; আৰু গৰুড়ো তাইৰ শিষ্য হৈ, সাধাৰণ লোকৰ অতীত এক ৰূপ লাভ কৰিলে।

Verse 75

अत्यद्भुत महाप्राज्ञो निःस्पृहः सर्ववस्तुषु । गुरुशुश्रूषणपरो न्यस्तहस्ताग्रपुस्तकः

সেইজন অতি অদ্ভুত, মহাপ্ৰাজ্ঞ, সকলো বস্তুৰ প্ৰতি নিঃস্পৃহ; গুৰুশুশ্ৰূষাত নিবিষ্ট, অৱনত হাতৰ আগফালে পুথি ধৰি আছিল।

Verse 76

अपृच्छत्परमं धर्मं संसारविनिमोचकम् । आचार्यवर्यं सौम्यास्यं प्रसन्नात्मानमुत्तमम्

সেইজনে সংসাৰ-বিমোচক পৰম ধৰ্ম বিষয়ে সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আচার্যক সুধিলে—যাৰ মুখ সৌম্য, অন্তৰ প্ৰসন্ন, আৰু যিনি উত্তম।

Verse 77

धर्मार्थशास्त्रकुशलं ज्ञानविज्ञानशालिनम् । सुस्वरं सुपदव्यक्ति सुस्निग्धमृदुभाषिणम्

সেই আচার্য ধৰ্ম-অৰ্থ শাস্ত্ৰত কুশলী, জ্ঞান-বিজ্ঞানত সমৃদ্ধ; কণ্ঠ সুমধুৰ, পদ-ব্যক্তি স্পষ্ট, আৰু স্নেহময় কোমল বাক্য কোৱা।

Verse 78

स्तंभनोच्चाटनाकृष्टि वशीकर्मादिकोविदम् । व्याख्यानसमयाकृष्ट पक्षिरोमांचकारिणम्

সেয়া স্তম্ভন, উচ্চাটন, আকৃষ্টিকৰণ আৰু বশীকৰণ আদি কৰ্মত নিপুণ আছিল; আৰু যেতিয়া তেওঁ ব্যাখ্যা আৰম্ভ কৰিলে, তেতিয়া পাখিবোৰো আকৃষ্ট হৈ আহি ৰোমাঞ্চে উল্লসিত হ’ল।

Verse 79

पीततद्गीतपीयूष मृगपूगैरुपासितम् । महामोदभराक्रांत वातचांचल्यहारिणम्

তেওঁৰ গীতৰ অমৃত পান কৰি হৰিণৰ দলবোৰে তেওঁৰ উপাসনা কৰিলে; মহা আনন্দে আচ্ছন্ন হৈ তেওঁলোকে বায়ুৰ দৰে চঞ্চল মনৰ অস্থিৰতা ত্যাগ কৰিলে।

Verse 80

वृक्षैरपि पतत्पुष्पच्छलैःकृतसमर्चनम् । ततःप्रोवाच पुण्यात्मा पुण्यकीर्तिः स सौगतः

গছবোৰেও পতিত ফুলৰ ছলত যেন সমৰ্চনা কৰিলে। তাৰ পাছত সেই পুণ্যাত্মা—পুণ্যকীৰ্তি নামৰ সেই সৌগত (বৌদ্ধ)—বক্তৃতা আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 81

शिष्यं विनयकीर्तिं तं महाविनयभूषणम्

সেই শিষ্য বিনয়কীৰ্তি, মহাবিনয়ৰ অলংকাৰস্বৰূপ আছিল।

Verse 82

रत्नाकरे रत्नसंख्या संख्याविद्भिरपीष्यते । लिंगप्रतिष्ठा पुण्यस्य न तु संख्येति लिख्यते

ৰত্নসমুদ্ৰত ৰত্নৰ সংখ্যা গণনাবিদসকলেও স্বীকাৰ কৰে; কিন্তু শিৱলিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠাৰ পুণ্য সংখ্যা ৰূপে লিখিব নোৱাৰি।

Verse 83

अनादिसिद्धः संसारः कर्तृकर्मविवर्जितः । स्वयं प्रादुर्भवेदेष स्वयमेव विलीयते

সংসাৰ অনাদি-সিদ্ধ, কৰ্তা আৰু কৰ্মৰ পৰা বিমুক্ত; ই নিজে নিজে উদ্ভৱ হয় আৰু নিজে নিজে লয় পায়।

Verse 84

ब्रह्मादिस्तंबपर्यंतं यावद्देहनिबंधनम् । आत्मैवैकेश्वरस्तत्र न द्वितीयस्तदीशिता

ব্ৰহ্মাৰ পৰা তৃণস্তম্ভলৈকে, যেতিয়ালৈ দেহ-বন্ধন থাকে—তেতিয়া তাত আত্মাই একমাত্ৰ ঈশ্বৰ; তাৰ বাহিৰে দ্বিতীয় কোনো শাসক নাই।

Verse 85

यद्ब्रह्मविष्णुरुद्राद्यास्तथाख्या देहिनामिमाः । आख्या यथास्मदादीनां पुण्यकीर्त्यादिरुच्यते

যেনেকৈ দেহধাৰীসকলক ‘ব্ৰহ্মা’, ‘বিষ্ণু’, ‘ৰুদ্ৰ’ আদি নামেৰে কোৱা হয়, তেনেকৈ আমাৰ দৰে লোকৰো ‘পুণ্যকীৰ্তি’ আদি নাম লোকবচনত প্ৰচলিত।

Verse 86

देहो यथा स्मदादीनां स्वकालेन विलीयते । ब्रह्मादि मशकांतानां स्वकालाल्लीयते तथा

যেনেকৈ আমাৰ দৰে লোকৰ দেহ নিজ সময়ত লয় পায়, তেনেকৈ ব্ৰহ্মাৰ পৰা মশালৈকে সকলোৰে দেহো নিজ নিজ সময়ত বিলীন হয়।

Verse 87

विचार्यमाणे देहेस्मिन्नकिंचिदधिकं क्वचित् । आहारो मैथुनं निद्रा भयं सर्वत्र यत्समम्

এই দেহখন বিচাৰিলে ক’তো একো অধিক শ্ৰেষ্ঠ পোৱা নাযায়; আহাৰ, মৈথুন, নিদ্ৰা আৰু ভয়—এইবোৰ সকলোতে একে।

Verse 88

निजाहारपरीमाणं प्राप्य सर्वोपि देहभृत् । सदृशीमेव संतृप्तिं प्राप्नुयान्नाधिकेतराम्

প্ৰত্যেক দেহধাৰী জীৱে নিজৰ উপযুক্ত আহাৰৰ পৰিমাণ লাভ কৰিলে, সেই পৰিমাণৰ অনুৰূপেই তৃপ্তি পায়—ন অধিক, ন অনুপযুক্ত।

Verse 89

यथा वितृषिताः स्याम पीत्वा पेयं मुदा वयम् । तृषितास्तु तथान्येपि न विशेषोल्पकोधिकः

যেনেকৈ আমি আনন্দে পেয় পান কৰি তৃষ্ণামুক্ত হওঁ, তেনেকৈ তৃষ্ণাতুৰ আনসকলেও হয়; ইয়াত কোনো বিশেষ ভেদ নাই—ন অলপ, ন অধিক।

Verse 90

संतु नार्यः सहस्राणि रूपलावण्यभूमयः । परं निधुवने काले ह्येकैवेहोपयुज्यते

ৰূপ-লাবণ্যৰে ভৰপূৰ সহস্ৰ নাৰী থাকিলেও, মিলনৰ সময়ত ইয়াত প্ৰকৃততে একেগৰাকীহে উপযোগী হয়।

Verse 91

अश्वाः परः शताः संतु संत्वनेकेप्यनेकषाः । अधिरोहे तथाप्येको न द्वितीयस्तथात्मनः

শতাধিক ঘোঁৰা থাকক—বহু আৰু নানা প্ৰকাৰৰ—তথাপি আৰোহণ আৰু সৱাৰীত একেটাই ব্যৱহৃত হয়; একে সময়ত দ্বিতীয়টো নহয়।

Verse 92

पर्यंकशायिनां स्वापे सुखं यदुपपद्यते । तदेव सौख्यं निद्रायामिह भूशायिनामपि

পৰ্য্যংকত শুই নিদ্ৰাত যি সুখ জন্মে, সেই একেই সুখ ইয়াত ভূমিত শুই নিদ্ৰাতো হয়।

Verse 93

यथैव मरणाद्भीतिरस्मदादि वपुष्मताम् । ब्रह्मादिकीटकांतानां तथा मरणतो भयम्

যেনেকৈ আমাৰ দৰে দেহধাৰী জীৱৰ মৃত্যু-ভয় থাকে, তেনেকৈ ব্ৰহ্মাৰ পৰা সৰু কীট-পতঙ্গলৈকে সকলোৰে মৃত্যুৰ ভয় আছে।

Verse 94

सर्वेतनुभृतस्तुल्या यदि बुद्ध्या विचार्यते । इदं निश्चित्य केनापि नो हिंस्यः कोपि कुत्रचित्

যদি বুদ্ধিৰে বিচাৰ কৰা যায়, তেন্তে সকলো দেহধাৰী জীৱ সমান। এই কথা নিশ্চিত জানি, কোনোবাই কেতিয়াও ক’তোৱে কোনো জীৱক আঘাত নকৰিব।

Verse 95

धर्मो जीवदया तुल्यो न क्वापि जगतीतले । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्या जीवदया नृभिः

পৃথিৱীৰ তলত জীৱদয়াৰ সমান কোনো ধৰ্ম নাই। সেয়ে মানুহে সৰ্বপ্ৰযত্নে জীৱদয়া আচৰণ কৰিব লাগে।

Verse 96

एकस्मिन्रक्षिते जीवे त्रैलोक्यं रक्षितं भवेत् । घातिते घातितं तद्वत्तस्माद्रक्षेन्न घातयेत्

এটা জীৱ ৰক্ষা হ’লে যেন ত্ৰিলোক ৰক্ষা হয়; এটা জীৱ ঘাতিত হ’লে তেনেকৈ ত্ৰিলোক ঘাতিত হয়। সেয়ে ৰক্ষা কৰিব, হত্যা কৰাব নালাগে।

Verse 97

अहिंसा परमो धर्म इहोक्तः पूर्वसूरिभिः । तस्मान्न हिंसा कर्तव्या नरैर्नरकभीरुभिः

অহিংসাই পৰম ধৰ্ম—পূৰ্বসূৰিসকল ঋষিয়ে ইয়াত এইদৰে কৈছে। সেয়ে নৰকৰ ভয় থকা মানুহে কেতিয়াও হিংসা নকৰিব।

Verse 98

न हिंसा सदृशं पापं त्रैलोक्ये सचराचरे । हिंसको नरकं गच्छेत्स्वर्गं गच्छेदहिंसकः

তিনিও লোকত—চৰ আৰু অচৰ সকলো প্ৰাণীৰ মাজত—হিংসাৰ সমান পাপ নাই। হিংসক নৰকলৈ যায়; অহিংসক স্বৰ্গ লাভ কৰে।

Verse 99

संति दानान्यनेकानि किं तैस्तुच्छ फलप्रदैः । अभीति दानसदृशं परमेकमपीह न

দান বহু প্ৰকাৰৰ আছে, কিন্তু তুচ্ছ ফল দিয়া দানৰ কি উপকাৰ? ইয়াত অভয়-দানৰ সমান পৰম দান একোটিও নাই।

Verse 100

इह चत्वारि दानानि प्रोक्तानि परमर्षिभिः । विचार्य नानाशास्त्राणि शर्मणेत्र परत्र च

ইয়াত পৰম ঋষিসকলে নানা শাস্ত্ৰ বিচাৰ কৰি চাৰি প্ৰকাৰ দান ঘোষণা কৰিছে, যি ইহলোক আৰু পৰলোক দুয়োতে মঙ্গল আনে।

Verse 110

वृक्षांश्छित्त्वा पशून्हत्वा कृत्वा रुधिरकर्दमम । दग्ध्वा वह्नौ तिलाज्यादि चित्रं स्वर्गोऽभिलप्यते

গছ কাটি, পশু হত্যা কৰি, তেজৰ কাদামাটি সৃষ্টি কৰি—তাৰ পাছত অগ্নিত তিল-ঘৃত আদি দগ্ধ কৰি—লোকসকলে আশ্চৰ্যভাৱে ‘স্বৰ্গ’ক লক্ষ্য বুলি কয়।

Verse 120

मुधा जातिविकल्पोयं लोकेषु परिकल्प्यते । मानुष्ये सति सामान्ये कोधमः कोथ चोत्तमः

জাতিভেদৰ এই ধাৰণা লোকসমূহত অনর্থকভাৱে কল্পনা কৰা হৈছে। যেতিয়া মানৱত্ব সকলোৰে একে, তেন্তে কোন নীচ আৰু কোন উত্তম?

Verse 130

वंध्यानां चापि वंध्यात्वं सा परिव्राजिकाहरत् । तैस्तैश्च कार्मणोपायैरसौ भाग्यवतीः स्त्रियः

সেই পৰিব্ৰাজিকা সন্ন্যাসিনীয়ে বন্ধ্যা নাৰীৰো বন্ধ্যাত্ব দূৰ কৰিলে; নানা কাৰ্মণিক উপায়েৰে তেওঁ নাৰীসকলক ভাগ্যৱতী কৰি তুলিলে।

Verse 140

विलोक्य तं समायातं दूरादुत्कंठितो नृपः । मेने भवेद्गुरुरयं युक्तो मदुपदेशने

তাক দূৰৰ পৰা আহি থকা দেখি, উৎকণ্ঠাৰে উচ্ছ্বসিত ৰজাই ভাবিলে— ‘ইজনেই মোৰ উপদেশ দানৰ বাবে যোগ্য গুৰু হ’ব।’

Verse 150

अधुना गुरुरेधित्वं मम भाग्योदयागतः । राज्यं तु प्रकरोम्येवं न्यक्कृतांतकसाध्वसम्

এতিয়া মোৰ শুভ ভাগ্যোদয়ে গুৰুত্ব-মহিমা মোৰ জীৱনত আহিল। সেয়ে মই যম (মৃত্যু)ৰ ভয় দমন কৰি এইদৰে ৰাজ্য শাসন কৰিম।

Verse 160

विरिंचिं सारथिं कृत्वा कृत्वा विष्णुं च पत्त्रिणम् । रथचक्रे पुष्पवंतौ प्रतोदं प्रणवात्मकम्

বিৰিঞ্চি (ব্ৰহ্মা)ক সাৰথি কৰি, বিষ্ণুক পক্ষী-ধ্বজ/বাহন কৰি; ৰথচক্ৰ দুয়ো ফুলেৰে পূৰ্ণ, আৰু প্ৰণৱ (ওঁ) স্বৰূপ প্ৰতোদ (অঙ্কুশ) কৰি…

Verse 170

इदानीं दिश मे तात कर्मनिर्मूलनक्षमम् । उपायं त्वमुपायज्ञ येन निर्वृतिमाप्नुयाम्

এতিয়া, প্ৰিয় পিতা, মোক কৰ্মৰ মূল উচ্ছেদ কৰিব পৰা উপায় দেখুৱাওক। আপুনি উপায়-জ্ঞ—যাৰ দ্বাৰা মই নিৰ্বৃতি, শান্তি আৰু মুক্তি লাভ কৰোঁ।

Verse 180

संख्यास्ति यावती देहे देहिनो रोमसंभवा । तावतोप्यपराधा वै यांति लिंग प्रतिष्ठया

যিমান ৰোম দেহধাৰীৰ দেহত জন্মে, সিমানেই অপৰাধ শিৱলিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে নিশ্চয় নাশ হয়।

Verse 190

अहो उदर्क एतस्य न कैश्चित्प्रतिपद्यते । अस्माकमपि यद्दूरमदवीयस्तदस्य यत्

হায়! ইয়াৰ অন্তিম পৰিণাম কোনেও সঁচাকৈ বুজি নাপায়। আমাৰ বাবে যি দূৰ যেন লাগে, সেয়া ইয়াৰ বাবে আৰু অধিক দূৰ।

Verse 200

विलोक्य काशीं परितो मायाद्विजवपुर्हरिः । भूयोभूयो विचार्यापि किमत्रातीव पावनम्

মায়াৰ বলত ব্ৰাহ্মণৰ দেহ ধৰি হৰিয়ে কাশীক চাৰিওফালে চালে। বাৰে বাৰে চিন্তা কৰি সি ভাবিলে—“ইয়াত অতি পাৱন বস্তুটো কি?”

Verse 210

अभिषिच्य महाबुद्धिः पौराञ्जानपदानपि । प्रसादीकृत्य पुण्यात्मा पुनः काशीमगान्नृपः

মহাবুদ্ধিমান ৰজাই অভিষেক সম্পন্ন কৰি নগৰবাসী আৰু গাঁৱৰ লোকসকলকো সন্তুষ্ট কৰিলে। সেই পুণ্যাত্মা নৃপ পুনৰ কাশীলৈ গ’ল।

Verse 220

दिव्यैर्दुकूलनेपथ्यैरलंचक्रे मुदान्वितैः । त्रिनेत्रीकृतसद्भाल श्यामीकृतशिरोधरम्

দিব্য দুকূল বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰৰে আনন্দেৰে তেওঁক সজালে; শুভ্ৰ কপালত ত্ৰিনেত্ৰৰ চিহ্ন আঁকি দিলে আৰু মূৰৰ কেশ ক’লা কৰিলে।

Verse 229

अस्याख्यानस्य पठनाद्विष्णोरिव मनोरथाः । संपूर्णतां गमिष्यंति शंभोश्चिंतितकारिणः

এই পবিত্ৰ আখ্যান পাঠ কৰিলে বিষ্ণুৱে যেনেকৈ মনোৰথ পূৰ্ণ কৰে, তেনেকৈ ইচ্ছাসমূহ সম্পূৰ্ণ হয়; কিয়নো শম্ভুৱে চিন্তিত ফল দান কৰে।