Adhyaya 20
Brahma KhandaSetubandha MahatmyaAdhyaya 20

Adhyaya 20

এই অধ্যায় ‘জটাতীৰ্থ-মাহাত্ম্য’ ৰূপে অন্তঃশুদ্ধি আৰু অজ্ঞান-নাশৰ উপদেশ দিয়ে। সূত ব্রাহ্মণসকলক কয়—ব্ৰহ্মহত্যা-নাশক বুলি খ্যাত লক্ষ্মণৰ মহাতীৰ্থৰ পৰা আগবাঢ়ি চিত্তশুদ্ধিৰ বাবে জটাতীৰ্থ আশ্ৰয় কৰিব লাগে। কেৱল বেদান্তৰ বাক্য লৈ তৰ্ক-বিতৰ্ক, বাদ-বিবাদ আৰু পাণ্ডিত্যৰ জাল যদি বিবাদপ্ৰধান হয়, তেন্তে মন শুদ্ধ নহয়—এই কথা সমালোচনা কৰি, তাৰ সলনি ‘লঘু উপায়’ হিচাপে জটাতীৰ্থ-স্নানক অন্তঃকৰণশুদ্ধি, অজ্ঞাননাশ, জ্ঞানোদয় আৰু শেষত মোক্ষ—অখণ্ড সচ্চিদানন্দ উপলব্ধিৰ—সোজা সাধন বুলি কোৱা হৈছে। তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য উৎপত্তিকথাৰে প্ৰতিষ্ঠিত—শম্ভুৱে লোকহিতাৰ্থে ইয়াক স্থাপন কৰে; ৰাৱণবধৰ পাছত শ্ৰীৰামে ইয়াৰ জলে নিজৰ জটা ধুই ‘জটাতীৰ্থ’ নাম দিয়া বুলি বৰ্ণনা। প্ৰসিদ্ধ স্নানচক্ৰৰ সমান বা অধিক পুণ্য আৰু একবাৰ স্নানেও ফলদায়ক বুলি কোৱা হয়। দৃষ্টান্তত শুকে ব্যাসক চিত্তশুদ্ধি-জ্ঞান-মুক্তিদায়ক গোপন উপায় সোধে; ব্যাসে জটাতীৰ্থকেই বিধান কৰে। ভৃগুক বৰুণৰ উপদেশ, দুৰ্বাসা আৰু দত্তাত্ৰেয়ৰ উদাহৰণে দেখুৱায়—যজ্ঞ, জপ, উপবাস বা কঠিন আচাৰ নকৰিলেও কেৱল স্নানেই বুদ্ধিশুদ্ধি আনে। শেষত ফলশ্ৰুতি—এই অধ্যায় পঢ়া বা শুনাত পাপক্ষয় হয় আৰু বৈষ্ণৱ গতি/পদ লাভ হয়।

Shlokas

Verse 1

श्रीसूत उवाच । लक्ष्मणस्य महातीर्थे ब्रह्महत्याविनाशने । स्नात्वा स्वचित्तशुद्ध्यर्थं जटातीर्थं ततो व्रजेत्

শ্ৰী সূত ক’লে: লক্ষ্মণৰ মহাতীৰ্থত—ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ পাপ বিনাশক—স্নান কৰি, নিজৰ চিত্ত-শুদ্ধিৰ বাবে তাৰ পাছত জটাতীৰ্থলৈ গমন কৰিব।

Verse 2

जन्ममृत्युजराक्रांतसंसारातुरचेतसाम् । अज्ञाननाशकं नास्ति जटातीर्थादृते द्विजाः

হে দ্বিজসকল! জন্ম-মৃত্যু-জৰাৰ দ্বাৰা আচ্ছন্ন সংসাৰ-দুঃখে পীড়িত চিত্তৰ বাবে, জটাতীৰ্থৰ বাহিৰে অজ্ঞান নাশক একো নাই।

Verse 3

लोके मुमुक्षवः केचिच्चित्तशुद्धिमभीप्सवः । वाचा पठंति वेदांतांस्तूष्णीन्नानुभवंति ते

লোকে কিছুমান মুমুক্ষু চিত্ত-শুদ্ধি কামনা কৰি কেৱল বাক্যৰে বেদান্ত পাঠ কৰে; কিন্তু মৌনত তেওঁলোকে তাৰ সত্য অনుభৱ নকৰে।

Verse 4

पूर्वपक्षमहाग्राहे सिद्धांतझषसंकुले । वेदांताब्धाविहाज्ञानं मुह्यंति पतिता द्विजाः

বেদান্তৰ এই সাগৰত—পূৰ্বপক্ষৰ মহাগ্ৰাহে আৰু সিদ্ধান্ত-ঝষেৰে ভৰপূৰ—অজ্ঞানবশত পতিত দ্বিজসকল মোহিত হৈ পৰে।

Verse 5

प्रथमं चित्तशुद्ध्यर्थं वेदांतान्संपठंति ये । विवदंते पठित्वा ते कलहं च वितन्वते

যিসকলে প্ৰথমে চিত্ত-শুদ্ধিৰ বাবে বেদান্ত অধ্যয়ন কৰে, তেওঁলোকে পঢ়ি শেষত বিবাদত লিপ্ত হয় আৰু কলহ বিস্তাৰ কৰে।

Verse 6

चित्तशुद्धिर्न वेदांताद्बहुव्यामोहकारणात् । ततो वयं न वेदांतान्मुनींद्रा बहु मन्महे

চিত্তশুদ্ধি কেৱল বেদান্তৰ পৰা নহয়, কিয়নো ই বহু মোহ-ভ্ৰমৰ কাৰণ হয়; সেয়ে, হে মুনীন্দ্ৰসকল, আমি একমাত্র বেদান্তত অধিক ভৰসা নকৰোঁ।

Verse 7

चित्तशुद्धिं यदीच्छध्वं लघूपायेन तापसाः । उद्घोषयामि सर्वेषां जटातीर्थं निषेवत

হে তাপসসকল, যদি তোমালোকে লঘু উপায়ে চিত্তশুদ্ধি বিচাৰা, তেন্তে মই সকলোকে ঘোষণা কৰোঁ: জটাতীৰ্থত আশ্ৰয় লৈ সেৱা কৰা।

Verse 8

पुरा सर्वोपकारार्थं तीर्थमज्ञाननाशनम् । एतद्विनिर्मितं साक्षाच्छम्भुना गन्धमादने

পূৰ্বে সকলোৰ উপকাৰৰ বাবে, অজ্ঞান-নাশক এই তীৰ্থ গন্ধমাদন পৰ্ব্বতত স্বয়ং শম্ভুৱে সাক্ষাতে নিৰ্মাণ কৰিছিল।

Verse 9

निहते रावणे विप्रा जटां रामस्तु धार्मिकः । क्षालयामास यत्तोये तज्जटातीर्थमुच्यते

হে বিপ্ৰসকল, ৰাৱণ নিহতে হোৱাৰ পাছত ধৰ্মিষ্ঠ ৰামে যি জলে নিজৰ জটা ধুইছিল, সেই তীৰ্থকেই জটাতীৰ্থ বুলি কোৱা হয়।

Verse 10

वर्षाणां षष्टिसाहस्रं जाह्नवीजलमज्जनम् । गोदावर्यां सकृत्स्नानं सिंहस्थे च बृहस्पतौ

জাহ্নৱী (গঙ্গা)ৰ জলে ষাঠি হাজাৰ বছৰ মজ্জন কৰাৰ সমান—সিংহস্থ কালত, যেতিয়া বৃহস্পতিয়ে সিংহ ৰাশিত থাকে, গোধাৱৰীত একবাৰ স্নান।

Verse 11

तावत्सहस्रस्नानानि सिंहं देवगुरौ गते । गोमत्यां लभ्यते वर्षैस्तज्जटातीर्थदर्शनात्

যেতিয়া দেবগুরু বৃহস্পতি সিংহ ৰাশিত প্ৰৱেশ কৰে, তেতিয়া গোমতী নদীত সহস্ৰ স্নানৰ পুণ্য বহু বছৰত লাভ হয়; কিন্তু জটা তীৰ্থৰ দৰ্শন মাত্ৰেই সেই একে পুণ্য লাভ হয়।

Verse 12

जटातीर्थे मनुष्याणां स्नातानां द्विजपुंगवाः । अन्तःकरणशुद्धिः स्यात्ततोऽज्ञानं विनश्यति

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! জটা তীৰ্থত যিসকল মানুহে স্নান কৰে, তেওঁলোকৰ অন্তঃকৰণ শুদ্ধ হয়; আৰু তাৰ ফলত অজ্ঞান নাশ পায়।

Verse 13

अज्ञाननाशे ज्ञानं स्यात्ततो मुक्तिमवाप्स्यसि । अखण्डसच्चिदानंदसंपूर्णः स्यात्ततः परम्

অজ্ঞান নাশ হ’লে জ্ঞান উদয় হয়; তেতিয়া তুমি মুক্তি লাভ কৰিবা। তাৰ পাছত তুমি অখণ্ড সৎ-চিত্-আনন্দময় পৰম তত্ত্বত সম্পূৰ্ণ হৈ উঠিবা।

Verse 14

अत्राप्युदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् । पितुः पुत्रस्य संवादं व्यासस्य च शुकस्य च

ইয়াতো তেওঁলোকে এক প্ৰাচীন পৱিত্ৰ ইতিহাস উদ্ধৃত কৰে—পিতা-পুত্ৰৰ সংলাপ, ব্যাস আৰু শুকৰ।

Verse 15

पुरा मुनिवरं कृष्णं भावि तात्मानमच्युतम् । पारंपर्यविशेषज्ञं सर्वशास्त्रार्थकोविदम् । प्रणम्य शिरसा व्यासं शुकः पप्रच्छ वै द्विजाः

পূৰ্বকালে শুকে শিৰ নত কৰি ব্যাসক প্ৰণাম কৰিলে—মুনিবৰ কৃষ্ণ দ্বৈপায়ন, অচ্যুতৰ ভৱিষ্যৎ অৱতাৰ, পৰম্পৰাৰ সূক্ষ্মতা-জ্ঞাতা আৰু সকলো শাস্ত্ৰাৰ্থত নিপুণ; আৰু হে দ্বিজসকল, তেওঁক প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 16

श्रीशुक उवाच । भगवंस्तात सर्वज्ञ ब्रूहि गुह्यमनुत्तमम्

শ্ৰী শুকে ক’লে: “হে ভগৱান, প্ৰিয় পিতা, সৰ্বজ্ঞ! মোক সেই অনুত্তম গুহ্য তত্ত্ব কওক।”

Verse 17

अन्तःकरणशुद्धिः स्यात्तथाज्ञानविनाशनम् । ज्ञानोदयश्च येन स्यादंते मुक्तिश्च शाश्वती

“কোন উপায়ে অন্তঃকৰণ শুদ্ধ হয়, অজ্ঞান নাশ হয়—যাৰ দ্বাৰা জ্ঞানোদয় হয় আৰু অন্তত শাশ্বত মুক্তি লাভ হয়?”

Verse 18

तमुपायं वदस्वाद्य स्नेहान्मम महामुने । वेदांताश्चेतिहासाश्च पुराणादीनि कृत्स्नशः

“হে মহামুনি, মোৰ প্ৰতি স্নেহবশত আজি সেই উপায় কওক। বেদান্ত, ইতিাহাস আৰু পুৰাণ আদি—সকলো মই সম্পূৰ্ণৰূপে অধ্যয়ন কৰিছোঁ।”

Verse 19

अधीतानि मया त्वत्तः शोधयंति न मानसम् । अतो मे चित्तशुद्धिः स्याद्यथा तात तथा वद

“আপোনাৰ পৰা অধ্যয়ন কৰিলেও সেয়া মোৰ মন শুদ্ধ নকৰে। সেয়ে, হে প্ৰিয় পিতা, এনেদৰে কওক যাতে মোৰ চিত্তশুদ্ধি জন্মে।”

Verse 20

इति पृष्टस्तदा व्यासः शुकेन मुनिसत्तमाः । रहस्यं कथयामास येनाविद्या विन श्यति

এইদৰে শুকে সুধিলে, মুনিসত্তম ব্যাসে তেতিয়া সেই ৰহস্য ক’বলৈ ধৰিলে, যাৰ দ্বাৰা অৱিদ্যা বিনাশ হয়।

Verse 21

व्यास उवाच । शुक वक्ष्यामि ते गुह्यमविद्याग्रन्थिभेदनम् । बुद्धिशुद्धिप्रदं पुंसां जन्मादिभयनाशनम्

ব্যাসে ক’লে: হে শুক! মই তোমাক এক গোপন উপদেশ ক’ম, যি অবিদ্যাৰ গাঁঠি ছেদ কৰে; ই মানুহৰ বুদ্ধি শুদ্ধ কৰে আৰু জন্ম-জন্মান্তৰ আদি ভয়সমূহ নাশ কৰে।

Verse 22

रामसेतौ महापुण्यं गन्धमादनपर्वते । विद्यते पापसंहारि जटातीर्थमिति श्रुतम्

ৰামসেতুত, মহাপুণ্যময় গন্ধমাদন পৰ্বতত, ‘জটা-তীৰ্থ’ নামে এক পবিত্ৰ ঘাট আছে বুলি শ্ৰুতি আছে; ই পাপসংহাৰী বুলি খ্যাত।

Verse 23

जटां स्वां शोधयामास यत्र रामो हरिः स्वयम् । रामो दाशरथिः श्रीमांस्तीर्थाय च वरं ददौ

তাত হৰিস্বৰূপ ৰামে স্বয়ং নিজৰ জটা শোধন কৰিলে; আৰু দাশৰথি সেই শ্ৰীমান ৰামে সেই তীৰ্থক এক বৰ দান কৰিলে।

Verse 24

स्नाति येऽत्र समागत्य जटातीर्थेऽतिपावने । अन्तःकरणशुद्धिश्च तेषां भूयादिति स्म सः

সেয়ে ক’লে: ‘যিসকলে ইয়ালৈ আহি অতি পাৱন জটা-তীৰ্থত স্নান কৰে, তেওঁলোকৰ অন্তঃকৰণ শুদ্ধি নিশ্চয় উদয় হওক।’

Verse 25

विना यज्ञं विना ज्ञानं विना जाप्यमुपोषणम् । स्नानमात्राज्जटातीर्थे बुद्धिशुद्धिर्भवेन्नृणाम्

যজ্ঞ নকৰাকৈ, জ্ঞান নথাকিলেও, জপ বা উপবাস নকৰাকৈ—কেৱল জটা-তীৰ্থত স্নানমাত্ৰে মানুহৰ বুদ্ধি শুদ্ধ হয়।

Verse 26

सर्वदानसमं पुण्यं स्नानादत्र भविष्यति । दुर्गाण्यनेन तरति पुण्यलोकान्समश्नुते

ইয়াত স্নান কৰিলে সকলো দান-ধৰ্মৰ সমান পুণ্য লাভ হয়। ইয়াৰ দ্বাৰা মানুহে দুৰ্গতি-দুৰ্ভোগ পাৰ হয় আৰু পুণ্যৱানসকলৰ লোকত উপনীত হয়।

Verse 27

महत्त्वमश्नुते स्नानाज्जटातीर्थे शुभोदके । जटातीर्थं विना नान्यदंतःकरण शुद्धये

শুভ জলযুক্ত জটাতীৰ্থত স্নান কৰিলে মহত্ত্ব লাভ হয়। অন্তঃকৰণ শুদ্ধিৰ বাবে জটাতীৰ্থৰ দৰে আন একো নাই।

Verse 28

विद्यते नियमो वापि जपो वा नान्यदेवता । धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वलोकेषु विश्रुतम्

ইয়াত বিশেষ নিয়ম, জপ, বা অন্য কোনো দেবতাৰ উপাসনা আবশ্যক নহয়। এই তীৰ্থ সকলো লোকতে ধন্য, যশপ্ৰদ আৰু আয়ু-বর্ধক বুলি বিশ্ৰুত।

Verse 29

पवित्राणां पवित्रं च जटातीर्थं शुकाधुना । सर्वपापप्रशमनं मंगलानां च मंगलम्

হে শুক, এতিয়া শুনা: জটাতীৰ্থ পবিত্ৰসকলৰ মাজত সৰ্বাধিক পবিত্ৰ—সকলো পাপ প্ৰশমিত কৰে আৰু মঙ্গলসকলৰ মাজত সৰ্বোত্তম মঙ্গল।

Verse 30

भृगुर्वै वारुणिः पूर्वं वरुणं पितरं शुक । बुद्धिशुद्धिप्रदोपायमपृच्छत्पावनं शुभम् । प्रोवाच वरुणस्तस्मै बुद्धिशुद्धिप्रदं शुभम्

হে শুক, পূৰ্বতে ভৃগু বাৰুণীয়ে নিজৰ পিতা বৰুণক বুদ্ধিশুদ্ধি প্ৰদানকাৰী পবিত্ৰ আৰু শুভ উপায় বিষয়ে সুধিছিল। তেতিয়া বৰুণে তাক বুদ্ধিশুদ্ধি দানকাৰী সেই শুভ উপায় বৰ্ণনা কৰিলে।

Verse 31

वरुण उवाच । रामसेतौ भृगो पुण्ये गन्धमादनपर्वते

বৰুণে ক’লে: “হে ভৃগু! পবিত্ৰ ৰামসেতুত, পুণ্যময় গন্ধমাদন পৰ্ব্বতৰ ওপৰত, এই বৃত্তান্ত শুনা।”

Verse 32

स्नानमात्राज्जटा तीर्थे बुद्धिशुद्धिर्भवेद्ध्रुवम् । स पितुर्वचनात्सद्यो भृगुर्वै वरुणात्मजः

জটা-তীৰ্থত কেৱল স্নান কৰিলেই বুদ্ধিৰ শুদ্ধি নিশ্চয় হয়। সেয়ে পিতৃবচন মানি বৰুণৰ পুত্ৰ ভৃগুৱে তৎক্ষণাৎ গমন কৰিলে।

Verse 33

गत्वा स्नात्वा जटातीर्थे बुद्धिशुद्धिमवाप्तवान् । विनष्टाज्ञानसंतानस्तया शुद्ध्या तदा भृगुः

সেখানে গৈ জটা-তীৰ্থত স্নান কৰি ভৃগুৱে বুদ্ধিৰ শুদ্ধি লাভ কৰিলে। সেই শুদ্ধিৰ বলত তেতিয়া তেওঁৰ ভিতৰৰ অজ্ঞানৰ অবিৰত ধাৰা বিনষ্ট হ’ল।

Verse 34

उत्पन्नाद्वैतविज्ञानः स्वपितुर्वरुणादयम् । अखण्डसच्चिदानंदपूर्णाकारोऽभवच्छुक

নিজ পিতা বৰুণৰ উপদেশে তেওঁৰ ভিতৰত অদ্বৈত জ্ঞান উদিত হ’ল। হে শুক! তেওঁ সৎ-চিত্-আনন্দৰ অখণ্ড পূৰ্ণতাৰ স্বৰূপ হৈ উঠিল।

Verse 35

शंकरांशोऽपि दुर्वासा जटातीर्थेऽभिषेकतः । मनःशुद्धिमवाप्याशु ब्रह्मानंदमयोऽभवत्

শংকৰৰ অংশ দুঃৰ্বাসাই জটা-তীৰ্থত অভিষেক কৰি শীঘ্ৰে মনৰ শুদ্ধি লাভ কৰিলে আৰু ব্ৰহ্মানন্দময় হৈ উঠিল।

Verse 36

दत्तात्रेयोऽपि विष्ण्वंशस्तीर्थेऽस्मिन्नभिषेचनात् । शुद्धांतःकरणो भूत्वा ब्रह्माकारोऽभवच्छुक

বিষ্ণুৰ অংশ্য দত্তাত্ৰেয়ো এই তীৰ্থত অভিষেচন (স্নান) কৰি অন্তঃকৰণ শুদ্ধ কৰিলে। হে শুক! তেওঁ ব্ৰহ্ম-আকাৰত প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল।

Verse 37

इच्छेदज्ञाननाशं यः स स्नायात्तु जटाभिधे । तीर्थे शुद्धतमे पुण्ये सर्वपापविनाशने

যি অজ্ঞান নাশ কৰিব বিচাৰে, তেওঁ নিশ্চয় ‘জটা’ নামে তীৰ্থত স্নান কৰিব। ই অতি শুদ্ধ, পুণ্যময় আৰু সকলো পাপ বিনাশক।

Verse 38

जटातीर्थमतस्त्वं च शुक गच्छ महामते । मनःशुद्धिप्रदं तस्मिन्स्नानं च कुरु पुण्यदे

সেয়ে হে মহামতি শুক! তুমি জটা-তীৰ্থলৈ যোৱা। তাত স্নান কৰা; কিয়নো ই মনঃশুদ্ধি দান কৰে আৰু পুণ্য প্ৰদান কৰে।

Verse 39

पित्रैवमुक्तो व्यासेन शुकः पुत्रस्तदा द्विजाः । रामसेतुं महापुण्यं गन्धमादनपर्वतम्

পিতৃ ব্যাসে এইদৰে উপদেশ দিয়া ক’লে, তেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ শুক—হে দ্বিজসকল—মহাপুণ্যময় ৰামসেতু আৰু গন্ধমাদন পৰ্বতৰ দিশে (যাত্ৰা কৰিলে)।

Verse 40

अगमत्स्नातुकामः सञ्जटातीर्थे विशुद्धिदे । स्नात्वा संकल्पपृर्वं च जटातीर्थे शुको मुनिः

স্নান কৰিব খুজি তেওঁ বিশুদ্ধি দানকাৰী জটা-তীৰ্থলৈ গ’ল। মুনি শুকে প্ৰথমে সংকল্প কৰি জটা-তীৰ্থত স্নান কৰিলে।

Verse 41

मनःशुद्धिमनुप्राप्य तेन चाज्ञाननाशने । स्वस्वरूपं समापन्नः परमानंदरूपकम्

মনঃশুদ্ধি লাভ কৰি, তেনে অজ্ঞান নাশ হ’লে, মানুহে নিজৰ স্বস্বৰূপত স্থিত হয়—যাৰ স্বৰূপ পৰমানন্দময়।

Verse 42

ये चाप्यन्ये मनःशुद्धिकामाः संति द्विजोत्तमाः । जटातीर्थे तु ते सर्वे स्नातुं भक्तिपुरःसरम

হে দ্বিজোত্তম! মনঃশুদ্ধি কামনা কৰা আন আন উত্তম দ্বিজসকলেও—সকলোয়ে ভক্তিক আগত ৰাখি—জটাতীৰ্থত স্নান কৰিবলৈ আহে।

Verse 43

अहो जना जटातीर्थे कामधेनुसमे शुभे । विद्यमानेऽपि किं तुच्छे रमंतेन्यत्र मोहिताः

আহা! কামধেনুৰ সমান শুভ জটাতীৰ্থ বিদ্যমান থাকোঁতে, লোকসকল মোহিত হৈ আন তুচ্ছ ঠাইত কিয় আনন্দ লয়?

Verse 44

भुक्तिकामो लभेद्भुक्तिं मुक्तिकामस्तु तां लभेत् । स्नानमात्राज्जटातीर्थे सत्यमुक्तं मया द्विजाः

ভুক্তি কামনা কৰা ভুক্তি পায়, আৰু মুক্তি কামনা কৰা মুক্তি পায়—কেৱল জটাতীৰ্থত স্নান কৰিলেই। হে দ্বিজসকল, এই সত্য মই ঘোষণা কৰিলোঁ।

Verse 45

वेदानुवच नात्पुण्याद्यज्ञाद्दानात्तपोव्रतात् । उपवासाज्जपाद्योगान्मनःशुद्धिर्नृणां भवेत्

মানুহৰ মনঃশুদ্ধি কেৱল বেদ পাঠৰ দ্বাৰা নহয়; নতুবা পুণ্যকৰ্ম, যজ্ঞ, দান, তপ-ৱ্ৰত, উপবাস, জপ বা যোগাভ্যাসৰ দ্বাৰাও মাত্ৰে নহয়।

Verse 46

विनाप्येतानि विप्रेंद्रा जटातीर्थेऽतिपावने । स्नानमात्रान्मनःशुद्धिर्ब्राह्मणानां ध्रुवं भवेत्

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল! অতি পাৱন জটাতীৰ্থত, সেই সকলো আচাৰ নকৰিলেও, কেৱল স্নান-মাত্ৰতেই ব্ৰাহ্মণসকলৰ মন-শুদ্ধি নিশ্চয় হয়।

Verse 47

जटातीर्थस्य माहात्म्यं मया वक्तुं न शक्यते । शंकरो वेत्ति तत्तीर्थं हरिर्वेत्ति विधिस्तथा

জটাতীৰ্থৰ মাহাত্ম্য মই সম্পূৰ্ণকৈ ক’ব নোৱাৰোঁ। সেই তীৰ্থ শংকৰ জানে, হৰি জানে, আৰু বিধি (ব্ৰহ্মা)ও জানে।

Verse 48

जटातीर्थसमंतीर्थं न भूतं न भविष्यति । जटातीर्थस्य तीरे यः क्षेत्रपिंडं समाचरेत्

জটাতীৰ্থৰ সমান কোনো তীৰ্থ অতীতে হোৱা নাই, ভৱিষ্যতেও নহ’ব। যি জনে জটাতীৰ্থৰ তীৰত ক্ষেত্ৰ-পিণ্ডৰ আচাৰ সম্পন্ন কৰে…

Verse 49

गयाश्राद्धसमंपुण्यंतस्य स्यान्नात्र संशयः । जटातीर्थे नरः स्नात्वा न पापेन विलिप्यते । दारिद्र्यं न समाप्नोति नेयाच्च नरकार्णवम्

তাৰ পুণ্য গয়াত কৰা শ্রাদ্ধৰ সমান হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। জটাতীৰ্থত স্নান কৰি মানুহ পাপে লিপ্ত নহয়; দাৰিদ্ৰ্য নাপায়, নৰকৰ সাগৰত নাযায়।

Verse 50

श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितं विप्रा जटातीर्थस्य वैभवम्

শ্ৰী সূত ক’লে: হে বিপ্ৰসকল! এইদৰে তোমালোকক জটাতীৰ্থৰ বৈভৱ বৰ্ণনা কৰা হ’ল।

Verse 51

यत्र व्याससुतो योगी स्नात्वा पापविमोचने । अवाप्तवान्मनःशुद्धिमद्वैतज्ञानसाधनाम्

তাত—পাপবিমোচন তীৰ্থঘাটত—ব্যাসপুত্ৰ যোগীয়ে স্নান কৰি মনঃশুদ্ধি লাভ কৰিলে; সেই শুদ্ধিই অদ্বৈত জ্ঞান উপলব্ধিৰ সাধন-উপায়।

Verse 52

यस्त्विमं पठतेऽध्यायं शृणुते वा समाहितः । स विधूयेह पापानि लभते वैष्णवं पदम्

কিন্তু যি কোনো একাগ্ৰচিত্তে এই অধ্যায় পাঠ কৰে বা শুনে, সি এই লোকতেই পাপ ধুই পেলায় আৰু বৈষ্ণৱ পৰম পদ লাভ কৰে।