Adhyaya 17

Verse 1

अगस्त्य उवाच । रत्नेश्वरसमुत्पतिं कथयस्व षडानन । रत्नभूतं महालिंगं यत्काश्यां परिवर्ण्यते

অগস্ত্য ক’লে: হে ষড়ানন, ৰত্নেশ্বৰ কেনেকৈ উৎপন্ন হ’ল কোৱা—কাশীত যি ৰত্নময় মহালিঙ্গ প্ৰশংসিতভাৱে বৰ্ণিত।

Verse 2

कोस्य लिंगस्य महिमा केनैतच्च प्रतिष्ठितम् । एतं विस्तरतो ब्रूहि गौरीहृदयनंदन

এই লিঙ্গৰ মহিমা কি, আৰু কোনে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে? হে গৌৰী-হৃদয়-নন্দন, বিস্তাৰে কোৱা।

Verse 3

स्कंद उवाच । रत्नेश्वरस्य माहात्म्यं कथयिष्यामि ते मुने । यथा च रत्नलिंगस्य प्रादुर्भावोऽभवद्भुवि

স্কন্দ ক’লে: হে মুনি, মই তোমাক ৰত্নেশ্বৰৰ মাহাত্ম্য ক’ম, আৰু ৰত্নলিঙ্গ কেনেকৈ পৃথিৱীত প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল।

Verse 4

श्रुतं नामापि लिंगस्य यस्य जन्मत्रयार्जितम् । वृजिनं नाशयेत्तस्य प्रादुर्भावं ब्रुवे मुने

যাৰ লিঙ্গৰ নাম মাত্ৰ শুনিলেও তিন জন্মত সঞ্চিত পাপ নাশ হয়; সেয়ে, হে মুনি, মই তাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ ক’ম।

Verse 5

शैलराजेन रत्नानि यानि पुंजीकृतान्यहो । उत्तरे कालराजस्य तानि तस्य गिरेर्वृषात्

আহা! শৈলৰাজে যি ৰত্নসমূহ গোটাই ঢেৰ কৰিছিল, সেয়া কালৰাজৰ উত্তৰে, সেই পৰ্বতৰ উচ্চ ঢালত আছিল।

Verse 6

सर्वरत्नमयं लिंगं जातं तत्सुकृतात्मनः । शक्रचापसमच्छायं सर्वरत्नद्युतिप्रभम्

সেই ধৰ্মাত্মাৰ পুণ্যফলত সৰ্বৰত্নময় লিঙ্গ প্ৰকাশ পালে—ইন্দ্ৰধনুৰ দৰে ছায়াময়, আৰু সকলো মণিৰ দীপ্তিৰে জ্বলজ্বল।

Verse 7

तल्लिंगदर्शनादेव ज्ञानरत्नमवाप्यते । शैलेश्वरं समालोक्य शिवौ तत्र समागतौ

সেই লিঙ্গৰ কেৱল দর্শনতেই ‘জ্ঞান-ৰত্ন’ লাভ হয়। শৈলেশ্বৰক দৰ্শন কৰি শিৱ আৰু (পাৰ্বতী) একেলগে তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 8

यत्र रत्नमयं लिंगमाविर्भूतं स्वयं मुने । तस्य स्फुरत्प्रभाजालैस्ततमंबरमंडलम्

হে মুনি, য’ত সেই ৰতনময় লিঙ্গ স্বয়ং প্ৰকাশ পালে, তাত তাৰ ঝলমল প্ৰভাৰ জালেৰে সমগ্ৰ আকাশমণ্ডল বিস্তৃত হৈ পৰিল।

Verse 9

तत्र दृष्ट्वा शुभं लिंगं सर्वरत्नसमुद्भवम् । भवान्यदृष्टपूर्वा हि परिपप्रच्छ शंकरम्

তাত সেই শুভ লিঙ্গ—সৰ্বৰত্নসম্ভূত—দেখি, ভৱানীয়ে, আগতে কেতিয়াও নেদেখা বাবে, শংকৰক মনোযোগে সুধিলে।

Verse 10

देवदेव जगन्नाथ सर्वभक्ताभयप्रद । कुतस्त्यमेतल्लिंगं द्विसप्तपातालमूलवत्

হে দেবদেৱ, জগন্নাথ, সকলো ভক্তক অভয় দান কৰোঁতা! এই লিঙ্গ ক’ত পৰা আহিল, যেন চৌদ্দ পাতাললৈকে মূল গাঁথি আছে?

Verse 11

ज्वालाजटिलिताकाशं प्रभाभासित दिङ्मुखम् । किमाख्यं किं स्वरूपं च किं प्रभावं भवांतक

ইয়াৰ জ্বালাই যেন আকাশক জটা-জটিল কৰি তোলে, আৰু ইয়াৰ প্ৰভাই সকলো দিশাৰ মুখ উজ্জ্বল কৰে। হে ভৱান্তক, ইয়াৰ নাম কি, ইয়াৰ সত্য স্বৰূপ কি, আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱ-শক্তি কিমান?

Verse 12

यस्य संवीक्षणादेव मनोमेतीव हृष्टवत् । इहैव रमते नाथ कथयैतत्प्रसादतः

কেৱল ইয়াক দৰ্শন কৰিলেই মন যেন আনন্দ-মদে মত্ত হয় আৰু ইয়াতেই ৰমণ কৰে। হে নাথ, কৃপাৰে এই কথা মোক কওক।

Verse 13

देवदेव उवाच । शृण्वपर्णे समाख्यामि यत्त्वया पृच्छि पार्वति । स्वरूपमेतल्लिंगस्य सर्वतेजोनिधेः परम्

দেৱদেৱে ক’লে: শুনা, হে অপৰ্ণা; হে পাৰ্বতী, তুমি যি সুধিছা, মই সেই কথা ক’ম—এই লিঙ্গৰ পৰম স্বৰূপ, যি সকলো তেজৰ শ্ৰেষ্ঠ নিধান।

Verse 14

तव पित्रा हिमवता गिरिराजेन भामिनि । त्वामुद्दिश्य महारत्नसंभारोत्राप्यनायि हि

হে ভামিনী, তোমাৰ পিতা হিমৱত—গিৰিৰাজে—তোমাক উদ্দেশ্য কৰি ইয়ালৈ মহাৰত্নৰ এক বৃহৎ ভঁৰাল আনি থৈছিল।

Verse 15

अत्र तानि च रत्नानि राशीकृत्य हिमाद्रिणा । सुकृतोपार्जितान्येव ययौ स्वसदनं पुनः

হিমাদ্ৰীয়ে সেই ৰত্নসমূহ ইয়াত একেলগে কৰি ৰাশি কৰিলে, তাৰ পাছত পুনৰ নিজৰ নিবাসলৈ গ’ল—সেই মণিসকল কেৱল সঞ্চিত পুণ্যৰ ফলতহে লাভ হৈছিল।

Verse 16

तवार्थं वाममार्थं वा श्रद्धया यत्समर्प्यते । काश्यां तस्य परीपाको भवेदीदृग्विधोऽनघे

হে অনঘে! শ্ৰদ্ধাৰে যি কিবা অৰ্পণ কৰা হয়—তোমাৰ অৰ্থে হওক বা বিপৰীত উদ্দেশ্যেও—কাশীত অৰ্পিত হ’লে তাৰ ফল এইদৰে মহিমান্বিত হৈ পৰে।

Verse 17

लिंगं रत्नेश्वराख्यं वै मत्स्वरूपं हि केवलम् । अस्य प्रभावो हि महान्वाराणस्यामुमे ध्रुवम्

‘ৰত্নেশ্বৰ’ নামে খ্যাত এই লিঙ্গটি মোৰেই একান্ত স্বৰূপ। হে উমা! বাৰাণসীত ইয়াৰ প্ৰভাৱ মহৎ—ই নিশ্চয়।

Verse 18

सर्वेषामिह लिंगानां रत्नभूतमिदं परम् । अतो रत्नेश्वरं नाम परं निर्वाणरत्नदम्

ইয়াত থকা সকলো লিঙ্গৰ মাজত এইটোৱে পৰম, ৰত্নসদৃশ শ্ৰেষ্ঠ। সেয়ে ইয়াৰ নাম ‘ৰত্নেশ্বৰ’—মোক্ষৰ ৰত্ন দান কৰা পৰম দাতা।

Verse 19

अनेनैव सुवर्णेन पित्रा राशीकृतेन च । प्रासादमस्य लिंगस्य विधापय महेश्वरि

হে মহেশ্বৰী! তোমাৰ পিতাই ঢেৰ কৰি সঞ্চিত কৰা এই সোনাৰে এই লিঙ্গৰ বাবে প্ৰাসাদ-সদৃশ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰোৱা।

Verse 20

लिंगप्रासादकरणात्खंडस्फुटित संस्कृतेः । लिंगस्थापनजं पुण्यं हेलयैवेह लभ्यते

লিঙ্গৰ প্ৰাসাদ নিৰ্মাণেৰে আৰু ভাঙি-চিৰি নষ্ট হোৱা অংশ সংস্কাৰ কৰি, ইয়াত অল্প প্ৰয়াসতেই লিঙ্গ-স্থাপনৰ পৰা জন্মা পুণ্য লাভ হয়।

Verse 21

तथेति भगवत्योक्त्वा गणाः प्रासादनिर्मितौ । सोमनंदि प्रभृतयो ऽसंख्या व्यापारिता मुने

“তথৈতি” বুলি ভগৱতীৰ বাক্য মানি গণসকলে প্ৰাসাদ নিৰ্মাণত লাগিল। হে মুনি, সোমনন্দিন আদি আগবঢ়াই, অসংখ্য গণ সেই কাৰ্যত নিযুক্ত হ’ল।

Verse 22

गणैश्च कांचनमयो नानाकौतुकचित्रितः । निर्ममे याममात्रेण प्रासादो मेरुशृंगवत्

আৰু গণসকলে কাঁচনময় প্ৰাসাদ গঢ়িলে, নানাবিধ আশ্চৰ্য অলংকাৰ-চিত্ৰে সুশোভিত। কেৱল এক যামৰ ভিতৰতে সি মেৰু-শৃংগ সদৃশ সম্পূৰ্ণ হ’ল।

Verse 23

देवी प्रदृष्टवदना दृष्ट्वा प्रासादनिर्मितिम् । गणेभ्यो व्यतरद्भूरि समानं पारितोषिकम्

দেৱীৰ মুখ আনন্দে উজ্জ্বল হ’ল; প্ৰাসাদ সম্পূৰ্ণ হোৱা দেখি তেওঁ গণসকলক প্ৰচুৰ আৰু সমান পাৰিতোষিক দান কৰিলে।

Verse 24

पुनश्च देवी पप्रच्छ प्रणिपातपुरःसरम् । महिमानं महादेवं लिंगस्यास्य महामुने

তাৰ পিছত দেৱীয়ে প্ৰথমে প্ৰণিপাত কৰি, হে মহামুনি, মহাদেৱক এই লিঙ্গৰ মহিমা বিষয়ে পুনৰ সুধিলে।

Verse 25

देवदेव उवाच । लिंगं त्वनादिसंसिद्धमेतद्देवि शुभप्रदम् । आविर्भूतमिदानीं च त्वत्पितुः पुण्यगौरवात्

দেৱদেৱ ক’লে: হে দেৱি, এই লিঙ্গ অনাদি আৰু চিৰসিদ্ধ, ই শুভফল প্ৰদানকাৰী। তথাপি এতিয়া তোমাৰ পিতৃৰ পুণ্য-গৌৰৱৰ মহিমাত ই প্ৰকাশিত হ’ল।

Verse 26

गुह्यानां परमं गुह्यं क्षेत्रेऽस्मिश्चिंतितप्रदम् । कलौ कलुषबुद्धीनां गोपनीयं प्रयत्नतः

এই কাশীক্ষেত্ৰত ই গোপনীয়তাৰো পৰম গোপন, চিন্তিত ফল দানকাৰী। সেয়ে কলিযুগত কলুষিত বুদ্ধিৰ লোকসকলৰ মাজত ইয়াক যত্নেৰে গোপন কৰি ৰাখিবা।

Verse 27

यथा रत्नं गृहे गुप्तं न कैश्चिज्ज्ञायते परैः । अविमुक्ते तथा लिंगं रत्नभूतं गृहे मम

যেনেকৈ ঘৰৰ ভিতৰত গোপনে থোৱা ৰত্ন আন লোকে নাজানে, তেনেকৈ অৱিমুক্তত মোৰ নিজ ধামৰ ভিতৰত ৰত্নসদৃশ লিঙ্গ গোপনে আছে।

Verse 28

यानि ब्रह्मांडमध्येत्र संति लिंगानि पार्वति । तैरर्चितानि सर्वाणि रत्नेशो यैः समर्चितः

হে পাৰ্বতী, ব্ৰহ্মাণ্ডৰ বিস্তাৰত যিমান লিঙ্গ আছে, ৰত্নেশক ইয়াত পূজা কৰা জনে সিহঁত সকলোকে পূজা কৰা হয়; কিয়নো ৰত্নেশ তেওঁলোকৰ দ্বাৰাই সম্যক্ আৰাধিত হয়।

Verse 29

प्रमादेनापि यैर्गौरि लिंगं रत्नेशमर्चितम् । ते भवंत्येव नियतं सप्तद्वीपेश्वरा नृपाः

হে গৌৰী, যিসকলে অসাৱধানতাতো ৰত্নেশ লিঙ্গৰ অৰ্চনা কৰে, তেওঁলোক নিশ্চয়েই সপ্তদ্বীপৰ অধীশ্বৰ নৃপতি হয়।

Verse 30

त्रैलोक्ये यानि वस्तूनि रत्नभूतानि तानि तु । रत्नेश्वरं समभ्यर्च्य सकृत्प्राप्नोति मानवः

ত্ৰিলোকত যিমান ৰত্নসদৃশ বস্তু আছে, মানুহে ৰত্নেশ্বৰক এবাৰ মাত্ৰ পূজা কৰিলেই সিহঁত সকলো লাভ কৰে।

Verse 31

पूजयिष्यंति ये लिंगं रत्नेशं कामवर्जिताः । ते सर्वे मद्गणा भूत्वा प्रांते द्रक्ष्यंति मामिह

যিসকলে কামনা-ৰহিত হৈ ৰত্নেশ লিঙ্গৰ পূজা কৰে, তেওঁলোক সকলোৱে মোৰ গণ হৈ পৰে আৰু জীৱনৰ অন্তত এই পবিত্ৰ ধামত মোক দৰ্শন কৰে।

Verse 32

रुद्राणां कोटिजप्येन यत्फलं परिकीर्तितम् । तत्फलं लभ्यते देवि रत्नेशस्य समर्चनात्

হে দেবী! ৰুদ্ৰ-মন্ত্ৰ কোটিবাৰ জপ কৰিলে যি ফল কীৰ্তিত হৈছে, সেই একে ফল ৰত্নেশৰ বিধিপূৰ্বক সমৰ্চনাত লাভ হয়।

Verse 33

लिंगे चानादिसंसिद्धे यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि ते । इतिहासं महाश्चर्यं सर्वपापनिकृंतनम्

সেই অনাদি, স্বয়ংসিদ্ধ লিঙ্গ সম্বন্ধে যি ঘটনা ঘটিছিল, সেয়া মই তোমাক কওঁ—এটি এক মহা-আশ্চৰ্য ইতিহাস, যি সকলো পাপ ছেদন কৰে।

Verse 34

पुरेह नर्तकी काचिदासीन्नाट्यार्थकोविदा । सैकदा फाल्गुने मासि शिवरात्र्यां कलावती

এই নগৰত কেতিয়াবা এগৰাকী নর্তকী আছিল, যি নাট্যকলাত নিপুণ আছিল। ফাল্গুন মাহত এবাৰ, শিৱৰাত্ৰিৰ ৰাতি, ‘কলাৱতী’ নামৰ সেইজনী (সেখানে) উপস্থিত আছিল।

Verse 35

ननर्त जागरं प्राप्य जगौ गीतं च पेशलम् । स्वयं च वादयामास नानावाद्यानि वाद्यवित्

ৰাতি জাগৰণ কৰি তাই নাচিছিল; লগতে সুমধুৰ, সুশোভিত গীত গাইছিল। আৰু বাদ্যবিদ হৈ, তাই নিজেই নানা প্ৰকাৰৰ বাদ্য বজাইছিল।

Verse 36

तेन तौर्यत्रिकेणापि प्रीणयित्वाथ सा नटी । रत्नेश्वरं महालिंगं देशमिष्टं जगाम ह

গীত, বাদ্য আৰু নৃত্য—এই ত্ৰয়ী অভিনয়ে প্ৰভুক সন্তুষ্ট কৰি সেই নটী তেতিয়া নিজৰ ইষ্ট দেশলৈ, ৰত্নেশ্বৰ নাম মহালিঙ্গৰ ধামলৈ গ’ল।

Verse 37

कालधर्मवशंयाता तत्र सा वरनर्तकी । सुता गंधर्वराजस्य वसुभूतेर्बभूव ह

তাত কালের ধৰ্মৰ অধীন হৈ (দেহ ত্যাগ কৰি) সেই শ্ৰেষ্ঠ নর্তকী গন্ধৰ্বৰাজ বসুভূতিৰ কন্যা ৰূপে জন্ম ল’লে।

Verse 38

संगीतस्य सवाद्यस्य तस्य लास्यस्यपुण्यतः । तत्रेशाग्रे कृतस्येह जागरे शिवरात्रिजे

বাদ্যসহ সংগীত আৰু সেই মনোহৰ লাস্য নৃত্যৰ পুণ্যবলে—যি ইয়াত ঈশ্বৰসমুখে শিৱৰাত্ৰিৰ জাগৰণত সম্পন্ন হৈছিল—

Verse 39

रम्या रत्नावली नाम रूपलावण्यशालिनी । कलाकलापकुशला मधुरालापवादिनी

সেই ৰমণীয় কন্যাৰ নাম ৰত্নাৱলী—ৰূপ-লাবণ্যৰে ভৰপূৰ; নানা কলাৰ সমাহাৰত নিপুণ, আৰু মধুৰ সুৰেলা বাক্য কোৱা।

Verse 40

पितुरानंदकृन्नित्यं वसुभूतेर्घटोद्भव । सर्वगांधर्वकुशला गुणरत्नमहाखनिः

বসুভূতিৰ গৰ্ভোদ্ভৱা সেই কন্যাই সদায় পিতাক আনন্দ দিত; সকলো গন্ধৰ্ব কলাত নিপুণ, গুণ-ৰত্নৰ মহাখনি স্বৰূপা আছিল।

Verse 41

मुने सखीत्रयं तस्याश्चारु चातुर्यभाजनम् । शशिलेखानंगलेखा चित्रलेखेति नामतः

হে মুনি, তাইৰ তিনিগৰাকী সখী আছিল—সুন্দৰ আৰু চাতুৰ্যৰ যোগ্য পাত্ৰ—নামত শশিলেখা, অনঙ্গলেখা আৰু চিত্ৰলেখা।

Verse 42

तिसृभिस्ताभिरेकत्र वाग्देवीपरिशीलिता । ताभ्यः सर्वाः कलाः प्रादात्परिप्रीता सरस्वती

সেই তিনিগৰাকীৰ সৈতে একেলগে বাক্‌দেৱীৰ সাধনা নিষ্ঠাৰে কৰা হ’ল; সন্তুষ্ট হৈ সৰস্বতীয়ে তেওঁলোকক সকলো কলা দান কৰিলে।

Verse 43

प्राप्य रत्नावली गौरि सा जन्मांतरवासनाम् । रत्नेश्वरस्य लिंगस्य जग्राह नियमं शुभम्

হে গৌৰী, ৰত্নাৱলী ৰূপে জন্ম লৈ তাই পূৰ্বজন্মৰ বাসনা পুনৰ লাভ কৰিলে আৰু ৰত্নেশ্বৰৰ লিঙ্গক কেন্দ্ৰ কৰি শুভ নিয়ম গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 44

रत्नभूतस्य लिंगस्य काश्यां रत्नेश्वरस्य वै । नित्यं संदर्शनं प्राप्य वक्ष्याम्यपि वचो मुखे

কাশীত ৰত্নেশ্বৰৰ সেই ৰত্নসদৃশ লিঙ্গৰ নিত্য দৰ্শন লাভ কৰি, মইও মুখামুখি সোজাকৈ সেই বাক্য ক’ম।

Verse 45

इत्थं नियमवत्यासीत्सा गंधर्वसुतोत्तमा । ताभिः सखीभिः सहिता नित्यं लिंगं च पश्यति

এইদৰে গন্ধৰ্ব-কন্যাসকলৰ শ্ৰেষ্ঠা তাই নিয়মত অচল হৈ পৰিল; সেই সখীসকলৰ সৈতে নিত্য লিঙ্গ দৰ্শন কৰে।

Verse 46

एकदाराध्य रत्नेशं ममैतल्लिंगमुत्तमम् । समानर्च च सा बाला रम्यया गीतमालया

ৰত্নেশক এবাৰ আৰাধনা কৰি—মোৰ এই উত্তম লিঙ্গক—সেই কিশোৰীয়ে পুনৰ সমানভাৱে অর্চনা কৰিলে আৰু মনোহৰ গীত-মাল্য অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 47

सख्यः प्रदक्षिणीकर्तुं लिंगं तिस्रोऽप्युमे गताः । तस्या गीतेन तुष्टोहं लिंगस्थो वरदोभवम्

হে উমা, তাইৰ তিনিগৰাকী সখীয়েও লিঙ্গৰ প্ৰদক্ষিণা কৰিবলৈ গ’ল। সেই কিশোৰীৰ গীতে তুষ্ট হৈ, মই—লিঙ্গত অৱস্থিত—বৰদাতা হ’লোঁ।

Verse 48

यस्त्वया रंस्यते रात्रावद्य गंधर्वकन्यके । तवनामसमानाख्यः स ते भर्ता भविष्यति

হে গন্ধৰ্ব-কন্যা, আজি ৰাতি যাৰ সৈতে তুমি ক্ৰীড়া কৰিবা—যাৰ নাম তোমাৰ নামৰ সমান—সেইজনেই তোমাৰ স্বামী হ’ব।

Verse 49

इति लिंगांबुधेर्जातां परिपीय वचःसुधाम् । बभूवानंदसंदोह मंथरातीव ह्रीमती

এইদৰে লিঙ্গ-সমুদ্ৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা অমৃতসম বাক্য-সুধা পান কৰি, লাজুক কিশোৰী আনন্দৰ বানত আপ্লুত হৈ যেন ধীৰ-মন্থৰ হৈ পৰিল।

Verse 50

गताथ व्योममार्गेण सखीभिः स्वपितुर्गृहम् । कथयंती निजोदंतं तमालीनां पुरो मुदा

তাৰ পাছত সখীসকলৰ সৈতে আকাশ-মাৰ্গেৰে গৈ তাই পিতৃগৃহত উপস্থিত হ’ল, আৰু তামালী কন্যাসকলৰ আগত আনন্দেৰে নিজৰ বৃত্তান্ত ক’লে।

Verse 51

ताभिर्दिष्ट्येति दिष्ट्येति सखीभिः परिनंदिता । अद्य ते वांछितं भावि रत्नेशस्य समर्चनात्

সখীসকলে ‘ধন্য! ধন্য!’ বুলি উল্লাসে প্ৰশংসা কৰি ক’লে— ‘আজি ৰত্নেশৰ বিধিপূৰ্বক অৰ্চনাৰ ফলত তোমাৰ কামনা পূৰ্ণ হ’ব।’

Verse 52

यद्यायाति स ते रात्रावद्य कौमारहारकः । चोरो बाहुलतापाशैः पाशितव्योतियत्नतः

যদি আজি ৰাতি কুমাৰী-হৰণকাৰী সেই চোৰ তোমাৰ ওচৰলৈ আহে, তেন্তে তোমাৰ লতা-সদৃশ বাহুৰ পাশেৰে তাক অতি যত্নেৰে বান্ধিব লাগিব।

Verse 53

गोचरीक्रियतेस्माभिर्यथा स सुकृतैकभूः । प्रातरेव तव प्रेयान्रत्नेशादिष्ट इष्टकृत्

আমি সকলোৱে এনেদৰে ব্যৱস্থা কৰিম যে পুণ্যৰ মূৰ্তিস্বৰূপ সেইজন তোমাৰ নাগালত আহিব। নিশ্চয় প্ৰভাততে ৰত্নেশে নিৰ্দেশ কৰা তোমাৰ প্ৰিয়জন ইষ্টকাৰ্য সম্পন্ন কৰি দিব।

Verse 54

यातास्वस्मासु हृष्टासु भवती शयगौरवात् । अहो रत्नेश्वरं लिंगं प्रत्यक्षीकृतवत्यसि

আমি সকলোৱে আনন্দেৰে গুচি গ’লোঁ, কিন্তু তুমি নিদ্ৰাৰ গৌৰৱৰ বাবে পিছত ৰ’লা। আহা! তুমি ৰত্নেশ্বৰ লিঙ্গক তোমাৰ আগত প্ৰত্যক্ষ কৰি তুলিছা।

Verse 55

अहोभाग्योदयो नृणामहो पुण्यसमुच्छ्रयः । एकस्यैव भवेत्सिद्धिर्यदेकत्रापि तिष्ठताम्

আহা, মানুহৰ ভাগ্যোদয় কিমান মহৎ—আহা, পুণ্যৰ কিমান উচ্চ সঞ্চয়! কিয়নো এক পবিত্ৰ স্থানত একাগ্ৰভাৱে স্থিৰ থাকিলেও এজনেই সিদ্ধি লাভ কৰিব পাৰে।

Verse 56

सत्यं वदंति नासत्यं दैवप्राधान्यवादिनः । दैवमेव फलेदेकं नोद्यमो नापरं बलम्

যিসকলে দেৱ-ভাগ্যৰ প্ৰাধান্য মানে, তেওঁলোকে সত্যই কয়, অসত্য নহয়: ‘ফল পকাই তোলে কেৱল দেৱ-নিয়তি; মানৱ-উদ্যমেই মূল বল নহয়, আন কোনো শক্তিও নহয়।’

Verse 57

भवत्या अपि चास्माकमेक एव हि चोद्यमः । परं दैवं फलत्येकं यथा तव न नः पुरः

তোমাৰ বাবেও আৰু আমাৰ বাবেও উদ্যম একেই; তথাপি ফল কেৱল দেৱ-নিয়তিয়েই দিয়ে—এই বিষয়ত সি তোমাক আগবঢ়াইছে, আমাক নহয়।

Verse 58

लोकानां व्यवहारोयमालिप्रोक्तप्रसंगतः । परं मनोरथावाप्तिस्तव या सैव नः स्फुटम्

এইটো লোকৰেই ব্যৱহাৰ, সখীসকলৰ কথাবতৰাৰ প্ৰসঙ্গৰ পৰা উঠা; কিন্তু তোমাৰ মনোৰথ-সিদ্ধি—সেইটোৱেই আমাৰ ওচৰত স্পষ্ট।

Verse 59

इति संव्याहरंतीनामनंतोध्वाऽतितुच्छवत् । क्षणात्तासां व्यतिक्रांतः प्राप्ताश्च स्वंस्वमालयम्

এইদৰে কথা পাতি থাকোঁতে অনন্ত যেন দীঘল ৰাতিও তুচ্ছ যেন লাগি পাৰ হৈ গ’ল; ক্ষণতে শেষ হ’ল, আৰু তেওঁলোকে নিজৰ নিজৰ গৃহত উপনীত হ’ল।

Verse 60

अथ प्रातः समुत्थाय पुनरेकत्र संगताः । सा च मौनवती ताभिः परिभुक्तेव लक्षिता

তাৰ পাছত পুৱাতে উঠি তেওঁলোকে পুনৰ এক ঠাইত একেলগে হ’ল; আৰু সেয়া—এতিয়া মৌন—তেওঁলোকৰ দৃষ্টিত যেন অন্তৰে অন্তৰে আচ্ছন্ন হোৱা দৰে ধৰা পৰিল।

Verse 61

तूष्णीं प्राप्याथ काशीं सा स्नात्वा मंदाकिनीजले । सखीभिः सहितापश्यल्लिंगं रत्नेश्वरं मम

নীৰৱে কাশীলৈ উপস্থিত হৈ তাই মন্দাকিনী নদীৰ জলে স্নান কৰিলে; তাৰ পাছত সখীসকলৰ সৈতে মোৰ ৰত্নেশ্বৰ লিঙ্গৰ দৰ্শন কৰিলে।

Verse 62

निर्वर्त्य नियमं साथ लज्जामुकुलितेक्षणा । निर्बंधेन वयस्याभिः परिपृष्टा जगाद ह

নিয়ম সম্পন্ন কৰি তাই লজ্জাৰ কুঁহিপাতৰ দৰে নম্ৰ দৃষ্টিৰে থাকিল; সখীসকলে জোৰে জোৰে সুধি থাকোঁতে অৱশেষত তাই ক’লে।

Verse 63

रत्नावल्युवाच । अथ रत्नेश यात्रायाः प्रयातासु स्वमंदिरम् । भवतीषु स्मरंत्येव तद्रत्नेशवचोऽमृतम्

ৰত্নাৱলীয়ে ক’লে: ‘তাৰ পাছত, ৰত্নেশ্বৰ যাত্ৰা সম্পন্ন কৰি যেতিয়া তোমালোক নিজ নিজ গৃহলৈ গ’লা, মই সেই ৰত্নেশ্বৰৰ অমৃতসম বাক্য বাৰে বাৰে স্মৰণ কৰি থাকিলোঁ।’

Verse 64

सविशेषांगसंस्काराऽविशं संवेशमंदिरम् । निद्रादरिद्रनयना तद्विलोकनलालसा

বিশেষ অঙ্গ-সংস্কাৰ কৰি মই শয়ন-মন্দিৰত প্ৰৱেশ কৰিলোঁ; নিদ্ৰাহীনতাৰে ক্লান্ত চকু, তথাপি তেওঁৰ দৰ্শনৰ লালসাৰে উতলা।

Verse 65

बलात्स्वप्नदशां प्राप्ता भाविनोर्थस्य गौरवात् । आत्मविस्मरणे हेतू ततो मे द्वौ बभूवतुः

ভৱিষ্যতে ঘটিবলগীয়া অৰ্থৰ গৌৰৱৰ ভাৰতে মই বশহীন হৈ স্বপ্নাৱস্থালৈ পৰিলোঁ; তেতিয়া মোৰ আত্ম-বিস্মৰণৰ দুটা কাৰণ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 66

तंद्री तदंगसंस्पर्शौ मम बोधापहारकौ । तंद्र्या परवशा चासं ततस्तत्स्पर्शनेन च

তন্দ্ৰা আৰু তেওঁৰ অঙ্গ-স্পৰ্শে মোৰ বোধ হৰণ কৰিলে। সেই তন্দ্ৰাত পৰবশ হৈ, পুনৰ সেই স্পৰ্শতেও, মই আত্ম-সংযম হেৰুৱালোঁ।

Verse 67

न जाने त्वथ किं वृत्तं काहं क्वाहं स चाथ कः । तं निर्जिगमिषुं सख्यो यावद्धर्तुं प्रसारितः

তাৰ পাছত মই নাজানিলোঁ কি ঘটিল—মই কোন, ক’ত আছোঁ, বা তেওঁ নিজে কোন। তেওঁ যেতিয়া যাবলৈ উদ্যত, হে সখীসকল, এক মুহূৰ্তৰ বাবে ধৰি ৰাখিবলৈ মই হাত মেলিলোঁ।

Verse 68

दोः कंकणेन रिपुणा क्वणितं तावदुत्कटम् । महता सिंजितेनाहं तेनाल्पपरिबोधिता

তেওঁৰ বাহুৰ কঙ্কণে যেন শত্রুৰ দৰে তীক্ষ্ণ ধ্বনি তুলিলে। সেই ডাঙৰ ঝংকাৰতে মই কেৱল অলপহে পুনৰ বোধলৈ আহিলোঁ।

Verse 69

सुखसंतानपीयूष ह्रदे परिनिमज्य वै । क्षणेन तद्वियोगाग्निकीलासु पतिता बलात्

সুখৰ অবিচ্ছিন্ন ধাৰাৰ অমৃত-হ্ৰদত নিমজ্জিত হৈ থাকোঁতেই, এক ক্ষণতে তেওঁৰ বিয়োগ-অগ্নিৰ কীলাত বলপূৰ্বক নিক্ষিপ্ত হ’লোঁ।

Verse 70

किंकुलीयः स नो वेद्मि किंदेशीयः किमाख्यकः । दुनोति नितरां सख्यस्तद्विश्लेषानलो महान्

মই নাজানো তেওঁ কোন কুলৰ, কোন দেশৰ, বা তেওঁৰ নাম কি। তথাপি, হে সখীসকল, তেওঁৰ বিয়োগৰ মহা অগ্নিয়ে মোক অতিশয় দগ্ধ কৰে।

Verse 71

अनल्पोत्कलितं चेतः पुनस्तत्संगमाशया । प्राणानां मे यियासूनामेकमेव महौषधम्

তেওঁক পুনৰ দেখা পাম বুলি আশা কৰি মোৰ চিত্ত বাৰে বাৰে উথলি উঠিল। যেতিয়া প্ৰাণ প্ৰস্থান কৰিবলৈ উদ্যত আছিল, সেই আশাই মোৰ বাবে মহৌষধি হ’ল।

Verse 72

वयस्या निशिभुक्तस्य तस्यैव पुनरीक्षणम् । भवतीनामधीनं च तत्पुनर्दर्शनं मम

হে সখীসকল! যাৰ সৈতে মই নিশা কটালোঁ, সেইজনক পুনৰ দেখা তোমালোকৰ অধীন। মোৰ পুনৰ দৰ্শনৰ সুযোগ তোমালোকৰ হাততেই আছে।

Verse 73

काऽलीकमालयो वक्ति स्निग्धमुग्धेसखीजने । तद्दर्शनेन स्थास्यंति प्राणा यास्यंति चान्यथा

‘নিশ্চয় ই মিছা নহয়,’ স্নেহময়ী, মুগ্ধ সখীসমাজক মালয়াই ক’লে। ‘তেওঁক দৰ্শন কৰিলে প্ৰাণ থাকিব; নতুবা প্ৰস্থান কৰিব।’

Verse 74

दशम्यवस्था सन्नह्येद्बाधितुं माधुना भृशम् । इति तस्या गिरः श्रुत्वा दूनाया नितरां च ताः

‘দশমীৰ অৱস্থা সাজু কৰি থোৱা হওক, যাতে মধুৰে এই ব্যাধি দৃঢ়ভাৱে দমন কৰা যায়।’ তাইৰ এই বাক্য শুনি, সেইসকল সখী গভীৰ দুখত আৰু অধিক ব্যাকুল হ’ল।

Verse 75

प्रवेपमानहृदयाः प्रोचुर्वीक्ष्य परस्परम्

কম্পিত হৃদয়ে তেওঁলোকে পৰস্পৰলৈ চাই ক’লে।

Verse 76

सख्य ऊचुः । यस्य ग्रामो न नो नाम नान्वयो नापि बुध्यते । स कथं प्राप्यते भद्रे क उपायो विधीयताम्

সখীসকলে ক’লে: “হে ভদ্ৰে! আমি নাজানো তেওঁৰ গাঁও, ন নাম, ন বংশ-পৰিচয়। তেন্তে তেওঁক কেনেকৈ পোৱা যাব? কৃপা কৰি উপায় বিধান কৰা।”

Verse 77

इति रत्नावली श्रुत्वा ससंदेहां च तद्गिरम् । वयस्यास्तदवाप्तौ मे यूयं कुंठि मुमूर्छ ह

এই কথা শুনি ৰত্নাৱলী সন্দেহে ভৰা হৈ সখীসকলক ক’লে: “মোক তেওঁক লাভ কৰোৱাত তোমালোক কুণ্ঠিত হৈছা,” আৰু তাই মূৰ্ছা গ’ল।

Verse 78

इत्यर्धोक्तेन सा बाला यूयं कुंठितशक्तयः । यद्वक्तव्यं त्विति तया यूयं कुंठीति भाषितम्

অর্ধেক কথাৰে সেই বালিকাই ইঙ্গিত দিলে: “তোমালোকৰ শক্তি-সাহস ক্ষীণ হৈছে।” যি ক’ব খুজিছিল, তাই এইদৰে ক’লে: “তোমালোক কুণ্ঠিত।”

Verse 79

ततस्तास्त्वरिताः सख्यः परितापोपहारकान् । बहुशः शीतलोपायान्व्यधुर्मोहप्रशांतये

তাৰ পাছত সখীসকলে তৎক্ষণাৎ তড়িঘড়ি কৰি দাহজনিত পৰিতাপ দূৰ কৰা বহু শীতল উপায় বাৰে বাৰে কৰিলে, যাতে তাইৰ মোহ-উদ্বেগ শান্ত হয়।

Verse 80

व्यपैति न यदा मूर्छा तत्तच्छीतोपचारतः । तस्यास्तदैकयानीतं रत्नेशस्नपनोदकम्

সেই শীতল চিকিৎসাতো মূৰ্ছা নাহিল যেতিয়া, তেতিয়া সখীসকলে তৎক্ষণাৎ ৰত্নেশৰ অভিষেক-স্নানৰ জল আনি তাইক দিলে।

Verse 81

तदुक्षणात्क्षणादेव तन्मूर्छा विरराम ह । सुप्तोत्थितेव सावादीन्मुहुः शिवशिवेति च

সেই মুহূর্ততে ছিটাই দিতেই তাইৰ মূৰ্ছা তৎক্ষণাৎ নিৱৃত্ত হ’ল। যেন নিদ্ৰাৰ পৰা জাগি উঠা, তাই বাৰে বাৰে ক’লে—“শিৱ! শিৱ!”

Verse 82

स्कदं उवाच । श्रद्धावतां स्वभक्तानामुपसर्गे महत्यपि । नोपायांतरमस्त्येव विनेश चरणोदकम्

স্কন্দে ক’লে: “শ্ৰদ্ধাৱান ভক্তসকলৰ ওপৰত মহা বিপদ আহিলেও, প্ৰভুৰ চৰণজলৰ বাহিৰে সত্যই আন কোনো উপায় নাই।”

Verse 83

ये व्याधयोपि दुःसाध्या बहिरंतः शरीरगाः । श्रद्धयेशोदकस्पर्शात्ते नश्यंत्येव नान्यथा

যি ব্যাধি অতি দুৰ্লভে সাৰে—শৰীৰৰ বাহিৰে হওক বা ভিতৰে—শ্ৰদ্ধাৰে প্ৰভুৰ চৰণজলৰ স্পৰ্শত সিহঁত নিশ্চয় নাশ হয়; অন্যথা নহয়।

Verse 84

सेवितं येन सततं भगवच्चरणोदकम् । तं बाह्याभ्यंतरशुचिं नोपसर्पति दुर्गतिः

যিজনে সদায় ভগৱানৰ চৰণজল সেৱন-সন্মান কৰে, সি বাহিৰে-ভিতৰে পবিত্ৰ হয়; দুৰ্গতি তাৰ ওচৰলৈ নাহে।

Verse 85

आधिभौतिकतापं च तापं वाप्याधिदैविकम् । आध्यात्मिकं तथा तापं हरेच्छ्रीचरणोदकम्

ভূত-তত্ত্বৰ পৰা উঠা তাপ (আধিভৌতিক), দেৱীয় শক্তিৰ পৰা হোৱা তাপ (আধিদৈৱিক), আৰু আত্মাৰ অন্তৰ তাপ (আধ্যাত্মিক)—এই সকলো শ্ৰীচৰণজলে হৰণ কৰে।

Verse 86

व्यपेतसंज्वरा चाथ गंधर्वतनया मुने । उचितज्ञेति होवाच ताः सखीः स्रिग्धधो रधीः

তেতিয়া গন্ধৰ্ব-কন্যাৰ জ্বৰ নোহোৱা হ’লত, কোমল আৰু স্নেহময় মনৰ সেই কন্যাই মুনিক সম্বোধি নিজৰ সখীসকলক ক’লে: “হে উচিত-জ্ঞানী সখীসকল…”

Verse 87

रत्नावल्युवाच । शशिलेखेनंगलेखे चित्रलेखे मदीहितं । यूयं कुंठितसामर्थ्याः कुतो वस्ताः कलाः क्व वा

ৰত্নাৱলীয়ে ক’লে: “হে শশিলেখা, হে নঙ্গলেখা, হে চিত্ৰলেখা—মোৰ ইচ্ছা পূৰণ কৰা। তোমালোকৰ কলা ক’ত গ’ল, আৰু সামৰ্থ্য কিয় ম্লান হ’ল?”

Verse 88

मत्प्रियप्राप्तये सम्यगुपायोऽस्ति मयेक्षितः । रत्नेश्वरानुग्रहतोऽनुतिष्ठत हि तं हिताः

“মোৰ প্ৰিয়জনক লাভ কৰিবলৈ মই এক যথোচিত উপায় দেখিছোঁ। ৰত্নেশ্বৰৰ অনুগ্ৰহে, হে প্ৰিয় সখীসকল, সেইটো সম্পন্ন কৰা।”

Verse 89

शशिलेखेभिलषितप्राप्त्यै लेखांस्त्वमालिख । संलिखानंगलेखे त्वं यूनः सर्वावनीचरान्

“হে শশিলেখা, আকাঙ্ক্ষিত লাভৰ বাবে তুমি চিত্ৰৰেখা আঁকা। আৰু হে নঙ্গলেখা, তুমি যুবকসকল—অর্থাৎ পৃথিৱীত বিচৰণ কৰা সকলোকে—অংকন কৰা।”

Verse 90

चित्रगे चित्रलेखे त्वं पातालतलशायिनः । किंचिदाविर्भवच्चारु तारुण्यालंकृतींल्लिख

“হে চিত্ৰগে চিত্ৰলেখা, তুমি পাতালতলত বাস কৰা সকলকো আঁকা; তেওঁলোকৰ মনোহৰ যৌৱনৰ আভা কিঞ্চিৎ প্ৰকাশ কৰি, যৌৱনৰ লক্ষণেৰে অলংকৃত কৰি দেখুওৱা।”

Verse 91

अथाकण्येति ताः सख्यस्तच्चातुर्यं प्रवर्ण्य च । लिलिखुः क्रमशः सख्यो यूनो यौवन शेवधीन्

তাৰ পাছত “এনেই হওক” বুলি কৈ সখীসকলে সেই চাতুৰ্যৰ প্ৰশংসা কৰিলে আৰু ক্ৰমে ক্ৰমে যুৱকসকল—যৌৱনৰ ধনভাণ্ডাৰ—চিত্ৰিত কৰিলে।

Verse 92

निर्यत्कौमारलक्ष्मीकान्पुंवत्त्व श्रीसमावृतान् । प्रातःसंध्येव गंधर्वी नृपाद्यांस्तानवैक्षत

গন্ধৰ্বী কন্যাই তেওঁলোকক—ৰাজা আদি—দেখিলে; পুৰুষত্বৰ শোভাৰে বিভূষিত আৰু নবযৌৱনৰ কান্তিৰে আৱৃত, যেন প্ৰভাত-সন্ধ্যা পোহৰ বিস্তাৰ কৰে।

Verse 93

सर्वान्सुरनिकायान्सा व्यलोकत शुभेक्षणा । न चांचल्यं जहावक्ष्णोस्तेषु स्वर्लोकवासिषु

শুভ-নয়না কন্যাই দেৱগণৰ সকলো দলক চালে; তথাপি স্বৰ্গলোকবাসীসকলৰ প্ৰতি তাইৰ দৃষ্টি এক বিন্দুও ডলিল নাছিল।

Verse 94

ततो मध्यमलोकस्थान्मुनिराजकुमारकान् । विलोक्यापि न सा प्रीतिं क्वाप्याप प्रेमनिर्भरा

তাৰ পাছত তাই মধ্যলোকত অৱস্থিত মুনি, ৰজা আৰু ৰাজকুমাৰসকলকো চালে; কিন্তু প্ৰেমেৰে ভৰা আকুলতা থাকিলেও, ক’তোৱে কাৰো প্ৰতি তাইৰ প্ৰীতি জাগিল নাছিল।

Verse 95

अथ रत्नावली बाला कर्णाभ्यर्णविलोचना । दृशौ व्यापारयामास बलिसद्मयुवस्वपि

তাৰ পাছত ৰত্নাৱলী নামৰ বালাই, কাণলৈকে বিস্তৃত বৃহৎ নয়নধাৰী, মনোযোগে দৃষ্টি চলাই বালিৰ সদনৰ যুৱকসকলৰ প্ৰতিও চালে।

Verse 96

दितिजान्दनुजान्वीक्ष्य सा गंधर्वी कुमारकान् । रतिं बबंध न क्वापि तापिता मान्मथैः शरैः

দৈত্য আৰু দানৱৰ যুৱ পুত্ৰসকলক দেখি সেই গন্ধৰ্বী কুমাৰীৰ অন্তৰত কামদেৱৰ শৰ জ্বলি উঠিল; মন ৰতিত আবদ্ধ হ’ল, আৰু ক’তো শান্তি নাপালে।

Verse 97

सुधाकर करस्पृष्टाप्यतिदूनांगयष्टिका । पश्यंती नागयूनः सा किंचिदुच्छ्वसिताऽभवत्

চন্দ্ৰৰ নিজ হাতে স্পৰ্শিত চন্দ্ৰকিৰণ যেন ম্লান হয়, তেনেকৈ তাৰ সুকোমল অঙ্গ-লতা অতি দুৰ্বল হৈছিল; তথাপি যুৱ নাগসকলক দেখি সি অলপ উচ্ছ্বাসে এক মৃদু নিশ্বাস এৰিলে।

Verse 98

भोगिनस्तान्विलोक्यापि चित्रंचित्रगतानथ । मनात्संभुक्तभोगेव क्षणमासीत्कुमारिका

সেই ভোগী নাগনাথসকলক দেখি—আশ্চৰ্যৰ ওপৰত আশ্চৰ্য—তাৰ মন যেন আগতেই ভোগ আস্বাদন কৰিছে, এক ক্ষণ নীৰৱ-নিশ্চল হ’ল, আৰু কুমাৰী স্থিৰ হৈ ৰ’ল।

Verse 99

यूनः प्रत्येकमद्राक्षीदशेषाञ्छेष वंशजान् । तक्षकान्वयगांस्तद्वदथ वासुकिगोत्रजान्

সি একে একে শেষবংশজাত সকলো যুৱ নাগক দেখিলে; তক্ষকৰ বংশধৰসকলকো, আৰু তদ্ৰূপে বাসুকিগোত্ৰজাতসকলকো।

Verse 100

पुलीकानंत कर्कोट भद्रसंतानगानपि । दृष्ट्वा नागकुमारांस्ताञ्छंखचूडमथैक्षत

পুলীকা, অনন্ত, কৰ্কোট আৰু ভদ্ৰসন্তান বংশৰ নাগকুমাৰসকলকো দেখি, তাৰ পাছত সি শঙ্খচূড়ক দৃষ্টিপাত কৰিলে।

Verse 110

एतस्यावगतं सर्वं देशनामान्वयादिकम् । मा विषीदालिसुलभस्त्वेष रत्नेश्वरार्पितः

ইয়াৰ সকলো—দেশ, নাম, বংশ-পরম্পৰা আদি—সকলো বুজা গ’ল। হে সখী, বিষাদ নকৰিবা; ভক্তিত ই সহজে লাভ্য, আৰু ৰত্নেশ্বৰলৈ অৰ্পিত।

Verse 120

कोसौ मत्स्वामिनो नाम रत्नेशस्य महेशितुः । लिंगराजस्य गृह्णाति कर्मबंधनभेदिनः

সঁচাকৈ কোনে মোৰ স্বামী—মহান অধিপতি ৰত্নেশ, লিঙ্গৰাজ—কৰ্মবন্ধন ভাঙি দিওঁতা—তেওঁৰ নাম ধাৰণ কৰে?

Verse 130

हृदि रत्नेश्वरं लिंगं यस्य सम्यग्विजृंभते । अलातदंडवत्तस्मिन्कालदंडोपि जायते

যাৰ হৃদয়ত ৰত্নেশ্বৰ-লিঙ্গ সম্পূৰ্ণৰূপে বিকশিত হয়, তাৰ ভিতৰত কালৰ দণ্ডো জ্বলন্ত অঙ্গাৰৰ দৰে উদিত হয়—তাক আগৰ দৰে বন্ধন কৰিব নোৱাৰে।

Verse 140

अकारण सखा कोसौ प्रांतरे समुपस्थितः । निजप्राणान्पणीकृत्य येन त्राता स्म बालिकाः

সেই কোন নিকাৰণ সখা, যি সেই নিৰ্জন ঠাইত উপস্থিত হ’ল—যিয়ে নিজৰ প্ৰাণ পণ কৰি কন্যাসকলক ৰক্ষা কৰিলে?

Verse 150

आरभ्य बाल्यमप्येषा लिंगं रत्नेश्वराभिधम् । यांति पित्राप्यनुज्ञाता काश्यामर्चयितुं सदा

শৈশৱৰ পৰােই, পিতৃৰ অনুমতিত, তাই সদায় কাশীলৈ গৈ ৰত্নেশ্বৰ নামে পৰিচিত লিঙ্গৰ অৰ্চনা কৰি আহে।

Verse 160

निशम्येति स पुण्यात्मा नागराजकुमारकः । आश्वास्य ता भयत्रस्ताः प्रोवाचेदं च पुण्यधीः

এই কথা শুনি পুণ্যাত্মা নাগৰাজৰ কুমাৰে ভয়ত কঁপা সেই নাৰীসকলক আশ্বাস দিলে আৰু পুণ্যবুদ্ধিৰে এই বাক্য ক’লে।

Verse 170

एषा मंदाकिनी नाम दीर्घिका पुण्यतोयभूः । यस्यां कृतोदका मर्त्या मर्त्यलोके विशंति न

এইখন মন্দাকিনী নামৰ পুণ্যজলসম্ভূত দীঘলিকা। ইয়াত উদক-ক্ৰিয়া কৰা মৰ্ত্যসকলে পুনৰ মৰ্ত্যলোকে প্ৰৱেশ নকৰে।

Verse 180

वृद्धकालेश्वरस्यैष प्रासादो रत्ननिर्मितः । प्रतिदर्शं वसेद्यत्र रात्रौ चंद्रः सतारकः

এইটো বৃদ্ধকালেশ্বৰ দেৱৰ ৰত্ননির্মিত প্ৰাসাদ। ইয়াত প্ৰতি ৰাতি তৰাৰে অলংকৃত চন্দ্ৰ যেন পূৰ্ণ প্ৰকাশে এই ঠাইতে বাস কৰে বুলি দেখা যায়।

Verse 190

अथ सा कथयामास दनुजापहृतेः कथाम् । रत्नेश्वरं वरावाप्तिं स्वप्नावस्थां विहाय च

তাৰ পাছত তাই দানৱৰ দ্বাৰা অপহৰণৰ কাহিনী ক’লে; আৰু ৰত্নেশ্বৰ সম্বন্ধে—বৰ কেনেকৈ লাভ হ’ল—সেয়াও বৰ্ণনা কৰিলে, ই কেৱল স্বপ্নাৱস্থা আছিল বুলি ধাৰণা ত্যাগ কৰি।

Verse 200

यावद्बहिः समागच्छेद्रम्याद्रत्नेशमंडपात । तावद्गंधर्वराजाय ताभिः स वसुभूतये

সেই ৰমণীয় ৰত্নেশ মণ্ডপৰ পৰা তেওঁ বাহিৰলৈ ওলাই আহোঁতেই, সেই মুহূর্ততে সমৃদ্ধিৰ কামনাৰে সেই নাৰীসকলে গন্ধৰ্বৰাজৰ আগত বিষয়টো নিবেদন কৰিলে।

Verse 210

विनिवेदितवृत्तांतो रत्नेशानुग्रहस्य च । उवास ताभिः ससुखं पितृभ्यामभिनंदितः

ৰত্নেশৰ অনুগ্ৰহৰ সম্পূৰ্ণ বৃত্তান্ত নিবেদন হোৱাৰ পাছত, তেওঁ তেওঁলোকৰ সৈতে সুখে বাস কৰিলে; পিতৃ-মাতৃৰ আদৰ আৰু অভিনন্দনে সন্মানিত হ’ল।

Verse 220

मूर्तः षडाननस्तत्र तव पुत्रः सुमध्यमे । एतत्त्रयं नरो दृष्ट्वा न गर्भं प्रविशेदुमे

তাত সাকাৰ ৰূপে ষড়ানন—তোমাৰ পুত্ৰ—অৱস্থিত, হে সুমধ্যমে উমা। যি নৰে এই ত্ৰয় দৰ্শন কৰে, হে উমা, সি পুনৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ নকৰে।

Verse 225

इतिहासमिमं श्रुत्वा नारी वा पुरुषोपिवा । न जात्विष्टवियोगाग्नि तापेन परितप्यते

এই পবিত্ৰ ইতিহাস শুনিলে—নাৰী হওক বা পুৰুষ হওক—প্ৰিয়-বিচ্ছেদৰ অগ্নিতাপে সি কেতিয়াও পুনৰ দগ্ধ নহয়।