Adhyaya 30

Verse 1

स्कंद उवाच । कुंभोद्भूत तदाश्चर्यं विलोक्य जगदंबिका । उवाच शंभुं प्रणता प्रणतार्तिहरं परम्

স্কন্দে ক’লে: হে কুম্ভোদ্ভৱ (অগস্ত্য), তেতিয়া জগতাম্বিকা সেই আশ্চৰ্য ঘটনা দেখি প্ৰণাম কৰি, শৰণাগতসকলৰ দুখ হৰণ কৰা পৰম শম্ভুক ক’লে।

Verse 2

अंबिकोवाच । अस्य पीठस्य माहात्म्यं महादेव महेश्वर । तिरश्चामपि यज्जातं ज्ञानं संसारमोचनम्

অম্বিকাই ক’লে: হে মহাদেৱ, হে মহেশ্বৰ! এই পবিত্ৰ পীঠৰ মাহাত্ম্য কওক; ইয়াৰ প্ৰভাৱত তিৰ্যক যোনিতো জন্মা জ্ঞানো সংসাৰ-বিমোচন কৰে।

Verse 3

अतः प्रभावं विज्ञाय धर्मपीठस्य धूर्जटे । धर्मेश्वरसमीपेहं स्थास्याम्यद्य दिनावधि

সেয়ে, হে ধূর্জটি, এই ধৰ্ম-পীঠৰ প্ৰভাৱ বুজি মই আজি দিনৰ পৰা ধৰ্মেশ্বৰৰ ওচৰতেই থাকিম।

Verse 4

अत्र लिंगे तु ये भक्ताः स्त्रियो वा पुरुषास्तु वा । तेषामभीष्टां संसिद्धिं साधयिष्याम्यहं सदा

এই লিঙ্গত যিসকল ভক্ত—স্ত্ৰী হওক বা পুৰুষ হওক—তেওঁলোকৰ অভীষ্ট সিদ্ধি আৰু সম্পূৰ্ণতা মই সদায় সাধন কৰিম।

Verse 5

ईश्वर उवाच । साधुकृतं त्वया देवि कृतवत्या परिग्रहम् । अस्येह धर्मपीठस्य मनोरथकृतः सताम्

ঈশ্বৰে ক’লে: সাধু কৰিলা, হে দেবী! তুমি এই স্থানক আশ্ৰয় ৰূপে গ্ৰহণ কৰিলা। ইয়াত এই ধৰ্ম-পীঠ সৎ ভক্তসকলৰ মনোৰথ পূৰণকাৰী হয়।

Verse 6

त एव विश्वभोक्तारो विश्वमान्यास्त एव हि । ये त्वां विश्वभुजामत्र पूजयिष्यंति मानवाः

নিশ্চয় তেওঁলোকেই বিশ্বৰ ভোগ্তা, তেওঁলোকেই বিশ্বে মান্য—যিসকল মানুহে ইয়াত তোমাক, বিশ্ব-পালিকা, পূজা কৰিব।

Verse 7

विश्वे विश्वभुजे विश्वस्थित्युत्पत्तिलयप्रदे । नरास्त्वदर्चकाश्चात्र भविष्यंत्यमलात्मकाः

হে বিশ্বনাথ, বিশ্বভুজ, যি জগতৰ স্থিতি, উৎপত্তি আৰু লয় দান কৰোঁতা—ইয়াত যিসকল নৰ তোমাৰ অৰ্চনা কৰে, তেওঁলোক স্বভাৱতেই নিৰ্মল হ’ব।

Verse 8

मनोरथतृतीयायां यस्ते भक्तिं विधास्यति । तन्मनोरथसंसिद्धिर्भवित्री मदनुग्रहात्

মনোৰথ-তৃতীয়াত যি কোনোবাই তোমাৰ প্ৰতি ভক্তি স্থাপন কৰিব, তাৰ মনোৰথ মোৰ অনুগ্ৰহে নিশ্চিতভাৱে সিদ্ধ হ’ব।

Verse 9

नारी वा पुरुषो वाथ त्वद्व्रताचरणात्प्रिये । मनोरथानिह प्राप्य ज्ञानमंते च लप्स्यते

হে প্ৰিয়ে, নাৰী হওক বা পুৰুষ—তোমাৰ ব্ৰত আচৰণ কৰিলে এই জগতত মনোৰথ লাভ কৰে আৰু অন্তত জ্ঞানো প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 10

देव्युवाच । मनोरथतृतीयायां व्रतं कीदृक्कथा कथम् । किं फलं कैः कृतं नाथ कथयैतत्कृपां कुरु

দেৱীয়ে ক’লে: মনোৰথ-তৃতীয়াত ব্ৰতটো কেনেকুৱা, তাৰ কথা আৰু বিধি কেনেকৈ? তাৰ ফল কি, আৰু কোনে পালন কৰিছে? হে নাথ, কৃপা কৰি এই কথা কোৱা।

Verse 11

ईश्वर उवाच । शृणु देवि यथा पृष्टं भवत्या भवतारिणि । मनोरथव्रतं चैतद्गुह्याद्गुह्यतरं परम्

ঈশ্বৰে ক’লে: হে দেৱি, তুমি যেনেকৈ সুধিছা তেনেকৈ শুনা—হে ভব-তাৰিণি। এই মনোৰথ-ব্ৰত পৰম, গুহ্যতকৈও অধিক গুহ্য।

Verse 12

पुलोमतनया पूर्वं तताप परमं तपः । किंचिन्मनोरथं प्राप्तुं न चाप तपसः फलम्

পূৰ্বে পুলোমাৰ কন্যাই এটা মনোৰথ লাভ কৰিবলৈ পৰম তপস্যা কৰিছিল; তথাপি সেই তপস্যাৰ ফল তেওঁ নাপালে।

Verse 13

अपूपुजत्ततो मां सा भक्त्या परमया मुदा । गीतेन सरहस्येन कलकंठीकलेन हि

তাৰ পাছত তেওঁ পৰম ভক্তি আৰু আনন্দেৰে মোক পূজিলে—ৰহস্যাৰ্থে ভৰা গীতেৰে, কোকিল-সদৃশ মধুৰ সুৰত।

Verse 14

तद्गानेनातिसंतुष्टो मृदुना मधुरेण च । सुतालेन सुरंगेण धातुमात्राकलावता

সেই গানে মই অতিশয় সন্তুষ্ট হ’লোঁ—মৃদু আৰু মধুৰ, সঠিক তালে, সুন্দৰ অলংকাৰযুক্ত, মাত্ৰা-মাত্ৰাৰ কলাৰে সমৃদ্ধ।

Verse 15

प्रोवाच तां वरं ब्रूहि प्रसन्नोस्मि पुलोमजे । अनेन च सुगीतेन त्वनया लिंगपूजया

তেতিয়া তেওঁ ক’লে—“বৰ বাছি কোৱা, হে পুলোমাৰ কন্যা; এই সুগীতে আৰু তোমাৰ এই লিঙ্গ-পূজাত মই প্ৰসন্ন।”

Verse 16

पुलोमजोवाच । यदि प्रसन्नो देवेश तदा यो मे मनोरथः । तं पूरय महादेव महादेवी महाप्रिय

পুলোমাৰ কন্যাই ক’লে: “যদি আপুনি প্ৰসন্ন, হে দেৱেশ, তেন্তে মোৰ যি মনোৰথ, সেয়া পূৰণ কৰক, হে মহাদেৱ, হে মহাদেৱীৰ অতি প্ৰিয়।”

Verse 17

सर्वदेवेषु यो मान्यः सर्वदेवेषु सुंदरः । यायजूकेषु सर्वेषु यः श्रेष्ठः सोस्तु मे पतिः

যি সকলো দেৱতাৰ মাজত মান্য, সকলো দেৱতাৰ মাজত সুন্দৰ, আৰু সকলো পূজ্যজনৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ—সেই পৰমজনেই মোৰ পতি হওক।

Verse 18

यथाभिलषितं रूपं यथाभिलषितं सुखम् । यथाभिलषितं चायुः प्रसन्नो देहि मे भव

হে প্ৰসন্ন দেৱ! মোৰ ইচ্ছিত ৰূপ, মোৰ ইচ্ছিত সুখ, আৰু মোৰ ইচ্ছিত আয়ু কৃপা কৰি মোক দান কৰা।

Verse 19

यदायदा च पत्या मे संगः स्याद्धृत्सुखेच्छया । तदातदा च तं देहं त्यक्त्वान्यं देहमाप्नुयाम्

যেতিয়াই হৃদয়ৰ সুখ-আকাঙ্ক্ষাৰে মোৰ পতিৰ সৈতে মিলন ঘটে, তেতিয়াই তেতিয়াই মই সেই দেহ ত্যাগ কৰি আন দেহ লাভ কৰোঁ, যাতে মিলন সদায় নৱীন থাকে।

Verse 20

सदा च लिंगपूजायां मम भक्तिरनुत्तमा । भव भूयाद्भवहर जरामरणहारिणी

আৰু লিঙ্গপূজাত মোৰ ভক্তি সদায় অনুত্তম হওক। হে ভৱ, হে ভৱহৰ! ই ভক্তি বৃদ্ধি পাওক—যি জৰা-মৰণ নাশ কৰে।

Verse 21

भर्तुर्व्ययेपि वैधव्यं क्षणमात्रमपीह न । मम भावि महादेव पातिव्रत्यं च यातु मा

যদিও মোৰ ভৰ্তাৰ ব্যয় (বিয়োগ) ঘটে, তথাপি ইয়াত মোৰ ওপৰত ক্ষণমাত্ৰও বৈধব্য নপৰক। হে মহাদেৱ! ভবিষ্যতে মোৰ পাতিব্ৰত্য কেতিয়াও মোক ত্যাগ নকৰক।

Verse 23

ईश्वर उवाच । पुलोमकन्ये यश्चैष त्वयाकारि मनोरथः । लप्स्यसे व्रतचर्यातस्तत्कुरुष्व जितेंद्रिये

ঈশ্বৰে ক’লে: হে পুলোমাৰ কন্যা, তোমাৰ যি মনোকামনা আছে, সেয়া ব্ৰত পালনৰ দ্বাৰা পূৰণ হ’ব। গতিকে হে জিতেন্দ্ৰিয়, তুমি সেই ব্ৰত পালন কৰা।

Verse 24

मनोरथतृतीयायाश्चरणेन भविष्यति । तत्प्राप्तये व्रतं वक्ष्ये तद्विधेहि यथोदितम्

মনোৰথ-তৃতীয়া ব্ৰত পালনৰ দ্বাৰা ই সফল হ’ব। সেয়া লাভ কৰিবলৈ মই ব্ৰতৰ বিষয়ে কওঁ, নিৰ্দেশনা অনুসৰি পালন কৰা।

Verse 25

तेन व्रतेन चीर्णेन महासौभाग्यदेन तु । अवश्यं भविता बाले तव चैवं मनोरथः

সেই ব্ৰত পালন কৰিলে—যিটোৱে মহা সৌভাগ্য প্ৰদান কৰে—হে কন্যা, তোমাৰ মনোকামনা নিশ্চিতভাৱে পূৰণ হ’ব।

Verse 26

स्कंद उवाच । इमं मनोरथं तस्याः पौलोम्याः पुरसूदनः । समाकर्ण्य क्षणं स्मित्वा प्राहेशो विस्मयान्वितः

স্কন্দই ক’লে: পৌলোমীৰ এই মনোকামনা শুনি, ত্ৰিপুৰাৰীয়ে (শিৱ) ক্ষন্তেক সময় মিচিকিয়া হাঁহি মাৰিলে আৰু বিস্ময়ৰে ক’লে।

Verse 27

कदा च तद्विधातव्यमिति कर्तव्यता च का । इत्याकर्ण्य शिवो वाक्यं तां तु प्रणिजगाद ह

‘এই ব্ৰত কেতিয়া কৰিব লাগিব আৰু কি কৰিব লাগিব?’—তাইৰ কথা শুনি শিৱই তেতিয়া তাইক ক’লে।

Verse 28

ईश्वर उवाच । मनोरथतृतीयायां व्रतं पौलोमि तच्छुभम् । पूज्या विश्वभुजा गौरी भुजविंशतिशालिनी

ঈশ্বৰে ক’লে: “হে পৌলোমী, মনোৰথ-তৃতীয়াত এই শুভ ব্ৰত পালন কৰিব লাগে। সেইদিনা বিশ বাহুযুক্তা দেৱী গৌৰী বা বিশ্বভূজাক পূজা কৰা উচিত।”

Verse 29

वरदोऽभयहस्तश्च साक्षसूत्रः समोदकः । देव्याः पुरस्ताद्व्रतिना पूज्य आशाविनायकः

ব্ৰত পালনকাৰীয়ে দেৱীৰ সন্মুখত আশা-বিনায়কক পূজা কৰিব লাগে, যিয়ে বৰদান আৰু অভয় মুদ্ৰা ধাৰণ কৰি আছে, হাতত জপমালা আৰু মোদক লৈ আছে।

Verse 30

चैत्रशुक्ल तृतीयायां कृत्वा वै दंतधावनम् । सायंतनीं च निर्वर्त्य नातितृप्त्या भुजिक्रियाम्

চত মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ তৃতীয়াত, দাঁত ঘঁহা আৰু সন্ধিয়াৰ ক্ৰিয়াকৰ্ম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত, অত্যধিক ভোজন নকৰাকৈ আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব লাগে।

Verse 31

नियमं चेति गृह्णीयाज्जितक्रोधो जितेंद्रियः । संत्यक्तास्पृश्य संस्पर्शः शुचिस्तद्गतमानसः

ক্ৰোধক জয় কৰি আৰু ইন্দ্ৰিয়ক বশ কৰি, অস্পৃশ্য বস্তুৰ স্পৰ্শ ত্যাগ কৰি, পৱিত্ৰ হৈ আৰু দেৱীৰ প্ৰতি মন স্থিৰ কৰি এই নিয়ম গ্ৰহণ কৰিব লাগে।

Verse 32

प्रातर्व्रतं चरिष्यामि मातर्विश्वभुजेनघे । विधेहि तत्र सांनिध्यं मन्मनोरथसिद्धये

“হে মা বিশ্বভূজা, হে নিষ্পাপ দেৱী, পুৱা মই ব্ৰত পালন কৰিম। মোৰ মনোৰথ সিদ্ধিৰ বাবে আপুনি তাত উপস্থিত থাকিব।”

Verse 33

नियमं चेति संगृह्य स्वपेद्रात्रौ शुभं स्मरन् । प्रातरुत्थाय मेधावी विधायावश्यकं विधिम्

এইদৰে নিয়ম গ্ৰহণ কৰি, ৰাতি শুৱাৰ সময়ত শুভ দেৱতা আৰু বিধিৰ স্মৰণ কৰি শুৱাব লাগে। পুৱা উঠি মেধাৱী জনে বিধিমতে আৱশ্যক নিত্যকৰ্মসমূহ যথাক্ৰমে সম্পন্ন কৰিব।

Verse 34

शौचमाचमनं कृत्वा दंतकाष्ठं समाददेत् । अशोकवृक्षस्य शुभं सर्वशोकनिशातनम्

শৌচ আৰু আচমন সম্পন্ন কৰি দন্তকাষ্ঠ গ্ৰহণ কৰিব লাগে—অশোক গছৰ পৰা লোৱা, যি শুভ আৰু সকলো শোক নাশক।

Verse 35

नित्यंतनं च निष्पाद्य विधिं विधिविदांवरः । स्नात्वा शुद्धांबरः सायं गौरीपूजां समाचरेत्

বিধি-বিদ্যাৰ জ্ঞানীসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ জনে বিধিমতে নিত্যকৰ্ম সম্পন্ন কৰি স্নান কৰি শুদ্ধ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিব, আৰু সন্ধ্যাবেলাত গৌৰীপূজা আচৰণ কৰিব।

Verse 36

आदौ विनायकं पूज्य घृतपूरान्निवेद्य च । ततोर्चयेद्विश्वभुजामशोककुसुमैः शुभैः

প্ৰথমে বিনায়কক পূজা কৰি ঘৃতপূৰ (ঘিঁউভৰা মিঠাই) নৈবেদ্য দিব। তাৰপিছত শুভ অশোক ফুলেৰে বিশ্বভুজা (গৌৰী)ক অৰ্চনা কৰিব।

Verse 37

अशोकवर्तिनैवेद्यैर्धूपैश्चागुरुसंभवैः । कुंकुमेनानुलिप्यादावेकभक्तं ततश्चरेत्

অশোকৰ অংশেৰে প্ৰস্তুত নৈবেদ্য আৰু আগৰু-সম্ভৱ ধূপেৰে, আৰু আদিতে কুংকুমেৰে অনুলেপন কৰি, তাৰপিছত একভক্ত আচৰণ কৰিব—এবাৰেই আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব।

Verse 38

अशोकवर्तिसहितैर्घृतपूरैर्मनोहरैः । एवं चैत्रतृतीयायां व्यतीतायां पुलोमजे

হে পুলোমাৰ কন্যা, চৈত্ৰ মাহৰ তৃতীয়া তিথি অতিবাহিত হ’লে, অশোকৰ বত্তি/সূতা-সহ মনোহৰ ঘৃতপূৰ (ঘিঁউভৰা পিঠা) আনন্দচিত্তে ব্ৰতাচৰণৰ অঙ্গৰূপে নিবেদন কৰিব লাগে।

Verse 39

राधादिफाल्गुनांतासु तृतीयासु व्रतं चरेत् । क्रमेण दंतकाष्ठानि कथयामि तवानघे

ৰাধা-তৃতীয়াৰ পৰা ফাল্গুন মাহৰ অন্তিম তৃতীয়াসমূহলৈকে, প্ৰতিটো তৃতীয়া তিথিত এই ব্ৰত পালন কৰিব লাগে। হে অনঘে, মই ক্ৰমে দন্তকাষ্ঠ (দাঁত পৰিষ্কাৰৰ ডাল) সম্বন্ধে তোমাক ক’ম।

Verse 40

अनुलेपनवस्तूनि कुसुमानि तथैव च । नैवेद्यानि गजास्यस्य देव्याश्चापि शुभव्रते

হে শুভব্ৰতধাৰিণী, অনুলেপনৰ দ্ৰব্যসমূহ আৰু কুসুমো প্ৰস্তুত কৰা; লগতে গজাস্য (গণেশ) আৰু দেৱীৰ বাবে নৈবেদ্য (ভোগ)ো নিবেদন কৰা।

Verse 41

अन्नानि चैकभक्तस्य शृणुतानि फलाप्तये । जंब्वपामार्ग खदिर जाती चूतकदंबकम्

একভক্ত (দিনে এবাৰ আহাৰ গ্ৰহণকাৰী)ৰ বাবে অন্ন-নিয়মসমূহ শুনা, পুণ্যফল লাভৰ নিমিত্তে। দন্তকাষ্ঠৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট বৃক্ষসমূহ: জম্বু, অপামাৰ্গ, খদিৰ, জাতী, চূত আৰু কদম্ব।

Verse 42

प्लक्षोदुंबरखर्जूरी बीजपूरी सदाडिमी । दंतकाष्ठ द्रुमा एते व्रतिनः समुदाहृताः

প্লক্ষ, উদুম্বৰ, খৰ্জূৰী (খেজুৰ), বীজপূৰী (চিট্ৰন) আৰু দাডিমী (ডালিম)—এই বৃক্ষসমূহ ব্ৰতধাৰীৰ বাবে দন্তকাষ্ঠৰ উৎস বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 43

सिंदूरागुरु कस्तूरी चंदनं रक्तचंदनम् । गोरोचना देवदारु पद्माक्षं च निशाद्वयम्

সিন্দূৰ, আগৰু, কস্তূৰী, চন্দন আৰু ৰক্তচন্দন; গোৰোচনা, দেবদাৰু, পদ্মাক্ষ আৰু নিশাৰ দুয়ো প্ৰকাৰ—এইবোৰেই লেপনৰ বাবে প্ৰশস্ত দ্ৰব্য।

Verse 44

प्रीत्यानुलेपनं बाले यक्षकर्दमसंभवम् । सर्वेषामप्यलाभे च प्रशस्तो यक्षकर्दमः

হে প্ৰিয় বালক, ভক্তিভাৱে ‘যক্ষ-কর্দম’ নামৰ মনোহৰ লেপন প্ৰয়োগ কৰিব লাগে। আন দ্ৰব্য নাপালে, কেৱল যক্ষ-কর্দমেই সম্পূৰ্ণ উপযুক্ত বুলি প্ৰশংসিত।

Verse 45

कस्तूरिकाया द्वौ भागौ द्वौ भागौ कुंकुमस्य च । चंदनस्य त्रयो भागाः शशिनस्त्वेक एव हि

কস্তূৰীৰ দুটা ভাগ আৰু কুঙ্কুমৰো দুটা ভাগ; চন্দনৰ তিনিটা ভাগ, আৰু ‘শশিন’ৰ কেৱল এটা ভাগ—এইয়েই লেপ প্ৰস্তুতৰ অনুপাত।

Verse 46

यक्षकर्दम इत्येष समस्तसुरवल्लभः । अनुलिप्याथ कुसुमैरर्चयेद्वच्मि तान्यपि

এই ‘যক্ষ-কর্দম’ নামৰ লেপ সকলো দেৱতাৰ অতি প্ৰিয়। দেৱতাক লেপন কৰি তাৰ পাছত ফুলেৰে অৰ্চনা কৰিব লাগে; সেই ফুলবোৰো মই ক’ম।

Verse 47

पाटला मल्लिका पद्म केतकी करवीरकः । उत्पलै राजचंपैश्च नंद्यावर्तैश्च जातिभिः

পাটলা, মল্লিকা, পদ্ম, কেতকী আৰু কৰবীৰ; উৎপল, ৰাজচম্পা, নন্দীয়াবর্ত আৰু জাতী—এই ফুলবোৰেৰে (দেৱতাক) পূজা কৰিব লাগে।

Verse 48

कुमारीभिः कर्णिकारैरलाभेतच्छदैः सह । सुगंधिभिः प्रसूनोघैः सर्वालाभेपि पूजयेत्

কুমাৰীসকলৰ অৰ্পণ, কৰ্ণিকাৰ ফুল আৰু অলাভেত পাতৰ সৈতে, সুগন্ধি পুষ্পৰ ৰাশিৰে—আন সকলো বস্তু অপ্রাপ্য হলেও—এইদৰে পূজা কৰা উচিত।

Verse 49

करंभो दधिभक्तं च सचूतरसमंडकाः । फेणिका वटकाश्चैव पायसं च सशर्करम्

কৰম্ভ আৰু দধিভক্ত (দই-মিশ্ৰিত ভাত), আমৰস (বা আম-সাৰ) দিয়া মণ্ডক পিঠা, ফেণিকা মিঠাই আৰু বটকা ভাজা, লগতে শর্কৰাসহ পায়স—এই সকলো নিবেদন কৰিব।

Verse 50

समुद्गं सघृतं भक्तं कार्त्तिके विनिवेदयेत् । इंडेरिकाश्च लड्डूका माघे लंपसिका शुभा

কাৰ্ত্তিক মাহত সমুদ্গ আৰু ঘিউ-মিশ্ৰিত ভাত নিবেদন কৰিব। মাঘত ইণ্ডেৰিকা মিঠাই আৰু লাড্ডুকা, লগতে শুভ লম্পসিকাো অৰ্পণ কৰিব।

Verse 51

मुष्टिकाः शर्करागर्भाः सर्पिषा परिसाधिताः । निवेद्याः फाल्गुने देव्यै सार्धं विघ्नजिता मुदा

ফাল্গুনত শর্কৰাভৰা, সৰ্পিষা (ঘিউ) ভালদৰে প্ৰস্তুত কৰা মুষ্টিকা মিঠাই—বিঘ্নজিতা সহ—আনন্দেৰে দেৱীক নিবেদন কৰিব লাগে।

Verse 52

निवेदयेद्यदन्नं हि एकभक्तपि तत्स्मृतम् । अन्यन्निवेद्य संमूढो भुंजानोऽन्यत्पतेदधः

যি আহাৰ কোনোবাই নিবেদন কৰে, সেইটোৱেই তাৰ ‘একভক্ত’ (এবাৰ আহাৰ) বুলি স্মৃত। কিন্তু মোহগ্ৰস্ত হৈ এক বস্তু নিবেদন কৰি আন বস্তু খালে, সি আধ্যাত্মিকভাৱে অধোগতি পায়।

Verse 53

प्रतिमासं तृतीयायामेवमाराध्य वत्सरम् । व्रतसंपूर्तये कुर्यात्स्थंडिलेऽग्निसमर्चनम्

প্ৰতি মাহৰ তৃতীয়া তিথিত এইদৰে পূজা কৰি, এবছৰৰ পাছত ব্ৰত সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ বেদীত অগ্নিপূজা কৰিব লাগে।

Verse 54

जातवेदसमंत्रेण तिलाज्यद्रविणेन च । शतमष्टाधिकं होमं कारयेद्विधिना व्रती

ব্ৰতধাৰীয়ে জাতবেদ মন্ত্ৰেৰে তিল, ঘিউ আৰু দ্ৰব্যৰ দ্বাৰা বিধি অনুসৰি এশ আঠবাৰ হোম যজ্ঞ কৰিব লাগে।

Verse 55

सदैव नक्ते पूजोक्ता सदा नक्ते तु भोजनम् । नक्त एव हि होमोऽयं नक्त एव क्षमापनम्

পূজা কেৱল ৰাতিহে কৰিবলৈ কোৱা হৈছে; আৰু ভোজনো সদায় ৰাতিহে গ্ৰহণ কৰিব লাগে। এই হোম ৰাতিহে কৰা উচিত আৰু ক্ষমা প্ৰাৰ্থনাও ৰাতিহে কৰিব লাগে।

Verse 56

गृहाण पूजां मे भक्त्या मातर्विघ्नजिता सह । नमोस्तु ते विश्वभुजे पूरयाशु मनोरथम्

হে মাতৃ, বিঘ্নজিতাৰ সৈতে মোৰ ভক্তিৰে আগবঢ়োৱা পূজা গ্ৰহণ কৰক। হে বিশ্বভূজা, আপোনাক প্ৰণাম জনাইছো; মোৰ মনোকামনা শীঘ্ৰে পূৰণ কৰক।

Verse 57

नमो विघ्नकृते तुभ्यं नम आशाविनायक । त्वं विश्वभुजया सार्धं मम देहि मनोरथम्

বিঘ্ন সৃষ্টি কৰিব পৰা আপোনাক প্ৰণাম জনাওঁ; আশাৰ অধিপতি হে আশা-বিনায়ক, আপোনাক প্ৰণাম। আপুনি বিশ্বভূজাৰ সৈতে মিলি মোৰ বাঞ্ছিত লক্ষ্য পূৰণ কৰক।

Verse 58

एतौ मंत्रौ समुच्चार्य पूज्या गौरीविनायकौ । व्रतक्षमापने देयः पर्यंकस्तूलिकान्वितः

এই দুটা মন্ত্ৰ একেলগে উচ্চাৰণ কৰি গৌৰী আৰু বিনায়কক পূজা কৰিব লাগে। ব্ৰত-ক্ষমাপনা তথা সমাপ্তিৰ বাবে গাদীযুক্ত শয্যা (পৰ্য্যংক) দান কৰা উচিত।

Verse 59

उपधान्या समायुक्तो दीपीदपर्णसंयुतः । आचार्यं च सपत्नीकं पर्यंक उपवेश्य च

সেই শয্যাখন উপধান (তাকিয়া) সহ সজাব লাগে, আৰু দীপ আৰু পবিত্ৰ পাতা সহিত ৰাখিব লাগে। তাৰ পাছত আচার্যক পত্নীসহ শয্যাত বহুৱাব লাগে।

Verse 60

व्रती समर्चयेद्वस्त्रैः करकर्णविभूषणैः । सुगंधचंदनैर्माल्यैर्दक्षिणाभिर्मुदान्वितः

ব্ৰতধাৰী আনন্দচিত্তে বস্ত্ৰ, হাত আৰু কাণৰ অলংকাৰ, সুগন্ধি চন্দন, মালা আৰু দক্ষিণা (ধন-দান) দি তেওঁলোকক সমৰ্চনা কৰিব লাগে।

Verse 61

दद्यात्पयस्विनीं गां च व्रतस्यपरिपूर्तये । तथोपभोगवस्तूनिच्छत्रोपानत्कमंडलुम्

ব্ৰত সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ দুধ দিয়া গাইও দান কৰিব লাগে। লগতে দৈনন্দিন ব্যৱহাৰৰ বস্তু—ছাতি, জোতা আৰু কমণ্ডলু (জলপাত্ৰ)—দিব লাগে।

Verse 62

मनोरथतृतीयाया व्रतमेतन्मया कृतम् । न्यूनातिरिक्तं संपूर्णमेतदस्तु भवद्गिरा

“মনোৰথ-তৃতীয়াৰ এই ব্ৰত মই সম্পন্ন কৰিলোঁ। আপোনাৰ বাক্যদ্বাৰা ই সম্পূৰ্ণ হওক—ন ঘাটতি, ন অধিকতা।”

Verse 63

इत्याचार्यं समापृच्छ्य तथेत्युक्तश्च तेन वै । आसीमांतमनुव्रज्य दत्त्वान्येभ्योपि शक्तितः

এইদৰে আচাৰ্যক প্ৰণাম কৰি বিদায় লওক; তেখেতৰ পৰা ‘তথাস্তु’ শুনি স্থানৰ সীমালৈকে সঙ্গ দিওক, আৰু নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে আনসকলকো দান কৰক।

Verse 64

नक्तं समाचरेत्पोष्यैः सार्धं सुप्रीतमानसः । प्रातश्चतुर्थ्यां संभोज्य चतुरश्च कुमारकान्

ৰাতি প্ৰসন্নচিত্তে নিজৰ আশ্ৰিতসকলৰ সৈতে একেলগে এই আচাৰ পালন কৰিব। তাৰ পাছত চতুৰ্থী তিথিৰ পুৱাতে চাৰি জন কুমাৰক ভোজন কৰাব।

Verse 65

अभ्यर्च्य गंधमाल्याद्यैर्द्वादशापि कुमारिकाः । एवं संपूर्णतां याति व्रतमेतत्सुनिर्मलम्

গন্ধ, মালা আদি দ্ৰব্যেৰে বাৰোজন কুমাৰীক যথাবিধি পূজা-সন্মান কৰিলে, এই অতি নিৰ্মল ব্ৰত এইদৰে সম্পূৰ্ণতা লাভ কৰে।

Verse 66

कार्यं मनोरथावाप्त्यै सर्वैरेतद्व्रतं शुभम् । पत्नीं मनोरमां कुल्यां मनोवृत्त्यनुसारिणीम्

মনোৰথ সিদ্ধিৰ বাবে এই শুভ ব্ৰত সকলোৱে পালন কৰা উচিত। ইয়াৰ ফলত মনোমোহা, সু-কুলজাত পত্নী লাভ হয়, যি মনৰ ভাব-ইচ্ছা অনুসাৰে চলা।

Verse 67

तारिणीं दुःखसंसारसागरस्य पतिव्रताम् । कुर्वन्नेतद्व्रतं वर्षं कुमारः प्राप्नुयात्स्फुटम्

দুঃখময় সংসাৰ-সাগৰ পাৰ কৰোৱা নাওসদৃশী, পতিব্ৰতা ধৰ্মে স্থিৰ পত্নী—এই ব্ৰত এক বছৰ পালন কৰিলে অবিবাহিত পুৰুষে নিশ্চিতভাৱে লাভ কৰে।

Verse 68

कुमारी पतिमाप्नोति स्वाढ्यं सर्वगुणाधिकम् । सुवासिनी लभेत्पुत्रान्पत्युः सौख्यमखंडितम्

অবিবাহিতা কুমাৰীয়ে ধন-সম্পদে সমৃদ্ধ আৰু সকলো গুণে বিভূষিত পতি লাভ কৰে। সুৱাসিনী নাৰীয়ে পুত্ৰসন্তান পায়, আৰু পতিৰ সুখ অখণ্ড থাকে।

Verse 69

दुर्भगा सुभगास्याच्च धनाढ्या स्याद्दरिद्रिणी । विधवापि न वैधव्यं पुनराप्नोति कुत्रचित्

দুৰ্ভাগিনীও সুভাগিনী হয়, আৰু দৰিদ্ৰিণী ধনৱতী হয়। বিধৱাও ক’তো পুনৰ বিধৱাত্ব লাভ নকৰে।

Verse 70

गुर्विणी च शुभं पुत्रं लभते सुचिरायुषम् । ब्राह्मणो लभते विद्यां सर्वसौभाग्यदायिनीम्

গৰ্ভিণীয়ে শুভ লক্ষণযুক্ত দীৰ্ঘায়ু পুত্ৰ লাভ কৰে। ব্ৰাহ্মণে সেই বিদ্যা লাভ কৰে, যি সকলো প্ৰকাৰৰ সৌভাগ্য দান কৰে।

Verse 72

धर्मार्थी धर्ममाप्नोति धनार्थी धनमाप्नुयात् । कामी कामानवाप्नोति मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात्

ধৰ্ম কামনাকাৰী ধৰ্ম লাভ কৰে; ধন কামনাকাৰী ধন পায়। কামনাকাৰী নিজৰ কাম্য ভোগ লাভ কৰে, আৰু মোক্ষ কামনাকাৰী মোক্ষ লাভ কৰে।

Verse 73

यो यो मनोरथो यस्य स तं तं विंदते ध्रुवम् । मनोरथतृतीयाया व्रतस्य चरणाद्व्रती

যাৰ যি যি মনোৰথ, সি সি নিশ্চয় লাভ কৰে—মনোৰথ-তৃতীয়া ব্ৰতৰ আচৰণ কৰিলে ব্ৰতীয়ে।

Verse 74

स्कंद उवाच । इत्थं निशम्य शिवतः शिवा संतुष्टमानसा । पुनः पप्रच्छ विश्वेशं प्रबद्धकरसंपुटा

স্কন্দে ক’লে: এইদৰে শিৱৰ মুখে শুনি, শিৱা (পাৰ্বতী) মনত সন্তুষ্ট হ’ল; পুনৰ ভক্তিভাৱে কৰযোৰ কৰি বিশ্বেশ্বৰক সুধিলে।

Verse 75

अन्यत्र ये व्रतं चैतत्करिष्यंति सदाशिव । ते कथं पूजयिष्यंति मां च आशाविनायकम्

হে সদাশিৱ! যিসকলে এই ব্ৰত অন্য ঠাইত পালন কৰিব, তেওঁলোকে মোক আৰু আশাবিনায়কক কেনেকৈ পূজা কৰিব?

Verse 76

शिव उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि सर्वसंदेहभेदिनि । वाराणस्यां समर्च्या त्वं विश्वे प्रत्यक्षरूपिणी

শিৱে ক’লে: হে দেবি, তুমি ভালেই সুধিলা, সকলো সন্দেহ ভাঙোতা। বাৰাণসীত তোমাক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে—হে বিশ্বত প্ৰত্যক্ষৰূপে প্ৰকাশিতা।

Verse 77

आशा विघ्नजिता सार्धं सर्वाशापूर्तिकारिणा । हारिणानंतविघ्नानां मम क्षेत्र शुभार्थिना

মোৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত আশা, বিঘ্নজিতৰ সৈতে—যি সকলো আশা পূৰ্ণ কৰে—শুভ মঙ্গল কামনাকাৰীজনৰ অনন্ত বিঘ্ন দূৰ কৰে।

Verse 78

क्षिप्रमागमयित्वा च नत्वा दूरंगतानपि । कृतकृत्यान्विधायाथ चिंतितैः समनोरथैः

আৰু তেওঁ শীঘ্ৰে (তেওঁলোকক) ওচৰলৈ আনে, দূৰত থকা সকলোকো নমস্কাৰ কৰে; তাৰপিছত তেওঁলোকক কৃতকৃত্য কৰি তোলে—চিন্তিত মনোৰথসমূহ পূৰ্ণ কৰি।

Verse 79

अन्यत्र व्रतिभिर्विश्वे कांचनीप्रतिमा तव । पंचकृष्णलकादूर्ध्वं कार्या विघ्नहृतोपि च

হে বিশ্বেশ্বৰ (জগতৰ নাথ), আন ঠাইৰ ব্ৰতধাৰীৰ বাবে তোমাৰ সোণৰ প্ৰতিমা নিৰ্মাণ কৰা উচিত—পাঁচ কৃ্ষ্ণলকাতকৈ অধিক মূল্যৰ—আৰু যদি বিঘ্ন উপস্থিত হয়, তেন্তে সেয়া নাশ কৰি বিধি সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগে।

Verse 80

आचार्याय व्रती दद्याद् व्रतांते प्रतिमा द्वयम् । सकृत्कृते व्रती चास्मिन्कृतकृत्यो व्रती भवेत्

ব্ৰতৰ অন্তত ব্ৰতধাৰীয়ে আচার্যক দুটা প্ৰতিমা দান কৰিব। এই বিধি একবাৰ সম্পন্ন কৰিলেই ব্ৰতধাৰী কৃতকৃত্য হয়—ব্ৰতত সত্যই সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 81

ततः पुलोमजा देवि श्रुत्वैतद्व्रतमुत्तमम् । कृत्वा मनोरथं प्राप यथाभिवांछितं हृदि

তাৰ পাছত, হে দেবী, পুলোমজা এই উত্তম ব্ৰতৰ কথা শুনি, ব্ৰতটি পালন কৰি মনৰ কামনা লাভ কৰিলে—হৃদয়ত যিদৰে ইচ্ছা কৰিছিল ঠিক তেনেদৰেই।

Verse 82

अरुंधत्या वसिष्ठोपि लब्धोऽत्रिऽनसूयया । सुनीत्योत्तानपादाच्च ध्रुवः प्राप्तोंऽगजोत्तमः

অৰুন্ধতীৰ দ্বাৰা বসিষ্ঠো লাভ হৈছিল; অনসূয়াৰ দ্বাৰা অত্রিও লাভ হৈছিল। আৰু সুনীতী আৰু উত্তানপাদৰ দ্বাৰা ধ্ৰুৱ—উত্তম পুত্ৰ—প্ৰাপ্ত হৈছিল।

Verse 83

सुनीतेदुर्भर्गत्वं च पुनरस्माद्व्रताद्गतम् । चतुर्भुजः पतिः प्राप्तः क्षीरनीरधिजन्मना

আৰু সুনীতীৰ দুর্ভাগ্যও এই ব্ৰতৰ দ্বাৰা পুনৰ দূৰ হ’ল। ক্ষীৰসাগৰত জন্ম লোৱা চতুৰ্ভুজ পতি লাভ হৈছিল।

Verse 84

किं बहूक्तेन सुश्रोणि कृतंयेन व्रतं त्विदम् । व्रतानि तेन सर्वाणि कृतानि व्रतिना ध्रुवम्

হে সুশ্ৰোণী (সুন্দৰ নিতম্বিনী), অধিক ক’বলৈ কি প্ৰয়োজন? যিজনে এই ব্ৰত পালন কৰিছে, সি নিশ্চয়েই সকলো ব্ৰত পালন কৰা বুলি গণ্য হয়।

Verse 85

श्रुत्वा धीमान्कथां पुण्यां पुनस्तद्गतमानसः । शुभबुद्धिमवाप्नोति पापैरपि विमुच्यते

এই পুণ্য কাহিনী শুনি, জ্ঞানীজনৰ মন পুনৰ তাত লীন হয়; সি শুভ বুদ্ধি লাভ কৰে আৰু পাপৰ পৰাো মুক্ত হয়।