Adhyaya 3
Brahma KhandaSetubandha MahatmyaAdhyaya 3

Adhyaya 3

এই অধ্যায়ত ঋষিসকলে সূতক চৌব্বিশটা সেতু-তীৰ্থৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ, পৰম্পৰাত প্ৰথম স্থান পোৱা ‘চক্ৰতীৰ্থ’ বিষয়ে সুধে। সূতে কয়—ইয়াৰ পবিত্ৰকৰণ শক্তি অতুল; কেৱল স্মৰণ, স্তৱ বা একবাৰ স্নান কৰিলেই সঞ্চিত পাপ ক্ষয় হয় আৰু পুনঃপুনঃ গৰ্ভবাস (পুনর্জন্ম)ৰ ভয় দূৰ হয়। তাৰ পিছত উৎপত্তিকথা বৰ্ণনা কৰে। বিষ্ণুভক্ত গালৱ মুনি দক্ষিণ সাগৰতীৰত ধৰ্মপুষ্কৰিণীৰ ওচৰত ঘোৰ তপস্যা কৰে। ভগৱান বিষ্ণু প্ৰত্যক্ষ হৈ বৰ দিয়ে—অচল ভক্তি, আশ্ৰমবাসৰ স্থিৰতা আৰু নিজৰ চক্ৰেৰে ৰক্ষাৰ আশ্বাস। অন্তৰ্কথাত ধৰ্মদেৱে শিৱক তপস্যা কৰি শিৱৰ বাহন বৃষভ হোৱাৰ বৰ পায় আৰু অক্ষয় ফলদায়ী স্নানস্থান ‘ধৰ্মপুষ্কৰিণী’ স্থাপন কৰে। পিছত এটা ৰাক্ষসে গালৱক আক্ৰমণ কৰিলে গালৱে নাৰায়ণৰ শৰণ লয়। তেতিয়া সুদৰ্শন চক্ৰ আহি ৰাক্ষস বধ কৰি সৰোবৰৰ কাষত চিৰস্থায়ী ৰক্ষাৰ প্ৰতিজ্ঞা কৰে। সুদৰ্শনৰ নিত্য সান্নিধ্যৰ বাবে স্থানটো ‘চক্ৰতীৰ্থ’ নামে খ্যাত হয়; তাত স্নান আৰু পিতৃতৰ্পণে বংশধৰ আৰু পিতৃসকলৰ কল্যাণ হয় বুলি কোৱা হৈছে। শেষত ফলশ্ৰুতি—এই অধ্যায় শ্ৰৱণ বা পাঠ কৰিলে চক্ৰতীৰ্থ-স্নানসম পুণ্য লাভ হয়, ইহলোকে মঙ্গল আৰু পৰলোকে শুভগতি প্ৰদান কৰে।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । चतुर्विंशतितीर्थानि यान्युक्तानि त्वया मुने । तेषां प्रधानतीर्थानां सेतौ पापविनाशने

ঋষিসকলে ক’লে: হে মুনি, আপুনি চৌব্বিশটা তীৰ্থৰ কথা কৈছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত সেতুত পাপবিনাশক প্ৰধান তীৰ্থসমূহৰ বিষয়ে (আৰু কওক)।

Verse 2

आदिमस्य तु तीर्थस्य चक्रतीर्थमिति प्रथा । कथं समागता सूत वदास्माकं हि पृच्छताम्

প্ৰথম তীৰ্থটোৰ প্ৰসিদ্ধ নাম ‘চক্ৰতীৰ্থ’। হে সূত, এই নাম কেনেকৈ হ’ল? আমি সুধিছোঁ, আমাক কওক।

Verse 3

श्रीसूत उवाच । चतुर्विंशतितीर्थानां प्रधानानां द्विजोत्तमाः । यदुक्तमादिमं तीर्थं सर्वलोकेषु विश्रुतम्

শ্ৰী সূতে ক’লে: হে দ্বিজোত্তমসকল, চৌব্বিশটা প্ৰধান তীৰ্থৰ ভিতৰত যি প্ৰথম তীৰ্থ কোৱা হৈছিল, সেয়া সকলো লোকত বিখ্যাত।

Verse 4

स्मरणात्तस्य तीर्थस्य गर्भवासो न विद्यते । विलयं यांति पापानि लक्षजन्मकृतान्यपि

সেই তীৰ্থৰ কেৱল স্মৰণতেই পুনৰ গৰ্ভবাস নাথাকে। লক্ষ জন্মত কৰা পাপসমূহো লয় পাই নাশ হয়।

Verse 5

तस्मिंस्तीर्थे सकृत्स्नाना त्स्मरणात्कीर्तनादपि । लोके ततोधिकं तीर्थं तत्तुल्यं वा द्विजोत्तमाः

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, সেই তীৰ্থত একবাৰ স্নান কৰিলেই—আৰু কেৱল স্মৰণ বা কীৰ্তন কৰিলেও—এই লোকত তাৰ সমান কোনো তীৰ্থ নাই, নাতো তাতকৈ অধিক।

Verse 6

न विद्यते मुनिश्रेष्ठाः सत्यमुक्तमिदं मया । गंगा सरस्वती रेवा पंपा गोदावरी नदी

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠসকল, মই যি কওঁ সেয়া সত্য: গঙ্গা, সরস্বতী, ৰেৱা (নর্মদা), পম্পা আৰু গোদাৱৰী নদীও (এই তীৰ্থৰ সমান নহয়)।

Verse 7

कालिंदी चैव कावेरी नर्मदा मणिकर्णिका । अन्यानि यानि तीर्थानि नद्यः पुण्या महीतले

একেদৰে কালিন্দী (যমুনা), কাবেৰী, নর্মদা, মণিকৰ্ণিকা, আৰু পৃথিৱীত থকা আন যিমান তীৰ্থ আৰু পুণ্য নদী আছে—(কোনোটোৱে ইয়াৰ সমান নহয়)।

Verse 8

अस्य तीर्थस्य विप्रेंद्राः कोट्यंशेनापि नो समाः । धर्मतीर्थमिति प्राहुस्तत्तीर्थं हि पुराविदः

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, আন তীৰ্থসমূহ কোটিঅংশৰ দ্বাৰাও ইয়াৰ সমান নহয়। সেয়ে পুৰাতন বিদ্যাৰ জ্ঞানীসকলে সেই পবিত্ৰ স্থানক ‘ধৰ্ম-তীৰ্থ’ বুলি কয়।

Verse 9

यथा समागता तस्य चक्रतीर्थमिति प्रथा । तदिदानीं प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं मुनिपुंगवाः

সেই তীৰ্থ কেনেকৈ ‘চক্ৰ-তীৰ্থ’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল—সেয়া মই এতিয়া ক’ম। শুনা, হে মুনিপুঙ্গৱসকল।

Verse 10

सेतुमूलं हि तत्प्रोक्तं तद्दर्भशयनं मतम् । तत्रैव चक्रतीर्थं तु महापातकमर्द्दनम्

সেই স্থানক ‘সেতুৰ মূল’ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে, আৰু তাক দৰ্ভা-ঘাঁহৰ শয্যা বুলি মানা হয়। তাতেই আছে চক্ৰ-তীৰ্থ, যি মহাপাপ চূর্ণ কৰে।

Verse 11

पुरा हि गालवोनाम मुनिर्विष्णुपरायणः । दक्षिणांभोनिधेस्तीरे हालास्यादविदूरतः

প্ৰাচীন কালত গালৱ নামৰ এজন মুনি আছিল, যি সম্পূৰ্ণভাৱে বিষ্ণুভক্ত আছিল। তেওঁ দক্ষিণ সাগৰৰ তীৰত, হালাস্যাৰ পৰা বেছি দূৰ নহয়, বাস কৰিছিল।

Verse 12

फुल्लग्रामसमीपे च तथा क्षीरसरोंतिके । धर्म पुष्करिणीतीरे सोऽतप्यत महत्तपः

ফুল্লা গাঁৱৰ ওচৰত, আৰু ক্ষীৰ-সৰস নামৰ সৰোবৰ কাষতে, ধৰ্ম-পুষ্কৰিণীৰ তীৰত তেওঁ মহাতপস্যা কৰিছিল।

Verse 13

युगानामयुतं ब्रह्म गृणन्विप्राः सनातनम् । दयायुक्तो निराहारः सत्यवान्विजितेंद्रियः

হে ব্ৰাহ্মণসকল! দহ হাজাৰ যুগ ধৰি তেওঁ সনাতন ব্ৰহ্মক স্তৱ কৰিছিল—দয়াৰে পৰিপূৰ্ণ, নিৰাহাৰ, সত্যনিষ্ঠ আৰু ইন্দ্ৰিয়জয়ী।

Verse 14

आत्मवत्सर्वभूतानि पश्यन्विषयनिःस्पृहः । सर्वभूतहितो दांतः सर्वद्वंद्वविवर्जितः

সকলো জীৱক নিজৰ আত্মাৰ দৰে দেখি, বিষয়াসক্তিৰ পৰা মুক্ত—সৰ্বভূতৰ হিতত ৰত, সংযমী আৰু সকলো দ্বন্দ্বৰ পৰা নিৰ্লিপ্ত।

Verse 15

वर्षाणि कतिचित्सोऽयं जीर्णपर्णाशनोऽभवत । किंचित्कालं जलाहारो वायुभक्षः कियत्समाः

কিছুমান বছৰ সি শুকান পাতক আহাৰ কৰি জীৱন যাপন কৰিলে; কিছুকাল কেৱল জলাহাৰত থাকিল, আৰু কিছুমান বছৰ বায়ুভক্ষ যেন, মাত্ৰ বায়ুকেই আহাৰ বুলি ধৰি থাকিল।

Verse 16

एवं पंचसहस्राणि वर्षाणि स महामुनिः । अतप्यत तपो घोरं देवैरपि सुदुष्करम्

এইদৰে সেই মহামুনিয়ে পাঁচ হাজাৰ বছৰ ধৰি ঘোৰ তপস্যা কৰিলে—যি তপ দেবতাসকলৰ বাবেও অতি দুৰ্লভ আৰু দুষ্কৰ।

Verse 17

ततः पंचसहस्राणि वर्षाणि मुनिपुंगवः । निराहारो निरालोको निरुच्छ्वासो निरास्पदः

তাৰ পাছত পুনৰ পাঁচ হাজাৰ বছৰ ধৰি সেই মুনিপুঙ্গৱ নিৰাহাৰ, নিৰালোক (সাংসাৰিক দৃষ্টিৰ পৰা বিমুখ), নিশ্বাস-নিয়ন্ত্ৰিত, আৰু কোনো আশ্ৰয়-বিশ্ৰামস্থান নথকা অৱস্থাত থাকিল।

Verse 18

वर्षास्वासारसहनं हेमंतेषु जलेशयः । ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थो विष्णुध्यानपरायणः

বৰষাতত সি বৰষুণৰ ধাৰা সহ্য কৰিলে; শীতত জলে শুই নিমগ্ন থাকিল; গ্ৰীষ্মত পঞ্চাগ্নিৰ মাজত বহিল—সদায় বিষ্ণুধ্যানত পৰায়ণ।

Verse 19

जपन्नष्टाक्षरं मंत्रं ध्यायन्हृदि जनार्दनम् । तताप सुमहातेजा गालवो मुनिपुंगवः

অষ্টাক্ষৰ মন্ত্র জপ কৰি আৰু হৃদয়ত জনাৰ্দনক ধ্যান কৰি, মহাতেজস্বী গালৱ—মুনিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ—তপস্যাত নিমগ্ন হৈ থাকিল।

Verse 20

एवं त्वयुतव वर्षाणि स समतीतानि वै मुनेः । अथ तत्तपसा तुष्टो भगवान्कमलापतिः

এইদৰে মুনিৰ দহ হাজাৰ বছৰ অতিবাহিত হ’ল। তাৰ তপস্যাত সন্তুষ্ট হৈ কমলা-পতি ভগৱান প্ৰসন্ন হ’ল।

Verse 21

प्रत्यक्षतामगात्तस्य शंखचक्रगदाधरः । विकचांबुजपत्राक्षः सूर्यकोटिसमप्रभः

তেওঁ তাৰ আগত প্ৰত্যক্ষ হ’ল—শঙ্খ, চক্ৰ আৰু গদা ধাৰণকাৰী; বিকশিত পদ্মপত্ৰ সদৃশ নেত্ৰযুক্ত; কোটি সূৰ্যৰ সম দীপ্তিময়।

Verse 22

विनतानंदनारूढश्छत्रचामरशोभितः । हारकेयूरमुकुटकटकादिविभूषितः

বিনতাৰ নন্দন (গৰুড়) ওপৰত আৰূঢ়, ছত্ৰ আৰু চামৰে শোভিত; হাৰ, কেয়ূৰ, মুকুট, কটক আদি অলংকাৰৰে বিভূষিত।

Verse 23

विष्वक्सेनसुनंदादिकिंकरैः परिवारितः । वीणावेणुमृदंगादिवादकैर्नारदादिभिः

বিষ্বক্সেন, সুনন্দ আদি কিঙ্কৰসকলেৰে পৰিবেষ্টিত; আৰু নাৰদ আদি বাদকেৰে, যিসকলে বীণা, বেণু, মৃদংগ আদি বজাই আছিল।

Verse 24

उपगीयमानविजयः पीतांबरविराजितः । लक्ष्मीविराजितोरस्को नीलमेघसमच्छविः

তেওঁৰ বিজয়গাথা গীত হৈ আছিল; পীতাম্বৰে তেওঁ দীপ্তিময় আছিল; লক্ষ্মীয়ে শোভিত তেওঁৰ বক্ষস্থল; নীল মেঘ সদৃশ তেওঁৰ কান্তি।

Verse 25

धुनानः पद्ममेकेन पाणिना मधुसूदनः । सनकादिमहायोगिसेवितः पार्श्वयोर्द्वयोः

মধুসূদন বিষ্ণু এক হাতে পদ্মখনি কোমলভাৱে দুলাই থিয় আছিল; দুয়োফালে সনক আদি মহাযোগীৰ সেৱাৰে পৰিবেষ্টিত হৈ পবিত্ৰ সেতুত নিজৰ মঙ্গলময় উপস্থিতি প্ৰকাশ কৰিছিল।

Verse 26

मंदस्मितेन सकलं मोहयन्भुवनत्रयम् । स्वभासा भासयन्सर्वान्दिशो दश च भूसुराः

মৃদু হাঁহিৰে তেওঁ ত্ৰিলোকক মোহিত কৰিলে; নিজৰ জ্যোতিয়ে সকলো সত্তা আৰু দহো দিশ উজ্জ্বল কৰিলে, হে ভূসুৰ-শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণসকল।

Verse 27

कंठलग्रेन मणिना कौस्तुभेन च शोभितः । सुवर्णवेत्रहस्तैश्च सौविदल्लैरनेकशः

কণ্ঠত স্থিত কৌস্তুভ মণিৰে তেওঁ শোভিত হৈছিল; আৰু বহু সেৱক সুৱৰ্ণ দণ্ড হাতত ধৰি চাৰিওফালে থিয় হৈ আছিল।

Verse 28

अनन्यदुर्लभाचिंत्यगीयमाननिजाद्भुतः । सुभक्तसुलभो देवो लक्ष्मीकांतो हरिः स्वयम्

সেই হৰিয়ে—লক্ষ্মীকান্ত দেৱ—নিজৰ আশ্চৰ্য স্বৰূপত অচিন্ত্য, গীতত সদায় গীত; অন্য উপায়ে দুষ্প্ৰাপ্য হলেও সুভক্তৰ বাবে সহজে লাভ্য হয়।

Verse 29

सन्न्यधत्त पुरस्तस्य गालवस्य महामुनेः । आविर्भूतं तदा दृष्ट्वा श्रीवत्सांकितवक्षसम्

তেতিয়া তেওঁ মহামুনি গালৱৰ সন্মুখত প্ৰকট হৈ থিয় হ’ল; আৰু শ্ৰীৱৎস-চিহ্নিত বক্ষস্থলযুক্ত প্ৰভুক প্ৰত্যক্ষ দেখি, মুনিয়ে বিস্ময়-ভক্তিৰে দৰ্শন কৰিলে।

Verse 30

पीतांबरधरं देवं तुष्टिं प्राप महामुनिः । भक्त्या परमया युक्तस्तुष्टाव जगदीश्वरम्

পীতাম্বৰধাৰী দেৱতাক দৰ্শন কৰি মহামুনিয়ে গভীৰ তৃপ্তি লাভ কৰিলে; পৰম ভক্তিৰে যুক্ত হৈ তেওঁ জগদীশ্বৰক স্তৱন কৰিলে।

Verse 31

गालव उवाच । नमो देवादिदेवाय शंखचक्रगदाभृते । नमो नित्याय शुद्धाय सच्चिदानंदरूपिणे

গালৱ ক’লে: দেৱাদিদেৱক নমস্কাৰ—যি শঙ্খ, চক্ৰ আৰু গদা ধাৰণ কৰে। নিত্য, শুদ্ধ, সৎ-চিত্-আনন্দ-স্বরূপক নমস্কাৰ।

Verse 32

नमो भक्तार्ति हंत्रे ते हव्यकव्यस्वरूपिणे । नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं सृष्टिस्थित्यंतकारिणे

ভক্তৰ দুখ-দুৰ্দশা নাশ কৰোঁতা তোমাক নমস্কাৰ; দেৱ আৰু পিতৃলোকলৈ অৰ্পিত হব্য-কব্যৰ স্বৰূপ তোমাক নমস্কাৰ। ত্ৰিমূৰ্তিস্বৰূপ, সৃষ্টি-স্থিতি-অন্তকাৰী তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 33

नमः परेशाय नमो विभूम्ने नमोस्तु लक्ष्मीपतये विधात्रे । नमोस्तु सूर्येंदुविलोचनाय नमो विरिंच्याद्यभिवंदिताय

পৰমেশ্বৰক নমস্কাৰ, সর্বব্যাপী মহানক নমস্কাৰ; লক্ষ্মীপতিক, বিধাতাক নমস্কাৰ। যাঁৰ নয়ন সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰ, তেঁওক নমস্কাৰ; ব্ৰহ্মা আদি শ্ৰেষ্ঠসকলৰ দ্বাৰা অভিবন্দিত তেঁওক নমস্কাৰ।

Verse 34

यो नामजात्यादिविकल्पहीनः समस्तदोषैरपि वर्जितो यः । स्रमस्तसंसारभयापहारिणे तस्मै नमो दैत्यविनाशनाय

যি নাম-জাতি আদি সকলো ভেদ-বিকল্পৰ অতীত, যি সকলো দোষৰ পৰা মুক্ত; যি সংসাৰজনিত সকলো ভয় অপহৰণ কৰে—সেই দৈত্যবিনাশকক নমস্কাৰ।

Verse 35

वेदांतवेद्याय रमेश्वराय वैकुण्ठवासाय विधातृपित्रे । नमोनमः सत्यजनार्तिहारिणे नारायणायामितविक्रमाय

বেদান্তে বেদ্য, ৰমাৰ ঈশ্বৰ, বৈকুণ্ঠবাসী, বিধাতাৰ পিতৃস্বরূপ—সত্যভক্তৰ আৰ্তি হৰণকাৰী, অমিত বিক্ৰমী নাৰায়ণক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ।

Verse 36

नमस्तुभ्यं भग वते वासुदेवाय शार्ङ्गिणे । भूयोभूयो नमस्तुभ्यं शेषपर्यंकशायिने

হে ভগৱান বাসুদেৱ, শাৰ্ঙ্গ ধনু ধাৰণকাৰী, তোমাক নমস্কাৰ। শেষ-পর্যঙ্কত শয়নকাৰী প্ৰভু, তোমাক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ।

Verse 37

इति स्तुत्वा हरिं विप्रास्तूष्णीमास्ते स गालवः । श्रुत्वा स्तुतिं श्रुति सुखां हरिस्तस्यमहात्मनः

এইদৰে হৰিৰ স্তৱ কৰি ব্ৰাহ্মণ গালৱ নীৰৱ হৈ বহিল। কৰ্ণসুখদায়িনী সেই স্তুতি শুনি, প্ৰভু হৰিয়ে সেই মহাত্মা মুনিৰ বাক্য মনোযোগে শুনিল।

Verse 38

अवाप परमं तोषं शंखचक्रगदाधरः । अथालिंग्य मुनिं शौरिश्चतुर्भिर्बाहुभिस्तदा

শঙ্খ-চক্র-গদাধাৰী প্ৰভু পৰম সন্তোষ লাভ কৰিলে। তেতিয়া শৌৰিয়ে নিজৰ চাৰিবাহুৰে সেই মুনিক আলিঙ্গন কৰিলে।

Verse 39

बभाषे प्रीतिसं युक्तो वरो वै व्रियतामिति । तुष्टोऽस्मि तपसा तेऽद्य स्तोत्रेणापि च गालव

প্ৰীতি-সংযুক্ত হৈ প্ৰভুৱে ক’লে—“বৰ বাছি লোৱা, নিশ্চয়।” “হে গালৱ, আজি তোমাৰ তপস্যাত মই সন্তুষ্ট, আৰু তোমাৰ স্তোত্ৰতো।”

Verse 40

नमस्कारेण च प्रीतो वरदोऽहं तवागतः । गालव उवाच । नारायण रमानाथ पीतांबर जगन्मय

তোমাৰ নমস্কাৰত প্ৰসন্ন হৈ মই বৰদাতা ৰূপে তোমাৰ ওচৰলৈ আহিলোঁ। গালৱ ক’লে: হে নাৰায়ণ, ৰমা-নাথ, পীতাম্বৰধাৰী, জগতব্যাপী প্ৰভু…

Verse 41

जनार्दन जगद्धामन्गोविंद नरकांतक । त्वद्दर्शनात्कृतार्थोऽस्मि सर्वस्मादधिकस्तथा

হে জনাৰ্দন, জগতৰ ধাম; হে গোবিন্দ, নৰকৰ বিনাশক! তোমাৰ দৰ্শনে মই কৃতাৰ্থ হ’লোঁ, আৰু সকলোতকৈ অধিক পৰম তৃপ্তি লাভ কৰিলোঁ।

Verse 42

त्वां न पश्यंत्यधर्मिष्ठा यतस्त्वं धर्मपालकः । यन्न वेत्ति भवो ब्रह्मा यन्न वेत्ति त्रयी तथा

অধাৰ্মিকসকলে তোমাক নেদেখে, কিয়নো তুমি ধৰ্মৰ পালনকৰ্তা। যি কথা ভৱ আৰু ব্ৰহ্মাই সম্পূৰ্ণ নাজানে, নতুবা ত্ৰয়ী বেদেও—সেয়াই তোমাৰ সত্য স্বৰূপ।

Verse 43

तं वेद्मि परमात्मानं किमस्मा दधिकं वरम् । योगिनो यं न पश्यन्ति यं न पश्यंति कर्मठाः

মই তাঁকেই পৰমাত্মা বুলি জানো—ইয়াতকৈ ডাঙৰ বৰ কি হ’ব? যাঁক যোগীসকলেও নেদেখে, আৰু যাঁক কেৱল কৰ্মকাণ্ডত ৰত লোকেও নেদেখে।

Verse 44

तं पश्यामि परात्मानं किमस्मादधिकं वरम् । एतेन च कृतार्थोऽस्मि जनार्दन जगत्पते

মই সেই পৰমাত্মাক দৰ্শন কৰিছোঁ—ইয়াতকৈ ডাঙৰ বৰ কি হ’ব? এইটোৱেই মোৰ কৃতাৰ্থতা, হে জনাৰ্দন, হে জগতপতি।

Verse 45

यन्नामस्मृतिमात्रेण महापातकिनोऽपिच । मुक्तिं प्रयांति मुनयस्तं पश्यामि जनार्दनम्

যাঁৰ নাম কেৱল স্মৰণ-মাত্ৰেই মহাপাপত দগ্ধ লোকেও মুক্তি লাভ কৰে—সেই জনাৰ্দনক মই সন্মুখতে দৰ্শন কৰোঁ।

Verse 46

त्वत्पादपद्मयुगले निश्चला भक्तिरस्तुमे । हरिरुवाच । मयि भक्तिर्दृढा तेऽस्तु निष्कामा गालवाधुना

“আপোনাৰ পদ্মচৰণ-যুগলত মোৰ ভক্তি অচল হওক।” হৰিয়ে ক’লে: “এতিয়া, হে গালৱ, মোৰ প্ৰতি তোৰ ভক্তি দৃঢ় হওক—নিষ্কাম আৰু স্থিৰ।”

Verse 47

शृणु चाप्यपरं वाक्यमुच्यमानं मया मुने । मदर्थं कर्म कुर्वाणो मद्ध्यानो मत्परायणः

“হে মুনি, মোৰ দ্বাৰা কোৱা আন এটা উপদেশো শুনা: মোৰ অৰ্থে কৰ্ম কৰি, মোৰ ধ্যান কৰি, আৰু কেৱল মোৰেই শৰণ লৈ…”

Verse 48

एतत्प्रारब्धदेहांते मत्स्वरूपमवाप्स्यसि । अस्मिन्नेवाश्रमे वासं कुरुष्व मुनिपुंगव

“এই প্ৰাৰব্ধ দেহৰ অন্তত তই মোৰেই স্বৰূপ লাভ কৰিবি। সেয়ে, হে মুনিপুঙ্গৱ, এই আশ্ৰমতেই বাস কৰ।”

Verse 49

धर्मपुष्करिणी चेयं पुण्या पापविनाशिनी । अस्यास्तीरे तपः कुर्वंस्तपःसिद्धिमवाप्नुयात्

“এই ধৰ্মপুষ্কৰিণী—পুণ্যময় আৰু পাপবিনাশিনী। ইয়াৰ তীৰত তপস্যা কৰিলে তপসৰ সিদ্ধি লাভ হয়।”

Verse 50

धर्मः पुरा समागत्य दक्षिणस्योदधेस्तटे । तपस्तेपे महादेवं चिंतयन्मनसा तदा

প্ৰাচীন কালত ধৰ্ম দক্ষিণ সাগৰৰ তীৰলৈ আহি, মনত মহাদেৱক ধ্যান কৰি তপস্যা কৰিলে।

Verse 51

स्नानार्थमेकं तीर्थं च चक्रे धर्मो महामुने । धर्मपुष्करिणी तेन प्रसिद्धा तत्कृता यतः

হে মহামুনি, স্নানাৰ্থে ধৰ্মে এটা তীৰ্থ স্থাপন কৰিলে; তেওঁৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত হোৱাৰ বাবে সেয়া ‘ধৰ্মপুষ্কৰিণী’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল।

Verse 52

त्वया यथा तपस्तप्तमिदानीं मुनिसत्तम । तथा तप्तं तपस्तेन धर्मेण हरसेविना

হে মুনিসত্তম, তুমি যেনেকৈ এতিয়া তপস্যা কৰিলা, তেনেকৈয়ে হৰ-সেৱী ধৰ্মেও ইয়াত তপস্যা কৰিছিল।

Verse 53

तपसा तस्य तुष्टः सञ्छूलपाणिर्महेश्वरः । प्रादुरासीस्त्वया दीप्त्या दिशोदशविभासयन्

তাঁৰ তপস্যাত সন্তুষ্ট হৈ ত্ৰিশূলধাৰী মহেশ্বৰ প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল, আৰু নিজৰ দীপ্তিৰে দহো দিশ উজলাই তুলিলে।

Verse 54

अथाश्रममनुप्राप्तं महादेवं कृपानिधिम् । धर्मः परमसन्तुष्टस्तुष्टाव परमेश्वरम्

তাৰ পাছত কৰুণাৰ নিধি মহাদেৱ আশ্ৰমলৈ আহিলত, ধৰ্ম পৰম আনন্দিত হৈ সেই পৰমেশ্বৰক স্তৱনা কৰিলে।

Verse 55

धर्म उवाच । प्रणमामि जगन्नाथमीशानं प्रणवात्मकम् । समस्तदेवतारूपमादिमध्यांतवर्जितम्

ধৰ্মে ক’লে: মই জগন্নাথক প্ৰণাম কৰোঁ—ঈশান, যাৰ স্বৰূপ পবিত্ৰ প্ৰণৱ ‘ওঁ’; যি সকলো দেৱতাৰ ৰূপধাৰী, আৰু আদি-মধ্য-অন্তৰ অতীত।

Verse 56

ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपं नमाम्य हम् । समस्तजगदाधारमनन्तमजमव्ययम्

মই প্ৰণাম কৰোঁ ঊৰ্ধ্বৰেতা, ত্ৰিনেত্ৰধাৰী, বিশ্বৰূপ প্ৰভুক—যি সকলো লোকৰ আধাৰ; অনন্ত, অজ, আৰু অব্যয়।

Verse 57

यमामनन्ति योगीन्द्रास्तं वन्दे पुष्टिवर्धनम् । नमो लोकाधिनाथाय वंचते परिवंचते

যাক যোগীন্দ্ৰসকলে ‘অনন্ত’ বুলি ক’য়, সেই প্ৰভুক মই বন্দনা কৰোঁ—যি পুষ্টি আৰু আধ্যাত্মিক পূৰ্ণতা বৃদ্ধি কৰে। লোকাধিনাথক নমস্কাৰ; যি প্ৰবঞ্চক আৰু মহাপ্ৰবঞ্চককো পৰাভূত কৰে।

Verse 58

नमोऽस्तु नीलकण्ठाय पशूनां पतये नमः । नमः कल्मषनाशाय नमो मीढुष्टमाय च

নীলকণ্ঠক নমস্কাৰ; পশুপতি—সকল প্ৰাণীৰ অধিপতিক নমস্কাৰ। পাপনাশকক প্ৰণাম; আৰু মীঢুষ্টম—অতি কৃপালু বৰদানদাতাকো নমস্কাৰ।

Verse 59

नमो रुद्राय देवाय कद्रुद्राय प्रचेतसे । नमः पिनाकहस्ताय शूलहस्ताय ते नमः

ৰুদ্ৰ দেৱক নমস্কাৰ, দীপ্তিমান প্ৰভুক নমস্কাৰ; ক্ৰূৰ ৰুদ্ৰ, সর্বজ্ঞ প্ৰচেতসক নমস্কাৰ। পিনাক ধনু ধাৰীক প্ৰণাম; আৰু ত্ৰিশূল ধাৰীক তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 60

नमश्चैतन्यरूपाय पुष्टीनां पतये नमः । नमः पंचास्यदेवाय क्षेत्राणां पतये नमः

শুদ্ধ চৈতন্য-ৰূপ তোমালৈ নমস্কাৰ; সকলো পুষ্টিৰ অধিপতিলৈ নমস্কাৰ। পঞ্চাস্য দেৱতালৈ নমস্কাৰ; পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আৰু তীৰ্থধামৰ অধিপতিলৈ নমস্কাৰ।

Verse 61

इति स्तुतो महादेवः शंकरोलोकशंकरः । धर्मस्य परमां तुष्टिमापन्नस्तमुवाच वै

এইদৰে স্তৱিত হোৱাত মহাদেৱ শংকৰ—লোকমঙ্গলকাৰী—ধৰ্মৰ প্ৰতি পৰম সন্তুষ্ট হ’ল আৰু তাৰ পাছত তেওঁক বচন ক’লে।

Verse 62

महेश्वर उवाच । प्रीतोस्म्यनेन स्तोत्रेण तव धर्म महामते । वरं मत्तो वृणीष्व त्वं मा विलंबं कुरुष्व वै

মহেশ্বৰে ক’লে: হে ধৰ্ম, মহামতে! তোমাৰ এই স্তোত্ৰে মই সন্তুষ্ট। মোৰ পৰা এটা বৰ বাছি লোৱা; নিশ্চয় বিলম্ব নকৰিবা।

Verse 63

ईश्वरेणैवमुक्तस्तु धर्मो देवमथाब्रवीत् । वाहनं ते भविष्यामि सदाहं पार्वतीपते

ঈশ্বৰে এইদৰে কোৱাত ধৰ্মে দেৱক ক’লে: হে পাৰ্বতীপতে! মই সদায় তোমাৰ বাহন হৈ থাকিম।

Verse 64

अयमेव वरो मह्यं दातव्यस्त्रिपुरांतक । तवोद्वहनमात्रेण कृतार्थोऽहं भवामि भोः

হে ত্ৰিপুৰান্তক! মোৰ বাবে এই বৰটোৱেই দিয়া। কেৱল তোমাক বাহন ৰূপে বহন কৰিলেই, হে প্ৰভু, মই কৃতাৰ্থ হওঁ।

Verse 65

इत्थं धर्मेण कथितो देवो धर्ममथाब्रवीत् । ईश्वर उवाच । वाहनं भव मे धर्म सर्वदा लोकपूजितः

এইদৰে ধৰ্মে কোৱা শুনি প্ৰভুৱে ধৰ্মক ক’লে: “হে ধৰ্ম, তুমি মোৰ বাহন হোৱা; সদায় লোকসকলে তোমাক পূজা কৰিব।”

Verse 66

मम चोद्वहने शक्तिरमोघा ते भविष्यति । त्वत्सेविनां सदा भक्तिर्मयि स्यान्नात्र संशयः

“মোক বহন কৰাত তোমাৰ শক্তি অচ্যুত থাকিব; আৰু যিসকলে তোমাৰ সেৱা কৰে, তেওঁলোকৰ মোৰ প্ৰতি সদায় ভক্তি উদয় হ’ব—ইয়াত সন্দেহ নাই।”

Verse 67

इत्युक्ते शंकरेणाथ धर्मोपि वृषरूपधृक् । उवाह परमेशानं तदाप्रभृति गालव

শংকৰে এইদৰে কোৱাৰ পিছত ধৰ্মেও—বৃষৰূপ ধৰি—সেই সময়ৰ পৰা পৰমেশানক বহন কৰিবলৈ ধৰিলে, হে গালৱ।

Verse 68

महादेवस्तमारुह्य धर्मं वै वृषरूपिणम् । शोभमानो भृशं धर्ममुवाच परमामृतम्

মহাদেৱে বৃষৰূপী ধৰ্মৰ ওপৰত আৰূঢ় হৈ, অপাৰ তেজে দীপ্তিমান হৈ, ধৰ্মক পৰম অমৃতসম বাক্য ক’লে।

Verse 69

ईश्वर उवाच । त्वया कृतं हि यत्तीर्थं दक्षिणस्योदधेस्तटे । धर्मपुष्करिणीत्येषा लोके ख्याता भविष्यति

ঈশ্বৰে ক’লে: “দক্ষিণ সাগৰৰ তীৰত তুমি যি তীৰ্থ স্থাপন কৰিলা, সেয়া জগতত ‘ধৰ্মপুষ্কৰিণী’ নামে খ্যাত হ’ব।”

Verse 71

अनंतफलदा ज्ञेया नात्र कार्या विचारणा । इति दत्त्वा वरं तस्मै धर्मतीर्थाय शंकरः

ইয়াক অনন্ত ফল দানকাৰী বুলি জানিবা—ইয়াত কোনো বিচাৰ-বিমৰ্শৰ প্ৰয়োজন নাই। এইদৰে ধৰ্ম-তীৰ্থক বৰ দান কৰি শংকৰে সমাপ্ত কৰিলে।

Verse 72

आरुह्य वृषभं धर्मं कैलासं पर्वतं ययौ । धर्मपुष्करिणीतीरे गालव त्वमतोधुना

ধৰ্ম-ৰূপ বৃষভত আৰূঢ় হৈ তেওঁ কৈলাস পৰ্বতলৈ গ’ল। “সেয়ে এতিয়া, হে গালৱ, ধৰ্মপুষ্কৰিণীৰ তীৰত (থাকা)…”

Verse 73

शरीरपातपर्यंतं तपः कुर्वन्समाहितः । वस त्वं मुनि शार्दूल पश्चान्मामाप्स्यसे ध्रुवम्

দেহ পতনলৈকে একাগ্ৰচিত্তে তপস্যা কৰি থাকিবা। ইয়াত বাস কৰা, হে মুনিশাৰ্দূল; তাৰ পাছত নিশ্চয় তুমি মোক লাভ কৰিবা।

Verse 74

यदा ते जायते भीतिस्तदा तां नाशयाम्यहम् । ममायुधेन चक्रेण प्रेरितेन मया क्षणात्

যেতিয়া তোমাৰ ভিতৰত ভয় জাগে, তেতিয়া মই তাক নাশ কৰিম—ক্ষণমাত্ৰতে—মোৰ আয়ুধ চক্রে, মোৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত হৈ।

Verse 75

इत्युक्त्वा भगवान्विष्णुस्तत्रैवांतरधीयत । श्रीसूत उवाच । तस्मिन्नंतर्हिते विष्णौ गालवो मुनिपुंगवः

এইদৰে কৈ ভগৱান বিষ্ণু তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল। শ্ৰী সূত ক’লে: বিষ্ণু অন্তৰ্হিত হোৱাত গালৱ—মুনিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ—…

Verse 76

धर्मपुष्करिणीतीरे विष्णुध्यानपरायणः । त्रिकालमर्चयन्विष्णुं शालग्रामे विमुक्तिदे

ধৰ্মপুষ্কৰিণীৰ তীৰত বিষ্ণুধ্যানত একাগ্ৰ হৈ, তেওঁ ত্ৰিকালত শালগ্ৰাম-ৰূপে মুক্তিদাতা বিষ্ণুক আৰাধনা কৰিলে।

Verse 77

उवास मतिमान्धीरो विरक्तो विजितेंद्रियः । कदाचिन्माघमासे तु शुक्लपक्षे हरेर्दिने

সেই বুদ্ধিমান, ধীৰ-স্থিৰ জনে তাতেই বাস কৰিলে—বৈৰাগ্যবান আৰু ইন্দ্ৰিয়জয়ী। আৰু এবাৰ মাঘ মাহত, শুক্লপক্ষত, হৰিৰ পবিত্ৰ দিনত,

Verse 78

उपोष्य जागरं कृत्वा रात्रौ विष्णुमपूजयत् । स्नात्वा परेद्युर्द्वादश्यां धर्मपुष्करिणीजले

উপবাস কৰি আৰু ৰাতি জাগৰণ পালন কৰি, তেওঁ ৰাতিত বিষ্ণুক পূজা কৰিলে। তাৰ পিছদিনা—দ্বাদশীত—ধৰ্মপুষ্কৰিণীৰ জলে স্নান কৰিলে।

Verse 79

संध्यावन्दनपूर्वाणि नित्यकर्माणि चाकरोत् । ततः पूजां विधातुं स हरेः समुपचक्रमे

তেওঁ সন্ধ্যাবন্দনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি নিত্যকৰ্মসমূহ সম্পন্ন কৰিলে। তাৰ পিছত হৰিৰ পূজা বিধান কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 80

तुलस्यादीनि पुष्पाणि समाहृत्य च गालवः । विधाय पूजां कृष्णस्य स्तोत्रमेतदुदैरयत्

তুলসী আদি পুষ্প সংগ্ৰহ কৰি গালৱে কৃষ্ণৰ পূজা সম্পন্ন কৰিলে আৰু তাৰ পিছত এই স্তোত্ৰ-স্তুতি উচ্চাৰণ কৰিলে।

Verse 81

गालव उवाच । सहस्रशिरसं विष्णुं मत्स्यरूपधरं हरिम् । नमस्यामि हृषीकेशं कूर्मवाराहरूपिणम्

গালৱে ক’লে: সহস্ৰশিৰা বিষ্ণুক, মৎস্যৰূপ ধাৰণ কৰা হৰিক মই নমস্কাৰ কৰোঁ। কূৰ্ম আৰু বৰাহৰূপী হৃষীকেশক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 82

नारसिंहं वामनाख्यं जाम दग्न्यं च राघवम् । बलभद्रं च कृष्णं च कल्किं विष्णुं नमाम्यहम्

মই নৰসিংহ, বামন, জামদগ্ন্য (পৰশুৰাম) আৰু ৰাঘৱ (ৰাম) ৰূপে বিষ্ণুক নমস্কাৰ কৰোঁ; বলভদ্ৰ আৰু কৃষ্ণক, আৰু কল্কিকো—মই বিষ্ণুক প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 83

वासुदेवमनाधारं प्रणतार्तिविनाशनम् । आधारं सर्वभूतानां प्रणमामि जनार्दनम्

মই বাসুদেৱক প্ৰণাম কৰোঁ, যাৰ বাহিৰে আন কোনো আধাৰ নাই, যি শৰণাগতসকলৰ দুখ নাশ কৰে। সকলো ভূতৰ আধাৰ জনাৰ্দনক মই নমস্কাৰ কৰোঁ।

Verse 84

सर्वज्ञं सर्वकर्तारं सच्चिदानंदविग्रहम् । अप्रतर्क्यमनिर्देश्यं प्रणतोऽस्मि जनार्दनम्

মই জনাৰ্দনক প্ৰণাম কৰোঁ—সৰ্বজ্ঞ, সৰ্বকৰ্তা, যাৰ বিগ্ৰহ সৎ-চিত্-আনন্দ; যি তৰ্কৰ অতীত আৰু নিৰ্দিষ্ট বৰ্ণনাৰ অগম্য।

Verse 85

एवं स्तुवन्महा योगी गालवो मुनिपुंगवः । धर्मपुष्करिणीतीरे तस्थौ ध्यानपरायणः

এইদৰে স্তৱ কৰি মহাযোগী, মুনিপুঙ্গৱ গালৱ, ধৰ্মপুষ্কৰিণীৰ তীৰত থিয় হৈ ৰ’ল, ধ্যানত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট।

Verse 86

एतस्मिन्नंतरे कश्चिद्राक्षसो गालवं मुनिम् । आययौ भक्षितुं घोरः क्षुधया पीडितो भृशम्

সেই সময়তে ভয়ংকৰ এজন ৰাক্ষস, ক্ষুধাত অতি পীড়িত হৈ, মুনি গালৱক ভক্ষণ কৰিবলৈ আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 87

गालवं तरसा सोऽयं राक्षसो जगृहे तदा । गृहीतस्तरसा तेन गालवो नैऋतेन सः

তেতিয়া সেই ৰাক্ষসে তীব্ৰ বেগে গালৱক ধৰি পেলালে; আৰু সেই নৈঋত দানৱে গালৱক বলপূৰ্বক আঁকোৱালি ধৰিলে।

Verse 88

प्रचुक्रोश दयां भोधिमापन्नानां परायणम् । नारायणं चक्रपाणिं रक्षरक्षेति वै मुहुः

তেওঁ দয়াৰ সাগৰ, বিপন্নৰ আশ্ৰয়, চক্রপাণি নাৰায়ণক বাৰে বাৰে চিঞৰি ক’লে— “ৰক্ষা কৰক, ৰক্ষা কৰক!”

Verse 89

परेश परमानंद शरणागतपालक । त्राहि मां करुणासिंधो रक्षोवशे मुपागतम्

হে পৰমেশ্বৰ, হে পৰমানন্দ, শৰণাগত-পালক! হে কৰুণাসিন্ধু, মোক ত্ৰাণ কৰক—মই ৰাক্ষসৰ বশত পৰি গ’লোঁ।

Verse 90

लक्ष्मीकांत हरे विष्णो वैकुंठ गरुडध्वज । मां रक्ष रक्षसाक्रांतं ग्राहाक्रांतं गजं यथा

হে লক্ষ্মীকান্ত, হে হৰি, হে বিষ্ণু; হে বৈকুণ্ঠনাথ, গৰুড়ধ্বজ! মোক ৰক্ষা কৰক—মই ৰাক্ষসে আক্ৰান্ত—যেনেকৈ আপুনি কেতিয়াবা গ্ৰাহে আক্ৰান্ত গজক ৰক্ষা কৰিছিল।

Verse 91

दामोदर जगन्नाथ हिरण्यासुर मर्द्दन । प्रह्रादमिव मां रक्ष राक्षसेनातिपीडितम्

হে দামোদৰ, জগন্নাথ, হিৰণ্যাসুৰ-মৰ্দন! ৰাক্ষসৰ অতি পীড়াত কাতৰ মোক প্ৰহ্লাদক ৰক্ষা কৰা দৰে ৰক্ষা কৰা।

Verse 92

इत्येवं स्तुवतस्तस्य गालवस्य द्विजोत्तमाः । स्वभक्तस्य भयं ज्ञात्वा चक्रपाणिवृषा कपिः

এইদৰে গালৱে প্ৰভুক স্তৱ কৰোঁতে, হে দ্বিজোত্তমসকল, চক্রপাণি—ভক্তৰ প্ৰতি সদা সত্য—নিজ ভক্তৰ ভয় জানি তৎক্ষণাৎ উদ্যোগী হ’ল।

Verse 93

स्वचक्रं प्रेषयामास भक्तरक्षणकारणात् । प्रेरितं विष्णुचक्रं तद्विष्णुना प्रभविष्णुना

ভক্তৰ ৰক্ষাৰ কাৰণে তেওঁ নিজৰ চক্র প্ৰেৰণ কৰিলে। সেই বিষ্ণুচক্রক সৰ্বশক্তিমান প্ৰভু বিষ্ণুৱে নিজেই গতি দিলে।

Verse 94

आजगामाथ वेगेन धर्मपुष्करिणी तटम् । अनंतादित्यसंकाशमनंताग्निसमप्रभम्

তাৰ পাছত সি মহাবেগে ধৰ্মপুষ্কৰিণীৰ তীৰলৈ আহিল—অসংখ্য সূৰ্যৰ দৰে দীপ্ত, অসংখ্য অগ্নিৰ দৰে জ্বলন্ত।

Verse 95

महाज्वालं महानादं महासुरविमर्दनम् । दृष्ट्वा सुदर्शनं विष्णो राक्षसोऽथ प्रदुद्रुवे

বিষ্ণুৰ সুদৰ্শনক—মহাজ্বালাময়, মহানাদময়, আৰু মহাসুৰ-মৰ্দনকাৰী—দেখি ৰাক্ষসটো ভয়তে পলাই গ’ল।

Verse 96

द्रवमाणस्य तस्याशु राक्षसस्य सुदर्शनम् । शिरश्चकर्त सहसा ज्वालामालादुरासदम्

সেই ৰাক্ষসজন দ্ৰুতগতিত পলাই যেতিয়া দৌৰিছিল, তেতিয়া জ্বালামালাৰে বেষ্টিত, অদুৰাসদ সুদৰ্শনে সহসাই তাৰ মূৰ কাটি পেলালে।

Verse 97

ततस्तु गालवो दृष्ट्वा राक्षसं पतितं भुवि । मुदा परमया युक्तस्तुष्टाव च सुदर्शनम्

তাৰ পাছত গালৱে ৰাক্ষসজনক ভূমিত পতিত দেখি, পৰম আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হৈ, সুদৰ্শনৰ স্তৱ কৰিল।

Verse 98

गालव उवाच । विष्णुचक्रं नमस्तेस्तु विश्वरक्षणदीक्षित । नारायणकरांभोजभूषणाय नमोऽस्तु ते

গালৱ ক’লে: হে বিষ্ণুৰ চক্ৰ, তোমাক নমস্কাৰ—বিশ্বৰ ৰক্ষণত দীক্ষিত! হে নাৰায়ণৰ পদ্মহস্তৰ ভূষণ, তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 99

युद्धेष्वसुरसंहारकुशलाय महारव । सुदर्शन नमस्तुभ्यं भक्तानामार्तिनाशिने

হে সুদৰ্শন, মহাগর্জনে গম্ভীৰ, যুদ্ধত অসুৰসংহাৰত নিপুণ—ভক্তসকলৰ আৰ্তি নাশ কৰা তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 100

रक्ष मां भयसंविग्नं सर्वस्मादपि कल्मषात् । स्वामिन्सुदर्शन विभो धर्मर्तीर्थे सदा भवान्

মোক, ভয়ে কঁপা এই জনক, সকলো পাপকলুষৰ পৰা ৰক্ষা কৰা। হে স্বামী সুদৰ্শন, হে বিভু—ধৰ্মতীৰ্থত তুমি সদায় অৱস্থিত থাকা।

Verse 101

संनिधेहि हिताय त्वं जगतो मुक्तिकांक्षिणः । गालवेनैवमुक्तं तद्विष्णुचक्रं मुनीश्वराः । तं प्राह गालवमुनिं प्रीणयन्निव सौहृदात्

হে প্ৰভু! মুক্তি বিচৰা জগতৰ কল্যাণৰ বাবে আপুনি ইয়াত বাস কৰক। গালৱে এইদৰে কোৱাত, বিষ্ণু চক্ৰই মৰমেৰে গালৱ ঋষিক উত্তৰ দিলে।

Verse 102

सुदर्शन उवाच । गालवैतन्महापुण्यं धर्मतोर्थमनुत्तमम्

সুদৰ্শনে ক’লে: হে গালৱ, এই ধৰ্ম-তীৰ্থ অতি উত্তম আৰু মহান পুণ্য প্ৰদানকাৰী।

Verse 103

अस्मिन्वसामि सततं लोकानां हितकाम्यया । त्वत्पीडां परिचिंत्याह राक्षसेन दुरात्मना

মই লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে সদায় ইয়াত বাস কৰোঁ। সেই দুষ্ট ৰাক্ষসৰ দ্বাৰা তোমাক দিয়া কষ্টৰ কথা চিন্তা কৰি...

Verse 104

प्रेरितो विष्णुना विप्र त्वरया समुपागतः । त्वत्पीडकोथ निहतो मयायं राक्षसाधमः

হে ব্ৰাহ্মণ, বিষ্ণুৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত হৈ মই খৰখেদাকৈ ইয়াত উপস্থিত হ'লোঁ। তোমাক কষ্ট দিয়া এই নরাধম ৰাক্ষসটোক মই বধ কৰিলোঁ।

Verse 105

मोचितस्त्वं भयादस्मात्त्वं हि भक्तो हरेः सदा । पुष्करिण्यामहं त्वस्यां धर्मस्य मुनिपुंगव

তুমি এই ভয়ৰ পৰা মুক্ত হ'লা, কিয়নো তুমি সদায় হৰিৰ ভক্ত। হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, মই ধৰ্মৰ এই পবিত্ৰ পুখুৰীত বাস কৰোঁ।

Verse 106

सततं लोकरक्षार्थं संनिधानं करोमि वै । अस्यां मत्संनिधानात्ते तथान्येषामपि द्विज

লোকসমূহৰ নিৰন্তৰ ৰক্ষাৰ্থে মই নিশ্চয়েই ইয়াত সদায় মোৰ সন্নিধান স্থাপন কৰি ৰাখোঁ। হে দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ), এই স্থানত মোৰ সন্নিধানৰ ফলত তোমাৰ লগতে আনসকলৰো ৰক্ষা আৰু কল্যাণ হয়।

Verse 107

इतः परं न पीडा स्याद्भूतराक्षससंभवा । धर्मपुष्करिणी ह्येषा सर्वपापविनाशिनी

ইয়াৰ পিছত ভূত বা ৰাক্ষসজনিত কোনো পীড়া নাথাকিব। কিয়নো এইয়াই ধৰ্মপুষ্কৰিণী—সকলো পাপ বিনাশিনী।

Verse 108

देवीपट्टणपर्यंता कृता धर्मेण वै पुरा । अत्र सर्वत्र वत्स्यामि सर्वदा मुनिपुंगव

পূৰ্বতে ধৰ্মে দেৱীপট্টণ পৰ্যন্ত এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ স্থাপন কৰিছিল। হে মুনিপুঙ্গৱ, মই ইয়াত সৰ্বত্র সদায় বাস কৰিম।

Verse 109

अस्या मत्संनिधा नात्स्याच्चक्रतीर्थमिति प्रथा । स्नानं येऽत्र प्रकुर्वंति चक्रतीर्थे विमुक्तिदे

ইয়াত মোৰ সন্নিধানৰ বাবেই ‘চক্ৰতীৰ্থ’ বুলি প্ৰথা প্ৰসিদ্ধ হৈছে। যিসকলে ইয়াত—মুক্তিদাতা এই চক্ৰতীৰ্থত—স্নান কৰে, তেওঁলোকে মুক্তি লাভ কৰে।

Verse 110

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च वंशजाः सर्व एव हि । विधूतपापा यास्यंति तद्विष्णोः परमं पदम्

তেওঁলোকৰ পুত্ৰ, পৌত্ৰ আৰু সকলো বংশধৰ—সকলোৰে পাপ ধুই-ঝাৰি—বিষ্ণুৰ সেই পৰম পদলৈ গমন কৰে।

Verse 111

पितॄनुद्दिश्य पिंडानां दातारो येऽत्र गालव । स्वर्गं प्रयांति ते सर्वे पितरश्चापि तर्प्पिताः

হে গালৱ! যিসকলে ইয়াত পিতৃসকলক উদ্দেশ্য কৰি পিণ্ড দান কৰে, তেওঁলোক সকলোৱে স্বৰ্গলৈ যায়, আৰু পিতৃসকলেও তৃপ্ত হয়।

Verse 112

इत्युक्त्वा विष्णुचक्रं तद्गालवस्यापि पश्यतः । अन्येषामपि विप्राणां पश्यतां सहसा द्विजाः

এইদৰে কৈ, বিষ্ণুৰ সেই চক্ৰ—গালৱে নিজে চাই থকা অৱস্থাত, আৰু আন আন ব্ৰাহ্মণসকলেও চাই থকা অৱস্থাত—হে দ্বিজসকল! হঠাতে…

Verse 113

धर्मापुष्कारिणीं तां तु प्राविशत्पापनाशिनीम् । श्रीसूत उवाच । धर्मतीर्थस्य विप्रंद्राश्चक्रतीर्थमिति प्रथा

সেই পাপনাশিনী ধৰ্মপুষ্কৰিণীত ই প্ৰৱেশ কৰিলে। শ্ৰী সূত ক’লে: হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকল! ধৰ্মতীৰ্থৰ পৰম্পৰাত ই ‘চক্ৰতীৰ্থ’ নামে প্ৰসিদ্ধ।

Verse 114

प्राप्ता यथा तत्कथितं युष्माकं हि मया मुदा । चक्रतीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

যেনেকৈ কোৱা হৈছিল, তেনেকৈয়ে মই আনন্দেৰে তোমালোকক ক’লোঁ। চক্ৰতীৰ্থৰ সমান কোনো তীৰ্থ নাছিল, আৰু ভবিষ্যতেও নহ’ব।

Verse 116

अत्र स्नाता नरा विप्रा मोक्षभाजो न संशयः । कीर्तयेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । चक्र तीर्थाभिषेकस्य प्राप्नोति फलमुत्तमम् । इह लोके सुखं प्राप्य परत्रापिसुखं लभेत्

হে ব্ৰাহ্মণসকল! যিসকল নৰে ইয়াত স্নান কৰে, তেওঁলোক মোক্ষৰ ভাগী হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। যি একাগ্ৰচিত্তে এই অধ্যায় পাঠ কৰে বা শুনে, সি চক্ৰতীৰ্থ-অভিষেকৰ উত্তম ফল লাভ কৰে। ইহলোকে সুখ পাই, পৰলোকোও সুখ লাভ কৰে।

Verse 117

यो धर्मतीर्थं च तथैव गालवं कुर्वाणगत्युग्रसमाधियो गम् । सुदर्शनं राक्षसनाशनं च स्मरेत्सकृद्वा न स पापभाग्जनः

যি জনে ধৰ্মতীৰ্থ, তদ্ৰূপে গালৱ মুনিক—যাৰ যোগসমাধি তীক্ষ্ণ আৰু সংযমময়—আৰু ৰাক্ষসনাশক সুদৰ্শনক একবাৰো স্মৰণ কৰে, সি পাপৰ অংশীদাৰ নহয়।