Adhyaya 7
Kashi KhandaUttara ArdhaAdhyaya 7

Adhyaya 7

এই অধ্যায়ত দেৱ, ৰুদ্ৰ, সিদ্ধ, যক্ষ, গন্ধৰ্ব আৰু কিন্নৰ আদি দিৱ্য সমাবেশৰ মাজত মহাদেৱৰ মঙ্গলময় বাৰাণসী-প্ৰৱেশ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তাৰ পাছত শিৱ শ্ৰীকণ্ঠৰূপে গণেশৰ স্তৱ কৰে—বিনায়কক কাৰণাতীত তত্ত্ব, বিঘ্নৰ নিয়ন্তা আৰু নিবারক, আৰু ভক্তক সিদ্ধি দান কৰা পৰম আশ্ৰয় বুলি প্ৰতিপাদন কৰা হয়। পিছত ধূণ্ডি-বিনায়কৰ বিশেষ মহিমা কোৱা হৈছে; কাশীত প্ৰৱেশ সফল কৰিবলৈ তেওঁৰ অনুগ্ৰহ আৱশ্যক। মণিকৰ্ণিকাত স্নান, মোদক, ধূপ, দীপ, মাল্য আদি অৰ্পণ, আৰু চতুৰ্থী-ব্ৰত—বিশেষকৈ মাঘ শুক্ল চতুৰ্থী—ৰ বিধান আছে; বাৰ্ষিক যাত্ৰাত তিল-অৰ্পণসহ হোম কৰাৰ নিৰ্দেশো দিয়া হৈছে। ধূণ্ডিৰ ওচৰত জপ-পাঠৰ ফলশ্ৰুতিত বিঘ্ননাশ, সমৃদ্ধি আৰু ইচ্ছিত সিদ্ধিৰ কথা উল্লেখ আছে। শেষত কাশীক্ষেত্ৰৰ পবিত্ৰ ভূগোল ‘আৱৰণ’ক্ৰমে সজোৱা হৈছে—দিশে দিশে আৰু ৰক্ষাবলয় অনুসাৰে বহু বিনায়কৰ নাম-স্থান গণনা কৰা হয়। ভয়নিবাৰণ, ৰক্ষা, শীঘ্ৰ সিদ্ধি, আৰু প্ৰতিপক্ষ শক্তি দমন আদি স্থানীয় কাৰ্য দেখুৱাই কাশীক স্তৰিত ৰক্ষাচক্ৰে সুৰক্ষিত গণেশ-ক্ষেত্ৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে।

Shlokas

Verse 1

स्कंद उवाच । विश्वेशो विश्वया सार्धं मया च मुनिसत्तम । महाशाखविशाखाभ्यां नंदिभृंगिपुरोगमः

স্কন্দে ক’লে: হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ! বিশ্বেশ্বৰ শিৱ বিশ্বা দেৱী আৰু মোৰ সৈতে, আগত নন্দী আৰু ভৃঙ্গী, কাষত মহাশাখা আৰু বিশাখা লৈ, দিৱ্য জ্যোতিত পবিত্ৰ ধামলৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 2

नैगमेयेन सहितो रुद्रैः सर्वत्र संवृतः । देवर्षिभिः समायुक्तः सनकाद्यैरभिष्टुतः

নৈগমেয় (কাৰ্ত্তিকেয়) সহ তেওঁ আগবাঢ়িল; ৰুদ্ৰসকলে সকলোফালে তেওঁক আৱৰি ধৰিলে। দেৱঋষিসকলৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ, সনক আদি আদিম মুনিসকলৰ স্তৱ-প্ৰশংসা লাভ কৰিলে।

Verse 3

समस्तायतनाधीशैर्दिक्पालैरभिनंदितः । तीर्थैर्दर्शित तीर्थश्च गंधर्वैर्गीतमंगलः

সমস্ত আয়তনৰ অধীশ আৰু দিক্‌পালসকলে তেওঁক অভিনন্দন জনালে। তীৰ্থসমূহে নিজেই তীৰ্থ-তত্ত্ব প্ৰকাশ কৰিলে, আৰু গন্ধৰ্বসকলে মঙ্গলগীত গাইলে।

Verse 4

कृतपूजोप्सरोभिश्च नृत्यहस्तकपल्लवैः । वियत्यनाहतैर्वाद्यैः समंतादनुमोदितः

পূজা সম্পন্ন কৰা অপ্সৰাসকল চাৰিওফালে সন্মান জনালে; নৃত্যহস্তৰ কপল্লৱ যেন কুসুমিত ভঙ্গিমাত বিকশিত হ’ল। আকাশত অনাহত দিৱ্য বাদ্য ধ্বনিত হৈ, সকলোফালে আনন্দময় অনুমোদন জাগিল।

Verse 5

ऋषीणां ब्रह्मनिर्घोषैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः । कृतस्तुतिश्चारणौघैर्विमानैरभितोवृतः

ঋষিসকলৰ ব্ৰহ্ম-নিৰ্ঘোষ সদৃশ গম্ভীৰ বৈদিক উচ্চাৰণে দিশাসমূহ যেন বধিৰ হ’ল। চাৰণসকলৰ দলে দলে স্তৱ-স্তুতি কৰিলে, আৰু দিৱ্য বিমানসমূহে চাৰিওফালে ঘেৰি ধৰিলে।

Verse 6

त्रिविष्टप वधूमुष्टिभ्रष्टैर्लाजैरितस्ततः । अभिवृष्टो महादेवः संप्रहृष्टतनूरुहः

স্বৰ্গীয় বধূসকলৰ মুঠিৰ পৰা সৰি পৰা লাজা দানাৰে ইফাল-সিফালৰ পৰা মহাদেৱৰ ওপৰত বৰষুণ পৰিল; আনন্দ-উল্লাসত তেখেতৰ ৰোমাঞ্চ উঠিল।

Verse 7

दत्तमाल्योपहारश्च बहुविद्याधरी गणैः । यक्षगुह्यकसिद्धैश्च खेचरैरभिनंदितः

বহু বিদ্যাধৰ গণে মালা আৰু উপহাৰ অৰ্পণ কৰিলে; আৰু যক্ষ, গুহ্যক, সিদ্ধ তথা খেচৰসকলেও তেখেতক আদৰে অভিনন্দন জনালে।

Verse 8

कृतप्रवेश शकुनो मृगैः शकुनिभिः पुरः । किंनरीभिः प्रहष्टास्यैः किंनरैरुपवर्णितः

প্ৰৱেশৰ সময়ত শুভ শকুন দেখা দিলে—আগতে হৰিণ আৰু পখী চলিল; আৰু হাঁহিমুখ কিন্নৰীসকলসহ কিন্নৰসকলে তেখেতৰ গুণগান কৰিলে।

Verse 9

विष्णुना च महालक्ष्म्या ब्रह्मणा विश्वकर्मणा । नंदिनाथ गणेशेन आविष्कृतमहोत्सवः

বিষ্ণু, মহালক্ষ্মী, ব্ৰহ্মা, বিশ্বকৰ্মা আৰু নন্দিনাথ গণেশে মিলি সেই মহোৎসৱ অতি ভব্যভাৱে প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 10

नागांगनाभिः परितः कृतनीराजनाविधिः । प्रविवेश महादेवः पुरीं वाराणसीं शुभाम्

চাৰিওফালে নাগ-কন্যাসকলে নীৰাজন বিধি অনুসৰি দীপ ঘূৰাই আৰতি কৰিলে; তেতিয়া মহাদেৱে শুভ বাৰাণসী নগৰীত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 11

पश्यतां सर्वदेवानामवरुह्य वृषेंद्रतः । परिष्वज्य गणाधीशं प्रोवाच वृषभध्वजः

সকলো দেৱতাৰ দৃষ্টিৰ আগতে, বৃষধ্বজ প্ৰভু নন্দী বৃষেন্দ্ৰৰ পৰা অৱতৰি আহিল। গণাধীশ গণেশক আলিঙ্গন কৰি বৃষভধ্বজ (শিৱ) ক’লে।

Verse 12

यदहं प्राप्तवानस्मि पुरीं वाराणसीं शुभाम् । मयाप्यतीव दुष्प्राप्यां स प्रसादो स्य वै शिशोः

যে মই শুভ বাৰাণসী নগৰী লাভ কৰিলোঁ—যি মোৰ বাবেও অতি দুষ্প্ৰাপ্য—ই নিশ্চয় সেই শিশুৰ (গণেশৰ) কৃপা।

Verse 13

यद्दुष्प्रसाध्यं हि पितुरपि त्रिजगतीतले । तत्सूनुना सुसाध्यं स्यादत्र दृष्टांतता मयि

ত্ৰিজগতীৰ তলত পিতাৰ বাবেও যি দুষ্প্ৰসাধ্য, সেয়া পুত্ৰৰ দ্বাৰা সহজে সাধ্য হ’ব পাৰে—ইয়াৰ দৃষ্টান্ত মই নিজেই ইয়াত।

Verse 14

अनेन गजवक्त्रेण स्वबुद्धिविभवेरिह । काशीप्राप्तिर्यथा मे स्यात्तथा किंचिदनुष्ठितम्

এই গজবক্ত্ৰই নিজৰ বুদ্ধিৰ তেজেৰে ইয়াত কিছুমান অনুষ্ঠান কৰিলে, যাতে মোৰ কাশীপ্ৰাপ্তি হ’ল।

Verse 15

पुत्रवानहमेवास्मि यच्च मे चिरचिंतितम् । स्वपौरुषेण कृतवानभिलाषं करस्थितम्

সঁচাকৈ মই পুত্ৰৱান ধন্য; আৰু যি মই বহুদিন ধৰি চিন্তা কৰি আহিছিলোঁ, সেয়া সি নিজৰ পौरুষেৰে মোৰ অভিলাষক হাতত থৈ দিলে—পূৰ্ণ কৰিলে।

Verse 16

इत्युक्त्वा त्रिपुरीहर्ता पुरुहूतादिभिः स्तुतः । परितुष्टावसंहृष्टः स्पष्टगीर्भिर्गजाननम्

এইদৰে কৈ ত্ৰিপুৰ-হন্তা, ইন্দ্ৰ আদি দেৱগণে স্তৱিত হৈ, পৰিতুষ্ট আৰু হৰ্ষিত মনে স্পষ্ট বাক্যৰে গজানন (গণেশ)ক স্তৱ কৰিলে।

Verse 17

श्रीकंठ उवाच । जय विघ्नकृतामाद्य भक्तनिर्विघ्नकारक । अविघ्नविघ्नशमन महाविघ्नैकविघ्नकृत्

শ্ৰীকণ্ঠ ক’লে: জয় হওক তোমাৰ, বিঘ্নসৃষ্টিকৰ্তাসকলৰ আদ্য; তথাপি ভক্তৰ বাবে নিৰ্বিঘ্ন পথদাতা। অবিঘ্নত উদ্ভৱ হোৱা বিঘ্ন শমক, মহাবিঘ্নৰ একমাত্ৰ বিঘ্নকাৰক।

Verse 18

जय सर्वगणाधीश जय सर्व गणाग्रणीः । गणप्रणतपादाब्ज गणनातीतसद्गुण

জয় হওক, হে সকলো গণৰ অধীশ; জয় হওক, হে প্ৰতিটো গণৰ অগ্ৰণী। গণসমূহে নমস্কাৰ কৰা তোমাৰ পদ্মচৰণ; তোমাৰ সদ্গুণ গণনাতীত।

Verse 19

जय सर्वग सर्वेश सर्वबुद्ध्येकशेवधे । सर्वमायाप्रपंचज्ञ सर्वकर्माग्रपूजित

জয় হওক, হে সকলো সমূহৰ স্বামী, হে সৰ্বেশ্বৰ; হে সকলো বুদ্ধিৰ একমাত্ৰ নিধি। মায়াৰ সমগ্ৰ বিস্তাৰ-প্ৰপঞ্চৰ জ্ঞাতা, সকলো কৰ্ম-ক্ৰিয়াৰ আৰম্ভণিতে অগ্ৰপূজিত।

Verse 20

सर्वमंगलमांगल्य जय त्वं सर्वमंगल । अमंगलोपशमन महामंगलहेतुक

হে সকলো মঙ্গলৰ মাজত পৰম মঙ্গল, তোমাক জয় হওক—তুমি নিজেই সৰ্বমঙ্গল। অমঙ্গল নাশক, মহামঙ্গলৰ কাৰণ-স্বরূপ।

Verse 21

जय सृष्टिकृतां वंद्य जय स्थितिकृतानत । जय संहृतिकृत्स्तुत्य जयसत्कर्मसिद्धिद

জয় তোমাক—সৃষ্টিৰ কৰ্তাসকলৰ দ্বাৰা বন্দিত; জয় তোমাক—স্থিতিৰ পালনকৰ্তাসকলৰ দ্বাৰা নতমস্তক। জয় তোমাক—সংহাৰৰ কৰ্তাসকলৰ দ্বাৰা স্তুত; জয় তোমাক—সৎকৰ্মৰ সিদ্ধি দানকাৰী।

Verse 22

सिद्धवंद्यपदांभोज जयसिद्धिविधायक । सर्वसिद्ध्येकनिलय महासिद्ध्यृद्धिसूचक

জয় তোমাক, যাঁৰ পদ্মচৰণ সিদ্ধসকলে বন্দনা কৰে; জয় তোমাক, সিদ্ধি বিধায়ক। তুমি সকলো সিদ্ধিৰ একমাত্ৰ নিবাস, মহাসিদ্ধি আৰু ঋদ্ধিৰ প্ৰকাশক।

Verse 23

अशेषगुणनिर्माण गुणातीत गुणाग्रणी । परिपूर्णचरित्रार्थ जय त्वं गुणवर्णित

জয় তোমাক, যাঁৰ পৰা সকলো গুণৰ উদ্ভৱ—তথাপি তুমি গুণাতীত, গুণীসকলৰ অগ্ৰণী। তোমাৰ পবিত্ৰ কীৰ্তি উদ্দেশ্যত সম্পূৰ্ণ; জয় তোমাক, গুণবৰ্ণনাৰে স্তুত।

Verse 24

जय सर्वबलाधीश बलाराति बलप्रद । बलाकोज्ज्वल दंताग्र बालाबालपराकम

জয় তোমাক, সকলো বলৰ অধীশ—বলৰ শত্রু নিধনকাৰী আৰু বল দানকাৰী। তোমাৰ দন্তাগ্ৰ বগলীৰ দৰে শুভ্ৰ দীপ্তিমান; তোমাৰ পৰাক্ৰম কিশোৰ আৰু মহাবলী উভয়ৰ বাবে অপ্রতিরোধ্য।

Verse 25

अनंतमहिमाधार धराधर विदारण । दंताग्रप्रोतां दङ्नाग जयनागविभूषण

জয় তোমাক, অনন্ত মহিমাৰ আধাৰ—পৰ্বতসম ভাৰ বিদাৰণকাৰী। তোমাৰ দন্তাগ্ৰে তুমি মহাবলীয়া হাতীক বিদ্ধ কৰি ধৰি ৰাখিলা; জয় তোমাক, নাগসকলৰে বিভূষিত।

Verse 26

ये त्वांनमंति करुणामय दिव्य मूर्ते सर्वैनसामपि भुवो भुविमुक्तिभाजः । तेषां सदैव हरसीहमहोपसर्गान्स्वर्गापवर्गमपि संप्रददासि तेभ्यः

হে কৰুণাময় দিব্য মূৰ্তি! যিসকলে তোমাক নমস্কাৰ কৰে, সকলো পাপৰ ভাৰ থাকিলেও, তেওঁলোকে এই পৃথিৱীতেই মুক্তিৰ যোগ্য হয়। তুমি সদায় ইয়াত তেওঁলোকৰ মহা উপসৰ্গ দূৰ কৰা আৰু তেওঁলোকক স্বৰ্গ আৰু অপৱৰ্গ—উভয় দান কৰা।

Verse 27

ये विघ्नराज भवता करुणाकटाक्षैः संप्रेक्षिताः क्षितितले क्षणमात्रमत्र । तेषां क्षयंति सकलान्यपिकिल्विषाणि लक्ष्मीः कटाक्षयतितान्पुरुषोत्तमान्हि

হে বিঘ্নৰাজ! পৃথিৱীত মাত্ৰ এক ক্ষণৰ বাবে যিসকলক তুমি কৰুণাকটাক্ষে চাওঁ, তেওঁলোকৰ সকলো পাপ নাশ হয়; আৰু লক্ষ্মীদেৱীয়েও সেই উত্তম পুৰুষসকলৰ প্ৰতি দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰে।

Verse 28

ये त्वां स्तुवंति नतविघ्नविघातदक्ष दाक्षायणीहृदयपंकजतिग्मरश्मे । श्रूयंत एव त इह प्रथिता न चित्रं चित्रं तदत्र गणपा यदहो त एव

যিসকলে তোমাক স্তৱ কৰে—হে নম্ৰজনৰ বিঘ্ন ভাঙিবলৈ দক্ষ, দাক্ষায়ণীৰ হৃদয়-পদ্মলৈ তীক্ষ্ণ ৰশ্মিৰ সূৰ্য! তেওঁলোকে এই লোকতেই খ্যাতি আৰু প্ৰতাপ লাভ কৰে; ই আশ্চৰ্য নহয়। আশ্চৰ্য এই যে, হে গণপা, তেওঁলোকে কোৱা মতে সঁচাকৈয়ে তেনে দীপ্তিমান হৈ উঠে।

Verse 29

ये शीलयंति सततं भवतोंघ्रियुग्मं ते पुत्रपौत्रधनधान्यसमृद्धिभाजः । संशीलितांघ्रिकमला बहुभृत्यवर्गैर्भूपालभोग्यकमलां विमलां लभंते

যিসকলে সদায় তোমাৰ চৰণযুগল স্নেহেৰে আশ্ৰয় কৰে, তেওঁলোকে পুত্ৰ-পৌত্ৰ, ধন আৰু ধান্যৰ সমৃদ্ধি লাভ কৰে। তোমাৰ পদ্মচৰণ সেবাত নিবিষ্ট হৈ, বহু পৰিচাৰকৰ মাজত, তেওঁলোকে ৰজাসকলৰ ভোগ্য নিৰ্মল লক্ষ্মীসম সমৃদ্ধি পায়।

Verse 30

त्वं कारणं परमकारणकारणानां वेद्योसि वेदविदुषां सततं त्वमेकः । त्वं मार्गणीयमसि किंचन मूलवाचां वाचामगोचरचराचरदिव्यमूर्ते

তুমি কাৰণ—সৰ্বোচ্চ কাৰণসমূহৰো কাৰণৰ কাৰণ। বেদবিদসকলে তোমাক সদায় একমাত্ৰ পৰম তত্ত্ব ৰূপে জানে। তুমি বাক্যৰ মূলৰ সূক্ষ্ম লক্ষ্য; হে দিব্য মূৰ্তি, চল-অচল সমগ্ৰ জগতত তুমি বাক্যৰ অগোচৰ।

Verse 31

वेदा विदंति न यथार्थतया भवंतं ब्रह्मादयोपि न चराचर सूत्रधार । त्वं हंसि पासि विदधासि समस्तमेकः कस्तेस्तुतिव्यतिकरो मनसाप्यगम्य

বেদসমূহেও তোমাক সম্পূৰ্ণ সত্যৰূপে নাজানে; ব্ৰহ্মা আদি দেবতাসকলেও নাজানে, হে চল-অচল জগতৰ অদৃশ্য সূত্ৰধাৰ। তুমিয়েই একাই সংহাৰ, পালন আৰু সমগ্ৰ বিশ্বৰ বিধান কৰোঁতা। যিজন মনৰো অগম্য, তেঁওক যথোচিত স্তৱ ক’নে কৰিব পাৰে?

Verse 32

त्वद्दुष्टदृष्टिविशिखैर्निहतान्निहन्मि दैत्यान्पुरांधकजलंधरमुख्यकांश्च । कस्यास्ति शक्तिरिह यस्त्वदृतेपि तुच्छं वांछेद्विधातु मिह सिद्धिदकार्यजातम्

তোমাৰ উগ্ৰ দৃষ্টিৰ বাণে আগতেই নিপাত হোৱা দানৱসকল—অন্ধক আৰু জলন্ধৰ আদি প্ৰধানসকলক—মই সংহাৰ কৰোঁ। তোমাক বাদ দি এই জগতত কাৰ শক্তি আছে যে সি তুচ্ছ এটা কামো সিদ্ধ কৰিব পাৰে, তেন্তে সিদ্ধিদায়ক অসংখ্য কাৰ্যৰ কথা ক’তেই বা?

Verse 33

अन्वेषणे ढुंढिरयं प्रथितोस्तिधातुः सर्वार्थढुंढिततया तव ढुंढि नाम । काशीप्रवेशमपि को लभतेत्र देही तोषं विना तव विनायकढुंढिराज

‘ঢুংঢ’ ধাতু অনুসন্ধান অৰ্থত প্ৰসিদ্ধ; আৰু তুমি সকলো লক্ষ্য অনুসন্ধান কৰি সিদ্ধ কৰোঁতা, সেয়ে তোমাৰ নাম ‘ঢুংঢি’। হে বিনায়ক ঢুংঢিৰাজ! তোমাৰ সন্তোষ নোহোৱাকৈ ইয়াত কোন দেহধাৰী কাশীত প্ৰৱেশো লাভ কৰিব পাৰে?

Verse 34

ढुंढे प्रणम्यपुरतस्तवपादपद्मं यो मां नमस्यति पुमानिह काशिवासी । तत्कर्णमूलमधिगम्य पुरा दिशामि तत्किंचिदत्र न पुनर्भवतास्ति येन

হে ঢুংঢে! কাশীবাসী যি পুৰুষে তোমাৰ পদ্মচৰণত আগতে প্ৰণাম কৰি ভক্তিভাৱে মোক নমস্কাৰ কৰে, মই তাৰ কাণৰ মূলত গৈ প্ৰাচীন গোপন বাণী কওঁ—যাৰ দ্বাৰা ইয়াতেই পুনৰ্জন্মলৈ ঘূৰি অহা নাথাকে।

Verse 35

स्नात्वा नरः प्रथमतो मणिकर्णिकायामुद्धूलितांघ्रियुगलस्तु सचैलमाशु । देवर्षिमानवपितॄनपि तर्पयित्वा ज्ञानोदतीर्थमभिलभ्य भजेत्ततस्त्वाम्

প্ৰথমে মানুহে মণিকৰ্ণিকাত স্নান কৰিব; তাৰ পাছত বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিয়েই শীঘ্ৰে দুয়োটা ভৰি ধূলি ঝাৰি শুচি কৰিব। দেৱ, ঋষি, মানুহ আৰু পিতৃলোকক তৰ্পণ অৰ্পণ কৰি, ‘জ্ঞানোদ’ নামৰ তীৰ্থত উপনীত হৈ তাৰ পাছত তোমাক ভজনা-পূজা কৰিব।

Verse 36

सामोदमोदकभरैर्वरधूपदीपैर्माल्यैः सुगंधबहुलैरनुलेपनैश्च । संप्रीण्यकाशिनगरीफलदानदक्षं प्रोक्त्वाथ मां क इह सिध्यति नैव ढुंढे

মিঠা মোদকৰ ঢেৰ, উত্তম ধূপ-দীপ, মালা আৰু ঘন সুগন্ধি অনুলেপনেৰে কাশীনগৰীক সন্তুষ্ট কৰি মই তাক ফল-দানত পৰম সক্ষম বুলি ঘোষণা কৰিলোঁ। তেন্তে ইয়াত আৰু কোনে আন সিদ্ধি বিচাৰিব? মই আন একো নাখোঁজোঁ।

Verse 37

तीर्थांतराणि च ततः क्रमवर्जितोपि संसाधयन्निह भवत्करुणाकटाक्षैः । दूरीकृतस्वहितघात्युपसर्गवर्गो ढुंढे लभेदविकलं फलमत्र काश्याम्

তাৰ পিছত, আন তীৰ্থসমূহৰ আচাৰ-অনুষ্ঠান নিৰ্ধাৰিত ক্ৰম নমানিলেও, ইয়াত প্ৰভুৰ কৰুণাময় দৃষ্টিৰে নিজৰ মঙ্গল নাশ কৰা বাধাবোৰৰ গোট দূৰ হয়; আৰু কাশীৰ ঢুংঢেত অখণ্ড, অবিকল ফল লাভ হয়।

Verse 38

यः प्रत्यहं नमति ढुं ढिविनायकं त्वां काश्यां प्रगे प्रतिहताखिलविघ्नसंघः । नो तस्य जातु जगतीतलवर्ति वस्तु दुष्प्रापमत्र च परत्र च किंचनापि

যি কাশীত প্ৰভাতে প্ৰতিদিন তোমাক—‘ঢুং ঢি’ ধ্বনিয়ে আহ্বান কৰা বিনায়ক—নমস্কাৰ কৰে, তাৰ সকলো বিঘ্নৰ সমষ্টি সম্পূৰ্ণৰূপে নিবাৰিত হয়। সেইজনৰ বাবে পৃথিৱীত থকা একোৱেই কেতিয়াও দুষ্প্ৰাপ্য নহয়—ইহলোকতো, পৰলোকতো।

Verse 39

यो नाम ते जपति ढुंढिविनायकस्य तं वै जपंत्यनुदिनं हृदि सिद्धयोष्टौ । भोगान्विभुज्य विविधान्विबुधोपभोग्यान्निर्वाणया कमलया व्रियते स चांते

যি ঢুংঢিবিনায়কৰ তোমাৰ নাম জপে, তাৰ হৃদয়ত অষ্ট সিদ্ধি প্ৰতিদিন নিজে জপ কৰি উপস্থিত থাকে। দেবতাসকলৰো উপভোগ্য নানাবিধ ভোগ উপভোগ কৰি, অন্তত সি নিৰ্বাণৰ কমলৰ আলিঙ্গনে আবৃত হয়।

Verse 40

दूरे स्थितोप्यहरहस्तव पादपीठं यः संस्मरेत्सकलसिद्धिद ढुंढिराज । काशीस्थिते रविकलं सफलं लभेत नैवान्यथा न वितथा मम वाक्कदाचित्

হে ঢুংঢিৰাজ, সকলো সিদ্ধিৰ দাতা! যি কোনোবাই দূৰত থাকিও দিনেদিনে তোমাৰ পদপীঠ স্মৰণ কৰে, সি কাশীত এক মুহূৰ্ত থাকিলেও তেনেই পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে। ই অন্যথা কেতিয়াও নহয়; মোৰ বাক্য কেতিয়াও মিছা নহয়।

Verse 41

जाने विघ्नानसंख्यातान्विनिहंतुमनेकधा । क्षेत्रस्यास्य महाभाग नानारूपैरिहस्थितः

মই অগণন বিঘ্ন-অন্তৰায় জানো; এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ কাশীৰ হিতৰ বাবে, হে মহাভাগ, মই ইয়াত নানা ৰূপে অৱস্থিত হৈ নানাভাৱে সিহঁতক বিনাশ কৰোঁ।

Verse 42

यानि यानि च रूपाणि यत्रयत्र च तेनघ । तानि तत्र प्रवक्ष्यामि शृण्वंत्वेते दिवौकसः

যি যি ৰূপ তেওঁ ধাৰে আৰু য’ত য’ত তেওঁ অৱস্থিত থাকে, সেই সকলো মই তাতেই বৰ্ণনা কৰিম; হে নিষ্পাপ, স্বৰ্গবাসী এইসকলে শুনক।

Verse 43

प्रथमं ढुंढिराजोसि मम दक्षिणतो मनाक् । आढुंढ्य सर्वभक्तेभ्यः सर्वार्थान्संप्रयच्छसि

প্ৰথমে তুমি ধূণ্ডিৰাজ, মোৰ দক্ষিণফালে অলপ দূৰত অৱস্থিত। হে ধূণ্ড্ঢ্য, তুমি সকলো ভক্তক সকলো কাম্য অৰ্থ আৰু সিদ্ধি দান কৰা।

Verse 44

अंगारवासरवतीमिह यैश्चतुर्थीं संप्राप्य मोदकभरैः परिमोदवद्भिः । पूजा व्यधायि विविधा तव गंधमाल्यैस्तानत्र पुत्रविदधामि गणान्गणेश

হে গণেশ! যিসকলে ইয়াত মঙলবাৰে পৰা চতুৰ্থী লাভ কৰি, মোদকৰ ভাৰ আনন্দেৰে আনি, তোমাৰ সুগন্ধি দ্রব্য আৰু মাল্যৰে নানাবিধ পূজা কৰে—সিহঁতক মই তাত গণসমূহৰ নেতা কৰিম আৰু যোগ্য সন্তান দান কৰিম।

Verse 45

ये त्वामिह प्रति चतुर्थि समर्चयंति ढुंढे विगाढमतयः कृतिनस्त एव । सर्वापदां शिरसि वामपदं निधाय सम्यग्गजानन गजाननतां लभंते

হে ধূণ্ডে! যিসকল কৃতী আৰু দৃঢ়মতি ভক্তে ইয়াত প্ৰতিটো চতুৰ্থীত তোমাক সমৰ্চনা কৰে, সিহঁতে সকলো আপদা বাওঁ ভৰিৰ তলত থৈ, হে গজানন, সত্যই গজাননৰ কৃপা-আশ্ৰয় লাভ কৰে।

Verse 46

माघशुक्लचतुर्थ्यां तु नक्तव्रतपरायणाः । ये त्वां ढुंढेर्चयिष्यंति तेऽर्च्याः स्युरसुरद्रुहाम्

মাঘ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ চতুৰ্থীত যিসকল নক্তব্ৰতত নিবিষ্ট হৈ, হে ঢুঁঢে, তোমাক পূজা কৰে—তেওঁলোক অসুৰদ্ৰোহী (দেৱগণ)ৰ মাজতো সন্মানযোগ্য হয়।

Verse 47

विधाय वार्षिकीं यात्रां चतुर्थीं प्राप्य तापसीम् । शुक्लां शुक्लतिलैर्बद्ध्वा प्राश्नीयाल्लड्डुकान्व्रती

বাৰ্ষিক যাত্ৰা সম্পন্ন কৰি, শুক্ল পক্ষৰ তপস্বিনী চতুৰ্থী আহিলে, ব্ৰতীজনে শুভ্ৰ তিলৰে বাঁধি লাড্ডু প্ৰস্তুত কৰি ব্ৰতাচৰণ স্বৰূপে সেয়া গ্ৰহণ কৰিব।

Verse 48

कार्या यात्रा प्रयत्नेन क्षेत्रसिद्धिमभीप्सुभिः । तस्यां चतुर्थ्यां त्वत्प्रीत्यै ढुंढे सर्वोपसर्गहृत्

যিসকলে কাশীৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত সিদ্ধি কামনা কৰে, তেওঁলোকে যত্নসহ যাত্ৰা কৰিব; আৰু সেই চতুৰ্থীত, হে ঢুঁঢে—সকলো উপসৰ্গ হৰণকাৰী—তোমাৰ প্ৰীতিৰ বাবে এই কৰ্ম সম্পন্ন কৰিব।

Verse 49

तां यात्रां नात्रयः कुर्यान्नैवेद्यतिललडुकैः । उपसर्गसहस्रैस्तु स हंतव्यो ममाज्ञया

যি কোনোবাই ইয়াত সেই যাত্ৰা নকৰে আৰু তিলৰ লাড্ডুক নৈবেদ্য ৰূপে নিবেদন নকৰে—মোৰ আজ্ঞামতে তেওঁক হাজাৰ উপসৰ্গে আঘাত কৰিব।

Verse 50

होमं तिलाज्यद्रव्येण यः करिष्यति भक्तितः । तस्यां चतुर्थ्यां मंत्रज्ञस्तस्य मंत्रः प्रसेत्स्यति

যি ভক্তিভাৱে তিল আৰু ঘিউৰ আহুতি-দ্ৰব্যেৰে হোম কৰে, সেই চতুৰ্থীত—যদি তেওঁ মন্ত্রজ্ঞ হয়—তেওঁৰ মন্ত্র নিশ্চয়েই সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 51

वैदिकोऽवैदिको वापि यो मंत्रस्ते गजानन । जप्तस्त्वत्संनिधौ ढुंढे सिद्धिं दास्यति वांछिताम्

হে গজানন! বৈদিক হওক বা অবৈদিক—যি মন্ত্ৰ তোমাৰ সান্নিধ্যত, হে ঢুঁঢি, জপ কৰা হয়, সি নিশ্চয়েই ইচ্ছিত সিদ্ধি দান কৰে।

Verse 52

ईश्वर उवाच । इमां स्तुतिं ममकृतिं यः पठिष्यति सन्मतिः । न जातु तं तु विघ्नौघाः पीडयिष्यंति निश्चितम्

ঈশ্বৰ ক’লে: যি সৎবুদ্ধিসম্পন্ন ব্যক্তি মোৰ ৰচিত এই স্তৱ পাঠ কৰে, তাক কেতিয়াও বিঘ্নৰ ঢৌৱে পীড়া নকৰে—ই নিশ্চিত।

Verse 53

ढौंढीं स्तुतिमिमां पुण्यां यः पठेड्ढुंढि संनिधौ । सान्निध्यं तस्य सततं भजेयुः सर्वसिद्धयः

যি কোনো ব্যক্তি ঢুঁঢিৰ সান্নিধ্যত ঢৌঁঢীৰ এই পুণ্যময় স্তৱ পাঠ কৰে, তাৰ ওচৰত সকলো সিদ্ধি সদায় সান্নিধ্য কৰি থাকে।

Verse 54

इमां स्तुतिं नरो जप्त्वा परं नियतमानसः । मानसैरपि पापैस्तैर्नाभिभूयेत कर्हिचित्

যি নৰ নিয়তচিত্তে এই স্তৱ জপ কৰে, সি কেতিয়াও—মনতে উদ্ভৱ হোৱা পাপেও—অভিভূত নহয়।

Verse 55

पुत्रान्कलत्रं क्षेत्राणि वराश्वान्वरमंदिरम् । प्राप्नुयाच्च धनं धान्यं ढुंढिस्तोत्रं जपन्नरः

ঢুঁঢি-স্তোত্ৰ জপ কৰা নৰে পুত্ৰ, পত্নী, ভূমি, উত্তম অশ্ব, সুন্দৰ গৃহ, আৰু ধন-ধান্য লাভ কৰিব পাৰে।

Verse 56

सर्वसंपत्करं नाम स्तोत्रमेतन्मयेरितम् । प्रजप्तव्यं प्रयत्नेन मुक्तिकामेन सर्वदा

মই যি স্তোত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিলোঁ, সেয়া ‘সৰ্ব-সম্পদ দাতা’ নামে খ্যাত। যি মুক্তি কামনা কৰে, সি সদায় যত্নসহ এই স্তোত্ৰ জপ কৰিব।

Verse 57

जप्त्वा स्तोत्रमिदं पुण्यं क्वापि कार्ये गमिष्यतः । पुंसः पुरः समेष्यंति नियतं सर्वसिद्धयः

এই পুণ্যময় স্তোত্ৰ জপ কৰি, যেতিয়া মানুহে যিকোনো কাৰ্যত আগবাঢ়ে, তেতিয়া নিশ্চিতভাৱে সকলো সিদ্ধি তাৰ আগত উপস্থিত হয়।

Verse 58

अन्यच्च कथयाम्यत्र शृण्वंत्वेते दिवौकसः । ढुंढिना क्षेत्ररक्षार्थं यत्रयत्र स्थितिः कृता

আৰু অধিক কওঁ—হে স্বৰ্গবাসী দেৱগণ, শুনা—য’ত য’ত পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ ৰক্ষাৰ্থে ঢুংঢিয়ে নিজৰ অৱস্থান স্থাপন কৰিছে।

Verse 59

काश्यां गंगासि संभेदे नामतोर्कविनायकः । दृष्टोर्कवासरे पुंभिः सर्वतापप्रशांतये

কাশীত গঙ্গা আৰু অসিৰ সংগমত ‘অৰ্ক-বিনায়ক’ নামে এজন বিনায়ক আছে। ৰবিবাৰে (সূৰ্যৰ দিন) তেওঁৰ দৰ্শন কৰিলে সকলো তাপ-ক্লেশ শান্ত হয়।

Verse 60

दुर्गो नाम गणाध्यक्षः सर्वदुर्गतिनाशनः । क्षेत्रस्य दक्षिणे भागे पूजनीयः प्रयत्नतः

‘দুৰ্গ’ নামে এজন গণাধ্যক্ষ আছে, যি সকলো দুৰ্গতি নাশ কৰে। পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ দক্ষিণ ভাগত তেওঁক যত্নসহ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 61

भीमचंडी समीपे तु भीमचंडविनायकः । क्षेत्रनैरृतदेशस्थो दृष्टो हंति महाभयम्

ভীমচণ্ডীৰ ওচৰত ভীমচণ্ড-বিনায়ক অৱস্থিত। কাশী-ক্ষেত্ৰৰ নৈঋত (দক্ষিণ-পশ্চিম) দিশত স্থিত, কেৱল দৰ্শনতেই মহাভয় বিনাশ কৰে।

Verse 62

क्षेत्रस्य पश्चिमे भागे स देहलिविनायकः । सर्वान्निवारयेद्विघ्नान्भक्तानां नात्र संशयः

ক্ষেত্ৰৰ পশ্চিম অংশত দেহলী-বিনায়ক অৱস্থিত। ভক্তসকলৰ সকলো বিঘ্ন তেওঁ নিবাৰণ কৰে—ইয়াত একো সন্দেহ নাই।

Verse 63

क्षेत्रवायव्यदिग्भागे उद्दंडाख्यो गजाननः । उद्दंडानपि विघ्नौघान्भक्तानां दंडयेत्सदा

ক্ষেত্ৰৰ বায়ব্য (উত্তৰ-পশ্চিম) দিশত উদ্দণ্ড নামৰ গজানন অৱস্থিত। ভক্তসকলৰ হিতাৰ্থে তেওঁ উচ্ছৃঙ্খল বিঘ্ন-প্ৰবাহকো সদায় দণ্ডিত কৰে।

Verse 64

काश्याः सदोत्तराशायां पाशपाणिर्विनायकः । विनायकान्पाशयति भक्त्या काशीनिवासिनाम्

কাশীৰ সদা উত্তৰ দিশত পাশপাণি-বিনায়ক অৱস্থিত। কাশীবাসীৰ ভক্তিৰ বলত তেওঁ ‘পাশ’ৰে বিনায়কসকলক বেঁধি, উপদ্ৰৱকাৰী শক্তিক নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখে।

Verse 65

गंगावरणयोः संगे रम्यः खर्वविनायकः । अखर्वानपि विघ्नौघान्भक्तानां खर्वयेत्सताम्

গঙ্গা আৰু বৰণাৰ মনোৰম সঙ্গমত ৰম্য খৰ্ব-বিনায়ক অৱস্থিত। সৎ ভক্তসকলৰ বাবে তেওঁ অখৰ্ব, অৰ্থাৎ অতি বৃহৎ বিঘ্ন-প্ৰবাহকো সৰু কৰি দিয়ে।

Verse 66

प्राच्यां तु क्षेत्ररक्षार्थं सिद्धः सिद्धिविनायकः । पश्चिमे यमतीर्थस्य साधकक्षिप्रसिद्धिदः

পূৰ্ব দিশত ক্ষেত্ৰ-ৰক্ষাৰ নিমিত্ত সিদ্ধ সিদ্ধি-বিনায়ক অৱস্থিত। আৰু পশ্চিমত যমতীৰ্থত তেওঁ সাধকসকলক শীঘ্ৰ সিদ্ধি আৰু যশ প্ৰদান কৰে।

Verse 67

बाह्यावरणगाश्चैते काश्यामष्टौ विनायकाः । उच्चाटयत्यभक्तांश्च भक्तानां सर्वसिद्धिदाः

এইসকল কাশীৰ বাহ্য আৱৰণত অৱস্থিত আঠজন বিনায়ক। তেওঁলোকে অভক্তসকলক দূৰ কৰে, আৰু ভক্তসকলক সকলো সিদ্ধি দান কৰে।

Verse 68

द्वितीयावरणे चैव ये रक्षंति विनायकाः । अविमुक्तमिदं क्षेत्रं तानहं कथयाम्यतः

দ্বিতীয় আৱৰণৰ ভিতৰত যিসকল বিনায়ক এই অৱিমুক্ত ক্ষেত্ৰক ৰক্ষা কৰে, এতিয়া মই তেওঁলোকৰ কথা ক’ম।

Verse 69

स्वर्धुन्याः पश्चिमे कूले उत्तरेर्कविनायकात् । लंबोदरो गणाध्यक्षः क्षालयेद्विघ्नकर्दमम्

সুৰধুনী (গঙ্গা)ৰ পশ্চিম তীৰত, অৰ্কবিনায়কৰ উত্তৰত, গণাধ্যক্ষ লম্বোদৰ অৱস্থিত। তেওঁ বিঘ্নৰ কাদঁ ধুই আঁতৰায়।

Verse 70

तत्पश्चिमेकूटदंत उदग्दुर्गविनायकात् । दुर्गोपसर्गसंहर्ता रक्षेत्क्षेत्रमिदं सदा

তাৰ পশ্চিমে, দুৰ্গবিনায়কৰ উত্তৰত, কূটদন্ত অৱস্থিত। তেওঁ ভয়ংকৰ উপসৰ্গ ধ্বংস কৰি সদায় এই ক্ষেত্ৰ ৰক্ষা কৰে।

Verse 71

भीमचंड गणाध्यक्षात्किंचिदीशानदिग्गतः । क्षेत्ररक्षोगणाध्यक्षः पूज्यः शालकटंकटः

ভীমচণ্ডৰ পৰা অলপ আগলৈ, ঈশান (উত্তৰ-পূব) দিশত আছে শালকটংকট—পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ ৰক্ষা কৰা গণসমূহৰ অধিপতি। কাশীৰ ক্ষেত্ৰ-ৰক্ষক ৰূপে তেওঁ পূজ্য।

Verse 72

प्राच्या देहलिविघ्नेशात्कूश्मांडाख्यो विनायकः । पूजनीयः सदा भक्तेर्महोत्पात प्रशांतये

দেহলী-বিঘ্নেশৰ পূব দিশত কূশ্মাণ্ড নামৰ বিনায়ক আছে। মহা বিপদ আৰু অশুভ উৎপাত শান্ত কৰিবলৈ ভক্তে সদায় তেওঁক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 73

उद्दंडाख्याद्गणपतेराशुशुक्षणिदिक्स्थितः । महाप्रसिद्धः संपूज्यो भक्तैर्मुंडविनायकः

উদ্দণ্ড নামৰ গণপতিৰ পৰা আশুশুক্ষণী দিশত মুণ্ড-বিনায়ক অৱস্থিত। তেওঁ মহাপ্ৰসিদ্ধ আৰু ভক্তসকলে পূৰ্ণ ভক্তিভাৱে পূজা কৰিবলগীয়া।

Verse 74

पाताले तस्य देहोस्ति मुंडं काश्यां व्यवस्थितम । अतः स गीयते काश्यां देवो मुंडविनायकः

কোৱা হয় যে তেওঁৰ দেহ পাতালত আছে, কিন্তু তেওঁৰ ‘মুণ্ড’ (মূৰ) কাশীত প্ৰতিষ্ঠিত। সেয়ে কাশীত সেই দেৱ মুণ্ড-বিনায়ক নামে গীত হয়।

Verse 75

पाशपाणेर्गणेशानाद्दक्षिणे विकटद्विजम् । पूजयित्वा गणपतिं गाणपत्यपदं लभेत्

পাশপাণী গণেশানৰ দক্ষিণে বিকট-দ্বিজ আছে। সেই গণপতিক পূজা কৰিলে মানুহে গাণপত্য পদ—গণেশ-মাৰ্গত স্থিত ভক্তিৰ অৱস্থা—লাভ কৰে।

Verse 76

खर्वाख्यान्नैरृतेभागे राजपुत्रो विनायकः । भ्रष्टराज्यं च राजानं राजानं कुरुतेऽर्चितः

খৰ্ভা নামৰ স্থানৰ নৈঋত (দক্ষিণ-পশ্চিম) ভাগত ‘ৰাজপুত্ৰ’ নামে বিনায়ক আছে। তেওঁৰ পূজা-অৰ্চনা কৰিলে ৰাজ্যচ্যুত ৰজাক পুনৰ সিংহাসনত স্থাপন কৰি ৰজা কৰি তোলে।

Verse 77

गंगायाः पश्चिमे कूले प्रणवाख्यो गणाधिपः । अवाच्यां राजपुत्राच्च प्रणतः प्रणयेद्दिवम्

গঙ্গাৰ পশ্চিম তীৰত ‘প্ৰণৱ’ নামে গণাধিপতি আছে। আৰু ‘অৱাচ্যা’ নামে দিশাত ৰাজপুত্ৰৰ ওচৰত—যি নতমস্তকে প্ৰণাম কৰে, তেওঁক স্বৰ্গলৈ আগুৱাই দিয়া হয়।

Verse 78

द्वितीयावरणे काश्यामष्टावेते विनायकाः । उत्सादयेयुर्विघ्नौघान्काशी स्थितिनिवासिनाम्

কাশীৰ দ্বিতীয় ৰক্ষাকৱচ (আৱৰণ) ত এই আঠজন বিনায়ক আছে। কাশীত স্থিত হৈ বাস কৰা ভক্তসকলৰ বাবে তেওঁলোকে বাধা-বিঘ্নৰ সমূহ নাশ কৰে।

Verse 79

क्षेत्रे तृतीयावरणे क्षेत्ररक्षाकृतः सदा । ये विघ्नराजाः संतीह ते वक्तव्या मयाधुना

ক্ষেত্ৰৰ তৃতীয় আৱৰণত সেইসকল আছে, যিসকলে সদায় ক্ষেত্ৰ-ৰক্ষা কৰে। ইয়াত উপস্থিত ‘বিঘ্ন-ৰাজ’ সকলৰ বৰ্ণনা মই এতিয়া কৰিম।

Verse 80

उदग्वहायाः स्वर्धुन्या रम्ये रोधसि विघ्नराट् । लंबोदरादुदीच्यां तु वक्रतुंडोघसंघहृत्

উত্তৰমুখে বোৱা স্বৰ্গধুনীৰ মনোৰম তীৰত ‘বিঘ্নৰাট্’—বাধা-বিঘ্নৰ অধিপতি—অৱস্থিত। আৰু লম্বোদৰৰ উত্তৰ দিশত ‘বক্রতুণ্ড’ আছে, যিয়ে পাপৰ ঢিপসমূহ অপসাৰণ কৰে।

Verse 81

कूटदंताद्गणपतेरुदीच्यामेकदंतकः । सदोपसर्गसंसर्गात्पायादानंदकाननम्

উত্তৰ দিশত কূটদন্ত গণপতিৰ পৰা একদন্তক অৱস্থিত। সদায় আপদ-উপদ্ৰৱৰ সংস্পৰ্শৰ পৰা তেওঁ কাশীৰ আনন্দকাননক ৰক্ষা কৰক।

Verse 82

काशीभयहरो नित्यमैश्यां शालकटंकटात् । त्रिमुखो नाम विघ्नेशः कपिसिंहद्विपाननः

উত্তৰ-পূৰ্বত, শালকটংকটাত, ত্ৰিমুখ নামৰ বিঘ্নেশ অৱস্থিত—বান্দৰ, সিংহ আৰু হাতী-মুখবিশিষ্ট। তেওঁ কাশীৰ ভয় সদায় দূৰ কৰে।

Verse 83

कूश्मांडात्पूर्वदिग्भागे पंचास्यो नाम विघ्नराद् । पंचास्यस्यंदनवरः पाति वाराणसीं पुरीम्

পূৰ্ব দিশত, কূশ্মাণ্ডাৰ পৰা, পঞ্চাস্য নামৰ বিঘ্নৰাজ অৱস্থিত। উত্তম বাহনত আৰূঢ় হৈ পঞ্চাস্য বাৰাণসী নগৰীক ৰক্ষা কৰে।

Verse 84

हेरंबाख्यः सदाग्नेय्यां पूज्यो मुंडविनायकात् । अंबावत्पूरयेत्कामान्सर्वेषां काशिवासिनाम्

দক্ষিণ-পূৰ্বত, মুন্ডবিনায়কৰ পৰা, হেৰম্ব নামৰ বিনায়ক সদা পূজ্য। কৰুণাময়ী মাতৃৰ দৰে তেওঁ কাশীবাসী সকলোৰে কামনা পূৰ্ণ কৰক।

Verse 85

अवाच्यामर्चयेद्धीमान्सिद्ध्यै विकटदंततः । विघ्नराजं गणपतिं सर्वविघ्नविनाशनम्

দক্ষিণ-পশ্চিমত, সিদ্ধিৰ বাবে, ধীমান লোকে বিকটদন্তৰ অৰ্চনা কৰক—সেই গণপতি বিঘ্নৰাজ, যিজনে সকলো বিঘ্ন বিনাশ কৰে।

Verse 86

विनायकाद्राजपुत्रात्किंचिद्रक्षोदिशिस्थितः । वरदाख्यो गणाध्यक्षः पूज्यो भक्तवरप्रदः

বিনায়ক ‘ৰাজপুত্ৰ’ৰ পৰা অলপ আগলৈ, ৰাক্ষসদিশা (দক্ষিণ) ফালে ‘ৱৰদ’ নামৰ গণাধ্যক্ষ অৱস্থিত—পূজনীয়, ভক্তসকলক বৰ দান কৰা।

Verse 87

याम्यां प्रणवविघ्नेशाद्गणेशो मोदकप्रियः । पूज्यः पिशंगिला तीर्थे देवनद्यास्तटे शुभे

দক্ষিণ দিশাত প্ৰণৱ-বিঘ্নেশৰ পৰা আগলৈ মোদকপ্ৰিয় গণেশ অৱস্থিত। দেৱী-নদীৰ শুভ তীৰত পিশংগিলা তীৰ্থত তেওঁ পূজনীয়।

Verse 88

चतुर्थावरणे काश्यां भक्तविघ्नविनाशकाः । द्रष्टव्या हृष्टचेतोभिः स्पष्टमष्टौ विनायकाः

কাশীৰ চতুৰ্থ পৱিত্ৰ আৱৰণত ভক্তসকলৰ বিঘ্ন নাশ কৰা স্পষ্টকৈ উপস্থিত আঠজন বিনায়ক আছে; হৃষ্টচিত্তে তেওঁলোকৰ দৰ্শন কৰিব লাগে।

Verse 89

वक्रतुंडादुदग्दिक्स्थः स्वःसिंधो रोधसिस्थितः । विनायकोस्त्यभयदः सर्वेषां भयनाशनः

বক্ৰতুণ্ডৰ পৰা উত্তৰ দিশাত, স্বৰ্গনদীৰ তীৰত এজন বিনায়ক অৱস্থিত, যি অভয় দান কৰে—সকলৰ ভয় নাশক।

Verse 90

कौबेर्यामेकदशनात्सिंहतुंडो विनायकः । उपसर्गगजान्हंति वाराणसि निवासिनाम्

কুবেৰৰ উত্তৰ দিশাত, একদশনাৰ পৰা আগলৈ সিংহতুণ্ড বিনায়ক আছে। তেওঁ বাৰাণসীবাসীৰ উপসৰ্গ-ৰূপী ‘হাতী’ সদৃশ মহা বিপদ নাশ কৰে।

Verse 91

कूणिताक्षो गणाध्यक्षस्त्रितुंडादीश दिक्स्थितः । महाश्मशानं सततं पायाद्दुष्टकुदृष्टितः

ত্ৰিতুণ্ড আদি বিনায়কসকলৰ অধিষ্ঠিত দিশাত অৱস্থিত গণাধ্যক্ষ কূণিতাক্ষে সদায় কাশীৰ মহাশ্মশানক দুষ্ট চকু আৰু পাপিষ্ঠৰ কুদৃষ্টিৰ পৰা ৰক্ষা কৰক।

Verse 92

प्राच्यां पंचास्यतः पायात्पुरीं क्षिप्रप्रसादनः । क्षिप्रप्रसादनार्चातः क्षिप्रं सिध्यंति सिद्धयः

পূৰ্ব দিশাৰ পৰা পঞ্চমুখী বিনায়ক ক্ষিপ্ৰপ্ৰসাদনে নগৰীখন ৰক্ষা কৰক। ক্ষিপ্ৰপ্ৰসাদনৰ আৰাধনাত সিদ্ধি আৰু সাধনা-সাফল্য শীঘ্ৰে সম্পূৰ্ণ হয়।

Verse 93

हेरंबाद्वह्निदिग्भागे चिंतामणि विनायकः । भक्तचिंतामणिः साक्षाच्चिंतितार्थ समर्पकः

অগ্নিদিশা (দক্ষিণ-পূৰ্ব) ত হেৰম্বৰ পৰা চিন্তামণি বিনায়ক আছেন—ভক্তসকলৰ বাবে সঁচাকৈ চিন্তামণি ৰত্ন—যিয়ে হৃদয়ত লালিত কাম্য অৰ্থ সোজাকৈ দান কৰে।

Verse 94

विघ्नराजादवाच्यां तु दंतहस्तो गणेश्वरः । लिखेद्विघ्नसहस्राणि नृणां वाराणसीद्रुहाम्

দক্ষিণ দিশাত বিঘ্নৰাজৰ পৰা গণেশ্বৰ দন্তহস্ত আছেন। তেওঁ বাৰাণসীৰ দ্ৰোহী লোকসকলৰ বাবে হাজাৰ হাজাৰ বিঘ্ন লিখি (নিয়তি কৰি) দিয়ে।

Verse 95

वरदाद्यातुधान्यां च यातुधानगणावृतः । देवः पिचिंडिलो नाम पुरीं रक्षेदहर्निशम्

যাতুধানসকলৰ দিশাত বৰদৰ পৰা, যাতুধান গণেৰে বেষ্টিত পিচিঁডিল নামৰ দেৱতাই নগৰীখন দিন-ৰাতি ৰক্ষা কৰক।

Verse 96

दृष्टः पिलिपिलातीर्थे दक्षिणे मोदकप्रियात् । उद्दंड मुंडो हेरंबो भक्तेभ्यः किं न यच्छति

মোদকপ্ৰিয়াৰ দক্ষিণে পিলিপিলা তীৰ্থত হেৰম্ব—উদ্দণ্ড মুণ্ড—দৰ্শন দিয়ে; ভক্তসকলৰ বাবে তেওঁ কিহে নেদিয়ে?

Verse 97

प्राकारे पंचमे काश्यां द्विचतुष्क विनायकाः । कुर्वंति रक्षां क्षेत्रस्य ये तानत्र ब्रवीम्यहम्

কাশীত পঞ্চম প্ৰাকাৰ-চক্ৰত দুটা চতুষ্ক মিলাই আঠজন বিনায়ক আছে, যিসকলে ক্ষেত্ৰৰ ৰক্ষা কৰে; তেওঁলোকক মই ইয়াত বৰ্ণনা কৰোঁ।

Verse 98

तीरे स्वर्गतरंगिण्या उत्तरे चाभयप्रदात् । स्थूलदंतो गणेशानः स्थूलाः सिद्धीर्दिशेत्सताम्

স্বৰ্গতৰঙ্গিণীৰ তীৰত, অভয়প্ৰদাৰ উত্তৰে, ‘স্থূলদন্ত’ নামে গণেশ আছে; তেওঁ সৎলোকক মহান আৰু দৃঢ় সিদ্ধি দান কৰে।

Verse 99

सिंहतुडादुदग्भागे कलिप्रिय विनायकः । कलहं कारयेन्नित्यमन्योन्यं तैर्थिकद्रुहाम्

সিংহতুডাৰ উত্তৰ দিশত কলিপ্ৰিয় বিনায়ক আছে; তীৰ্থদ্ৰোহী যাত্ৰীসকলৰ মাজত তেওঁ সদায় পৰস্পৰ কলহ ঘটায়।

Verse 100

कूणिताक्षात्तथैशान्यां चतुर्दंतो विनायकः । तस्य दर्शनमात्रेण विघ्नसंघः क्षयेत्स्वयम्

তদ্ৰূপে, কূণিতাক্ষাৰ ঈশান্য (উত্তৰ-পূব) দিশত চতুৰদন্ত বিনায়ক আছে; কেৱল দৰ্শনমাত্ৰে বাধাৰ সমগ্ৰ দল নিজে নিজে ক্ষয় হয়।

Verse 110

प्रतीच्यां गजकर्णश्च सर्वेषां क्षेमकारकः । चित्रघंटो गणपतिर्वायव्यां पालयेत्पुरीम्

পশ্চিম দিশাত গজকৰ্ণ অৱস্থিত, যি সকলোৰে মঙ্গল আৰু নিৰাপত্তা দান কৰে। আৰু উত্তৰ-পশ্চিম দিশাত চিত্ৰঘণ্ট নামৰ গণপতি কাশী নগৰী ৰক্ষা কৰে।

Verse 120

संप्रसाद्य यथायोगं सर्वानुचित चंचुरः । अविशद्राजसदनं विश्वकर्मविनिर्मितम्

যথাযোগ্যভাৱে সকলোকে সন্তুষ্ট কৰি আৰু সকলো ব্যৱস্থা যথাস্থানে স্থাপন কৰি, সেই সক্ষমজন বিশ্বকৰ্মা-নির্মিত ৰাজপ্ৰাসাদত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 126

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरः श्रद्धासमन्वितः । सर्वविघ्नान्समुत्सृज्य लभते वांछितं पदम्

যি ব্যক্তি শ্ৰদ্ধাৰে এই পুণ্যময় অধ্যায় শুনে, সি সকলো বিঘ্ন ত্যাগ কৰি ইচ্ছিত পদ (লক্ষ্য) লাভ কৰে।