Adhyaya 4

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भगवन्राक्षसः कोऽसौ सूत पौराणिकोत्तम । विष्णुभक्तं महात्मानं यो गालवमबाधत

ঋষিসকলে ক’লে: “হে ভগৱন সূত, পুৰাণকথাৰ ব্যাখ্যাতা সকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ! সেই কোন ৰাক্ষস আছিল, যিয়ে বিষ্ণুভক্ত মহাত্মা গালৱক উপদ্ৰৱ কৰিছিল?”

Verse 2

श्रीसूत उवाच । वक्ष्यामि राक्षसं क्रूरं तं विप्राः शृणुतादरात् । यथा स राक्षसो जातो मुनीनां शापवैभवात्

শ্ৰী সূতে ক’লে: “হে বিপ্ৰসকল, মই সেই নিষ্ঠুৰ ৰাক্ষসৰ বৰ্ণনা কৰিম; আদৰেৰে মন দি শুনা—মুনিসকলৰ শাপৰ প্ৰবল বৈভৱে সি কেনেকৈ জন্মিল।”

Verse 3

पुरा कैलासशिखरे हालास्ये शिवमंदिरे । चतुर्विशतिसाहस्रा मुनयो ब्रह्मवादिनः

পূৰ্বে কৈলাস শিখৰত, হালাস্যত শিৱমন্দিৰত, চৌব্বিশ হাজাৰ মুনি—ব্ৰহ্মবাদী—অৱস্থিত আছিল।

Verse 4

वसिष्ठात्रिमुखाः सर्वे शिवभक्ता महौजसः । भस्मोद्धूलितसर्वांगास्त्रिपुंड्रांकितमस्तकाः

বসিষ্ঠ আৰু অত্রি আদি নেতৃত্ৱত তেওঁলোক সকলেই শিৱভক্ত, মহাতেজস্বী আছিল; দেহজুৰি পবিত্ৰ ভস্ম লেপা, আৰু কপালত ত্ৰিপুণ্ড্ৰৰ তিন ৰেখাৰে চিহ্নিত।

Verse 5

रुद्राक्ष मालाभरणाः पंचाक्षरजपे रताः । हालास्यनाथं भूतेशं चंद्रचूडमुमापतिम्

ৰুদ্ৰাক্ষ-মালা আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰি, পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্রৰ জপত ৰত হৈ তেওঁলোকে হালাস্যনাথ—ভূতেশ, চন্দ্ৰচূড় শিৱ, উমাপতি—ক ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰিছিল।

Verse 6

उपासांचक्रिरे मुक्त्यै मधुरापुरवासिनः । कदाचित्तत्र गंधर्वो विश्वावसुसुतो बली

মধুৰা নগৰৰ বাসিন্দাসকলে মুক্তিৰ কামনাৰে উপাসনা কৰিছিল। এদিন তাত শক্তিশালী এজন গন্ধৰ্ব আহিল—বিশ্বাৱসুৰ পুত্ৰ।

Verse 7

दुर्द्दमोनाम विप्रेंद्रा विटगोष्ठीपरायणः । ललनाशतसंयुक्तो विवस्त्रः सलिलाशये

হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ, তেওঁৰ নাম দুৰ্দ্দম; তেওঁ ভোগ-বিলাসী গোষ্ঠীত আসক্ত আছিল। শত শত নাৰীৰে ঘেৰাও হৈ, তেওঁ জলাশয়ত নগ্ন হৈ ক্ৰীড়া কৰিছিল।

Verse 8

चिक्रीड स विवस्त्राभिः साकं युवतिभिर्मुदा । हालास्यनाथतीर्थं तद्वसिष्ठो मुनिभिः सह

তাত হালাস্যনাথ তীৰ্থত তেওঁ নগ্না যুবতীসকলৰ সৈতে আনন্দে ক্ৰীড়া কৰিছিল। তেতিয়া বশিষ্ঠ মুনি ঋষিসকলৰ সৈতে তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 9

माध्यंदिनं कर्तुमना ययौ शंकरमंदिरात् । तानृषीनवलोक्याथ रामास्ता भयकातराः

মাধ্যাহ্নিক কৰ্ম কৰিবলৈ মন কৰি তেওঁ শংকৰ-মন্দিৰৰ পৰা ওলাই গ’ল। কিন্তু সেই নাৰীবোৰে ঋষিসকলক দেখি ভয়ত কঁপিবলৈ ধৰিলে।

Verse 10

वासांस्याच्छादयामासुर्दुर्द्दमो न तु साहसी । ततो वसिष्ठः कुपितः शशापैनं गत त्रपम्

স্ত্ৰীসকলে তৎক্ষণাৎ নিজৰ বস্ত্ৰ আৱৰি ল’লে; কিন্তু নিৰ্লজ্জ দুৰ্দ্দম—সংযমহীন—নআৱৰি থাকিল। তেতিয়া ক্ৰুদ্ধ বশিষ্ঠে, তাৰ লাজ নাশ হোৱা দেখি, তাক শাপ দিলে।

Verse 11

वसिष्ठ उवाच । यस्माद्दुर्दम गंधर्व दृष्ट्वास्मांल्लज्जया त्वया । वासो नाच्छादितं शीघ्रं याहि राक्षसतां ततः

বশিষ্ঠ ক’লে— ‘হে গন্ধৰ্ব দুৰ্দ্দম! আমাক দেখি লজ্জাৰে তুমি শীঘ্ৰে বস্ত্ৰ নঢাকিলা; সেয়ে ইয়াৰ পৰা গৈ ৰাক্ষসত্ব লাভ কৰা।’

Verse 12

इत्युक्त्वा ता स्त्रियः प्राह वसिष्ठो मुनिपुंगवः । यस्मादाच्छादितं वस्त्रं दृष्ट्वास्मांल्ललनोत्तमाः

এইদৰে কৈ, মুনিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ বশিষ্ঠে সেই স্ত্ৰীসকলক ক’লে— ‘হে উত্তমা নাৰীসকল! আমাক দেখি তোমালোকে বস্ত্ৰ আৱৰি ল’লা…’

Verse 13

ततो न युष्माञ्छपिष्यामि गन्छध्वं त्रिदिवं ततः । एवमुक्ता वसिष्ठेन रामाः प्रांजलयस्तदा

‘সেয়ে মই তোমালোকক শাপ নিদিওঁ; ইয়াৰ পৰা গৈ ত্ৰিদিৱ, স্বৰ্গলোক প্ৰাপ্ত কৰা।’ বশিষ্ঠৰ এই বাক্য শুনি সেই সুন্দৰীসকলে তেতিয়া কৰযোৰে থিয় হ’ল।

Verse 14

प्रणिपत्य वसिष्ठं तं भक्तिनम्रेण चेतसा । मुनिमंडलमध्ये तं वसिष्ठमिदमब्रुवन्

ভক্তিৰে নম্ৰচিত্ত হৈ তেওঁলোকে বশিষ্ঠক প্ৰণাম কৰিলে। মুনিমণ্ডলৰ মাজত থাকি, তেওঁলোকে সেই বশিষ্ঠক এই বাক্য ক’লে।

Verse 15

रामा ऊचुः । भगवन्सर्वधर्मज्ञ चतुरानननंदन । दयासिंधोऽवलोक्यास्मान्न कोपं कर्तुमर्हसि

ৰামাসকলে ক’লে: হে ভগৱান, সৰ্বধৰ্মজ্ঞ, চতুৰানন ব্ৰহ্মাৰ নন্দন! হে দয়া-সিন্ধু, আমাক দৰ্শন কৰি ক্ৰোধ কৰা উচিত নহয়।

Verse 16

पतिरेवहि नारीणां भूषणं परमुच्यते । पतिहीना तु या नारी शतपुत्रापि सा मुने

নিশ্চয় নাৰীসকলৰ বাবে পতি একাই পৰম ভূষণ বুলি কোৱা হয়। কিন্তু যি নাৰী পতি-হীন, হে মুনি, সি শত পুত্ৰ থাকিলেও বঞ্চিতেই থাকে।

Verse 17

विधवेत्युच्यते लोके तत्स्त्रीणां मरणं स्मृतम् । तत्प्रसादं कुरु मुने पत्यावस्माक मादरात्

লোকে তাক ‘বিধবা’ বুলি কয়; সেয়া নাৰীসকলৰ বাবে এক প্ৰকাৰ ‘মৰণ’ বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে। সেয়ে, হে মুনি, আমাৰ পতিৰ মান ৰাখি অনুগ্ৰহ কৰক।

Verse 19

एकोऽपराधः क्षंतव्यो मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः । क्षमां कुरु दयासिंधो युष्मच्छिष्येऽत्र दुर्दमे

তত্ত্বদৰ্শী মুনিসকলে এটা অপৰাধ ক্ষমা কৰিবই লাগে। হে দয়া-সিন্ধু, ইয়াত আপোনাৰ শিষ্য দুর্দমক—যি দমন নোহোৱা—ক্ষমা দান কৰক।

Verse 20

न मे स्याद्वचनं मिथ्या कदाचिदपि सुभ्रुवः । उपायं वः प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं श्रद्धया सह

হে সুভ্ৰূৱতীসকল, মোৰ বাক্য কেতিয়াও মিথ্যা নহয়। তথাপি মই তোমালোকক এটা উপায় ক’ম; শ্ৰদ্ধাসহ শুনা।

Verse 21

षोडशाब्दावधिः शापो भर्तुर्वो भविता ध्रुवम् । षोडशाब्दावधौ चैष दुर्दमो राक्षसाकृतिः

ষোলো বছৰৰ পৰ্যন্ত তোমালোকৰ স্বামীৰ ওপৰত এই শাপ নিশ্চয় স্থিৰ থাকিব। সেই ষোলো বছৰৰ ভিতৰত এই দুর্দম ৰাক্ষস-আকৃতি ধাৰণ কৰি থাকিব।

Verse 22

यदृच्छयाचक्र तीर्थं गमिष्यति सुरांगनाः । आस्ते तत्र महायोगी गालवो विष्णुतत्परः

যাদৃচ্ছাক্ৰমে, হে সুৰাঙ্গনা সকল, তেওঁ চক্ৰতীৰ্থলৈ যাব। তাত বিষ্ণুত সম্পূৰ্ণ তৎপৰ মহাযোগী গালৱে বাস কৰে।

Verse 23

भक्ष्यार्थं तं मुनिं सोऽयं राक्षसोभिगमिष्यति । ततो गालवरक्षार्थं प्रेरितं चक्रमुत्तमम्

সেই মুনিক ভক্ষণ কৰিবলৈ এই ৰাক্ষস তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিব। তেতিয়া গালৱৰ ৰক্ষাৰ্থে উত্তম চক্ৰ প্ৰেৰিত হৈ গতি কৰিব।

Verse 24

विष्णुनास्य शिरो रामा हरिष्यति न संशयः । ततः स्वरूपमासाद्य शापान्मुक्तः सुदुर्दमः

হে ৰামা সকল, বিষ্ণুৱে নিশ্চয়েই ইয়াৰ মূৰ কাটি ল’ব—ইয়াত সন্দেহ নাই। তাৰ পাছত নিজ স্বৰূপ লাভ কৰি সুদুর্দম শাপৰ পৰা মুক্ত হ’ব।

Verse 25

पतिर्वस्त्रिदिवं भूयो गंतास्त्यत्र न संशयः । ततस्त्रिदिवमासाद्य दुर्द्दमोऽयं पतिर्हि वः

তোমালোকৰ স্বামী পুনৰ ত্ৰিদিৱ (সুৰলোক)লৈ যাব—ইয়াত সন্দেহ নাই। ত্ৰিদিৱত উপনীত হৈ এই দুর্দমেই নিশ্চয় তোমালোকৰ স্বামী (পূৰ্বৰ দৰে) হ’ব।

Verse 26

रमयिष्यति सुन्दर्यो युष्मान्सुन्दरवेषभृत् । श्रीसूत उवाच । इत्युक्त्वा तु वसिष्ठस्ता दुर्दमस्य वरांगनाः

“সুন্দৰ বেশ ধৰি তেওঁ তোমালোকক, হে সুন্দৰীসকল, আনন্দিত কৰিব।” শ্ৰী সূত ক’লে: এইদৰে কৈ বসিষ্ঠই দুৰ্দমৰ সেই উত্তম বৰাঙ্গনাসকলক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 27

स्वाश्रमं प्रययौ तूर्णं हालास्येश्वरभक्तिमान् । अथ रामास्तमालिंग्य दुर्द्दमं पतिमातुराः

হালাস্যেশ্বৰভক্ত তেওঁ তৎক্ষণাৎ নিজৰ আশ্ৰমলৈ দৌৰি গ’ল। তাৰপিছত ব্যাকুল ৰামাসকলে নিজৰ স্বামী দুৰ্দমক আঁকোৱালি ধৰিলে।

Verse 28

रुरुदुः शोकसंविग्ना दुःखसागरमध्यगाः प्र । पश्यंतीषु तास्वेव दुर्दमो राक्षसोऽभवत्

শোকত কঁপা তেওঁলোকে কান্দিলে, যেন দুখৰ সাগৰৰ মাজত ডুবি আছে। তেওঁলোকে চাই থাকোঁতেই দুৰ্দম ৰাক্ষস হৈ পৰিল।

Verse 29

महादंष्ट्रो महाकायो रक्तश्मश्रुशिरोरुहः । तं दृष्ट्वा भयसंविग्ना जग्मू रामास्त्रिविष्टपम्

বৃহৎ দঁত আৰু বিশাল দেহ, ৰঙা দাড়ি আৰু চুলিৰে সজ্জিত—তাক দেখি ভয়ত কঁপা ৰামাসকলে ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ)লৈ গ’ল।

Verse 30

ततो राक्षसवेषोऽयं दुर्दमो भैरवाकृतिः । भक्षयन्प्राणिनः सर्वान्देशाद्देशं वनाद्वनम्

তাৰপিছত ৰাক্ষসৰ বেশ ধৰা, ভৈৰৱৰ দৰে ভয়ংকৰ আকৃতিৰ এই দুৰ্দমে সকলো প্ৰাণী ভক্ষণ কৰি দেশেদেশে, বনেদবনে ঘূৰি ফুৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 31

भ्रमन्न निलवेगोऽसौ धर्मतीर्थं ततो ययौ । एवं षोडशवर्षाणि भ्रमतोऽस्य ययुस्तदा

এইদৰে সেই নীলবেগে অস্থিৰ হৈ ভ্ৰমণ কৰি ধৰ্মতীৰ্থলৈ গ’ল। এইদৰে ভ্ৰমণ কৰি থাকোঁতে তেওঁৰ ষোল্ল বছৰ পাৰ হ’ল।

Verse 32

ततस्तु षोडशाब्दांते राक्षसोयं मुनीश्वराः । भक्षितुं गालवमुनिं धर्मतीर्थनिवासिनम्

তাৰ পাছত, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠসকল, ষোল্ল বছৰৰ অন্তত, এই ৰাক্ষসটোৱে ধৰ্মতীৰ্থত বাস কৰা গালৱ মুনিক ভক্ষণ কৰিবলৈ ওলাল।

Verse 33

उपाद्रवद्वायुवेगः सचास्तौषीज्जनार्दनम् । गालवेन स्तुतो विष्णुस्तदा चक्रमचोदयत्

বায়ুবেগে আক্ৰমণ কৰিবলৈ খেদি আহিল আৰু তেওঁ জনাৰ্দনক স্তুতি কৰিলে। তেতিয়া গালৱৰ দ্বাৰা স্তুতি কৰা বিষ্ণুৱে তেওঁৰ চক্ৰটো এৰি দিলে।

Verse 34

रक्षितुं गाल वमुनिं राक्षसेन प्रपीडितम् । अथागत्य हरेश्चक्रं राक्षसस्य शिरोऽहरत्

ৰাক্ষসৰ দ্বাৰা নিৰ্যাতিত গালৱ মুনিক ৰক্ষা কৰিবলৈ হৰিৰ চক্ৰ তাত উপস্থিত হ’ল আৰু ৰাক্ষসৰ মূৰটো কাটি পেলালে।

Verse 35

ततोऽयं राक्षसं देहं त्यक्त्वा दिव्यकलेवरः । विमानवरमारुह्य दुर्दमः पुष्पवर्षितः

তাৰ পাছত সেই ৰাক্ষসৰ শৰীৰ ত্যাগ কৰি তেওঁ দিব্য ৰূপ ধাৰণ কৰিলে। দুৰ্দমে পুষ্পবৃষ্টিৰে ভৰা এখন উত্তম বিমানত আৰোহণ কৰিলে।

Verse 36

प्रांजलिः प्रणतो भूत्वा ववन्दे तं सुदर्शनम् । तुष्टाव श्रुतिरम्याभिर्वाग्भिरग्र्याभिरादरात्

প্ৰাঞ্জলি হৈ, নতশিৰে তেওঁ সেই সুদৰ্শনক বন্দনা কৰিলে। গভীৰ আদৰে শ্ৰুতিমধুৰ, উত্তম বাক্যৰে তেওঁ স্তৱনা গাইলে।

Verse 37

दुर्दम उवाच । सुदर्शन नमस्तेऽस्तु विष्णुहस्तैकभूषण । नमस्तेऽसुरसंहर्त्रे सहस्रादित्यतेजसे

দুৰ্দম ক’লে— “হে সুদৰ্শন, তোমাক নমস্কাৰ; বিষ্ণুৰ হাতৰ একমাত্ৰ ভূষণ। হে অসুৰসংহাৰক, সহস্ৰ সূৰ্যৰ দৰে তেজস্বী, তোমাক নমস্কাৰ।”

Verse 38

कृपालेशेन भवतस्त्यक्त्वाहं राक्षसीं तनुम् । स्वरूपमभजं विष्णोश्चक्रायुध नमोऽस्तु ते

“আপোনাৰ কৃপাৰ এক ক্ষুদ্ৰ অংশতেই মই ৰাক্ষসী দেহ ত্যাগ কৰি নিজ সত্য স্বৰূপ পুনৰ লাভ কৰিলোঁ। হে বিষ্ণুৰ চক্ৰায়ুধ, তোমাক নমস্কাৰ।”

Verse 39

अनुजानीहि मां गन्तुं त्रिदिवं विष्णुवल्लभ । भार्या मे परिशोचंति विरहातुरचेतसः

“হে বিষ্ণুৱল্লভ, মোক ত্ৰিদিৱলৈ যোৱাৰ অনুমতি দিয়া। মোৰ পত্নীসকল বিচ্ছেদে ব্যাকুলচিত্ত হৈ মোৰ বাবে শোক কৰি আছে।”

Verse 40

त्वन्मनस्को भविष्यामि यावज्जीवं यथाह्यहम् । तथा कृपां कुरुष्व त्वं मयि चक्र नमोऽस्तु ते

“যিমান দিন মই জীয়াই থাকিম, তিমান দিন মই কেৱল তোমাৰ ধ্যানতেই নিবিষ্ট থাকিম। সেয়ে, হে চক্ৰ, মোৰ ওপৰত কৃপা কৰা; তোমাক নমস্কাৰ।”

Verse 41

एवं स्तुतं विष्णुचक्रं दुर्दमेन सभक्तिकम् । अनुजग्राह सहसा तथास्त्विति मुनीश्वराः

এইদৰে ভক্তিৰে দুঃদমে বিষ্ণুৰ চক্রক স্তৱ কৰিলে; তেতিয়া চক্রে তৎক্ষণাৎ অনুগ্ৰহ কৰি ক’লে, “তথাস্তु,” হে মুনিশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 42

चक्रायुधाभ्यनुज्ञातो दुर्दमो गालवं मुनिम् । प्रणम्य तेनानुज्ञातो गन्धर्वस्त्रिदिवं ययौ

চক্রায়ুধৰ অনুমতি পাই দুঃদমে গালৱ মুনিক প্ৰণাম কৰিলে; আৰু তেওঁৰো অনুমতি লাভ কৰি সেই গন্ধৰ্ব ত্ৰিদিৱ (স্বৰ্গ)লৈ গ’ল।

Verse 43

दुर्दमे तु गते स्वर्गं गालवो मुनिपुंगवः । स चक्रं प्रार्थयामास विष्ण्वायुधमनुत्तमम्

দুঃদম স্বৰ্গলৈ গ’লত, মুনিপুঙ্গৱ গালৱে বিষ্ণুৰ অনুত্তম আয়ুধ—সেই দিৱ্য চক্রক প্ৰাৰ্থনা কৰিলে।

Verse 44

चक्रायुध नमामि त्वां महासुरविमर्द्दन । देवीपट्टण पर्यंते धर्मतीर्थे ह्यनुत्तमे

হে চক্রায়ুধ, মহাসুৰবিমৰ্দন, মই তোমাক নমস্কাৰ কৰোঁ। দেৱীপট্টণৰ সীমালৈকে এই অনুত্তম ধৰ্মতীৰ্থত তুমি অৱস্থান কৰা।

Verse 45

सन्निधानं कुरुष्व त्वं सर्वपापविनाशनम् । त्वत्सन्निधानात्सर्वेषां स्नातानां पापिनामिह

তুমি ইয়াত তোমাৰ সন্নিধান স্থাপন কৰা, যি সকলো পাপ বিনাশ কৰে; কিয়নো তোমাৰ সন্নিধানত ইয়াত স্নান কৰা পাপীসকলৰো দোষ নাশ হয়।

Verse 46

पापनाशं कुरुष्व त्वं मोक्षं च कुरु शाश्वतम् । चक्रतीर्थमिति ख्यातिं लोकस्य परिकल्पय

হে প্ৰভু, পাপনাশ কৰাঁ আৰু শাশ্বত মোক্ষো দান কৰাঁ। লোকসমাজত এই স্থানক ‘চক্ৰতীৰ্থ’ নামে খ্যাতি দিয়া।

Verse 47

त्वत्सन्निधानादत्रत्यमुनीनां भयनाशनम् । इतः परं भवत्वार्य चक्रायुध नमोऽस्तु ते

তোমাৰ সন্নিধানত ইয়াত বাস কৰা মুনিসকলৰ ভয় নাশ হওক। এতিয়াৰ পৰা তেনেই হওক, হে আৰ্য চক্ৰায়ুধ, তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 48

भूतप्रेतपिशाचेभ्यो भयं मा भवतु प्रभो । इति संप्रार्थितं चक्रं गालवेन मुनीश्वराः

“হে প্ৰভু, ভূত-প্ৰেত-পিশাচৰ পৰা আমাৰ ভয় নাহওক।” এইদৰে, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, গালৱে চক্ৰক আন্তৰিকভাৱে প্ৰাৰ্থনা কৰিলে।

Verse 49

तथैवा स्त्विति सम्भाष्य तस्मिंस्तीर्थे तिरोहितम् । श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितो विप्रा राक्षसस्स भवो मया

“তেনেই হওক” বুলি ক’লে, সেই তীৰ্থতেই সি অন্তৰ্হিত হ’ল। শ্ৰী সূতে ক’লে: হে বিপ্ৰসকল, সেই ৰাক্ষসৰ উৎপত্তি মই তোমালোকক এইদৰে ক’লোঁ।

Verse 50

माहात्म्यं चक्र तीर्थस्य कथितं च मलापहम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवो भुवि

মল অপহাৰী চক্ৰতীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰা হ’ল। ইয়াক শুনিলে পৃথিৱীত থকা মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 51

ऋषय ऊचुः । व्यासशिष्य महाप्राज्ञ सूत पौराणिकोत्तम । आरभ्य दर्भशयनमादेवीपत्तनावधि

ঋষিসকলে ক’লে: “হে সূত! ব্যাসৰ শিষ্য, মহাপ্ৰাজ্ঞ, পুৰাণ-বক্তাসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ—দৰ্ভশয়নাৰম্ভ কৰি দেৱীপত্তন পৰ্যন্ত পবিত্ৰ বৃত্তান্ত অনুগ্ৰহ কৰি বৰ্ণনা কৰা।”

Verse 52

बहुव्यायामसंयुक्तं चक्रतीर्थमनुत्तमम् । ययौ विच्छिन्नतां मध्ये कथं कथय सांप्रतम्

“মহা পৰিশ্ৰম-সংযুক্ত, অনুত্তম চক্ৰতীৰ্থ মধ্যভাগত কেনেকৈ বিচ্ছিন্ন হ’ল? এতিয়া এই কথা আমাক কোৱা।”

Verse 53

एनं मनसि तिष्ठन्तं संशयं छेत्तुमर्हसि । श्रीसूत उवाच । पुरा हि पर्वताः सर्वे जातपक्षा मनोजवाः

“আমাৰ মনত স্থিত এই সংশয় তুমি ছেদন কৰা উচিত।” শ্ৰী সূত ক’লে: “পুৰাকালে নিশ্চয় সকলো পৰ্বতে পাখি গজাই মনৰ বেগে গমন কৰিছিল।”

Verse 54

पर्यंतपर्वतै सार्द्धं चेरुराकाशमार्गगाः । नगरेषु च राष्ट्रेषु ग्रामेषु च वनेषु च

সীমান্ত পৰ্বতমালাসহ তেওঁলোকে আকাশ-মাৰ্গে বিচৰণ কৰিছিল—নগৰসমূহৰ ওপৰে, ৰাজ্যসমূহৰ ওপৰে, গাঁওসমূহৰ ওপৰে, আৰু বনাঞ্চলতো।

Verse 55

आप्लुत्याप्लुत्य तिष्ठंति पर्वताः सर्वतो भुवि । आक्रम्याक्रम्य तिष्ठंति यत्रयत्र महीधराः

বাৰে বাৰে লাফাই লাফাই পৰ্বতসমূহ পৃথিৱীৰ সৰ্বত্র থিয় হৈছিল; য’তে য’তে সেই ধৰাধৰসকলে বাৰে বাৰে চাপ দি থমকি ৰ’ল, ত’তেই ইচ্ছামতে স্থিৰ হ’ল।

Verse 56

तत्रतत्र नरा गावस्तथान्ये प्राणिसंचयाः । मरणं सहसा प्रापुः पीड्यमाना महीधरैः

তাত তাত নৰা, গাভী আৰু আন প্ৰাণীৰ সমূহ—পৰ্বতৰ চাপে পীড়িত হৈ—হঠাতে মৃত্যুক প্ৰাপ্ত হ’ল।

Verse 57

ब्राह्मणादिषु वर्णेषु नष्टेषु समनन्तरम् । यज्ञाद्यभावात्सहसा देवता व्यसनं ययुः

ব্ৰাহ্মণ আদি বৰ্ণসমূহ নষ্ট হোৱাৰ লগে লগে, যজ্ঞ আদি কৰ্মৰ অভাৱত, দেৱতাসকল হঠাতে দুঃখ-ব্যসনত পৰিল।

Verse 58

तत इन्द्रो महाक्रुद्धो वज्रमादाय वेगवान् । चिच्छेद सहसा पक्षान्पर्वतानां तरस्विनाम्

তেতিয়া ইন্দ্ৰ মহাক্ৰুদ্ধ হৈ, বেগেৰে বজ্ৰ ধৰি, শক্তিশালী পৰ্বতসমূহৰ পাখি হঠাতে ছেদন কৰিলে।

Verse 59

छिद्यमानच्छदाः सर्वे वासवेन महीधराः । अनन्यशरणा भूत्वा समुद्रं प्राविशन्भयात्

বাসৱ (ইন্দ্ৰ) যেতিয়া সকলো পৰ্বতৰ পাখি কাটি আছিল, তেতিয়া সিহঁতে অন্য আশ্ৰয় নাপাই ভয়তে সাগৰত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 60

अचलेषु च सर्वेषु पतत्सु लवणार्णवे । निपेतुरर्णवभ्रांत्या चक्रतीर्थेपि केचन

আৰু যেতিয়া সকলো অচল লৱণাৰ্ণৱত পৰি আছিল, তেতিয়া কিছুমানে সাগৰ বুলি ভ্ৰম কৰি চক্ৰতীৰ্থতো পৰিল।

Verse 61

पतितैः पर्वतैस्तैस्तु मध्यतः पूरितोदरम् । चक्रतीर्थं महापुण्यं मध्ये विच्छेदमाययौ

সেই পতিত পৰ্বতসমূহে মধ্যভাগৰ গহ্বৰ ভৰি উঠিল। তেনে মহাপুণ্যময় চক্ৰতীৰ্থৰ মাজত এক বিচ্ছেদ (চিৰা) দেখা দিল।

Verse 62

यदृच्छया महाशैलाः पार्श्वयोस्तत्र नापतन् । अतो वै दर्भशयने तथा देवीपुरेऽपि च

সৌভাগ্যবশত তাত দুয়োফালে মহাশিলাসমূহ নপতিল। সেয়ে দৰ্ভশয়নেত—আৰু দেৱীপুৰতো—এই কথাই স্মৰণ/চিহ্নিত।

Verse 63

विच्छिन्नमध्यं तद्द्वेधा विभक्तमिव दृश्यते । मध्यतः पतितैः शैलैश्चक्रतीर्थं स्थलीकृतम्

তাৰ মধ্যভাগ বিচ্ছিন্ন হৈ যেন দু’ভাগত বিভক্ত দেখা যায়। আৰু মধ্যত পতিত শিলাসমূহে চক্ৰতীৰ্থক স্থলীৰূপে পৰিণত কৰিলে।

Verse 64

श्रीसूत उवाच । युष्माकमेवं कथितं मुनीन्द्रा यन्मध्यतस्तीर्थमिदं स्थली कृतम् । यथा महीध्राः सहसा बिडौजसा विच्छिन्नपक्षा इह पेतुरुन्नताः

শ্ৰী সূত ক’লে: হে মুনীন্দ্ৰসকল! তোমালোকে এইদৰে বৰ্ণনা কৰিলে যে এই তীৰ্থৰ মধ্যভাগ স্থলীৰূপে পৰিণত হ’ল—কেনেকৈ মহাবলীয়ে পাখি কাটি দিয়া উচ্চ পৰ্বতসমূহ হঠাতে ইয়াত পতিত হ’ল।