Adhyaya 17
Brahma KhandaSetubandha MahatmyaAdhyaya 17

Adhyaya 17

এই অধ্যায়ত সেতুখণ্ডৰ অন্তৰ্গত অগস্ত্য-তীৰ্থত কক্ষীৱানৰ বিবাহ-প্ৰসঙ্গ বৰ্ণিত। সূতে কয়—গুৰুৰ নিৰ্দেশত বিবাহৰ উপযুক্ত উপায় বিচাৰি কক্ষীৱান তীৰ্থলৈ আহে। নদীতীৰত পুত্ৰসহ দীৰ্ঘতমস ঋষি আছে বুলি জানি স্বনয় ৰজাই ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰে; উদঙ্কো শিষ্যসকলসহ ৰামসেতু/ধনুষ্কোটিত স্নানাৰ্থে আহি বৈদিক ক্ৰিয়াৰ আচার্য-অধিকাৰ গ্ৰহণ কৰে। অতিথি-সত্কাৰৰ বিধি—অভিবাদন, আশীৰ্বাদ, অৰ্ঘ্য—যথাবিধি সম্পন্ন হয়; শুভ মুহূৰ্ত নিৰ্ধাৰণ কৰি বিবাহ স্থিৰ কৰা হয় আৰু ৰাজপ্ৰাসাদৰ পৰা কন্যাক আনিবলৈ ব্যৱস্থা কৰা হয়। তাৰপিছত মঙ্গলাচাৰসহ বৰযাত্ৰা, নীৰাজন, বৰমালা, অগ্নিস্থাপন, লাজাহোম আদি আৰু উদঙ্কৰ তত্ত্বাৱধানত পাণিগ্ৰহণ সম্পন্ন হয়। শেষত ৰজাই ব্ৰাহ্মণসকলক মহাভোজন কৰাই দান দিয়ে আৰু কন্যাক প্ৰচুৰ স্ত্ৰীধন আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰে। ঋষিসকল বেদাৰণ্য আশ্ৰমলৈ উভতি যায়, ৰজাও নিজৰ নগৰলৈ ঘূৰে। ফলশ্ৰুতি মতে এই প্ৰাচীন, বেদাধিষ্ঠিত কাহিনী শ্ৰৱণ/পাঠ কৰিলে কল্যাণ বৃদ্ধি পায় আৰু কষ্ট-দাৰিদ্ৰ্য শম হয়।

Shlokas

Verse 1

श्रीसूत उवाच । पुनरित्याह कक्षीवान्पितरं तं मुनीश्वराः । यथोदंकेन गुरुणा प्रेषितोऽहमिहा धुना

শ্ৰী সূতে ক’লে: তাৰ পাছত কক্ষীৱানে পুনৰ পিতৃক ক’লে, “হে মুনীশ্বৰ, যিদৰে মোৰ গুৰু উদংকে এতিয়া মোক ইয়ালৈ প্ৰেৰণ কৰিছে…”

Verse 2

समागतोस्मि तीर्थेऽस्मिन्नागस्त्ये मुनिसत्तम । स्वनयस्य सुतोद्वाहसिद्ध्यर्थं गुरुचोदितः

“হে মুনিসত্তম, গুৰুৰ আদেশত মই এই অগস্ত্য তীৰ্থত আহিছোঁ, স্বনয়ৰ পুত্ৰৰ বিবাহ-সিদ্ধিৰ উপায় সম্পন্ন কৰিবলৈ।”

Verse 3

उपायं तन्निगदितमत्र कुर्व न्न्यवर्तिषम् । वर्षत्रयावसाने मामुद्वाहोपायसंयुतम्

“ইয়াত যি উপায় কোৱা হৈছিল, সেইটো মই কৰিয়েই থাকিলোঁ আৰু নিবিষ্ট হৈ ৰ’লোঁ। তিনি বছৰৰ অন্তত মই সেই বিবাহৰ উপায়েৰে সজ্জিত হ’লোঁ।”

Verse 4

स्वनयोत्रैव तिष्ठन्तमाससाद यदृच्छया । स च मामेत्य कन्यां ते दास्यामीति वचोऽब्रवीत्

মই ইয়াতেই অৱস্থান কৰি থাকোঁতে, স্বনয়াই যদৃচ্ছায় মোৰ ওচৰলৈ আহি পৰিল। মোৰ কাষলৈ আহি সি ক’লে, ‘মই তোমাক বিবাহৰ বাবে এটা কন্যা দিম।’

Verse 5

ततोस्मदनुरोधेन त्वामाह्वयदयं नृपः । इतीरयित्वा पितरं कक्षीवान्विरराम सः

তাৰ পাছত মোৰ অনুৰোধত এই নৃপতিয়ে তোমাক আহ্বান কৰিলে। এই কথা পিতৃক ক’ই কক্ষীৱান নীৰৱ হ’ল।

Verse 6

सुदर्शनोऽथ विप्रेंद्रः पुरोधाः स्वन यस्य सः । प्रययौ राजसविधं स्वनयाय निवेदितुम्

তেতিয়া সুদৰ্শন—বিপ্ৰসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ আৰু স্বনয়াৰ ৰাজপুৰোহিত—স্বনয়াক জনাবলৈ ৰজাৰ সান্নিধ্যলৈ গ’ল।

Verse 7

राजानं तं समासाद्य स्वनयं स सुदर्शनः । प्राप्तं निवेदयामास तं दीर्घतमसं मुनिम्

সেই ৰজা স্বনয়াৰ ওচৰলৈ গৈ সুদৰ্শনে নিবেদন কৰিলে যে দীৰ্ঘতমস মুনি উপস্থিত হৈছে।

Verse 9

अगस्त्यतीर्थतीरे तं सपुत्रमृषि सत्तमम् । ददर्श राजा स्वनयो ब्रह्माणमिव देवराट्

অগস্ত্য-তীৰ্থৰ তীৰত ৰজা স্বনয়াই পুত্ৰসহ সেই শ্ৰেষ্ঠ ঋষিক দেখিলে—যেন দেৱৰাজ ইন্দ্ৰই ব্ৰহ্মাক দৰ্শন কৰে।

Verse 10

ववंदे दीर्घतमसश्चरणौ लोकमंगलौ । उत्थाप्य नृपतिं विप्रास्तदा दीर्घतमा मुनिः

তেতিয়া ব্ৰাহ্মণসকলে ৰজাক উঠাই দিলে, আৰু মুনি দীৰ্ঘতমসে সকলো লোকৰ মঙ্গলকাৰী শুভ চৰণযুগলত প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 11

आशिषं प्रयुयोजाथ स्वनयाय नृपाय सः । अत्रांतरे समायात उदंकोऽपि महानृषिः

তাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰ ৰজাক আশীৰ্বাদ দিলে। এই সময়তে মহান ঋষি উদংকোও তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 12

रामसेतौ धनुष्कोटौ स्नातुं शिष्यगणैर्वृतः । लक्षसंख्यो मुनिगणस्तेन साकं मुनीश्वरः

ৰামসেতুৰ ধনুষ্কোটিত, শিষ্যগণৰে বেষ্টিত মুনীশ্বৰ স্নান কৰিবলৈ আহিল; তেওঁৰ সৈতে লক্ষসংখ্যক মুনিগণো উপস্থিত আছিল।

Verse 13

उदंकोऽगस्त्यतीर्थेस्मिन्स्नातुं संप्राप्तवान्मुनिः । उदंकमागतं दृष्ट्वा कक्षीवान्प्रणनाम तम्

মুনি উদংক এই অগস্ত্য-তীৰ্থত স্নান কৰিবলৈ উপস্থিত হ’ল। উদংকক আহি থকা দেখি কক্ষীৱানে তেওঁক প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 14

अकरोदाशिषं विप्रः शिष्यायाथ गुरुस्तदा । अथ दीर्घतमा विप्रस्तमुदंकं महामुनिम्

তেতিয়া গুৰুব্ৰাহ্মণে শিষ্যক আশীৰ্বাদ দিলে। তাৰ পাছত ব্ৰাহ্মণ দীৰ্ঘতমাই সেই মহামুনি উদংকক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 15

कुशलं परिपप्रच्छ सोऽपि तं मुनि पुंगमम् । उभौ तौ मुनिशार्दूलौ सर्वलोकेषु विश्रुतौ

তেওঁ সেই শ্ৰেষ্ঠ মুনিৰ কুশল-মঙ্গল সুধিলে; সেই দুজন ব্যাঘ্ৰ-সম মুনিশাৰ্দূল ত্ৰিলোকত বিখ্যাত আছিল।

Verse 16

कथयामासतुस्तत्र कथाः पापप्रणाशिनीः । अथ राजाप्युदंकं तं प्रणनाम मुनीश्व रम्

তাত তেওঁলোকে পাপ-নাশিনী কাহিনীসমূহ ক’লে। তাৰ পাছত ৰজাইও মুনীশ্বৰ উদংকক প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 17

उदंकोप्याशिषं तस्मै प्रायुंक्त स्वनयाय वै । राजाथ स्वनयः प्रीतस्तत्र वाक्यमभाषत

উদংকেও তেওঁক—নিশ্চয়েই তেওঁৰ পুত্ৰকো—আশীৰ্বাদ দিলে। তেতিয়া ৰজাৰ পুত্ৰ আনন্দিত হৈ তাত বাক্য ক’লে।

Verse 18

मुनिं तं दीर्घतमसं विवाहः क्रिय तामिति । तथास्त्वित्यवदत्सोऽपि तदा दीर्घतमा मुनिः

তেওঁ ক’লে, “সেই মুনি দীৰ্ঘতমসৰ সৈতে বিবাহ সম্পন্ন হওক।” তেতিয়া মুনি দীৰ্ঘতমাও ক’লে, “তথাস্ত—তেনে হ’ব।”

Verse 19

श्व एव क्रियतां राजन्सुमुहूर्ते महामते । अत्रैव पाणिग्रहणं क्रियतां गन्धमा दने

হে মহামতি ৰাজন, উত্তম শুভ মুহূৰ্ততে কাইলৈয়ে ই সম্পন্ন হওক। ইয়াতেই গন্ধমাদনত পাণিগ্ৰহণ (বিবাহ-কৰ্ম) কৰা হওক।

Verse 20

तस्मादिहानय क्षिप्रं कन्यामंतःपुरं तथा । इत्युक्तः स्वनयो राजा गत्वा स्वपटमण्डपम्

“সেয়ে, অন্তঃপুৰৰ পৰা কন্যাক শীঘ্ৰে ইয়ালৈ আনক।” এই আদেশ শুনি স্বনয় ৰজা নিজৰ ৰাজমণ্ডপলৈ গ’ল।

Verse 21

आहूय शतसंख्याकान्वृद्धान्वर्ष वरांस्तदा । आनेतुं प्रेषयामास कन्यामंतःपुरं तथा

তাৰ পিছত তেওঁ শতসংখ্যক আদৰণীয় আৰু শ্ৰেষ্ঠ বৃদ্ধক আহ্বান কৰি, অন্তঃপুৰৰ পৰা কন্যাক আনিবলৈ তেওঁলোকক প্ৰেৰণ কৰিলে।

Verse 22

ते वर्षवरमुख्यास्तु स्वनयेन प्रचोदिताः । मनोजवान्समारुह्य वाजिनो मधुरां ययुः

সেই শ্ৰেষ্ঠ বৃদ্ধসকল স্বনয়ে প্ৰচোদিত হৈ, মনোজৱান দ্ৰুত অশ্বত আৰোহন কৰি মধুৰালৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 23

गत्वा चांतःपुरं तूर्णं वृत्तं सर्वं निवेद्यच । कन्ययांतःपुरेणापि सहिताः पुनराययुः

তেওঁলোকে অন্তঃপুৰলৈ তৎক্ষণাৎ গৈ, যি সকলো ঘটিছিল সেয়া নিবেদন কৰি, কন্যা আৰু অন্তঃপুৰৰ সঙ্গিনীসকলসহ পুনৰ উভতি আহিল।

Verse 24

ततः परस्मिन्दिवसे शुभे दीर्घतमा ऋषिः । गोदानादीनि पुत्रस्य विधिवन्निरवर्तयत्

তাৰ পিছত পৰৱৰ্তী শুভ দিনত ঋষি দীৰ্ঘতমাই পুত্ৰৰ বাবে বিধিমতে গোদান আদি নিৰ্ধাৰিত ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 25

निर्वृत्तेष्वथ कक्षीवान्गोदानादिषु कर्मसु । उद्वोढुं राजतनयां पित्रा च गुरुणा सह

গোদান আদি বিধি-কৰ্মসমূহ সম্পূৰ্ণ হোৱাত কক্ষীৱান পিতৃ আৰু গুৰুৰ সৈতে ৰাজকন্যাক বিবাহ কৰিবলৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 26

चतुर्दंतं महाकायं गजं सर्वांगपांडुरम् । आरुह्य हर्षसंयुक्तो द्वितीय इव देवराट्

চাৰিদাঁতীয়া মহাকায়, সৰ্বাঙ্গে শুভ্ৰ গজত আৰোহণ কৰি তেওঁ আনন্দেৰে আগবাঢ়িল—যেন দেৱৰাজৰ দ্বিতীয় ৰূপ।

Verse 27

मनोरमायाः कन्यायाः पूरयंश्च मनोरथम् । ब्राह्मणैर्बहुसाहस्रैः सहितः स्वस्तिवाचकैः

মনোৰমা কন্যাৰ মনোকামনা পূৰ্ণ কৰি তেওঁ আগবাঢ়িল; সহস্ৰ সহস্ৰ ব্ৰাহ্মণ স্বস্তিবচন উচ্চাৰণ কৰি তেওঁৰ সৈতে আছিল।

Verse 28

तोरणालंकृतद्वारं राजर्षे पटमण्डपम् । कृतमंगलकृत्योऽसौ कक्षीवान्मुदितो ययौ

তোৰণ-অলংকৃত দ্বাৰযুক্ত ৰাজর্ষিৰ পটমণ্ডপলৈ, মঙ্গলকৃত্য সম্পন্ন কৰি, আনন্দিত কক্ষীৱান গ’ল।

Verse 29

ततः स्वनयकन्या सा कृतमंगलभूषणा । चतुर्दंतमहाकायश्वेतदंतावलस्थितम्

তাৰ পাছত স্বনয়ৰ কন্যা, মঙ্গলময় অলংকাৰৰে সজ্জিত, উজ্জ্বল শুভ্ৰ দন্তযুক্ত চাৰিদাঁতীয়া মহাকায় গজৰ ওপৰত বহুৱাই দিয়া হ’ল।

Verse 30

कक्षीवंतं समायांतं दृष्ट्वा स्वोद्वाहनोत्सुकम् । प्रतिज्ञा मत्कृते दानीं निर्वृत्तेति मुदं ययौ

কক্ষীৱানক আহি পোৱা দেখি, নিজৰ বিবাহৰ বাবে উৎসুক হোৱা তেওঁক লক্ষ্য কৰি ৰজাই আনন্দিত হ’ল আৰু ভাবিলে—“মোৰ কাৰণে কৰা প্ৰতিজ্ঞা এতিয়া অৱশেষে সম্পূৰ্ণ হ’ল।”

Verse 31

कक्षीवान्दीर्घतमसा तथोदंकेन संयुतः । पटाकारबहिर्द्वारं क्रमाद्राज्ञः समाययौ

কক্ষীৱান ঋষি দীৰ্ঘতমস আৰু উদংকৰ সৈতে একেলগে, পতাকাৰে সুশোভিত ৰজাৰ বাহিৰৰ দুৱাৰলৈ ধীৰে ধীৰে আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 32

स्वनयस्तु ततो दृष्ट्वा कक्षीवंतं समागतम् । प्रत्युज्जगाम सहितः सुदर्शनपुरोधसा

তাৰ পাছত স্বনয়ে কক্ষীৱানক আহি পোৱা দেখি, নিজৰ ৰাজপুৰোহিত সুদৰ্শনৰ সৈতে একেলগে আগবাঢ়ি গৈ তেওঁক আদৰণি জনালে।

Verse 33

कक्षीवतो वरस्याथ कन्यकापरिचारिकाः । राजतैः स्वर्णपात्रैश्च चक्रु र्नीराजनाविधिम्

তাৰ পাছত বৰ কক্ষীৱানৰ বাবে কন্যাৰ পৰিচাৰিকাসকলে ৰূপা আৰু সোণৰ পাত্ৰ লৈ মঙ্গলময় নীৰাজন (আৰতি) বিধি সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 34

स्वनयेन समाहूतो ब्राह्मणैः परिवारितः । प्रविवेशाथ लक्ष्मीवान्कक्षीवान्राजमंदिरम्

স্বনয়ে আহ্বান কৰাত, ব্ৰাহ্মণসকলে পৰিবেষ্টিত ভাগ্যবান কক্ষীৱান তেতিয়া ৰজামন্দিৰত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 35

ततो वरेण सहितं तं दीर्घतमसं मुनिम् । सोदंकमनयद्राजा स्वगृहं विनयान्वितः

তেতিয়া নৃপতিয়ে বিনয়-ভাৱসহ, বৰসহ মুনি দীৰ্ঘতমস আৰু উদংকক নিজ গৃহলৈ আদৰেৰে লৈ গ’ল।

Verse 36

उदंकदीर्घतमसोरर्घ्यं च प्रददौ नृपः । अलंकृते प्रपामध्ये वस्त्रचामरतोरणैः

বস্ত্ৰ, চামৰ আৰু তোৰণেৰে সুসজ্জিত মণ্ডপৰ মধ্যভাগত নৃপতিয়ে উদংক আৰু দীৰ্ঘতমসক অৰ্ঘ্য (সন্মান-জল) অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 37

वरो दीर्घतमाश्चान्ये सोदंका मुनयस्तदा । न्यषीदन्स्वनयश्चापि सामात्यः सपुरोहितः

তেতিয়া বৰ, দীৰ্ঘতমস আৰু আন মুনিসকল উদংকৰ সৈতে আসন গ্ৰহণ কৰিলে; স্বনয়ো মন্ত্রীসকল আৰু পুৰোহিতসহ বহিল।

Verse 38

ततो दुहितरं कन्यां सुकेशीं तां मनो रमाम् । भूषणालंकृतां गात्रे दिव्यवस्त्रधरां शुभाम्

তাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ জীয়েকক—সুন্দৰ কেশধাৰী, দৰ্শনে মনোহৰ কন্যাক—আনিলে; যি শুভ, অঙ্গ-অলংকাৰৰে ভূষিত আৰু দিব্য বস্ত্ৰধাৰিণী আছিল।

Verse 39

बिंबोष्ठीं चारुसर्वांगीं पीनोन्नतपयोधराम् । प्रपायामध्यमनयन्महाजनसमाकुलम्

বিম্বফল-সদৃশ ওষ্ঠধাৰী, সৰ্বাঙ্গে মনোহৰ, পূৰ্ণ আৰু উন্নত স্তনধাৰী সেই কন্যাক তেওঁ বহুজনসমাকুল মণ্ডপ-মধ্যলৈ লৈ গ’ল।

Verse 40

ततो वरस्य कंठे सा मालां चंपकनिर्मिताम् । निवेशयामास शुभा जनमध्ये मनोरमा

তাৰ পাছত সমবেত জনসমাজৰ মাজতে সেই শুভা আৰু মনোমোহিনী কন্যাই বৰৰ গলাত চম্পকফুলে গাঁথা মালা পৰিধান কৰালে।

Verse 41

उदंकस्तत आगत्य प्रतिष्ठाप्यानलं स्थले । कृत्वाग्निमुखपर्यंतं लाजाहोमादिकं तथा

তাৰ পাছত উদংক তাত আহি যথাস্থানে পবিত্ৰ অগ্নি প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে আৰু অগ্নিমুখ পৰ্যন্ত লাজাহোম আদি বিধিবদ্ধ কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 42

पाणिमग्राहयत्तस्याः कन्यायाश्च वरेण तु । उदंकः सर्वकर्माणि कारयामास तत्र वै

তাৰ পাছত উদংকে বৰক কন্যাৰ হাত গ্ৰহণ কৰালে (পাণিগ্ৰহণ) আৰু তাত অৱশিষ্ট সকলো কৰ্ম বিধিমতে সম্পন্ন কৰালে।

Verse 43

वरवध्वोस्तदा विप्राः प्रायुंजत तदाशिषः । ततः स राजा स्वनयो वरं दीर्घतमोमुनिम्

তেতিয়া বিপ্ৰসকলে বৰ-বধূৰ ওপৰত আশীৰ্বাদ উচ্চাৰণ কৰিলে। তাৰ পাছত সেই ৰজাই নিজৰ জোঁৱাই আৰু মুনি দীৰ্ঘতমসকো সন্মান জনালে।

Verse 44

उदंकं वरपक्षीयान्स्वपक्षीयांस्तथाद्विजाः । त्रिलक्षं ब्राह्मणानन्नैर्भोजयामास षड्रसैः

তেওঁ উদংকক সন্মান দিলে আৰু বৰপক্ষীয় তথা নিজৰ পক্ষীয় দ্বিজসকলকো—ছয় ৰসযুক্ত আহাৰে ত্ৰিলক্ষ ব্ৰাহ্মণক ভোজন কৰালে।

Verse 45

ततः संभावयामास तांबूलाद्यैरनेकधा । अथामंत्र्य मुनिश्रेष्ठमुदंकः स्वाश्रमं ययौ

তাৰ পাছত তেওঁ তাম্বূল আদি নানা উপচাৰে তেওঁলোকক সন্মান জনালে। তাৰপিছত মুনিশ্ৰেষ্ঠক বিদায় জনাই উদংক নিজৰ আশ্ৰমলৈ গ’ল।

Verse 46

अन्ये च ब्राह्मणाः सर्वे स्वदेशान्प्रययुस्तदा । एवं विवाहे निर्वृत्ते कक्षीवद्राजकन्ययोः

তেতিয়া আন সকলো ব্ৰাহ্মণো নিজৰ নিজৰ দেশলৈ উভতি গ’ল। এইদৰে কক্ষীৱৎ আৰু ৰাজকন্যাৰ বিবাহ বিধিমতে সম্পন্ন হ’ল।

Verse 47

प्रविश्यागस्त्यतीर्थं स तिरोधत्त गजोत्तमः । ततो दीर्घतमा विप्राः पुत्रेण स्नुषया सह

অগস্ত্য তীৰ্থত প্ৰৱেশ কৰি সেই উত্তম গজ দৃষ্টিৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল। তাৰ পাছত ব্ৰাহ্মণসকল—দীৰ্ঘতমা, পুত্ৰ আৰু পুত্ৰবধূসহ—

Verse 48

अगस्त्यस्य महातीर्थे स्नानं कृत्वेष्टदायिनि । श्लाघमानश्च तत्तीर्थं सर्वलोकेषु विश्रुतम्

ইষ্টফল দানকাৰী অগস্ত্যৰ মহাতীৰ্থত স্নান কৰি তেওঁ সেই তীৰ্থৰ প্ৰশংসা কৰিলে, যি সকলো লোকত বিশ্ৰুত।

Verse 49

प्रयातुं स्वा श्रमं पुण्यं वेदारण्यं मनो दधे । राजानं च तमागंतुमापृच्छन्मुनिसत्तमः

তেওঁ মনে মনে নিজৰ পুণ্য আশ্ৰম বেদাৰণ্যলৈ যাত্ৰা কৰাৰ সংকল্প কৰিলে। আৰু মুনিসত্তমে ৰজাকো তাত আহিবলৈ অনুৰোধ জনালে।

Verse 50

स्वनयोऽपि तदा राजा स्वदुहित्रे मुदान्वितः । ददौ शतसहस्राणि स्वर्णानि स्त्रीधनं तदा

তেতিয়া ৰজাও অতি আনন্দিত হৈ নিজৰ দুহিতাক স্ত্ৰীধন ৰূপে এক লক্ষ সোণৰ মুদ্ৰা দান কৰিলে।

Verse 51

गवां सहस्रं प्रददौ दासीनां च सहस्रकम् । ग्रामं पंचशतं चापि ददौ दुहितृवत्सलः

দুহিতাপ্ৰেমী ৰজাই এক হাজাৰ গাই, এক হাজাৰ দাসী আৰু লগতে পাঁচশ গাঁওও দান কৰিলে।

Verse 52

दिव्यवस्त्रा युतं चापि शतं भूषणपेटिकाः । हारमालासहस्रं च ददौ दुहितृसौहृदात्

দুহিতাৰ প্ৰতি স্নেহবশতঃ তেওঁ দিৱ্য বস্ত্ৰৰ একশ জোৰ, অলংকাৰৰ পেটিকা আৰু হাৰ-মালাৰ এক হাজাৰো দান কৰিলে।

Verse 53

एतत्सर्वं समादाय स पुत्रः सस्नुषो मुनिः । राज्ञा च समनुज्ञातः प्रययौ वेदकाननम्

এই সকলো দান লৈ সেই মুনি পুত্ৰ আৰু বোৱাৰীৰ সৈতে, ৰজাৰ অনুমতি পাই, বেদকানন নামৰ অৰণ্যলৈ গ’ল।

Verse 54

वेदारण्यं समासाद्य तदा दीर्घतमा मुनिः । उवास ससुखं विप्राः पुत्रेण स्नुषया सह

বেদাৰণ্যত উপস্থিত হৈ, হে ব্ৰাহ্মণসকল, মুনি দীৰ্ঘতমা পুত্ৰ আৰু বোৱাৰীৰ সৈতে সুখেৰে তাত বাস কৰিলে।

Verse 55

सेवन्वेदाटवीनाथं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । न्यवसत्तु चिरं कालं कक्षीवानपि भार्यया

বেদ-অৰণ্যৰ নাথক সেৱা কৰি—যি ভোগ আৰু মুক্তিৰ ফল দান কৰে—কক্ষীৱান মুনিও পত্নীসহ তাত বহুদিন বাস কৰিলে।

Verse 56

स्वनयोपि स राजर्षिः स्नात्वा कुंभजनिर्मिते । तत्र तीर्थे महापुण्ये सहितः सर्वसैनिकैः

সেই ৰাজর্ষিও কুম্ভজ (অগস্ত্য) নিৰ্মিত মহাপুণ্য তীৰ্থত স্নান কৰি, সকলো সৈন্যসহ তাতেই অৱস্থান কৰিলে।

Verse 57

अतःपुरं समादाय मुदितः स्वपुरं ययौ । अगस्त्यतीर्थमाहात्म्यादेवं कक्षीवतो मुनेः । अनन्यसुलभो विप्रा विवाहः समजायत

তাৰ পাছত অন্তঃপুৰ (গৃহস্থালি) লগত লৈ আনন্দিত হৈ নিজ নগৰলৈ গ’ল। এইদৰে অগস্ত্য-তীৰ্থৰ মাহাত্ম্যত, হে দ্বিজসকল, মুনি কক্ষীৱানৰ অন্যথা দুষ্প্ৰাপ্য বিবাহ সম্পন্ন হ’ল।

Verse 58

श्रीसूत उवाच । इतिहासस्त्वयं पुण्यो वेदसिद्धो मुनीश्वराः

শ্ৰী সূত ক’লে: “হে মুনীশ্বৰসকল, এই পুণ্য ইতিহাস পবিত্ৰ আৰু বেদ-প্ৰমাণে সিদ্ধ।”

Verse 59

धन्यो यशस्य आयुष्यः कीर्तिसौभाग्य वर्द्धनः । श्रोतव्यः पठितव्योऽयं सर्वथा मानवैर्द्विजाः

ই মঙ্গলময়, যশদায়ক, আয়ু-বর্ধক আৰু কীৰ্তি-সৌভাগ্য বৃদ্ধি কৰে। সেয়ে, হে দ্বিজসকল, মানুহে সদায় ই শুনিব আৰু পাঠ কৰিব উচিত।

Verse 60

पठतां शृण्वतां चेममितिहासं पुरातनम् । नेहामुत्रापि वा क्लेशो दारिद्यं चापि नो भवेत्

যিসকলে এই প্ৰাচীন পবিত্ৰ ইতিবৃত্ত পাঠ কৰে আৰু শ্ৰৱণ কৰে, তেওঁলোকৰ এই লোকত বা পৰলোকতো কোনো ক্লেশ নাথাকে; দাৰিদ্ৰ্যও উদ্ভৱ নহয়।