Adhyaya 42

Verse 1

श्रीसूत उवाच । अथातः सर्वतीर्थानां वैभवं प्रवदाम्यहम् । सेतुमध्यनिविष्टानामनुक्तानां मुनीश्वराः

শ্ৰী সূতে ক’লে: হে মুনীশ্বৰসকল, এতিয়া মই সেতুৰ মধ্যভাগত অৱস্থিত, এতিয়ালৈকে অনুক্ত থকা সকলো তীৰ্থৰ বৈভৱ ঘোষণা কৰিম।

Verse 2

अस्ति तीर्थं महापुण्यं नाम्ना तु ऋणमोचनम् । ऋणानि त्रीणि नश्यंति नराणामत्र मज्जनात्

এটা মহাপুণ্য তীৰ্থ আছে, নাম ‘ঋণমোচন’। ইয়াত ডুব মাৰিলে মানুহৰ তিনিধৰণৰ ঋণ বিনষ্ট হয়।

Verse 3

द्विजस्य जायमानस्य ऋणानि त्रीणि संति हि । ऋषीणां देवतानां च पितॄणां च द्विजोत्तमाः

হে দ্বিজোত্তমসকল, দ্বিজৰ জন্ম হোৱাৰ লগে লগে তিনিটা ঋণ থাকে—ঋষিসকলৰ, দেৱতাসকলৰ আৰু পিতৃসকলৰ।

Verse 4

ब्रह्मचर्याननुष्ठानादृषीणामृणवान्भवेत् । यज्ञादीनामकरणाद्देवानां च ऋणी भवेत्

ব্ৰহ্মচৰ্য্যৰ অনুশীলন নকৰিলে মানুহ ঋষিসকলৰ ঋণী হয়। যজ্ঞ আদি কৰ্ম নকৰিলে দেৱতাসকলৰো ঋণী হয়।

Verse 5

पुत्रानुत्पादनाच्चैव पितृणामृणवान्भवेत् । विनापि ब्रह्मचर्येण विना यागं विना सुतम्

পুত্ৰ উৎপন্ন নকৰিলে মানুহ পিতৃসকলৰ ঋণী হয়। ব্ৰহ্মচৰ্য্য নাথাকিলেও, যাগ নকৰিলেও, আৰু সন্তান নাথাকিলেও—ঋণৰ বোজা তেনেই থাকে।

Verse 6

ऋणमोक्षाभिधे तीर्थे स्नानमात्रेण मानवाः । ऋषिदेवपितॄणां तु ऋणेभ्यो मुक्तिमाप्नुयुः

‘ঋণমোক্ষ’ নামে তীৰ্থত কেৱল স্নান কৰিলেই মানুহ ঋষি, দেৱ আৰু পিতৃসকলৰ ঋণৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰে।

Verse 7

ब्रह्मचर्येण यज्ञेन तथा पुत्रोद्भवेन च । नैव तुष्यन्ति ऋषयो देवाः पितृगणास्तथा

ব্ৰহ্মচৰ্য্য, যজ্ঞ আৰু পুত্ৰ-উৎপত্তিৰ দ্বাৰাও ঋষি, দেৱ আৰু পিতৃগণ তেনেদৰে তুষ্ট নহয়, যেনেকৈ এই তীৰ্থৰ মহিমাত তুষ্ট হয়।

Verse 8

ऋणमोक्षे यथा स्नानादतुलां तुष्टिमाप्नुयुः । किं चात्र मज्जनात्तीर्थे दरिद्रा अधमर्णिनः

ঋণমোক্ষত স্নান কৰিলে যেনেকৈ অতুল তুষ্টি লাভ হয়, তেনেকৈ এই তীৰ্থত ডুব দিয়া স্নান কৰিলে—দৰিদ্ৰ আৰু তুচ্ছ ঋণৰ বোজা বহন কৰা লোকৰ কথা আৰু কি ক’ব!

Verse 9

मुक्ता ऋणेभ्यः सर्वेभ्यो धनिनः स्युर्न संशयः । यदत्र मज्जनात्पुंसामृणमुक्तिः प्रजायते

সকলো ঋণৰ পৰা মুক্ত হৈ মানুহ নিশ্চয়েই ধনবান হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই; কিয়নো ইয়াত স্নান কৰিলে পুৰুষৰ ঋণমুক্তি জন্মে।

Verse 10

तस्मादुक्तमिदं तीर्थमृणमोचनसंज्ञया । अतोऽत्र ऋणिभिः सर्वैः स्नातव्यं तद्विमुक्तये

সেইহেতু এই তীৰ্থক ‘ঋণমোচন’ নামে কোৱা হয়। অতএব ঋণভাৰাক্ৰান্ত সকলোৱে মুক্তিৰ বাবে ইয়াত স্নান কৰিব লাগে।

Verse 11

एतत्तीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । पांडवैः कृतमप्यत्र तीर्थमस्त्यपरं महत्

এই তীৰ্থৰ সমান তীৰ্থ অতীতে নাছিল, ভবিষ্যতেও নহ’ব। আৰু ইয়াত পাণ্ডৱসকলে স্থাপন কৰা আন এক মহান তীৰ্থও আছে।

Verse 12

यत्रेष्टं धर्मपुत्राद्यैः पांडवैः पंचभिः पुरा । तदेतत्तीर्थमुद्दिश्य भुक्तिमुक्ति फलप्रदम्

য’ত প্ৰাচীন কালত ধৰ্মপুত্ৰ আদি পাঁচ পাণ্ডৱে যজ্ঞ কৰিছিল, সেই তীৰ্থক ভক্তিভাৱে উদ্দেশ্য কৰি গ’লে ভোগ আৰু মুক্তিৰ ফল দান কৰে।

Verse 13

दशकोटिसहस्राणि तीर्थान्यनुत्तमानि हि । पंचपांडवतीर्थेस्मिन्सान्निध्यं कुर्वते सदा

নিশ্চয়েই অতি উত্তম দশ কোটি সহস্ৰ তীৰ্থ সদায় এই পঞ্চ-পাণ্ডৱ তীৰ্থত নিজৰ সান্নিধ্য স্থাপন কৰি থাকে।

Verse 14

आदित्पा वसवो रुद्राः साध्याश्च समरुद्गणाः । पांडवानां महातीर्थे नित्यं सन्निहितास्तथा

পাণ্ডৱসকলৰ মহাতীৰ্থত আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰ, সাধ্য আৰু মৰুতগণৰ সমূহ সদায় নিত্য সন্নিহিত হৈ থাকে।

Verse 15

अत्राभिषेकं यः कुर्यात्पितृदेवांश्च तर्पयेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्म लोके स पूज्यते

যি ইয়াত অভিষেক কৰে আৰু পিতৃদেৱতা তথা দেৱতাসকলক তৰ্পণ দিয়ে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ ব্ৰহ্মলোকত পূজিত হয়।

Verse 16

अप्येकं भोजयेद्विप्रमेतत्तीर्थतटेऽमले । तेनासौ कर्मणा त्वत्र परत्रापि च मोदते

এই তীৰ্থৰ নিৰ্মল তটত যদি কোনোবাই কেৱল এজন ব্ৰাহ্মণকো ভোজন কৰায়, তেন্তে সেই কৰ্মৰ ফলত সি ইহলোকত আৰু পৰলোকতো আনন্দিত হয়।

Verse 17

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वाप्यन्य एव वा । अस्मिंस्तीर्थवरे स्नात्वा वियोनिं न प्रयाति वै

ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয়, বৈশ্য, শূদ্ৰ বা আন যিয়েই হওক—এই শ্ৰেষ্ঠ তীৰ্থত স্নান কৰিলে সি নীচ যোনিত নাযায়।

Verse 18

पांडवानां महातीर्थे पुण्ययोगेषु यो नरः । स्नायात्स मनुज श्रेष्ठो नरकं नैव पश्यति

পাণ্ডৱসকলৰ মহাতীৰ্থত পুণ্যময় যোগসমূহৰ সময়ত যি নৰে স্নান কৰে, সি মনুষ্যশ্ৰেষ্ঠ হয় আৰু নৰক কেতিয়াও নেদেখে।

Verse 19

पांडवानां महातीर्थं सायं प्रातश्च यः स्मरेत् । स स्नातः सर्वतीर्थेषु गंगादिषु न संशयः

যি পাণ্ডৱসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত সেই মহাতীৰ্থক পুৱা আৰু গধূলি স্মৰণ কৰে, সি নিঃসন্দেহে গঙ্গা আদি সকলো তীৰ্থত স্নান কৰা বুলি গণ্য হয়।

Verse 20

इंद्रादिदेवता भिश्च यत्रेष्टं दैत्यशांतये । तदन्यद्देवतीर्थाख्यं विद्यते गंधमादने

গন্ধমাদনত ‘দেৱতীৰ্থ’ নামে পৰিচিত আন এক স্থান আছে, য’ত ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলে দৈত্য-শান্তিৰ বাবে ইষ্ট-পূজা কৰিছিল।

Verse 21

देवतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वपापविमोचितः । प्राप्नुयादक्षयांल्लोकान्सर्व कामसमन्वितान्

দেৱতীৰ্থত স্নান কৰিলে মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয় আৰু সকলো কামনা-সিদ্ধিসহ অক্ষয় লোকসমূহ লাভ কৰে।

Verse 22

जन्मप्रभृति यत्पापं स्त्रिया वा पुरुषेण वा । कृतं तद्देवकुंडेस्मिन्स्नानात्सद्यो विनश्यति

জন্মৰ পৰা নাৰী বা পুৰুষে যি পাপেই কৰাই হওক, এই দেৱকুণ্ডত স্নান কৰিলেই সেয়া তৎক্ষণাৎ বিনষ্ট হয়।

Verse 23

यथा सुराणां सर्वेषा मादिर्वै मधुसूदनः । तथादिः सर्वतीर्थानां देवकुंडमनुत्तमम्

যেনেকৈ সকলো দেৱতাৰ মাজত মধুসূদন (বিষ্ণু) আদ্য, তেনেকৈ সকলো তীৰ্থৰ মাজত অনুত্তম দেৱকুণ্ডই শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 24

यस्तु वर्षशतं पूर्णमग्निहोत्रमुपासते । यस्त्वेको देवकुंडेस्मिन्कदाचित्स्नान माचरेत्

কোনো জনে পূৰ্ণ শতবৰ্ষ অগ্নিহোত্ৰ উপাসনা কৰে; কিন্তু যি কোনোবাই এই দেবকুণ্ডত কেতিয়াবা এবাৰো স্নান কৰে—

Verse 25

सममेव तयोः पुण्यं नात्र संदेहकारणम् । दुर्लभं देवतीर्थेस्मिन्दानं वासश्च दुर्लभः

দুয়োৰে পুণ্য একেবাৰে সমান—ইয়াত সন্দেহৰ কোনো কাৰণ নাই। এই দেবতীৰ্থত দান অতি দুষ্প্ৰাপ্য, আৰু তাত বাস কৰাও দুষ্প্ৰাপ্য।

Verse 26

देवतीर्थाभिगमनं स्नानं चाप्य तिदुर्लभम् । देवतीर्थं समासाद्य देवर्षिपितृसेवितम्

দেবতীৰ্থলৈ গমন আৰু তাত স্নান কৰাও অতি দুষ্প্ৰাপ্য। দেব, ঋষি আৰু পিতৃসকলৰ দ্বাৰা সেৱিত সেই দেবতীৰ্থত উপনীত হৈ—

Verse 27

अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति । द्विदिनं त्रिदिनं चापि पंच वाथ षडेव वा

সেয়ে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে আৰু বিষ্ণুলোকলৈ গমন কৰে—দুদিন হওক, তিনিদিন হওক, পাঁচদিন বা ছয়দিনেই হওক।

Verse 28

उषित्वा देवकुंडस्थतीरे नरकनाशने । न मातृयोनिमाप्नोति सिद्धिं चाप्नोत्यनुत्तमाम्

নরকনাশক দেবকুণ্ডৰ তীৰত বাস কৰি মানুহে পুনৰ মাতৃগৰ্ভত প্ৰৱেশ নকৰে আৰু অনুত্তম সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 29

त्रिरात्रस्नानतो ह्यत्र वाजपेयफलं भवेत् । देवतीर्थस्मृतेः सद्यः पापेभ्यो मुच्यते नरः

ইয়াত তিনি ৰাতি স্নান কৰিলে বাজপেয় যজ্ঞৰ ফল লাভ হয়। আৰু কেৱল দেবতীৰ্থ স্মৰণ কৰিলেই মানুহ তৎক্ষণাৎ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 30

अर्चयित्वा पितॄन्देवानेतत्तीर्थतटे नरः । सर्वकामसमृद्धिः स्यात्सर्वयज्ञफलं लभेत्

এই তীৰ্থৰ তটত মানুহে পিতৃলোক আৰু দেৱতাসকলক অর্চনা কৰিলে, সকলো কামনা পূৰ্ণ হয় আৰু সকলো যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 31

एतत्तीर्थसमं पुण्यं न भूतं न भविष्यति । तस्मादवश्यं स्नातव्यं देवतीर्थे मुमुक्षुभिः

এই তীৰ্থৰ সমান পুণ্য অতীতত কেতিয়াও নাছিল, ভবিষ্যততো নহ’ব। সেয়ে মোক্ষকামীসকলে নিশ্চয় দেবতীৰ্থত স্নান কৰিব লাগে।

Verse 32

ऐहिकामुष्मिकफलप्राप्तिकामैश्च मानवैः । देवतीर्थस्य माहात्म्यं संक्षिप्य कथितं द्विजाः

হে দ্বিজসকল (ব্ৰাহ্মণসকল), এই লোক আৰু পৰলোকৰ ফল কামনা কৰা মানুহৰ বাবে দেবতীৰ্থৰ মাহাত্ম্য ইয়াত সংক্ষেপে কোৱা হ’ল।

Verse 33

विस्तरेणास्य माहात्म्यं मया वक्तुं न पार्य्यते । सुग्रीवतीर्थं वक्ष्यामि रामसेतौ विमुक्तिदे

ইয়াৰ মাহাত্ম্য বিস্তাৰে ক’বলৈ মই সক্ষম নহয়। এতিয়া মই ৰামসেতুত মুক্তিদাতা সুগ্ৰীৱতীৰ্থৰ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 34

अत्र स्नात्वा नरो भक्त्या सूर्यलोकं समश्नुते । सुग्रीवतीर्थे स्नानेन हयमेधफलं भवेत्

ইয়াত ভক্তিৰে স্নান কৰিলে নৰ সূৰ্যলোক লাভ কৰে। সুগ্ৰীৱতীৰ্থত স্নান কৰিলে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 35

ब्रह्महत्यादि पापानां निष्कृतिश्चापि जायते । सुग्रीवतीर्थगमनाद्गोसहस्रफलं लभेत्

ব্ৰহ্মহত্যা আদি পাপৰো নিষ্কৃতি তাতেই জন্মে। সুগ্ৰীৱতীৰ্থলৈ গমন কৰিলে হাজাৰ গাই দানৰ ফল লাভ হয়।

Verse 36

स्मरणात्तस्य वेदानां पारायणफलं लभेत् । दिनोपवासमात्रेण तस्य तीर्थस्य तीरतः

সেই তীৰ্থৰ স্মৰণে বেদপাৰায়ণৰ ফল লাভ হয়। আৰু সেই পবিত্ৰ তীৰ্থৰ তীৰত কেৱল এক দিন উপবাস কৰিলেও (সেই পুণ্য) হয়।

Verse 37

महापात कनाशः स्यात्प्रायश्चित्तं विना द्विजाः । तत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवांश्च तर्पयेत्

হে দ্বিজসকল, পৃথক প্ৰায়শ্চিত্ত নকৰিলেও মহাপাতকৰ নাশ হয়। তাত অভিষেক কৰি পিতৃদেৱতা আৰু দেবতাসকলকো তৰ্পণজল অৰ্ঘ্য দি তৃপ্ত কৰিব।

Verse 39

आप्तोर्यामस्य यज्ञस्य फलमष्टगुणं भवेत् । सुग्रीवतीर्थस्नानेन नरमेधफलं लभेत

আপ্তোৰ্যাম যজ্ঞৰ ফল অষ্টগুণ হয়। সুগ্ৰীৱতীৰ্থত স্নান কৰিলে নরমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ হয়।

Verse 40

सुग्रीवतीर्थमा हात्म्यमेवं वः कथितं द्विजाः । वैभवं नलतीर्थस्य त्विदानीं प्रब्रवीमि वः

হে দ্বিজসকল, এইদৰে মই তোমালোকক সুগ্ৰীৱ-তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য ক’লোঁ। এতিয়া মই তোমালোকক নল-তীৰ্থৰ অপূৰ্ব বৈভৱ-মহিমা ঘোষণা কৰিম।

Verse 41

नलतीर्थे नरः स्नानात्स्वर्गलोकं समश्नुते । नलतीर्थे सकृत्सनानात्सर्वपापाविमोचितः

নল-তীৰ্থত স্নান কৰিলে মানুহে স্বৰ্গলোক লাভ কৰে। তাত একবাৰ মাত্ৰ স্নান কৰিলেও সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 42

अग्निष्टोमातिरात्रादिफलमाप्नोत्यनुत्तमम् । त्रिरात्रमुषितस्तस्मिंस्तर्पयन्पितृदेवताः

অগ্নিষ্টোম, অতিরাত্ৰ আদি যজ্ঞৰ অনুত্তম ফল লাভ হয়। তাত তিনিৰাতি বাস কৰি পিতৃসকল আৰু দেবতাসকলক তৰ্পণ অৰ্পণ কৰিলে (সেই পুণ্য লাভ হয়)।

Verse 43

सूर्यवद्भासते विप्रा वाजिमेधफलं लभेत् । नीलतीर्थं प्रवक्ष्यामि महापातकनाशनम्

হে বিপ্ৰসকল, ই সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিময়; ইয়াত অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ হয়। এতিয়া মই নীল-তীৰ্থৰ বৰ্ণনা কৰিম, যি মহাপাতক নাশক।

Verse 44

अग्निपुत्रेण नीलेन कृतं सेतौ विमुक्तिदम् । नीलतीर्थे नरः स्नानात्सर्वपापविमोचितः

সেতুত অগ্নিপুত্ৰ নীলৰ দ্বাৰা ই নিৰ্মিত, যি মুক্তি দান কৰে। নীল-তীৰ্থত স্নান কৰিলে মানুহ সকলো পাপৰ পৰা সম্পূৰ্ণ মুক্ত হয়।

Verse 45

बहुवर्ण्यस्य यागस्य फलं शतगुणं लभेत् । नीलतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वा भीष्टप्रदायिनि

বহুপ্ৰশংসিত যজ্ঞৰ ফল সি শতগুণ লাভ কৰে। নীল-তীৰ্থত স্নান কৰি—যি সকলো অভীষ্ট বৰ দান কৰে—মানৱে মহাপুণ্য পায়।

Verse 46

अग्निलोकमवाप्नोति सर्वकामसमृद्धिमान् । गवाक्षेण कृतं तीर्थं गंधमादनपर्वते

সি অগ্নিলোক লাভ কৰে আৰু সকলো কামনাৰ সমৃদ্ধিৰে সমন্বিত হয়। গন্ধমাদন পৰ্বতত গৱাক্ষে স্থাপন কৰা এক তীৰ্থ আছে।

Verse 47

विद्यते स्नानमात्रेण नरकं नैव याति सः । अगदेन कृतं तीर्थमस्ति सेतौ विमुक्तिदे

কেৱল স্নানমাত্ৰে সি নৰকলৈ নাযায়। সেতুত অগদে স্থাপন কৰা এক তীৰ্থ আছে, যি মুক্তি দান কৰে।

Verse 48

अत्र स्नानेन मनुजो देवेंद्रत्वं समश्नुते । गजेन गवयेनात्र शरभेण महौजसा

ইয়াত স্নান কৰিলে মানুহে দেৱলোকত ইন্দ্ৰত্ব লাভ কৰে। ইয়াত গজে, গৱয়ে আৰু মহৌজস্বী শৰভে (তীৰ্থ) স্থাপন কৰিছিল।

Verse 49

कुमुदेन हरेणापि पनसेन बलीयसा । कृतानि यानि तीर्थानि तथाऽन्यैः सर्ववानरैः

কুমুদে, হৰে আৰু বলৱান পনসে, তদুপৰি অন্য সকলো বানৰ-বীৰে যি তীৰ্থসমূহ স্থাপন কৰিছিল—সেয়াও পবিত্ৰ বুলি স্মৰণীয়।

Verse 50

रामसेतौ महापुण्ये गन्धमादनपर्वते । तेषु तीर्थेषु यः स्नाति सोऽमृतत्वं समश्नुते

মহাপুণ্যময় ৰামসেতু আৰু গন্ধমাদন পৰ্বতত—সেই তীৰ্থসমূহত যিয়ে স্নান কৰে, সি অমৃতত্ব (মোক্ষ) লাভ কৰে।

Verse 51

विभीषणकृतं तीर्थमस्ति पापविमोचनम् । महादुःखप्रशमनं महारोगनिबर्हणम्

বিভীষণে স্থাপন কৰা এটা তীৰ্থ আছে, যি পাপমোচন কৰে; মহাদুঃখ প্রশমিত কৰে আৰু ভয়ংকৰ ৰোগ নাশ কৰে।

Verse 52

महापातकसंघानामनलोपममुत्तमम् । कुंभीपाकादिनरकक्लेशनाशनकारणम्

সেয়া উত্তমতম—মহাপাতকৰ গুচ্ছৰ বাবে অগ্নিৰ দৰে; আৰু কুম্ভীপাক আদি নৰকৰ ক্লেশ নাশ কৰাৰ কাৰণ হয়।

Verse 53

दुःस्वप्र नाशनं धन्यं महादारिद्र्यबाधनम् । तत्र यो मनुजः स्नायात्तस्य नास्तीह पातकम्

সেয়া ধন্য আৰু শুভ—দুঃস্বপ্ন নাশ কৰে আৰু মহাদাৰিদ্ৰ্য ৰোধ কৰে। যি মানুহে তাত স্নান কৰে, তাৰ বাবে এই জীৱনত কোনো পাপ নাথাকে।

Verse 54

स वैकुंठमवाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जितम् । विभीषणस्य सचिवैः कृतं तीर्थचतुष्टयम्

সি বৈকুণ্ঠ লাভ কৰে, য’ত পুনৰাগমন (পুনর্জন্ম) নাই। বিভীষণৰ সচিবসকলে তীৰ্থৰ চতুষ্টয় স্থাপন কৰিছিল।

Verse 55

तत्र स्नानेन मनुजः सर्वपापैः प्रमुच्यते । सरयूश्च नदी विप्रा गंधमादनपर्वते

তাত স্নান কৰিলে মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়। হে ব্ৰাহ্মণী, গন্ধমাদন পৰ্ব্বতত সৰয়ূ নদীও বিদ্যমান।

Verse 56

रामनाथं महादेवं सेवितुं वर्तते सदा । तत्र स्नात्वा नराः सर्वे सर्वपातकवर्जिताः

ৰামনাথ মহাদেৱ সদায় তাত সেৱা-পূজাৰ বাবে বিদ্যমান। তাত স্নান কৰি সকলো লোক সকলো পাপ-পাতকৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 57

सर्वयज्ञतपस्तीर्थसेवाफलमवाप्नुयुः । दशकोटिसहस्राणि तीर्थानि द्विजसत्तमाः

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, ইয়াত সকলো যজ্ঞ, তপস্যা আৰু তীৰ্থ-সেৱাৰ ফল লাভ হয়। হে উত্তম ব্ৰাহ্মণসকল, ইয়াত দহ কোটি সহস্ৰ তীৰ্থ আছে।

Verse 58

वसंत्यस्मिन्महापुण्ये गन्धमादनपर्वते । गंगाद्याः सरितः सर्वास्तथा वै सप्तसागराः

এই মহাপুণ্য গন্ধমাদন পৰ্ব্বতত গঙ্গা আদি সকলো নদী বাস কৰে; আৰু নিশ্চয়েই সপ্ত সাগৰো।

Verse 59

ऋष्याश्रमाणि पुण्यानि तथा पुण्यवनानि च । अनुत्तमानि क्षेत्राणि हीरशंकरयोस्तथा

তাত ঋষিসকলৰ পুণ্য আশ্ৰম আৰু পুণ্য বনো আছে। তাত অনুত্তম ক্ষেত্ৰসমূহো আছে—তদ্ৰূপ হীৰা আৰু শংকৰৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ক্ষেত্ৰসমূহো।

Verse 60

सान्निध्यं कुर्वते नित्यं गन्धमादनपर्वते । उपवीतांतरं तीर्थं प्रोक्तवांश्चतुराननः

গন্ধমাদন পৰ্ব্বতত প্ৰভুৱে সদায় নিত্য সান্নিধ্য স্থাপন কৰি থাকে। আৰু ‘উপবীতান্তৰ’ নামৰ পবিত্ৰ তীৰ্থ চতুৰানন ব্ৰহ্মাই ঘোষণা কৰিছে।

Verse 61

त्रयस्त्रिंशत्कोट्योऽत्र देवाः पितृगणैः सह । सर्वैश्च मुनिभिः सार्द्धं यक्षैः सिद्धैश्च किन्नरैः । वसंति सेतौ देवस्य रामच न्द्रस्य चाज्ञया

ইয়াত তেত্ৰিশ কোটি দেৱতা পিতৃগণৰ সৈতে, আৰু সকলো মুনিৰ সৈতে, যক্ষ, সিদ্ধ আৰু কিন্নৰৰ সৈতে বাস কৰে। দেৱ ৰামচন্দ্ৰৰ আজ্ঞাত তেওঁলোকে সেতুত নিবাস কৰে।

Verse 62

श्रीसूत उवाच । एवमुक्तं द्विजश्रेष्ठा तीर्थानां वैभवं मया

শ্ৰী সূতে ক’লে: হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, এইদৰে মই তীৰ্থসমূহৰ বৈভৱ বৰ্ণনা কৰিলোঁ।

Verse 63

इदं पठन्वा शृण्वन्वा दुःखसंघाद्विमुच्यते । कैवल्यं च समाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जितम्

ইয়াক পঢ়িলে বা শুনিলে মানুহ দুঃখসমূহৰ গুচ্ছৰ পৰা মুক্ত হয়। আৰু সি পুনৰাগমনবিহীন কৈৱল্য—মুক্তি—লাভ কৰে।