Adhyaya 38
Brahma KhandaSetubandha MahatmyaAdhyaya 38

Adhyaya 38

ঋষিসকলে সূতক সুধিলে—কদ্ৰূ কেনেকৈ ক্ষীৰ-কুণ্ডত নিমজ্জনৰ বন্ধনৰ পৰা মুক্ত হ’ল আৰু বিনতা কোন ছলপূৰ্ণ বাজীৰ বাবে দাসী হ’ল। সূতে কৃতযুগৰ কাহিনী কয়—কশ্যপৰ দুই পত্নী কদ্ৰূ আৰু বিনতা; বিনতাৰ পৰা অৰুণ আৰু গৰুড় জন্মে, কদ্ৰূৰ পৰা বাসুকি-প্ৰমুখ বহু নাগ জন্মে। উচ্ছৈঃশ্ৰৱস অশ্ব দেখি লেজৰ ৰঙক লৈ বাজী হয়; কদ্ৰূ নাগপুত্ৰসকলক লেজ ক’লা কৰিবলৈ আদেশ দি প্ৰবঞ্চনা কৰে, আৰু তেওঁলোকে অস্বীকাৰ কৰাত শাপ দিয়ে—যি পিছত ৰাজসৰ্পযজ্ঞত তেওঁলোকৰ বিনাশৰ সংকেত। বিনতা হাৰি দাসী হয়; গৰুড়ে কাৰণ জানি মাতৃমুক্তিৰ উপায় বিচাৰে। নাগসকলে দেৱামৃত দাবী কৰে। বিনতাই গৰুড়ক ধৰ্মসীমা বুজায়—অমৃত নিজে পান নকৰিবা আৰু ব্ৰাহ্মণক ক্ষতি নকৰিবা। গৰুড়ে কশ্যপৰ পৰামৰ্শ লৈ শাপগ্ৰস্ত বৈৰী হাতী আৰু কচ্ছপ ভক্ষণ কৰি বল পায়, আৰু বালখিল্য ঋষিসকলক কষ্ট নোহোৱাকৈ ডাল অন্য ঠাইত ৰাখে। তাৰ পাছত দেৱতাসকলক সন্মুখীন কৰি অমৃত আনে; বিষ্ণুৱে বৰ দি গৰুড়ক নিজৰ বাহন কৰে। ইন্দ্ৰই অমৃত ঘূৰাই ল’বলৈ ব্যৱস্থা কৰে; শেষত বিনতা দাসত্বৰ পৰা মুক্ত হয়। অন্তত ক্ষীৰ-কুণ্ড ব্ৰত (তিনিদিন উপবাস আৰু স্নান)ৰ মহিমা কোৱা হৈছে, আৰু পাঠ-শ্ৰৱণে মহাদানসম পুণ্য লাভ হয় বুলি ফলশ্ৰুতি আছে।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूत कद्रुः कथं मुक्ता क्षीरकुंडनिमज्जनात् । छलं कथं कृतवती सपत्न्यां पापनिश्चया

ঋষিসকলে ক’লে: হে সূত! ক্ষীৰকুণ্ডত নিমজ্জন কৰিলে কদ্ৰূ কেনেকৈ মুক্ত হ’ল? আৰু পাপত দৃঢ়নিশ্চয় হৈ সি নিজৰ সপত্নীৰ বিৰুদ্ধে কেনেকৈ ছল কৰিলে?

Verse 2

कस्य पुत्री च सा कद्रूः सपत्नीसा च कस्य वै । किमर्थमजयत्कद्रूः स्वसपत्नीं छलेन तु । एतन्नः श्रद्दधानानां ब्रूहि सूत कृपानिधे

সেই কদ্ৰূ কাৰ কন্যা আছিল, আৰু কাৰ সপত্নী আছিল? কিহৰ কাৰণে কদ্ৰূয়ে ছল কৰি নিজৰ সপত্নীক জয় কৰিলে? হে সূত, কৰুণাৰ নিধি! আমাৰ দৰে শ্ৰদ্ধাৱানসকলক এই কথা কওঁক।

Verse 3

श्रीसूत उवाच । शृणुध्वं मुनयः सर्वे इतिहासं महाफलम् । पुरा कृतयुगे विप्राः प्रजापतिसुते उभे

শ্ৰী সূতে ক’লে: হে সকলো মুনিগণ, মহাফলদায়ী এই পবিত্ৰ ইতিহাস শুনা। অতীত কৃতযুগত, হে বিপ্ৰসকল, প্ৰজাপতিৰ দুজনী কন্যা আছিল।

Verse 4

कद्रूश्च विनता चेति भगिन्यौ संबभूवतुः । भार्ये ते कश्यपस्यास्तां कद्रूश्च विनता तथा

সেই দুয়োগৰাকী ভগ্নী হ’ল—কদ্ৰূ আৰু বিনতা। আৰু কদ্ৰূ আৰু বিনতা দুয়ো কশ্যপৰ পত্নী হ’ল।

Verse 5

विनता सुषुवे पुत्रावरुणं गरुडं तथा । भर्त्तुः सकाशात्कद्रूश्च लेभे सर्पान्बहून्सुतान्

বিনতাই অৰুণক আৰু গৰুড়ক জন্ম দিলে; আৰু একে স্বামীৰ পৰা কদ্ৰূয়ে সৰ্পৰূপে বহু পুত্ৰ লাভ কৰিলে।

Verse 6

अनंतवासुकिमुखान्विषदर्पसमन्वितान् । एकदा तु भगिन्यौ ते कद्रूश्च विनता तथा

তেওঁলোকৰ মাজত অনন্ত, বাসুকি আদি আছিল—বিষ আৰু দৰ্পেৰে পৰিপূৰ্ণ সৰ্পসকল। এদিন সেই দুয়ো ভগ্নী, কদ্ৰূ আৰু বিনতা, (এটা উপলক্ষে) একেলগে হ’ল।

Verse 7

अपश्यतां समायांतमुच्चैःश्रवसमं तिकात् । विलोक्य कद्रूस्तुरगं विनतामिदमब्रवीत्

তেওঁলোকে চাই থাকোঁতেই উচ্ছৈঃশ্ৰৱস ওচৰলৈ আহিল। সেই অশ্বক দেখি কদ্ৰূয়ে বিনতাক এই বাক্য ক’লে।

Verse 8

कुशेषु न्यस्यते सर्पास्सुधैवमधुना मया । स्नात्वा तद्भुङ्ध्वममृतं शुचयः सुसमाहिताः

(গৰুড়ে সৰ্পসকলক ক’লে:) “মই এতিয়া কুশা ঘাঁহৰ ওপৰত অমৃত স্থাপন কৰিলোঁ। স্নান কৰি, তাৰ পাছত সেই অমৃত ভক্ষণ কৰা—পবিত্ৰ হৈ, মন একাগ্ৰ কৰি।”

Verse 9

श्वेतोऽश्ववालो नीलो वा विनते ब्रूहि तत्त्वतः । इत्युक्त्वा विनता विप्राः कद्रूं तामिदमब्र वीत् । तुरंगः श्वेतवालो मे प्रतिभाति सुमध्यमे । किं वा त्वं मन्यसे कद्रूरिति तां विनताऽब्रवीत्

“অশ্বৰ লেজ শ্বেত নে নীল/ক’লা? বিনতে, সত্য কথা কোৱা।” এইদৰে ক’লে বিনতাই কদ্ৰূক ক’লে: “হে সুকোমল-মধ্যমে, মোৰ দৃষ্টিত অশ্বৰ লেজ শ্বেত বুলিয়েই ভাসে। তুমি কি ভাবা, কদ্ৰূ?”

Verse 10

पृष्ट्वैवं विनतां कद्रूर्बभाषे स्वमतं च सा । कृष्णवालमहं मन्ये हयमेनमनिंदिते

এইদৰে সোধা হ’লে কদ্ৰুৱে নিজৰ মত ক’লে: “হে নিৰ্দোষিনী, মই ভাবোঁ এই ঘোঁৰাটোৰ লেজ ক’লা।”

Verse 11

ततः पराजये कृत्वा दासीभावं पणं मिथः । व्यतिष्ठेतां महाभागे सपत्न्यौ ते द्विजोत्तमाः

তাৰ পাছত পৰাজয় হ’লে দাসীত্বকেই পণ কৰি, হে মহাভাগ দ্বিজোত্তম, সেই দুয়ো সপত্নীয়ে পৰস্পৰে বাজি স্থিৰ কৰিলে।

Verse 12

ततः कद्रूर्निजसुतान्वासुकिप्रमुखानहीन् । तस्या नाहं यथा दासी तथा कुरुत पुत्रकाः

তেতিয়া কদ্ৰুৱে নিজৰ পুত্ৰসকল—বাসুকি-প্ৰমুখ নাগসকলক—ক’লে: “পুত্ৰসকল, এনেকুৱা ব্যৱস্থা কৰা যাতে মই তাইৰ দাসী নহওঁ।”

Verse 13

तस्याभीप्सितसिद्ध्यर्थमित्यवोचद्भृशा तुरा । युष्माभिरुच्चैःश्रवसो बालः प्रच्छाद्यतामिति

নিজ ইচ্ছা সিদ্ধ কৰিবলৈ অতি ব্যাকুল হৈ তাই কঁপনি-ভৰা কণ্ঠে ক’লে: “তোমালোকেই উচ্চৈঃশ্ৰৱসৰ লেজটো ঢাকি দিয়া, যাতে সেয়া ক’লা যেন লাগে।”

Verse 14

नांगीचक्रुर्मतं तस्या नागाः कद्रू रुषा तदा । अशपत्कुपिता पुत्राञ्ज्वलंती रोषमूर्च्छि ता

নাগসকলে তাইৰ মত মানি নল’লে। তেতিয়া কদ্ৰু ক্ৰোধে দগ্ধ হৈ, ৰোষে উন্মত্ত হৈ, নিজৰ পুত্ৰসকলক শাপ দিলে।

Verse 15

पारीक्षितस्य सर्वेऽद्धा यूयं सत्रे मरिष्यथ । इति शापे कृते मात्रा त्रस्तः कर्कोटकस्तदा

“ৰাজা পৰীক্ষিতৰ যজ্ঞত তোমালোক সকলোৱে নিশ্চয়েই মৃত্যুবৰণ কৰিবা।” মাতৃয়ে এই শাপ উচ্চাৰণ কৰাত কৰ্কোটক তেতিয়া ভয়ত কঁপি উঠিল।

Verse 16

प्रणम्य पादयोः कद्रूं दीनो वचनम ब्रवीत् । अहमुच्चैःश्रवोवालं विधास्याम्यंजनप्रभम्

কদ্ৰূৰ চৰণত প্ৰণাম কৰি, দীনভাৱে সি ক’লে: “মই উচ্চৈঃশ্ৰৱসৰ লেজৰ লোম অঞ্জনৰ দৰে ক’লা কৰি তুলিম।”

Verse 17

मा भीरंब त्वया कार्येत्यवादीच्छापविक्लवः । श्वेतमुच्चैःश्रवोवालं ततः कर्कोटको रगः

শাপত বিচলিত হৈ সি ক’লে: “মা, ভয় নকৰিবা; এই কাম মোৰ দ্বাৰাই হ’ব।” তাৰ পাছত সেই সৰ্প কৰ্কোটকে উচ্চৈঃশ্ৰৱসৰ লেজৰ লোম শ্বেত কৰি তুলিলে (কৌশল অনুসাৰে)।

Verse 18

छादयित्वा स्वभोगेन व्यतनोदंजनद्युतिम् । अथ ते विनताकद्र्वौ दास्ये कृतपणे उभे

নিজ ভোগেৰে ঢাকি সি অঞ্জনৰ দৰে ক’লা দীপ্তি বিস্তাৰ কৰিলে। তাৰ পাছত পণ স্থিৰ কৰা বিনতা আৰু কদ্ৰূ—দুয়ো দাসত্বৰ অৱস্থালৈ পৰিল।

Verse 19

देवराजहयं द्रष्टुं संरंभादभ्यगच्छ ताम् । शशांकशंखमाणिक्यमुक्तैरावतकारणम्

দেৱৰাজৰ অশ্ব দৰ্শনৰ উদ্দীপনাৰে সি আগবাঢ়িল—চন্দ্ৰসম কান্তি, শঙ্খসদৃশ শুভ্ৰ দীপ্তি, মাণিক্য-মুক্তাৰে অলংকৃত, আৰু দিৱ্য পৰিকৰত ঐৰাৱত গজসহ।

Verse 20

युगांतकालशयनं योगनिद्राकृतो हरेः । अतीत्य कद्रूविनते समुद्रं सरितां पतिम्

যুগান্তৰ শয্যাস্থান অতিক্ৰম কৰি—য’ত হৰি যোগনিদ্ৰাত শেষশয্যাত শয়ন কৰে—কদ্ৰূ আৰু বিনতা নদীনাম পতি সমুদ্ৰ পাৰ হৈ আগবাঢ়িল।

Verse 21

ददृशतुर्हयं गत्वा देवराजस्य वाहनम् । कृष्णवालं हयं दृष्ट्वा विनता दुःखिताऽभवत्

সেই ঠাইলৈ গৈ দুয়োয়ে দেৱৰাজৰ বাহন ঘোঁৰাটো দেখিলে। ক’লা পুচ্ছ-লোমযুক্ত ঘোঁৰা দেখি বিনতা দুখিত হ’ল।

Verse 22

दुःखितां विनतां कद्रूर्दासीकृत्ये न्ययुंक्त सा । एतस्मिन्नंतरे तार्क्ष्योऽप्यंडमुद्भिद्य वह्निवत्

দুখিত বিনতাক কদ্ৰূ দাসী কৰি সেৱাত নিযুক্ত কৰিলে। সেই সময়তে তাৰ্ক্ষ্য (গৰুড়) অণ্ড ফালি অগ্নিৰ দৰে উদ্ভাসিত হৈ ওলাই আহিল।

Verse 23

प्रादुर्बभूव विप्रेंद्रा गिरिमात्रशरीरवान् । दृष्ट्वा तद्देहमाहात्म्यमभूत्त्रस्तं जगत्त्रयम्

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ! তেওঁ পৰ্বতসম দেহ লৈ প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল। সেই দেহৰ মহিমা দেখি ত্ৰিলোক কঁপি উঠিল।

Verse 24

ततस्तं तुष्टुवुर्देवा गरुडं पक्षिणां वरम् । दृष्ट्वा तद्देहमाहात्म्यं त्रस्तं स्याद्भुवनत्रयम्

তাৰ পাছত দেৱতাসকলে পক্ষীৰ শ্ৰেষ্ঠ গৰুড়ক স্তৱ কৰিলে। কিয়নো তেওঁৰ দেহৰ মহিমা দেখিলে ত্ৰিভুবন ভয়ে আৰু বিস্ময়ে পৰিপূৰ্ণ হয়।

Verse 25

इत्यालोच्योपसंहृत्य देहमत्यंतभीषणम् । अरुणं पृष्ठमारोप्य मातुरंतिकमभ्यगात्

এইদৰে বিবেচনা কৰি সি অতি ভয়ংকৰ দেহ-ৰূপ সংহৰি ল’লে; তাৰ পাছত অৰুণক পিঠিত উঠাই মাতৃৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 26

अथाह विनतां कद्रूः प्रणतामतिविह्वलाम् । चेटि नागालयं गंतुमुद्योगो मम वर्तते

তেতিয়া কদ্ৰূয়ে প্ৰণত আৰু অতি ব্যাকুল বিনতাক ক’লে— “হে দাসী, মোৰ উদ্যোগ নাগসকলৰ আলয়লৈ যোৱাৰেই।”

Verse 27

त्वत्पुत्रो गरुडोतो मां मत्पुत्रांश्च वहत्विति । ततश्च विनता पुत्रं गरुडं प्रत्यभाषत

কদ্ৰূয়ে ক’লে— “সেয়ে তোমাৰ পুত্ৰ গৰুড়ে মোক আৰু মোৰ পুত্ৰসকলকো বহন কৰক।” তেতিয়া বিনতাই নিজৰ পুত্ৰ গৰুড়ক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 28

अहं कद्रूमिमां वक्ष्ये त्वं सर्पान्वह तत्सुतान् । तथेति गरुडो मातुः प्रत्यगृह्णद्वचो द्विजाः

বিনতাই ক’লে— “মই এই কদ্ৰূক বহন কৰিম; তুমি সাপসকল—তেওঁৰ পুত্ৰসকলক বহন কৰা।” গৰুড়ে ক’লে— “তথাস্তु,” আৰু হে দ্বিজসকল, মাতৃৰ বাক্য গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 29

अवहद्विनता कद्रूं सर्वांस्तान्गरुडोऽवहत् । रविसामीप्यगाः सर्पास्तत्करैराहतास्तदा

বিনতাই কদ্ৰূক বহন কৰিলে আৰু গৰুড়ে সেই সকলো সাপ বহন কৰিলে। কিন্তু সাপসকল সূৰ্যৰ ওচৰ পোৱাত তেতিয়া তেওঁৰ কিৰণে আঘাত কৰি দগ্ধ কৰিলে।

Verse 30

अस्तौषीद्वज्रिणं कद्रूः सुतानां तापशांतये । सर्वतापं जलासारैर्देवराजोऽप्यशामयत

নিজ পুত্ৰসকলৰ দাহ শান্ত কৰিবলৈ কদ্ৰূয়ে বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰক স্তৱ কৰিলে। দেৱৰাজে জলধাৰাৰ বৰষুণেৰে তেওঁলোকৰ সকলো তাপ নিবারণ কৰিলে।

Verse 31

नीयमानास्तदा सर्पा गरुडेन बलीयसा । गत्वा तं देशमचिरादवदन्विनतासुतम्

তেতিয়া বলৱান গৰুড়ে সৰ্পসকলক বহন কৰি লৈ গৈ আছিল। অলপ সময়তে সেই স্থানত গৈ পোৱাত, তেওঁলোকে বিনতাৰ পুত্ৰক ক’লে।

Verse 32

वयं द्वीपांतरं गंतुं सर्वे द्रष्टुं कृतत्वराः । वह त्वमस्मान्गरुड चेटीसुत ततः क्षणात्

“আমি সকলোৱে অন্য দ্বীপ-দেশ চাবলৈ অতি ত্বৰিত। হে গৰুড়, চেটীৰ পুত্ৰ, একে ক্ষণতে আমাক বহন কৰি লৈ যা—বিলম্ব নকৰিবা।”

Verse 33

ततो मातर मप्राक्षीद्विनतां गरुडो द्विजाः । अहं कस्माद्वहामीमांस्त्वं चेमां वहसे सदा

তাৰ পাছত, হে দ্বিজসকল, গৰুড়ে নিজৰ মাতৃ বিনতাক সুধিলে—“মই কিয় ইহঁতক বহন কৰোঁ, যেতিয়া তোমাক সদায় তাইক বহন কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হয়?”

Verse 34

चेटीपुत्रेति मामेते कि भणंति सरीसृपाः । सर्वमेतद्वद त्वं मे मातस्तत्त्वेन पृच्छतः

“এই সৰীসৃপসকলে মোক ‘চেটীৰ পুত্ৰ’ বুলি কিয় কয়? মা, মই সুধিছোঁ—তুমি সত্যতাৰে এই সকলো কথা মোক কোৱা।”

Verse 35

पृष्टैवं जननी तेन गरुडं प्राब्रवीत्सुतम् । भगिन्या क्रूरया पुत्र च्छलेनाहं पराजिता

তেওঁ এনেদৰে সোধাত মাতৃয়ে পুত্ৰ গৰুড়ক ক’লে— “বৎস, মোৰ নিষ্ঠুৰ ভগ্নীয়ে ছল কৰি মোক পৰাজিত কৰিলে।”

Verse 36

तस्या दासी भवाम्यद्य चेटीपुत्रस्ततो भवान् । अतस्त्वं वहसे सर्पान्वहाम्येनामहं सदा

“আজি মই তাইৰ দাসী হ’লোঁ, আৰু সেইবাবে তুমিও দাসীপুত্ৰ হ’লা। সেয়ে তুমিয়ে সৰ্পসকলক বহিব লাগিব, আৰু মই সদায় তাইক বহিম।”

Verse 37

इत्यादि सर्ववृत्तांतमादितोऽस्मै न्यवेदयत् । अथ तां गरुडोऽवा दीन्मातरं विनतासुतः

এইদৰে তাই আৰম্ভণিৰ পৰা সকলো বৃত্তান্ত তাক জনালে। তাৰ পাছত বিনতাৰ পুত্ৰ গৰুড়ে দুখিত মাতৃক ক’লে।

Verse 38

अस्माद्दास्याद्विमोक्षार्थं किं कार्यं ते मयाधुना । इति पृष्टा सुतेनाथ विनता तमभाषत

“এই দাসত্বৰ পৰা তোমাক মুক্ত কৰিবলৈ মই এতিয়া কি কৰোঁ?”—এইদৰে পুত্ৰই সোধাত বিনতাই তাক উত্তৰ দিলে।

Verse 39

सर्पान्पृच्छस्व गरुड मम मातृविमोक्षणे । युष्माकं मातुः किं कार्यं मयेति वदताधुना

“হে গৰুড়, মোৰ মুক্তিৰ বিষয়ে সৰ্পসকলক সোধা। তোমালোকৰ মাতৃৰ বাবে কি কৰিব লাগিব—সেয়া এতিয়াই ক’বলৈ দিয়া।”

Verse 40

इति मात्रा समुदितो गरुडः पन्नगान्प्रति । गत्वाऽपृच्छद्विज श्रेष्ठास्तेऽप्येनमवदंस्तदा

মাতৃবাক্যে প্ৰেৰিত হৈ গৰুড়ে নাগসকলৰ ওচৰলৈ গৈ সিহঁতক সুধিলে; তেতিয়া সেই উত্তম দ্বিজসকলেও তাক উত্তৰ দিলে।

Verse 41

यदा हरिष्यसे शीघ्रं सुधां त्वममरालयात् । दास्यान्मुक्ता भवेन्माता वैनतेय तवाद्य हि

“যেতিয়া তুমি দেৱলোকৰ পৰা শীঘ্ৰে সুধা (অমৃত) আনিবা, হে বৈনতেয়, তেতিয়া তোমাৰ মাতা আজি নিশ্চয় দাসত্বৰ পৰা মুক্ত হ’ব।”

Verse 42

ततो मातरमागम्य गरुडः प्रणतोऽब्रवीत् । सुधामंब ममानेतुं गच्छतो भक्ष्यमर्पय

তাৰ পাছত গৰুড়ে মাতৃৰ ওচৰলৈ আহি প্ৰণাম কৰি ক’লে: “মা, মই সুধা আনিবলৈ যাম; যাত্ৰাৰ বাবে মোক আহাৰ দিয়া।”

Verse 43

इतीरिता सुतं प्राह माता तं विनता सुतम् । समुद्रमध्ये वर्तंते शबराः कतिचित्सुत

এইদৰে কোৱা শুনি মাতা বিনতাই পুত্ৰক ক’লে: “বেটা, সাগৰৰ মাজত কিছুমান শবৰ বাস কৰে।”

Verse 44

तान्भक्षयित्वा शबरानमृतं त्वमिहानय । तत्र कश्चिद्द्विजः कामी शवरीसंगकौतुकी

“সেই শবৰসকলক ভক্ষণ কৰি তুমি ইয়ালৈ অমৃত আনিবা। তাত আৰু এজন কামাসক্ত দ্বিজ আছে, যি শবৰী নাৰীৰ সৈতে ৰমণৰ কৌতূহলে উন্মুখ।”

Verse 45

त्यज तं ब्राह्मणं कंठं दहंतं ब्रह्मतेजसा । पक्षादीनि तवांगानि पांतु देवा मरुन्मुखाः

হে গৰুড়! তোৰ কণ্ঠত থকা সেই ব্ৰাহ্মণক ত্যাগ কৰ; ব্ৰহ্ম-তেজৰ অগ্নিশক্তিয়ে সি তোক দহি আছে। মৰুত-নেতৃত্বাধীন দেৱসকলে তোৰ পাখি আদি অঙ্গসমূহ ৰক্ষা কৰক।

Verse 46

इति स्वमातुराशीर्भिर्गरुडो वर्धितो ययौ । शबरालयमभ्येत्य तस्य भक्षय तो मुखम्

এইদৰে মাতৃৰ আশীৰ্বাদে বলৱান হৈ গৰুড় আগবাঢ়িল। শবৰসকলৰ বাসস্থানত উপনীত হৈ সি সেই ঠাইৰ মুখ-দুৱাৰকেই ভক্ষণ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 47

आवृतं प्राविशन्व्याधा वयांसीव दरीं गिरेः । अथ स ब्राह्मणोऽप्यागात्तत्कंठं मुनिपुंगवाः

আৱৰণ লৈ ব্যাধসকলে ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰিলে, যেন গিৰিৰ দৰীত পাখিসকল সোমায়। তাৰ পাছত সেই ব্ৰাহ্মণো তাত আহিল—সেই কণ্ঠলৈ, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ!

Verse 48

कण्ठं दहन्तं विप्रं तमुवाच विनतासुतः । विप्र पापोऽप्यवध्यो हि निर्याहि त्वमतो बहिः

যি ব্ৰাহ্মণে তাৰ কণ্ঠ দহি আছিল, বিনতাৰ পুত্ৰে তাক ক’লে— “হে বিপ্ৰ! তুমি পাপী হলেও অবধ্য; সেয়ে ইয়াৰ পৰা বাহিৰ ওলাই আহা।”

Verse 49

एवमुक्तस्तदा विप्रो गरुडं प्रत्यभाषत । किराती मम भार्यापि निर्गंतव्या मया सह

এইদৰে কোৱা হ’লে সেই বিপ্ৰে গৰুড়ক উত্তৰ দিলে— “মোৰ কিৰাতী পত্নীয়েও মোৰ সৈতে একেলগে ওলাই যাব লাগিব।”

Verse 50

एवमस्त्विति तं विप्रमुवाच पतगेश्वरः । ततः स गरुडो विप्रमुज्जगार सभार्यकम्

পক্ষীৰ অধিপতিয়ে সেই ব্ৰাহ্মণক ক’লে, “এনেকৈয়ে হওক।” তাৰ পাছত গৰুড়ে সেই ব্ৰাহ্মণক পত্নীসহ বাহিৰলৈ উৰুৱাই নিলে।

Verse 51

विप्रोऽप्यभीप्सितान्देशान्निषाद्या सह निर्ययौ । शबरान्भक्षयित्वाऽथ गरुडः पक्षिणां वरः

ব্ৰাহ্মণজনেও নিষাদী নাৰীৰ সৈতে একেলগে নিজৰ ইচ্ছিত দেশসমূহলৈ ওলাই গ’ল। তাৰ পাছত পক্ষীৰ শ্ৰেষ্ঠ গৰুড়ে শবৰসকলক ভক্ষণ কৰিলে।

Verse 52

आत्मनः पितरं वेगात्कश्यपं समुपेयिवान् । कुत्र यासीति तत्पृष्टो गरुडस्तम भाषत

সিও বেগে নিজৰ পিতা কশ্যপৰ ওচৰলৈ গৈ উপস্থিত হ’ল। তেওঁ সুধিলে, “ক’লৈ যোৱা?”, তেতিয়া গৰুড়ে তেওঁক উত্তৰ দিলে।

Verse 53

मातुर्दास्यविमोक्षाय सुधामाहर्तुमागमम् । बहून्किराताञ्जग्ध्वापि तृप्तिर्मम न जायते

“মাতৃক দাসত্বৰ পৰা মুক্ত কৰিবলৈ মই সুধা (অমৃত) আনিবলৈ ওলাই আহিছোঁ। বহু কিৰাতক ভক্ষণ কৰিলেও মোৰ তৃপ্তি জন্মে নাহে।”

Verse 54

अपर्यंतक्षुधा ब्रह्मन्बाधते मामह र्निशम् । तन्निवृत्तिप्रदं भक्ष्यं ममार्पय तपोधन

“হে ব্ৰাহ্মণ! অন্তহীন ক্ষুধাই মোক দিন-ৰাতি পীড়া দিয়ে। হে তপোধন! মোৰ এই ক্ষুধা নিবাৰণ কৰিব পৰা আহাৰ মোক দান কৰা।”

Verse 55

येनाहं शक्नुयां तात सुधामाहर्तुमोजसा । इतीरितः सुतं प्राह कश्यपो विनतोद्भवम्

এইদৰে কোৱা হ’লে কশ্যপে বিনতাৰ পুত্ৰক ক’লে— “বৎস, কোন উপায়ে মই বল আৰু দৃঢ় সংকল্পেৰে সুধা (অমৃত) আনিব পাৰিম?”

Verse 56

कश्यप उवाच । मुनिर्विभावसुर्नाम्ना पुरासीत्तस्य सानुजः । सुप्रतीक इति भ्राता तावुभौ वंशवैरिणौ

কশ্যপ ক’লে— “পূৰ্বে বিভাৱসু নামৰ এজন মুনি আছিল; তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভ্ৰাতা সুপ্ৰতীক নামে পৰিচিত আছিল। সেই দুয়ো জন পৰম্পৰাগত শত্রু হৈ পৰিল।”

Verse 57

अन्योन्यं शेपतुर्विप्रा महाक्रोधसमाकुलौ । गजोऽभवत्सुप्रतीकः कूर्मोऽभूच्च विभावसुः

সেই ব্ৰাহ্মণ-মুনিদ্বয় মহাক্ৰোধে আচ্ছন্ন হৈ পৰস্পৰক শাপ দিলে। সুপ্ৰতীক গজ হ’ল, আৰু বিভাৱসু কূৰ্ম হ’ল।

Verse 58

एवं वित्तविवादात्तौ शेपतुर्भ्रातरौ मिथः । गजः षड्यो जनोच्छ्रायो द्विगुणायामसंयुतः

এইদৰে ধনৰ বিবাদৰ কাৰণে সেই দুয়ো ভ্ৰাতাই পৰস্পৰক শাপ দিলে। গজটো ছয় যোজন উচ্চ আছিল আৰু দেহৰ দৈৰ্ঘ্য তাৰ দ্বিগুণ আছিল।

Verse 59

कूर्मस्त्रियोजनोच्छ्रयो दशयोजनविस्तृतः । बद्धवैरावुभावेतौ सरस्यस्मिन्विहंगम

কূৰ্মটো তিন যোজন উচ্চ আছিল আৰু দহ যোজন বিস্তৃত আছিল। বৈৰবন্ধনে আবদ্ধ হৈ, হে পক্ষী, তেওঁলোক দুয়ো এই সৰোবৰত বাস কৰিছিল।

Verse 60

पूर्ववैरमनुस्मृत्य युध्येते जेतुमिच्छया । उभौ तौ भक्षयित्वा त्वं सुधामाहर तृप्तिमान्

পূৰ্বৰ বৈৰ স্মৰণ কৰি তেওঁলোকে জয়ৰ ইচ্ছাৰে যুদ্ধ কৰে। তুমি দুয়োকে ভক্ষণ কৰি তৃপ্ত হৈ সুদা-অমৃত আনিবা।

Verse 61

एवं पित्रेरितः पक्षी गत्वा तद्गजकच्छपौ । समुद्धत्य महाकायौ महाबलपराक्रमौ

এইদৰে পিতৃৰ আদেশে প্ৰেৰিত হৈ সেই পক্ষী গ’ল সেই হাতী আৰু কচ্ছপৰ ওচৰলৈ। আৰু মহাকায়, মহাবল-পরাক্ৰমী সেই দুয়োকে উঠাই ল’লে।

Verse 62

वहन्नखाभ्यां संतीर्थं विऌअंबाभिधमभ्यगात् । तत्रागतं समालोक्य पक्षिराजं द्विजोसमाः

নখে ধৰি তেওঁ দুয়োকে বহন কৰি ‘বিলম্বা’ নামৰ পবিত্ৰ তীৰ্থলৈ উপস্থিত হ’ল। তাত পক্ষিৰাজক আহি পোৱা দেখি, দ্বিজসম ঋষিসকল

Verse 63

तत्तीरजो महावृक्षो रोहिणाख्यो महोच्छ्रयः । वैनतेयमिदं प्राह महाबलपराक्रमम्

সেই তীৰত এটা অতি উচ্চ মহাবৃক্ষ আছিল, ‘ৰোহিণা’ নামে পৰিচিত। সি মহাবল-পরাক্ৰমী বৈনতেয়ক এই বাক্য ক’লে—

Verse 64

एनामारुह मच्छाखां शतयोजनमायताम् । स्थित्वात्र गजकूर्मौ त्वं भक्षयस्व खगोत्तम

“মোৰ এই ডালত উঠা, যি শত যোজন দীঘলকৈ বিস্তৃত। ইয়াত থিয় হৈ, হে খগোত্তম, হাতী আৰু কচ্ছপক ভক্ষণ কৰা।”

Verse 65

इत्युक्तस्तरुणा पक्षी स तत्रास्ते मनोजवः । तद्भारात्सा तरोः शाखा भग्नाऽभूद्द्विजसत्तमाः

যুৱকে এইদৰে ক’লে মনোবেগসম দ্ৰুত পক্ষী তাতে বহিল। কিন্তু তাৰ ভাৰতে গছৰ ডাল ভাঙি পৰিল, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 66

वालखिल्यमुनींस्तस्मिल्लंबमानानधोमुखान् । दृष्ट्वा तत्पातशंकावांस्तां शाखां गरुडोऽग्रहीत्

তাত উল্টোমুখে তললৈ লম্বমান বালখিল্য মুনিসকলক দেখি, পতনৰ আশংকাত গৰুড়ে সেই ডাল ধৰি ল’লে।

Verse 67

गजकूर्मो च तां शाखां गृहीत्वा यांतमं बरे । पिता तस्याब्रवीत्तत्र गरुडं विनतासुतम्

সেই ডাল ধৰি গজ আৰু কূৰ্মও লম্বমান আছিল, আৰু তেওঁলোক আকাশপথে বহন হৈ গৈছিল। তেতিয়া তাত পিতৃয়ে বিনতাসুত গৰুড়ক ক’লে।

Verse 68

त्यजेमां निर्जने शैले शाखां तं विनतोद्भव । इत्युक्तः स तथा गत्वा शाखां निष्पुरुषे नगे

“হে বিনতোদ্ভৱ, এই ডালখন নিৰ্জন পৰ্বতত পেলাই দে।” এইদৰে কোৱা হ’লে সি তেনেদৰে গৈ মানুহশূন্য পৰ্বতত ডালখন থৈ আহিল।

Verse 69

विन्यस्याभक्षयत्पक्षी तौ तदा गजकच्छपौ । अथोत्पातः समभवत्तस्मिन्नवसरे दिवि

ডালখন থৈ সেই পক্ষীয়ে তেতিয়া সেই দুয়োকে—গজ আৰু কচ্ছপক—ভক্ষণ কৰিলে। সেই মুহূর্ততে আকাশত এক অশুভ লক্ষণ প্ৰকাশ পালে।

Verse 70

दृष्ट्वोत्पातं बलारातिः पप्रच्छ स्वपुरोहितम् । उत्पातकारणं जीव किमत्रेति पुनःपुनः । बृहस्पतिस्तदा शक्रं प्रोवाच द्विजसत्तमाः

উৎপাত দেখি বলাৰাতি ইন্দ্ৰই নিজৰ পুৰোহিতক সুধিলে—“হে জীৱ (বৃহস্পতী), ইয়াত এই অশুভ লক্ষণৰ কাৰণ কি?” তেওঁ পুনঃপুনঃ সুধি থাকিল। তেতিয়া বৃহস্পতীয়ে শক্ৰক ক’লে, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ।

Verse 71

बृहस्पतिरुवाच । काश्यपो हि मुनिः पूर्वमयजत्क्रतुना हरे

বৃহস্পতীয়ে ক’লে: “হে হৰি (ইন্দ্ৰ), পূৰ্বকালত মুনি কাশ্যপে এক মহাযজ্ঞ সম্পন্ন কৰিছিল।”

Verse 72

सर्वान्नृषीन्सुरान्सिद्धान्यक्षान्गंधर्वकिन्नरान् । यज्ञसंभारसिद्ध्यर्थं प्रेषयामास स द्विजाः

যজ্ঞৰ সামগ্ৰী সফলভাৱে সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সেই দ্বিজে সকলোকে পঠিয়ালে—ঋষি, দেৱতা, সিদ্ধ, যক্ষ, গন্ধৰ্ব আৰু কিন্নৰসকলক।

Verse 73

वालखिल्यान्ससंभारान्ह्रस्वानंगुष्ठमात्रकान् । मज्जतो गोष्पदजले दृष्ट्वा हसितवान्भवान्

যজ্ঞৰ বোজা বহন কৰি থকা অঙ্গুষ্ঠ-মাত্ৰ ক্ষুদ্ৰ ভালখিল্যসকলক গোষ্পদ-জলত ডুবি যোৱা দেখি আপুনি হাঁহি উঠিছিল।

Verse 74

भवतावमताः क्रुद्धा वालखिल्यास्तदा हरे । जुहुवुर्यज्ञवह्नौ ते क्रोधेन ज्वलिताननाः

হে হৰি, আপোনাৰ অবমাননাত ভালখিল্যসকল ক্ৰুদ্ধ হ’ল। ক্ৰোধে দগ্ধ মুখেৰে তেওঁলোকে যজ্ঞাগ্নিত আহুতি অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 75

देवेंद्रभयदः शत्रुः कश्यपस्य सुतोऽस्त्विति । तस्य पुत्रोऽद्य गरुडः सुधाहरणकौतुकी

“কাশ্যপৰ এজন পুত্ৰ জন্ম হওক, যি ইন্দ্ৰৰ শত্রু আৰু ভয়ৰ কাৰণ হ’ব।” এইদৰে বিধিৰ বাক্য স্থিৰ হৈছিল; আৰু আজি সেই পুত্ৰৰ সন্তান—গৰুড়—অমৃত হৰণৰ কৌতূহলেৰে উদিত হৈছে।

Verse 76

समागच्छति तद्धेतुरयमुत्पात आगतः । इत्युक्तः सोऽब्रवीदिंद्रो देवानग्निपुरोगमान्

“ইয়াৰ কাৰণ ওচৰ চাপিছে—এই অশুভ লক্ষণ প্ৰকাশ পাইছে।” এই কথা কোৱা হতেই ইন্দ্ৰে অগ্নিক অগ্ৰে ৰাখি দেৱতাসকলক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 77

सुधामाहर्तुमायाति पक्षी सा रक्ष्यतामिति । इतींद्रप्रेरिता देवा ररक्षुः सायुधाः सुधाम्

“সেই পক্ষী অমৃত হৰণ কৰিবলৈ আহিছে—ইয়াক ৰক্ষা কৰা হওক!” ইন্দ্ৰৰ প্ৰেৰণা পাই দেৱতাসকলে অস্ত্ৰধাৰী হৈ অমৃতক ৰক্ষা কৰিলে।

Verse 78

पक्षिराजस्तदाभ्यागाद्देवानायुधधारिणः । महाबलं ते गरुडं दृष्ट्वाऽकम्पंत वै सुराः

তেতিয়া পক্ষীৰাজ আহি উপস্থিত হ’ল, য’ত দেৱতাসকল অস্ত্ৰধাৰী হৈ আছিল। গৰুড়ৰ মহাবল দেখি সুৰাসকল সঁচাকৈয়ে কঁপিবলৈ ধৰিলে।

Verse 79

गरुडस्य सुराणां च ततो युद्धमभून्महत् । अखंडि पक्षितुण्डेन भौवनोऽमृतपालकः

তাৰ পাছত গৰুড় আৰু দেৱতাসকলৰ মাজত এক মহাযুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল। গৰুড়ে নিজৰ ঠোঁটৰে অমৃতৰ ৰক্ষক ভৌৱনক চূর্ণ-বিচূর্ণ কৰিলে।

Verse 80

तदा निजघ्नुगर्रुडं देवाः शस्त्रैरनेकशः । अतीव गरुडो देवैर्बाधितः शस्त्रपाणिभिः

তেতিয়া দেৱতাসকলে নানা অস্ত্ৰেৰে গৰুড়ক বাৰে বাৰে আঘাত কৰিলে। অস্ত্ৰধাৰী দেৱসকলৰ আক্রমণে গৰুড় অতি তীব্ৰভাৱে পীড়িত হ’ল।

Verse 81

पक्षाभ्यामाक्षिपद्दूरे देवानग्निपुरोगमान् । तत्पक्षविक्षिता देवास्तदा परमकोपनाः

অগ্নিক আগত কৰি দেৱসকলক তেওঁ নিজৰ পাখিৰে দূৰলৈ নিক্ষেপ কৰিলে। সেই পাখিৰ আঘাতে বিচ্ছিন্ন হোৱা দেৱসকল তেতিয়া পৰম ক্ৰোধে দগ্ধ হ’ল।

Verse 82

नाराचान्भिंदि पालांश्च नानाशस्त्राणि चाक्षिपन् । ततस्तु गरुडो वेगाद्देवदृष्टिविलोपिनीम्

তেওঁলোকে লৌহ নাৰাচ বাণ, ভিন্দিপাল আৰু নানা অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে। তাৰপিছত গৰুড়ে মহা বেগে এনে অন্ধকাৰকাৰী প্ৰভাৱ ঘটালে যে দেৱসকলৰ দৃষ্টি লোপ পালে।

Verse 83

धूलिमुत्थापयामास पक्षाभ्यां विनतासुतः वायुना । शमयामासुस्तान्पांसूंस्त्रिदशोत्तमाः

বিনতাৰ পুত্ৰ গৰুড়ে বায়ুৰ সহায়ে নিজৰ পাখিৰে ধূলি উৰুৱালে। তেতিয়া ত্ৰিদশসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ দেৱতাসকলে সেই ধূলিক শান্ত কৰি থিতাই দিলে।

Verse 84

रुद्रान्वसूंस्तथादित्यान्मरुतोऽन्यान्सुरांस्तथा । गरुडः पक्षतुंडाभ्यां व्यथितानकरोद्द्विजाः

হে দ্বিজসকল! গৰুড়ে ৰুদ্ৰ, বসু, আদিত্য, মৰুত আৰু অন্য দেৱসকলকো পাখি আৰু ঠোঁটৰ আঘাতে ব্যথিত কৰি তুলিলে।

Verse 85

पलायितेषु देवेषु सोऽद्राक्षीज्ज्वलनं पुरः । ज्वलंतं परितस्त्वग्निं शमापयितुमुद्ययौ

দেৱতাসকল পলাই যোৱাৰ পাছত তেওঁ সন্মুখত জ্বলি উঠা অগ্নিক দেখিলে। চাৰিওফালে শিখাৰে ঘেৰ খাই, সেই দাহাগ্নি নেভাবলৈ তেওঁ উদ্যোগী হ’ল।

Verse 86

स सहस्रमुखो भूत्वा तैः पिबञ्छतशो नदीः । तमग्निं नाशयामास तैः पयोभिस्त्वरान्वितः

তেওঁ সহস্ৰমুখী হৈ শত শত নদীৰ জল পান কৰিলে। সেই পানীৰে তৎক্ষণাৎ তৎপৰতাৰে অগ্নিটোক নেভাই বিনাশ কৰিলে।

Verse 87

सितधारं भ्रमच्चक्रं सुधारक्षकमंतिके । दृष्ट्वा तदरिरंध्रेण संक्षिप्तांगोतराविशत्

অমৃতৰ ৰক্ষক সেই উজ্জ্বল ধাৰযুক্ত ঘূৰ্ণমান চক্ৰখন ওচৰত দেখি, তেওঁ দেহ সংকুচিত কৰি তাৰ আৰিৰ মাজৰ সৰু ফাঁকেদি ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 88

ततो ददर्श द्वौ सर्पो व्यक्तास्यौ भीषणाकृती । याभ्यां दृष्टोपि भस्म स्यात्तौ सर्पौ गरुडस्तदा

তাৰ পাছত তেওঁ দুটা সৰ্প দেখিলে—মুখ মেলি থকা, ভয়ংকৰ আকৃতিৰ; যাৰ কেৱল দৃষ্টিতেই মানুহ ভস্ম হৈ যায়। সেই দুয়োটা সৰ্প তেতিয়া গৰুড়ৰ সন্মুখত থিয় হ’ল।

Verse 89

आच्छिद्य पक्षतुंडाभ्यां गृहीत्वाऽमृतमुद्ययौ । यंत्रमुत्पाट्य चोद्यंतं गरुडं प्राह माधवः

পাখা আৰু ঠোঁটৰে সিহঁতক ছিন্নভিন্ন কৰি তেওঁ অমৃত ধৰি উৰি যাবলৈ উঠিল। যন্ত্ৰটো উপড়াই উড্ডয়ন কৰিবলৈ ধৰোঁতেই, মাধৱে গৰুড়ক ক’লে।

Verse 90

तव तुष्टोऽस्मि पक्षीश वरं वरय सुव्रत । अथ पक्षी तमाह स्म कमलानायकं हरिम्

“হে পক্ষীৰ অধিপতি, মই তোমাত সন্তুষ্ট; হে সুব্ৰত, এটা বৰ বাছি লোৱা।” তেতিয়া সেই পক্ষীয়ে কমলানায়ক হৰিক ক’লে।

Verse 91

तवोपरि स्थितिर्मे स्यान्मा भूतां च जरामृती । तथास्त्विति हरिः प्राह वरं मद्व्रियतामिति

সেইয়ে ক’লে, “মোৰ স্থিতি তোমাৰ ওপৰত হওক; আৰু মোৰ ওপৰত জৰা-মৃত্যু নপৰক।” হৰিয়ে ক’লে, “তথাস্ত; আৰু মোৰ দ্বাৰাও এটা বৰ বাছা হওক।”

Verse 92

इत्युक्तस्तं हरिः प्राह मम त्वं वाहनं भव । स्यंदनोपरि केतुश्च मम त्वं विनतासुत

এইদৰে কোৱা হ’লে হৰিয়ে ক’লে, “তুমি মোৰ বাহন হোৱা; আৰু মোৰ ৰথৰ ওপৰত মোৰ কেতু (ধ্বজা)ও তুমি হওক, হে বিনতাৰ পুত্ৰ।”

Verse 93

तथास्त्विति खगोप्याह कमलापतिमच्युतम् । हृतामृतं खगं श्रुत्वा तत आखंडलो जवात्

পক্ষীয়েও কমলাপতি অচ্যুতক ক’লে, “তথাস্ত।” পক্ষীয়ে অমৃত হৰণ কৰিলে বুলি শুনি আখণ্ডল (ইন্দ্ৰ) তৎক্ষণাৎ দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িল।

Verse 94

अभिद्रुत्याशु कुलिशं पक्षे चिक्षेप पक्षिणः । ततो विहस्य गरुडः पाकशासनमब्रवीत्

সিও দৌৰি আহি তৎক্ষণাৎ পক্ষীৰ পাখিত কুলিশ (বজ্ৰ) নিক্ষেপ কৰিলে। তেতিয়া গৰুড়ে হাঁহি পকশাসন (ইন্দ্ৰ)ক ক’লে।

Verse 95

कुलिशस्य निपातान्मे न हरे कापि वेदना । सफलो वज्रपातस्ते भूयाच्च सुरनायक

হে সুৰনায়ক! তোমাৰ কুলিশ (বজ্ৰ) পতিলেও মোৰ বেদনা একেবাৰে নাহেৰে। হে দেৱেন্দ্ৰ, তোমাৰ এই বজ্ৰাঘাত উদ্দেশ্যত সত্যই সফল হওক।

Verse 96

इतीरयन्पत्रमेकं व्यसृजत्पक्षतस्तदा । शोभनं पर्णमस्येति सुपर्ण इति सोभ वत्

এইদৰে কৈ, তেতিয়া সি নিজৰ পাখিৰ পৰা এটা পাখি-পাত ত্যাগ কৰিলে। তাৰ পাখিখন অতি শোভন আছিল বুলিয়েই সি ‘সুপৰ্ণ’—সুন্দৰ পাখিযুক্ত—নামে খ্যাত হ’ল।

Verse 97

तस्मिन्सुपर्णे हेमाभे सर्वे विस्मयमाययुः । ततस्तु गरुडः शक्रमब्रवीद्द्विजपुंगवाः

সেই সুপৰ্ণ সোনাৰ দৰে দীপ্ত হোৱাত সকলোৱে বিস্মিত হ’ল। তাৰ পাছত গৰুড়ে শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ক ক’লে, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ।

Verse 98

भवता साकमखिलं जगदेतच्चराचरम् । देवेंद्र सततं वोढुममोघा शक्तिरस्ति मे

হে দেৱেন্দ্ৰ! তোমাৰ সৈতে একেলগে মোৰ অমোঘ শক্তি আছে যে মই এই সমগ্ৰ জগত—চৰ আৰু অচৰ—সদায় বহন কৰিব পাৰোঁ।

Verse 99

नाखण्डलसहस्रं मे रणे लभ्यं हरे भवेत् । इति ब्रुवाणं गरुडमब्रवीत्पाकशासनः

হে হৰি! ৰণক্ষেত্ৰত মোৰ সন্মুখত হাজাৰ অখণ্ডল (ইন্দ্ৰ)ও যথেষ্ট নহ’ব। গৰুড়ে এইদৰে ক’লে, তেতিয়া পাকশাসন (ইন্দ্ৰ) উত্তৰ দিলে।

Verse 100

किं तेऽमृतेन कार्यं स्याद्दीयताममृतं मम । इमां सुधां भवान्दद्याद्येभ्यो हि विनतोद्भव

“তোমাৰ অমৃতৰ কি প্ৰয়োজন? সেই অমৃত মোক দিয়া। হে বিনতাৰ পুত্ৰ, যিসকলৰ বাবে তুমি এই সুধা আনিছা, তেওঁলোকক তুমি ই সুধা দিব পাৰা।”

Verse 110

मुक्ता तदैव विनता दासीभावाद्द्विजोत्तमाः । सर्पास्तेऽमृतभक्षार्थं स्नातुं सर्वे ययुस्तदा

হে দ্বিজোত্তম, তেতিয়াই বিনতা দাসীভাবৰ পৰা মুক্ত হ’ল। তাৰ পাছত অমৃত ভক্ষণৰ অভিপ্ৰায়ে সেই সকলো সৰ্প স্নান কৰিবলৈ গ’ল।

Verse 120

स्तेयी सुरापी विज्ञेयो गुरुदाररतश्च सः । संसर्गदोषदुष्टश्च मुनिभिः परिकीर्त्यते

তেওঁক চোৰ আৰু সুৰাপায়ী বুলি জানিব লাগে; আৰু যি গুৰুৰ পত্নীত আসক্ত, তাকো মুনিসকলে কুসঙ্গদোষে কলুষিত, ভ্ৰষ্ট বুলি ঘোষণা কৰে।

Verse 130

अज्ञानान्मुग्धया पापं कद्र्वा यदधुना कृतम् । क्षंतुमर्हसि तत्सर्वं दयाशीला हि साधवः

“অজ্ঞানতাবশত মোহগ্ৰস্ত কদ্ৰূয়ে এতিয়া যি পাপ কৰিছে, সেই সকলো তুমি ক্ষমা কৰিবা; কিয়নো সাধুসকল স্বভাৱতেই দয়াশীল।”

Verse 140

उपोष्य त्रिदिनं सस्नौ तस्मिन्क्षीरसरोजले । चतुर्थे दिवसे तस्यां कुर्वत्यां स्नानमादरात् । अदेहा व्योमगावाणी समुत्तस्थौ द्विजोत्तमाः

তিন দিন উপবাস কৰি তাই সেই ক্ষীৰজলৰ পদ্মভৰা সৰোবৰত স্নান কৰিলে। চতুৰ্থ দিন তাই ভক্তিভাৱে স্নান কৰোঁতে, হে দ্বিজোত্তম, আকাশমাৰ্গে বিচৰণ কৰা এক অদেহী বাণী উদিত হ’ল।

Verse 150

यः पठेदिममध्यायं क्षीरकुंडप्रशंसनम् । गोसहस्रप्रदातॄणां प्राप्नोत्यविकलं फलम्

যি এই অধ্যায়—পবিত্ৰ ক্ষীৰকুণ্ডৰ প্ৰশংসা—পাঠ কৰে, সি গোহস্ৰ দানকাৰীৰ যি পূৰ্ণ পুণ্যফল, তাক বিনা হ্ৰাসে লাভ কৰে।