Adhyaya 9

Verse 1

ततः स विप्रः प्रत्यूषे पुत्रशोकेन पीडितः । अशोक दत्तसंयुक्तो भार्यया विललाप ह

তাৰ পাছত প্ৰভাতবেলাত সেই বিপ্ৰ পুত্ৰ-শোকত দগ্ধ হৈ, অশোকদত্তসহ পত্নীৰ সৈতে বিলাপ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 2

विलपंतं समालोक्य गोविंदस्वामिनं द्विजाः । वणिक्समुद्रदत्ताख्यः समानिन्ये निजं गृहम्

গোৱিন্দস্বামিন নামৰ সেই দ্বিজক বিলাপ কৰা দেখি, সমুদ্ৰদত্ত নামৰ এজন বণিকে তেওঁক নিজৰ ঘৰলৈ লৈ আহিল।

Verse 3

समानीय समाश्वास्य दयायुक्तो वणिग्वरः । स्वधनानां हि सर्वेषां रक्षितारमकल्पयत्

তেওঁক আনি সান্ত্বনা দি, দয়ালু বণিগশ্ৰেষ্ঠই নিজৰ সকলো ধন-সম্পত্তিৰ ৰক্ষক ৰূপে তেওঁক নিযুক্ত কৰিলে।

Verse 4

स्मरन्महायतिवचः पुत्रदर्शनलालसः । स तस्थौ वणिजो गेहे पुत्रभार्यासमन्वितः

মহাযতিৰ বচন স্মৰণ কৰি, পুত্ৰ-দৰ্শনৰ লালসাৰে, তেওঁ বণিকৰ গৃহত পত্নীৰ সৈতে অৱস্থান কৰিলে।

Verse 5

अशोकदत्तनामा तु द्वितीयो विप्रनंदनः । शस्त्रे चैव तथा शास्त्रे बभूवातिविचक्षणः

অশোকদত্ত নামৰ দ্বিতীয় বিপ্ৰনন্দন শস্ত্ৰ আৰু শাস্ত্ৰ—উভয়তে অতিশয় বিচক্ষণ হৈ উঠিল।

Verse 6

तथान्यास्वपि विद्यासु नास्ति तत्सदृशो भुवि । कृतविद्यो द्विजसुतः प्रख्यातो नगरेऽभवत्

অন্য বিদ্যাৰ ক্ষেত্ৰতো পৃথিৱীত তেওঁৰ সদৃশ কেহ নাছিল; কৃতবিদ্য সেই দ্বিজসুত নগৰত প্ৰখ্যাত হ’ল।

Verse 7

अत्रांतरे नरपतिं प्रतापमुकुटाभिधम् । काशीदेशाधिपो मल्लः कश्चिदभ्याययौ बली

ইতিমধ্যে কাশীদেশাধিপতি কোনো বলবান মল্ল ‘প্ৰতাপমুকুট’ নামৰ নৃপতিক আক্রমণ কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহিল।

Verse 8

प्रतापमुकुटो राजा मल्लस्यास्य जयाय सः । बलिनं द्विजपुत्रं तमाह्वयामास भृत्यकैः

সেই মল্লৰ ওপৰত জয় লাভৰ উদ্দেশ্যে ৰজা প্ৰতাপমুকুটে ভৃত্যসকলৰ দ্বাৰা সেই বলবান দ্বিজপুত্ৰক আহ্বান কৰালে।

Verse 9

तमागतं समालोक्य प्रतापमुकुटोऽब्रवीत् । अशोकदत्त सहसा मल्लमेनं बलोत्कटम्

তেওঁক আগবাঢ়ি আহোঁতে দেখি প্ৰতাপমুকুট ৰজাই তৎক্ষণাৎ ক’লে: “অশোকদত্ত! এই বল-উন্মত্ত মল্লক আঘাত কৰি পৰাস্ত কৰ।”

Verse 10

दुर्जयं जहि संग्रामे त्वं वै वलवतां वरः । दाक्षिणात्यमहामल्लपतावस्मिञ्जिते त्वया

“যুদ্ধত এই অজেয় শত্রুক বধ কৰ; তুমিই বলৱানসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ। যদি দক্ষিণৰ মহামল্লসকলৰ এই অধিপতি তোমাৰ দ্বাৰা পৰাজিত হয়…”

Verse 11

यदिष्टं तव तत्सर्वं दास्याम्यहं न संशयः । इति तस्य वचः श्रुत्वा वलवान्द्विजनंदनः

“তোমাৰ যি ইচ্ছা, সেই সকলো মই দিম—সন্দেহ নাই।” তেওঁৰ এই বাক্য শুনি, বলৱান ব্ৰাহ্মণপুত্ৰ…

Verse 12

दाक्षिणात्यमहामल्लनृपतिं समताडयत् । ताडितो द्विजपुत्रेण मल्लः स बलिना बली

তেওঁ দক্ষিণৰ মহামল্লসকলৰ নৃপতিক আঘাত কৰিলে। ব্ৰাহ্মণপুত্ৰৰ আঘাতত সেই মল্ল, নিজে বলৱান হ’লেও, অধিক বলৰ দ্বাৰা দমিত হ’ল।

Verse 13

सद्यो विवृत्तनयनः परासुर्न्यपतद्भुवि । द्विज पुत्रस्य तत्कर्म देवैरपि सुदुष्करम्

সঙ্গে সঙ্গেই চকু উলটি গ’ল, প্ৰাণ ত্যাগ কৰি সি মাটিত লুটি পৰিল। ব্ৰাহ্মণপুত্ৰৰ সেই কৰ্ম দেৱতাসকলৰ বাবেও অতি দুৰ্লভ-দুষ্কৰ আছিল।

Verse 14

प्रतापमुकुटो दृष्ट्वा प्रसन्नहृदयोऽभवत् । दत्त्वा वहुधनान्ग्रामान्समीपेऽस्थापयत्तदा

এই দৃশ্য দেখি প্ৰতাপমুকুটৰ হৃদয় প্ৰসন্ন হ’ল। তাৰ পাছত বহু ধনসম্পন্ন গাঁও দান কৰি তেওঁক নিজৰ ওচৰতে স্থাপন কৰিলে।

Verse 15

स कदाचिन्महाराज सहितो द्विजसूनुना । संध्यायां विजने देशे चचार तुरगेण वै

এবাৰ সেই মহাৰাজ দ্বিজপুত্ৰৰ সৈতে সংধ্যাবেলাত নিৰ্জন দেশত ঘোঁৰাত উঠি বিচৰণ কৰিলে।

Verse 16

द्विजसूनुसखस्तत्र दीनां वाणीमथाशृणोत् । राजन्नल्पापराधोऽहं शत्रुप्रेरणयासकृत्

তাত দ্বিজপুত্ৰৰ সখাই এক কৰুণ কণ্ঠ শুনিলে: “হে ৰাজন! মোৰ অপৰাধ অতি সামান্য—শত্ৰুৰ উচটনিত মই এবাৰ ভুল কৰিলোঁ।”

Verse 17

दण्डपालेन निहितः शूले निर्घृणचेतसा । दिनमद्य चतुर्थं मे शूलस्थस्यैव जीवतः

“নিৰ্ঘৃণচিত্ত দণ্ডপালে মোক শূলে গাঁথি থৈছে। আজি মোৰ চতুৰ্থ দিন—শূলত গাঁথা অৱস্থাতেই মই জীৱিত আছোঁ।”

Verse 18

प्राणाः सुखेन निर्यांति न हि दुष्कृतकर्मणाम् । भृशं मां बाधते तृष्णा तां निवारय भूपते

“দুষ্কৃত কৰ্ম কৰা লোকৰ প্ৰাণ সহজে নাযায়। ভয়ংকৰ তৃষ্ণাই মোক অতিশয় পীড়া দিছে—হে ভূপতে, তাক নিবারণ কৰা।”

Verse 19

इति दीनां समाकर्ण्य वाचं राजा द्विजा त्मजम् । अशोकदत्तनामानं धैर्यवंतमभाषत

দীনজনৰ সেই কৰুণ বাক্য শুনি ৰজাই ব্ৰাহ্মণ-পুত্ৰ অশোকদত্ত নামৰ ধৈৰ্যৱান, সাহসীজনক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 20

अस्मै निरपराधाय शूलप्रोताय जंतवे । तृष्णार्दिताय दातव्यं द्विजसूनो त्वया जलम्

‘এই নিৰ্দোষ জীৱটোক, শূলত গাঁথা আৰু তৃষ্ণাত কাতৰ—হে ব্ৰাহ্মণ-পুত্ৰ—তুমি পানী দিয়া উচিত।’

Verse 21

इत्यादिष्टो नरेन्द्रेण सहसा द्विजनन्दनः । जलपूर्णं समादाय कलशं वेगवान्ययौ

ৰাজাৰ আদেশ পাই ব্ৰাহ্মণ-নন্দনে তৎক্ষণাৎ পানীৰে ভৰা কলহ লৈ বেগেৰে আগবাঢ়িল।

Verse 22

तच्छ्मशानं समासाद्य भूतवेतालसंकुलम् । शूलप्रोताय वै तस्मै जलं दातुं समुत्सुकः

সেই শ্মশানত উপস্থিত হৈ, য’ত ভূত আৰু বেতালৰ ভিৰ আছিল, শূলত গাঁথা সেইজনক পানী দিবলৈ তেওঁ অতি উৎসুক হ’ল।

Verse 23

ददर्शाथ स्थितां नारीं नवयौवनशालिनीम् । उदैक्षत महाकांतिं मूर्तामिव रतिं द्विजः

তেতিয়া ব্ৰাহ্মণ যুবকে তাত থিয় হৈ থকা এগৰাকী নাৰী দেখিলে, নৱযৌৱনৰ দীপ্তিত উজ্জ্বল; তেওঁ তাইৰ মহাকান্তি দেখিলে, যেন ৰতিদেৱী নিজে মূৰ্তি ধৰি উপস্থিত।

Verse 24

तामालोक्य ततः प्राह धैर्यवान्द्विजनंदनः । कासि भद्रे वरारोहे श्मशाने विजने स्थिता

তেওঁক দেখি, ধৈৰ্য্যশীল ব্ৰাহ্মণৰ পুত্ৰই ক’লে: ‘হে ভদ্ৰা, হে সুন্দৰী, এই নিৰজন শ্মশানত অকলে থকা তুমি কোন?’

Verse 25

अस्याधस्तात्किमर्थं त्वं शूलप्रोतस्य तिष्ठसि । इति तस्य वचः श्रुत्वा सा प्राह रुचिरानना

‘শূলত বিদ্ধ হোৱা এই মানুহজনৰ তলত তুমি কিয় থিয় হৈ আছা?’ তেওঁৰ কথা শুনি সেই সুন্দৰী মহিলাই উত্তৰ দিলে।

Verse 26

पुरुषो वल्लभोऽयं मे शूले राज्ञा समर्पितः । धनं यथा च कृपणः पश्य प्राणान्न मुंचति

তেওঁ ক’লে: ‘এই পুৰুষজন মোৰ প্ৰিয়তম। ৰজাই তেওঁক শূলত দিছে; আৰু চাওক—যেনেকৈ কৃপণে ধনক আঁকোৱালি ধৰে, তেনেকৈ তেওঁ প্ৰাণ ত্যাগ কৰা নাই।’

Verse 27

आसन्नमरणं चैनमनुयातुमिह स्थिता । तृषितो याचते वारि मामयं व्यथते मुहुः

‘মৃত্যুৰ ওচৰ চপাৰ লগে লগে মই তেওঁক অনুসৰণ কৰিবলৈ ইয়াত আছোঁ। পিয়াহত আতুৰ হৈ তেওঁ পানী খুজিছে, আৰু বাৰে বাৰে তেওঁ মোক যন্ত্ৰণা দিছে।’

Verse 28

शूलप्रोतो द्धतग्रीवं मुमूर्षुं प्राणनायकम् । नास्मि पाययितुं शक्ता जलमेनमधःस्थिता

‘শূলত বিদ্ধ, ডিঙি ওপৰলৈ তুলি—মোৰ প্ৰাণনাথ মৃত্যুমুখত পৰিছে। তলত থিয় হৈ থকা বাবে, মই তেওঁক এই পানী খুৱাবলৈ অক্ষম।’

Verse 29

अशोकदत्तस्तच्छ्रुत्वा करुणावरुणालयः । तत्कालसदृशं वाक्यं तां वधूमब्रवीत्तदा

তাইৰ বাক্য শুনি অশোকদত্ত, কৰুণাৰ আশ্ৰয়, সেই তৎক্ষণাৎ সময়ৰ উপযুক্ত বাক্যৰে নববধূক তেতিয়াই ক’লে।

Verse 30

अशोकदत्त उवाच । मातर्मत्स्कंधमारुह्य देह्यस्मै शीतलं जलम् । सा तथेति तमाभाष्य तरुणी त्वरयान्विता

অশোকদত্ত ক’লে— “মাতৃ, মোৰ স্কন্ধত আৰোহণ কৰা আৰু ইয়াক শীতল জল দিয়া।” “তথাই হ’ব” বুলি কৈ, ত্বৰিতচিত্তে সেই তরুণী তেখেতক উত্তৰ দি তৎক্ষণাৎ কৰ্মত লাগিল।

Verse 31

आनम्रवपुषस्तस्य स्कंधं पद्भ्यां रुरोह वै । द्विजसूनुर्ददर्शाथ शोणितं नूतनं पतत्

তেওঁ দেহ নত কৰাত নাৰীজনী পায়েৰে তেওঁৰ স্কন্ধত উঠিল। তেতিয়া দ্বিজসুত্ৰে নতুন তেজ (ৰক্ত) পৰি থকা দেখিলে।

Verse 32

किमेतदिति सोपश्यदुन्नम्य सहसा मुखम् । भक्ष्यमाणं तया तत्स विज्ञाय द्विजनंदनः

“এইটো কি?” বুলি ভাবি তেওঁ হঠাতে মুখ ওপৰলৈ তুলিলে আৰু দেখিলে— নাৰীজনী সেয়া ভক্ষণ কৰি আছে; তেতিয়া দ্বিজনন্দনে সত্য কথা বুজি পালে।

Verse 33

अशोकदत्तो जग्राह तस्याः पादं सनूपुरम् । ततोऽगान्नूपुरं त्यक्त्वा बद्धरत्नं विहाय तत्

অশোকদত্তে তাইৰ পায়খন নূপুৰসহ ধৰি ল’লে। তেতিয়া তাই নূপুৰ এৰি, ৰত্নবদ্ধ অলংকাৰ ত্যাগ কৰি পলাই গ’ল।

Verse 34

प्रत्युप्तानेकरत्नाढ्यं तदादायच नूपुरम् । अशोकदत्तः प्रययौ तच्छ्मशानान्नृपांतिकम्

বহু ৰত্নেৰে খচিত সেই নূপুৰটি উঠাই লৈ অশোকদত্ত শ্মশানভূমিৰ পৰা প্ৰস্থান কৰি ৰজাৰ সন্মুখলৈ গ’ল।

Verse 35

स्मशानवृत्तं तत्सर्वं स नृपाय निवेद्य वै । महार्घ्यरत्नप्रत्युप्तं नूपुरं च ददौ तदा

শ্মশানভূমিত যি যি ঘটিছিল, সেয়া সকলো তেওঁ ৰজাক নিবেদন কৰিলে; তাৰ পাছত অমূল্য ৰত্নেৰে খচিত নূপুৰটো তেতিয়াই অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 36

ज्ञात्वा तद्वीरचरितं वीरैरन्यैः सुदुष्करम् । ददौ मदनलेखाख्यां सुतां तस्मै महीपतिः

সেই বীৰকৰ্ম জানি—যি আন বীৰসকলৰ বাবেও অতি দুৰ্লভ—মহীপতিয়ে মদনলেখা নামৰ নিজৰ কন্যাক তেওঁলৈ দান কৰিলে।

Verse 37

कदाचिदथ ताद्दिव्यं नूपुरं वीक्ष्य भूपतिः । अस्य नूपुरवर्यस्य तुल्यं वै नूपुरांतरम्

এদিন সেই দিব্য নূপুৰ দেখি ভূপতিয়ে মনে ভাবিলে—“এই শ্ৰেষ্ঠ নূপুৰৰ সমান আন কোনো নূপুৰ ক’ত আছে নে?”

Verse 38

कुतो वा लभ्यत इति सादरं समचिंतयत् । अशोकदत्तस्तु तदा विज्ञाय नृपकांक्षितम्

তেওঁ সাদৰে চিন্তা কৰিলে—“ইয়াক ক’ৰ পৰা লাভ কৰিব পাৰি?” তেতিয়া অশোকদত্তে ৰজাৰ অভিলাষ বুজি (উত্তৰ দিবলৈ আগবাঢ়িল)।

Verse 39

नृपुरांतरसि द्ध्यर्थं चिंतयामास चेतसा । श्मशाने नूपुरमिदं यतः प्राप्तं मया पुरा

ৰাজনগৰৰ অন্তঃপুৰত প্ৰৱেশ লাভৰ উপায় সিদ্ধ কৰিবলৈ তেওঁ মনতে চিন্তা কৰিলে—“এই নূপুৰটো মই পূৰ্বে শ্মশানৰ পৰা লাভ কৰিছিলোঁ।”

Verse 40

तां नूपुरांतरप्राप्त्यै कुत्र द्रक्ष्यामि सांप्रतम् । इत्थं वितर्क्य बहुधा नि श्चिकाय महामतिः

“এতিয়া নূপুৰটো পুনৰ লাভ কৰিবলৈ মই তাক ক’ত দেখা পাম (ক’ত বিচাৰিম)?” এইদৰে বহু প্ৰকাৰ চিন্তা-তৰ্ক কৰি সেই মহামতি দৃঢ় সিদ্ধান্তত উপনীত হ’ল।

Verse 41

विक्रेष्यामि महामांसं समेत्य पितृकाननम् । तत्र राक्षसवेतालपिशाचादिषु सर्वशः

“মই পিতৃকাননত গৈ বহুত মাংস বিক্ৰী কৰিম। তাত ৰাক্ষস, বেতাল, পিশাচ আদি সকলো ঠাইৰ পৰা গোট খাই আহিব।”

Verse 42

मंत्रैराहूयमानेषु साप्यायास्य ति राक्षसी । तामागतां बलाद्गृह्य तद्ग्रहीष्यामि नूपुरम्

“মন্ত্ৰেৰে আহ্বান কৰা হ’লে সেই ৰাক্ষসীও আহিব। তাই আহিলে বলপূৰ্বক ধৰি মই সেই নূপুৰটো পুনৰ লৈ ল’ম।”

Verse 43

राक्षसानां सहस्रं वा पिशाचानां तथायुतम् । वेतालानां तथा कोटिर्न लक्ष्यं बलिनो मम

“ৰাক্ষসৰ হাজাৰ হওক বা পিশাচৰ দহ হাজাৰ, বা বেতালৰ এক কোটি—মোৰ বলৰ সন্মুখত কোনোটা লক্ষ্য নহয়; কিয়নো মই বলৱান।”

Verse 44

इति निश्चित्य मनसा श्मशानं सहसा ययौ । विक्रीणानो महामांसं मंत्रैराहूय राक्षसान्

এইদৰে মনে দৃঢ় সংকল্প কৰি তেওঁ তৎক্ষণাৎ শ্মশানলৈ দৌৰিলে। মহামাংস বিক্ৰী কৰিবলৈ ধৰি, মন্ত্ৰেৰে ৰাক্ষসসকলক আহ্বান কৰিলে।

Verse 45

गृहाणेत्युच्चया वाचा चचार श्रावयन्दि शः । विक्रीयते महामांसं गृह्यतांगृह्यतामिति

উচ্চ স্বৰে ‘লওক!’ বুলি চিঞৰি তেওঁ ইফালে-সিফালে ঘূৰি ফুৰিলে, দিশবোৰ গুঞ্জাই ক’লে—‘মহামাংস বিক্ৰী হৈছে; লওক, লওক!’

Verse 46

तत्र राक्षसवेतालाः कंकालाश्च पिशाचकाः । अन्ये च भूतनिवहाः समाजग्मुः प्रहर्षिताः

তাত ৰাক্ষস আৰু বেতাল, কংকাল-আত্মা আৰু পিশাচ, আৰু অন্য বহু ভূতগণ আনন্দিত হৈ একেলগে সমবেত হ’ল।

Verse 47

भक्षयिष्यामहे सर्वे मांसमिष्टतमं त्विति । तत्रागच्छत्सु सर्वेषु रक्षःकन्यासमावृता

তেওঁলোকে ক’লে—‘আমি সকলোৱে এই মাংস খাম, যি আমাৰ অতি প্ৰিয়!’ সকলো আহি থাকোঁতে, তেতিয়া তাই ৰাক্ষসী-কন্যাসকলৰ সৈতে ঘেৰাও হৈ উপস্থিত হ’ল।

Verse 48

आययौ राक्षसी सापि मांसभक्षणलालसा । गवेषयंस्तदा विप्रस्तां समुद्वीक्ष्य राक्षसीम्

সেই ৰাক্ষসীয়েও মাংস ভক্ষণৰ লালসাৰে আহিল। তেতিয়া তাইক বিচাৰি থকা ব্ৰাহ্মণে সেই ৰাক্ষসীক স্পষ্টকৈ দেখিলে।

Verse 49

सेयं दृष्टा पुरेत्येष प्रत्यभिज्ञानमाप्तवान् । तामाह द्विजपुत्रोऽन्यद्देहि मे नूपुरं त्विति

তাই তেওঁ তাইক চিনিলে আৰু স্মৰণ কৰিলে—“নগৰত আগতে দেখা সেইজনী এইয়ে।” তেতিয়া দ্বিজ-পুত্ৰে ক’লে, “মোক আন এটা নূপুৰ দিয়া।”

Verse 50

सा तस्य वचनं श्रुत्वा प्रीता वाक्यमथाऽब्रवीत् । ममैव च त्वया नीतं पुरा वीरेंद्र नूपुरम्

তাৰ কথা শুনি তাই আনন্দিত হৈ ক’লে—“হে বীৰেন্দ্ৰ! সেই নূপুৰ মোৰেই আছিল; আগতে তুমি তাক লৈ গৈছিলা।”

Verse 51

गृहाण रत्नरुचिरं द्वितीयमपि नूपुरम् । इत्युक्त्वा नूपुरं तस्मै स्वसुतां च ददौ प्रियाम्

“ৰত্নৰ দীপ্তিত সুন্দৰ এই দ্বিতীয় নূপুৰটোও গ্ৰহণ কৰা।” এই বুলি তাই তেওঁক নূপুৰ দিলে আৰু লগতে নিজৰ প্ৰিয় কন্যাকো অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 52

विद्युत्केश्या तदा दत्तां प्रियां विद्युत्प्रभाभिधाम् । विप्रः संप्राप्य मुमुदे रूपयौवनशालि नीम्

বিদ্যুৎকেশীয়ে তেতিয়া দিয়া প্ৰিয় কন্যা—বিদ্যুৎপ্ৰভা নামধাৰী—লাভ কৰি সেই বিপ্ৰ আনন্দিত হ’ল; কিয়নো তাই ৰূপ আৰু যৌৱনে সমৃদ্ধ আছিল।

Verse 53

विद्युत्केशी तु जामात्रे हेमाब्जमपि सा ददौ । विद्युत्प्रभां नूपुरं च हेमाब्जमपिलभ्य सः

বিদ্যুৎকেশীয়ে জোঁৱাইলৈ এটা সুৱৰ্ণ পদ্মো দিলে। এইদৰে তেওঁ বিদ্যুৎপ্ৰভা, নূপুৰ আৰু সুৱৰ্ণ পদ্ম—সকলো লাভ কৰিলে।

Verse 54

श्वश्रूमाभाष्य सहसा पुनः प्रायान्नृपांतिकम् । ततः प्रतापमुकुटो नूपुरप्राप्तिनंदितः

শাশুৰীৰ সৈতে সহসা কথা পাতি তেওঁ পুনৰ তৎক্ষণাৎ ৰজাৰ সন্মুখলৈ গ’ল। তাৰ পাছত নূপুর লাভ কৰি প্ৰতাপমুকুটো অতি আনন্দিত হ’ল।

Verse 55

शौर्यधैर्यसमायुक्तं प्रशशंस द्विजात्मजम् । अथ विद्युत्प्रभां विप्रः सोऽब्रवीद्रहसि प्रियाम्

তেওঁ শৌৰ্য আৰু ধৈৰ্যৰে সমন্বিত ব্ৰাহ্মণপুত্ৰক প্ৰশংসা কৰিলে। তাৰ পাছত বিপ্ৰজনে প্ৰিয়া বিদ্যুৎপ্ৰভাক গোপনে ক’লে।

Verse 56

मात्रा तव कुतो लब्धमेतद्धेमांबुज प्रिये । एतत्तुल्यानि चान्यानि यतः प्राप्स्ये वरानने

“প্ৰিয়ে, তোমাৰ মাতৃয়ে এই সোণালী পদুম ক’ৰ পৰা লাভ কৰিলে? আৰু হে সুন্দৰ-মুখী, ইয়াৰ সমান আন বস্তু মই ক’ৰ পৰা পাব?”

Verse 57

द्विजात्मजं ततः प्राह पतिं विद्युत्प्रभा रहः । प्रभो कपालविस्फोटनाम्नो वेतालभूपतेः

তেতিয়া বিদ্যুৎপ্ৰভাই গোপনে নিজৰ স্বামী ব্ৰাহ্মণপুত্ৰক ক’লে— “প্ৰভো, কপালবিস্ফোট নামৰ বেতালৰ এজন ৰজা আছে…”

Verse 58

अस्ति दिव्यं सरः किंचिद्धेमांबुजपरिष्कृतम् । तव श्वश्र्वा जलक्रीडां वितन्वं त्येदमाहृतम्

“তাত এটা দিৱ্য সৰোবৰ আছে, সোণালী পদুমেৰে সুসজ্জিত। তোমাৰ শাশুৰীয়ে জলক্ৰীড়া কৰোঁতে তাৰ পৰা এইটো আনিছিল।”

Verse 59

इति श्रुत्वा वचस्तत्र मां नयेति जगाद सः । ततः सा सहसा विप्रं निन्ये तत्कांचनं सरः

সেই বাক্য শুনি তেওঁ তাতে ক’লে, “মোক তাত লৈ যোৱা।” তেতিয়া তাই তৎক্ষণাৎ সেই ব্ৰাহ্মণক সেই সুবৰ্ণ সৰোবৰলৈ লৈ গ’ল।

Verse 60

ततः स हेमपद्मानामाजिहीर्षुर्द्विजात्मजः । तद्विप्रकारिणः सर्वान्वेतालादींस्ततोऽवधीत्

তাৰ পাছত সেই ব্ৰাহ্মণ-পুত্ৰে সুবৰ্ণ পদ্ম ল’বলৈ ইচ্ছা কৰি, ব্ৰাহ্মণ-বিৰোধী সকলোকে—বেতাল আদি কৰি—বধ কৰিলে।

Verse 61

स्वयं कपालविस्फोटं निहताशेषसैनिकम् । ददर्श वेतालपतिं तं च हंतुं प्रचक्रमे

তেওঁ নিজে কপাল-বিস্ফোটক দেখিলে—বেতালপতি—যাৰ সমগ্ৰ সেনা নিধন হৈছিল; আৰু তাকো বধ কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 62

अत्रांतरे महातेजा नाम्ना विज्ञप्तिकौतुकः । विद्याधरपतिः प्राप्य विमानेनैनमब्रवीत्

ঠিক সেই সময়তে মহাতেজস্বী বিদ্যাধৰপতি, ‘বিজ্ঞপ্তি-কৌতুক’ নামে, বিমানেৰে আহি তেওঁক ক’লে।

Verse 63

अशोकदत्तं विप्रेंद्र साहसं मा कृथा इति । तदाकर्ण्य द्विजसुतो विमानवरसंस्थितम्

তেওঁ ক’লে, “হে অশোকদত্ত, ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ! দুঃসাহস নকৰিবা।” এই কথা শুনি ব্ৰাহ্মণ-পুত্ৰে উত্তম বিমানে আসীন জনলৈ চালে।

Verse 64

ददर्श प्रभया युक्तं विद्याधरपतिं दिवि । तस्य दर्शनमात्रेण शापामुक्तो द्विजा त्मजः

তেওঁ আকাশত প্ৰভাৰে যুত বিদ্যাধৰপতিক দেখিলে; তেওঁৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰতেই ব্ৰাহ্মণৰ পুত্ৰ শাপমুক্ত হ’ল।

Verse 65

संत्यज्य मानुषं रूपं दिव्यं रूपमवाप्तवान् । विमानवरमारूढं दिव्याभरणभूषितम्

মানৱ ৰূপ ত্যাগ কৰি তেওঁ দিব্য ৰূপ লাভ কৰিলে; উত্তম বিমানত আৰূঢ় হৈ, দিব্য অলংকাৰৰে ভূষিত হ’ল।

Verse 66

शापान्मुक्तं सुकर्णं तं प्राह विज्ञप्ति कौतुकः । अयं सुकर्ण ते भ्राता गालवस्य महामुनेः

তেতিয়া শাপমুক্ত সেই সুকৰ্ণক বিজ্ঞপ্তি-কৌতুকে ক’লে: “এই সুকৰ্ণ তোমাৰ ভ্ৰাতা—মহামুনি গালৱৰ।”

Verse 67

शापाद्वेतालतां प्राप तत्कन्यास्पर्शपातकी । त्वं च शप्तः पुरा तेन तत्पापस्यानु मोदकः

“শাপৰ ফলত সি বেতালতা প্ৰাপ্ত হ’ল, সেই কন্যাক স্পৰ্শ কৰি পাপত পতিত হৈছিল; আৰু তুমিও আগতে তাৰ দ্বাৰা শপ্ত হৈছিলা, কিয়নো তুমি সেই পাপক সমৰ্থন কৰিছিলা।”

Verse 68

तवायमल्पपापस्य शापो मद्दर्शनावधिः । कल्पिस्ततेन मुनिना शापांतो नास्य कल्पितः

“তোমাৰ পাপ অল্প আছিল বুলিয়েই তোমাৰ এই শাপ মোৰ দৰ্শনলৈকে সীমিত আছিল; কিন্তু তাৰ বাবে সেই মুনিয়ে শাপৰ কোনো অন্ত নিৰ্ধাৰণ নকৰিলে।”

Verse 69

तदेहि मुक्तशापोसि सुकर्ण स्वर्गमारुह । ततः सुकर्णस्तं प्राह विद्याधरकुलाधिपम्

"আহা, সুকৰ্ণ—তুমি শাপমুক্ত; স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰা।" তেতিয়া সুকৰ্ণে বিদ্যাধৰ-কুলাধিপতিক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 70

विद्याधरपते भ्रात्रा विना ज्येष्ठेन सांप्रतम् । सर्वभोगयुतं स्वर्गं नैव गंतुं समुत्सहे

সুকৰ্ণ ক’লে: “হে বিদ্যাধৰপতি, এতিয়া জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতৃ বিনা, সকলো ভোগেৰে পূৰ্ণ স্বৰ্গলৈ যোৱাৰ সাহস মোৰ নহয়।”

Verse 71

शापस्यांतो यथा भूयान्मम भ्रातुस्तथा वद । तमुवाच महातेजास्तथा विज्ञप्तिकौतुकः

“মোৰ ভ্ৰাতৃৰ ওপৰত থকা শাপ কেনেকৈ অন্ত পায়, সেয়া কোৱা।” এইদৰে নিবেদন কৰাত, মহাতেজস্বীয়ে অনুৰোধত কৌতূহল লৈ উত্তৰ দিলে।

Verse 72

दुर्निवारमिमं शापमन्यः को वा निवारयेत् । किं तु गुह्यतमं किंचित्तव वक्ष्यामि सांप्रतम्

“এই শাপ অতি দুৰ্নিবাৰ—আন কোনে ইয়াক কেনেকৈ নিবাৰিব? তথাপি তোমাৰ বাবে মই এতিয়া এক অতি গোপন উপদেশ ক’ম।”

Verse 73

ब्रह्मणा सनकादिभ्यो मुनिभ्यः कथितं पुरा । सर्वतीर्थाश्रये पुण्ये दक्षिणस्यो दधेस्तटे

“পূৰ্বতে ব্ৰহ্মাই সনক আদি মুনিসকলক এই কথা কৈছিল: সাগৰৰ দক্ষিণ তীৰত এক পবিত্ৰ স্থান আছে, যি সকলো তীৰ্থৰ আশ্ৰয় আৰু পৰম পুণ্যদায়ক।”

Verse 74

चक्रतीर्थसमीपे तु तीर्थमस्तिमहत्तरम् । महापातकसंघाश्च यस्य दर्शनमात्रतः

চক্ৰতীৰ্থৰ ওচৰতেই এক অতি মহান তীৰ্থ আছে; তাৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰতেই মহাপাপসমূহৰ গুচ্ছ বিনাশ হয়।

Verse 75

नश्यंति तत्क्षणादेव न जाने स्नानजं फलम् । तत्र गत्वा तव ज्येष्ठो यदि स्नायान्महत्तरे

সেই পাপসমূহ তৎক্ষণাৎ নাশ হয়—সেখানে স্নানজনিত ফল কিমান, মই মাপিব নোৱাৰোঁ। যদি তাত গৈ তোমাৰ জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতা সেই অতি উত্তম তীৰ্থত স্নান কৰে…

Verse 76

वेतालत्वं त्यजेन्नूनं तदा गालवशापजम् । सुकर्णस्तद्वचः श्रुत्वा भ्रात्रा वेतालरूपिणा

তেতিয়া নিশ্চয়েই গালৱৰ শাপৰ পৰা জন্মা বেতালত্ব ত্যাগ কৰিব। এই বাক্য শুনি সুকৰ্ণ, বেতালৰূপী ভ্ৰাতাৰ সৈতে…

Verse 77

सहितः सहसा प्रायाद्दक्षिणस्योदधेस्तटम् । दक्षिणं चक्रतीर्थाख्यादुत्तरं गंधमादनात्

দুয়ো একেলগে সহসাই দক্ষিণ সাগৰৰ তটলৈ গ’ল—চক্ৰতীৰ্থ নামৰ স্থানৰ দক্ষিণে আৰু গন্ধমাদনৰ উত্তৰে।

Verse 78

ब्रह्मणा सनकादिभ्यः कथितं तीर्थमभ्यगात् । तत्तीर्थकूलमासाद्य भ्रातरं चेदमब्रवीत्

ব্ৰহ্মাই সনক আদি ঋষিসকলক যি তীৰ্থৰ কথা কৈছিল, তেওঁ সেই তীৰ্থত উপনীত হ’ল। তীৰ্থৰ কূলত আহি তেওঁ ভ্ৰাতাক এই বাক্য ক’লে।

Verse 79

भ्रातर्गालवशापस्य घोरस्यास्य निवृत्तये । तीर्थेऽस्मिन्नचिरात्स्नाहि सर्वतीर्थोत्तमोत्तमे

হে ভ্ৰাতা, গালৱৰ এই ভয়ংকৰ শাপৰ নিবৃত্তিৰ বাবে শীঘ্ৰে এই পবিত্ৰ তীৰ্থত স্নান কৰা; ই সকলো তীৰ্থৰ মাজত সৰ্বোত্তম।

Verse 80

तस्मिन्न वसरे विप्रास्तस्य तीर्थस्य शीकराः । न्यपतंस्तस्य गात्रेषु वायुना वै समाहृताः

ঠিক সেই মুহূর্ততে, হে বিপ্ৰসকল, সেই তীৰ্থৰ জলকণা বায়ুৱে সংগ্ৰহ কৰি আনি তাৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গৰ ওপৰত পৰিল।

Verse 81

स तच्छीकरसंस्पर्शात्त्यक्त्वा वेतालतां तदा । तदेव मानुषं भावं द्विजपुत्रत्वमाप्तवान्

সেই জলকণাৰ স্পৰ্শমাত্ৰতে সি তেতিয়া বেতাল অৱস্থা ত্যাগ কৰি পুনৰ মানৱ-ভাব লাভ কৰিলে—দ্বিজৰ পুত্ৰত্ব পুনৰ প্ৰাপ্ত হ’ল।

Verse 82

ततः संकल्प्य सहसा तस्मिंस्तीर्थोत्तमोत्तमे । मनुष्यत्वनिवृत्त्यर्थं निममज्ज द्विजात्मजः

তাৰ পাছত তৎক্ষণাৎ সংকল্প কৰি, সেই সৰ্বোত্তম তীৰ্থত, মানৱত্বৰো নিবৃত্তিৰ উদ্দেশ্যে, দ্বিজপুত্ৰে নিমজ্জন কৰিলে।

Verse 83

उत्तिष्ठन्नेव सहसा दिव्यं रूपमवाप्तवान् । विमानवरमारूढो देवस्त्रीपरिवारितः

উঠি উঠোঁতেই সি সহসাই দিব্য ৰূপ লাভ কৰিলে; উত্তম বিমানত আৰূঢ় হৈ, দেবস্ত্ৰীসকলৰ পৰিবেষ্টিত হ’ল।

Verse 84

सर्वाभरणसंयुक्तः सह भ्रात्रा सुदर्शनः । श्लाघमानश्च तत्तीर्थं नमस्कत्य पुनःपुनः

সকলো অলংকাৰৰে বিভূষিত হৈ, ভ্ৰাতৃসহ সেই দীপ্তিমান সুদৰ্শনে সেই তীৰ্থৰ প্ৰশংসা কৰিলে আৰু পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ জনালে।

Verse 85

विज्ञप्तिकौतुकं चापि पुरस्कृत्य दिवं ययौ । तदाप्रभृति तत्तीर्थं वेतालवरदाभिधम्

কৃতজ্ঞ নিবেদন আৰু বিস্ময়ভাৱক সন্মান জনাই তেওঁ দিৱলোকলৈ গ’ল। তেতিয়াৰ পৰাই সেই তীৰ্থ ‘বেতাল-বৰদা’ নামে খ্যাত হ’ল—বেতালত্বৰ পৰা মুক্তি দানকাৰী।

Verse 86

वेतालत्वं विनष्टं यच्छीकरस्पर्शमात्रतः । य इदं तीर्थमासाद्य चक्रतीर्थस्य दक्षिणे

তাৰ জলের বিন্দুমাত্ৰ স্পৰ্শতেই বেতালত্ব বিনষ্ট হৈছিল। যি কোনোবাই চক্ৰতীৰ্থৰ দক্ষিণে অৱস্থিত এই তীৰ্থত উপস্থিত হয়,

Verse 87

स्नानं कदाचित्कुर्वंति जीवन्मुक्ता भवंति ते । एतत्तीर्थसमं पुण्यं न भूतं न भविष्यति

তাত যিসকলে কেতিয়াবা স্নান কৰে, তেওঁলোক জীৱন্মুক্ত হয়। এই তীৰ্থৰ সমান পুণ্য অতীতে নাছিল, ভৱিষ্যতেও নহ’ব।

Verse 88

घोरां वेतालतां त्यक्त्वा दिव्यतां स यदाप्तवान्

ভয়ংকৰ বেতালত্ব ত্যাগ কৰি, তেওঁ দিৱ্য মহিমা লাভ কৰিলে।

Verse 89

अत्र संकल्प्य च स्नात्वा वेतालवरदे शुभे । पितृभ्यः पिंडदानं च कुर्याद्वै नियमान्वितः

ইয়াত শুভ বেতালবৰদ তীৰ্থত সংকল্প কৰি স্নান কৰি, নিয়ম-সংযমেৰে পিতৃসকললৈ পিণ্ড-দান কৰিব লাগে।

Verse 90

एवं वः कथितं विप्रास्तस्य तीर्थस्य वैभवम् । वेतालवरदाभिख्या यथा चास्य समागता

হে বিপ্ৰসকল, সেই তীৰ্থৰ বৈভৱ তোমালোকক এইদৰে কোৱা হ’ল—কেনেকৈ সি ‘বেতালবৰদা’ নামেৰে খ্যাতি লাভ কৰিলে আৰু সেই নাম কেনেকৈ প্ৰাপ্ত হ’ল।

Verse 91

यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा स मुच्यते

যি এই অধ্যায় পঢ়ে বা কেৱল শুনেও, সি মুক্তি লাভ কৰে।