Adhyaya 11

Verse 1

श्रीसूत उवाच । पापनाशे नरः स्नात्वा सर्वपापनिबर्हणे । ततः सीतासरो गच्छेत्स्नातुं नियमपूर्वकम्

শ্ৰী সূত উৱাচ: সকলো পাপ নাশ কৰা পাপনাশ তীৰ্থত স্নান কৰি, তাৰ পাছত মানুহে নিয়ম-সংযমসহ সীতা-সৰসলৈ গৈ বিধিপূৰ্বক স্নান কৰিব।

Verse 2

यानि कानि च पुण्यानि ब्रह्मांडांतर्गतानि वै । तानि गंगादितीर्थानि स्वपापपरिशुद्धये

সমগ্ৰ ব্ৰহ্মাণ্ডৰ ভিতৰত যিমান পুণ্য আৰু পবিত্ৰ তীৰ্থ আছে—সেই গঙ্গা আদি সকলো তীৰ্থই (ইয়াত) আছে, নিজৰ পাপ সম্পূৰ্ণ শুদ্ধিৰ বাবে।

Verse 3

सीतासरसि वर्तंते महापातकनाशने । क्षेत्राण्यपि महार्हाणि काश्यादीनि दिवानिशम्

মহাপাতক নাশ কৰা সীতা-সৰসত কাশী আদি অতি মহাৰ্হ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰসমূহো দিন-ৰাতি নিবাস কৰে।

Verse 4

सीतासरोत्र सेवंते स्वस्वकल्मषशांतये । तस्याः सरसि संगीतगुणेनाकृष्य बालिशः

নিজ নিজ কল্মষ শান্ত কৰিবলৈ লোকসকলে সীতা-সৰসৰ শৰণ লয়। কিন্তু মূৰ্খজন কেৱল সৰসৰ সুমধুৰ, সংগীতসম মোহে আকৃষ্ট হৈ (উপৰ-উপৰকৈ) আগবাঢ়ে।

Verse 5

पंचाननोऽपि वसते पंचपातकनाशनः । तदेतत्तीर्थमागत्य स्नात्वा वै श्रद्धया सह । पुरंदरः पुरा विप्रा मुमुचे ब्रह्महत्यया

ইয়াত পঞ্চাননো বাস কৰে, যি পঞ্চ মহাপাপ নাশ কৰে। হে বিপ্ৰসকল, এই তীৰ্থলৈ আহি শ্ৰদ্ধাসহ স্নান কৰি, পূৰ্বকালত পুৰন্দৰ (ইন্দ্ৰ) ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হৈছিল।

Verse 6

ऋषय ऊचुः । ब्रह्महत्या कथमभूद्वासवस्य पुरा मुने । सीतासरसि स्नानात्कथं मुक्तोऽभवत्तया

ঋষিসকলে ক’লে: হে মুনি, পূৰ্বকালত বাসৱ (ইন্দ্ৰ)ৰ ওপৰত ব্ৰহ্মহত্যা কেনেকৈ লাগিল? আৰু সীতা-সৰসত স্নান কৰি তেওঁ কেনেকৈ সেই পাপৰ পৰা মুক্ত হ’ল?

Verse 7

श्रीसूत उवाच । कपालाभरणोनाम राक्षसोऽभूत्पुरा द्विजाः

শ্ৰী সূতে ক’লে: হে দ্বিজসকল (ব্ৰাহ্মণসকল), পূৰ্বকালত কপালাভৰণ নামে এজন ৰাক্ষস আছিল।

Verse 8

अवध्यः सर्वदेवानां सोऽभवद्ब्रह्मणो वरात् । शवभक्षणनामा तु तस्यासीन्मंत्रिसत्तमः

ব্ৰহ্মাৰ বৰদানত তেওঁ সকলো দেৱতাৰ বাবে অবধ্য (অজেয়) হ’ল। আৰু তেওঁৰ এক শ্ৰেষ্ঠ মন্ত্ৰী আছিল—শৱভক্ষণ নামৰ।

Verse 9

अक्षौहिणीशतं तस्य हयेभरथसंकुलम् । अस्ति तस्य पुरं चापि वैजयंतमिति श्रुतम्

তেওঁৰ আছিল ঘোঁৰা, হাতী আৰু ৰথেৰে ভৰপূৰ একশ অক্ষৌহিণী সেনা। আৰু তেওঁৰ নগৰো ‘বৈজয়ন্ত’ নামে প্ৰসিদ্ধ বুলি শুনা যায়।

Verse 10

वसत्यस्मिन्पुरे सोऽयं कपालाभरणो बली । शवभक्षं समाहूय बभाषे मंत्रिणं द्विजाः

সেই নগৰতেই শক্তিশালী কপালাভৰণ বাস কৰিছিল। হে দ্বিজসকল, শৱভক্ষণক মাতি তেওঁ নিজৰ মন্ত্ৰীক ক’লে।

Verse 11

शवभक्ष महावीर्य मंत्रशास्त्रेषु कोविद । वयं देवपुरीं गत्वा विनिर्जित्य सुरान्रणे

হে শৱভক্ষ, মহাবীৰ্য আৰু মন্ত্ৰশাস্ত্ৰত কুশল! আহা, আমি দেৱপুৰীলৈ যাওঁ; তাত গৈ ৰণক্ষেত্ৰত দেৱসকলক পৰাজিত কৰিম।

Verse 12

शक्रस्य भवने रम्ये स्थास्यामस्सैनिकैः सह । रमावो नंदने तस्य रंभाद्यप्सरसां गणैः

আমি সৈন্যসকলৰ সৈতে শক্ৰৰ মনোহৰ ভৱনত বাস কৰিম; আৰু তেওঁৰ নন্দন উদ্যানত ৰম্ভা আদি অপ্সৰাগণৰ দলে দলে সৈতে আনন্দে ক্ৰীড়া কৰিম।

Verse 13

कपालाभरणस्येदं निशम्य वचनं तदा । शवभक्षोऽब्रवीद्विप्रा वचस्तत्र तथास्त्विति

কপালাভৰণৰ এই বাক্য শুনি তেতিয়া শৱভক্ষে—হে বিপ্ৰসকল—সেই ঠাইতে ক’লে, “তথাস্তु; তেনেকৈয়ে হওক।”

Verse 14

ततः कपालाभरणः पुत्रं दुर्मेधसं बली । प्रतिष्ठाप्य पुरे शूरं सेनया परिवारितः

তাৰ পাছত বলৱান কপালাভৰণে নগৰত নিজৰ দুৰ্মেধা পুত্ৰক শাসকৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰি, সেনাৰে পৰিবেষ্টিত হৈ বীৰৰ দৰে প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 15

युयुत्सुरमरैः साकं प्रययावमरावतीम् । गजाश्वरथपादातैरुद्धतै रेणुसंचयैः

দেৱসকলৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিবলৈ উদ্‌গ্ৰীৱ হৈ তেওঁ ৰাক্ষসসকলৰ সৈতে অমৰাৱতীলৈ আগবাঢ়িল; হাতী, ঘোঁৰা, ৰথ আৰু পদাতিকৰ উন্মত্ত গতিৰে ধূলিৰ ডাৱৰ উঠিল।

Verse 16

शोषयञ्जलधीन्सिंधूंश्चूर्णयन्पर्वतानपि । निःसाणध्वनिना विप्रा नादयन्रोदसी तथा

সাগৰ-নদী শুকুৱাই, পৰ্বতকো ধূলি কৰি—হে বিপ্ৰসকল—তেওঁৰ অগ্ৰসেনাৰ কোলাহলে আকাশ আৰু পৃথিৱী দুয়োকে গুঞ্জাই তুলিলে।

Verse 17

अश्वानां हेषितरवैर्गजानामपि बृंहितैः । रथनेमिस्वनैरुग्रैः सिंहनादैः पदातिनाम्

ঘোঁৰাৰ হেঁহেঁ শব্দ, হাতীৰ গর্জন, ৰথচক্ৰৰ ভয়ংকৰ খটখটনি, আৰু পদাতিকৰ সিংহনাদ সদৃশ গর্জনে—

Verse 18

श्रोत्राणि दिग्गजानां च वितन्वन्बधिराणि सः । अगमद्देवनगरीं युयुत्सुरमरैः सह

দিশাৰ ৰক্ষক দিগ্গজসকলৰ কাণো বধিৰ কৰি, তেওঁ যুদ্ধাকাঙ্ক্ষী হৈ নিজৰ বাহিনীসহ দেৱনগৰীত উপনীত হ’ল।

Verse 19

तत इन्द्रादयो देवाः सेनाकलकलध्वनिम् । श्रुत्वाभिनिर्य्ययुः पुर्या युद्धाभिमनसो द्विजाः

তেতিয়া ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলে সেনাৰ কোলাহলধ্বনি শুনি—হে দ্বিজসকল—যুদ্ধমনস্ক হৈ নগৰীৰ পৰা বাহিৰলৈ ওলাই দৌৰিলে।

Verse 20

ततो युद्धं समभवद्देवानां राक्षसैः सह । अदृष्टपूर्वं जगति तथैवाश्रुतपूर्वकम्

তাৰ পিছত দেৱতা আৰু ৰাক্ষসসকলৰ মাজত যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল—যি জগতত কেতিয়াও দেখা নাছিল, কেতিয়াও শুনাও নাছিল।

Verse 21

तत इन्द्रादयो देवा राक्षसाञ्जघ्नुराहवे । राक्षसाश्च सुराञ्जघ्नुः समरे विजिगीषवः

তেতিয়া ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলে ৰণক্ষেত্ৰত ৰাক্ষসসকলক নিধন কৰিলে। আৰু বিজয়লাভৰ আকাঙ্ক্ষাৰে ৰাক্ষসসকলেও ঘোৰ সমৰত দেৱসকলক বধ কৰিলে।

Verse 22

द्वन्द्वयुद्धं च समभूदन्योन्यं सुररक्षसाम् । कपालाभरणेनाजौ युयुधे बलवृत्रहा

তাৰ পিছত দেৱ আৰু ৰাক্ষসসকলৰ মাজত একে-একেৰে দ্বন্দ্বযুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল। ৰণক্ষেত্ৰত বীৰ্যবান বৃত্ৰবধ ইন্দ্ৰে কপালাভৰণৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে।

Verse 23

यमेन शवभक्षश्च वरुणेन च कौशिकः । कुबेरो रुधिराक्षेण युयुधे ब्राह्मणोत्तमाः

শৱভক্ষ যমৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে, আৰু কৌশিক বৰুণৰ সৈতে। কুবেৰ ৰুধিৰাক্ষৰ সৈতে যুঁজিলে—এইদৰে বৰ্ণনাত ব্ৰাহ্মণসকলৰ শ্ৰেষ্ঠই সমৰৰ কথা ক’লে।

Verse 24

मांसप्रियो मद्यसेवी क्रूरदृष्टिर्भयावहः । चत्वार एते विक्रांताः कपालाभरणानुजाः

মাংসপ্ৰিয়, মদ্যসেৱী, ক্ৰূৰ দৃষ্টিৰে ভয়ংকৰ—এই চাৰিজন পৰাক্ৰমী কপালাভৰণৰ কনিষ্ঠ ভ্ৰাতা আছিল।

Verse 25

अश्विभ्यामग्निवायुभ्यां युद्धे युयुधिरे मिथः । ततो यमो महावीर्यः कालदण्डेन वेगवान्

যুদ্ধত তেওঁলোকে অশ্বিনীকুমাৰদ্বয়ৰ সৈতে, আৰু অগ্নি আৰু বায়ুৰ সৈতে পৰস্পৰে যুঁজিলে। তেতিয়া মহাবীৰ যমে কালদণ্ড ধৰি বেগেৰে আগবাঢ়িল।

Verse 26

शवभक्षं निहत्याजावनयद्यमसादनम् । तस्य चाक्षौहिणीस्त्रिंशन्निजघ्ने समरे यमः

ৰণক্ষেত্ৰত শৱভক্ষক বধ কৰি যমে তাক যমসদনলৈ প্ৰেৰণ কৰিলে। সেই সমৰত যমে তাৰ সেনাৰ ত্ৰিশ অক্ষৌহিণীও বিনাশ কৰিলে।

Verse 27

वरुणः कौशिकस्याजौ प्रासेन प्राहरच्छिरः । कुबेरो रुधिराक्षस्य कुन्तेनाभ्यहरच्छिरः

ৰণত বৰুণে প্ৰাসেৰে কৌশিকৰ মূৰ কাটি পেলালে। কুবেরে কুন্তেৰে ৰুধিৰাক্ষৰ মূৰ বিচ্ছিন্ন কৰিলে।

Verse 28

अश्विभ्यामग्निवायुभ्यां कपालाभरणानुजाः । निहताः समरे विप्राः प्रययुर्यमसादनम्

কপালাভৰণৰ কনিষ্ঠ ভাতৃসকল অশ্বিনদ্বয় আৰু অগ্নি-ৱায়ুৰ দ্বাৰা ৰণত নিহতা হ’ল। হে ব্ৰাহ্মণসকল, তেওঁলোকে যমসদনলৈ গমন কৰিলে।

Verse 29

अक्षौहिणीशतं चापि देवेन्द्रेण मृधे द्विजाः । यामार्द्धेन हतं युद्धे प्रययौ यमसादनम्

আৰু সেই সংঘৰ্ষত দেৱেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ) এ, হে দ্বিজসকল, শত অক্ষৌহিণী ধ্বংস কৰিলে। সেই মহাবলীৰ দ্বাৰা ৰণত নিহতসকল যমসদনলৈ গ’ল।

Verse 30

ततः कपालाभरणः प्रेक्ष्य सेनां निजां हताम् । चापमादाय निशिताञ्छरांश्चापि महाजवान्

তেতিয়া কপালাভৰণে নিজৰ সেনা নিহত হোৱা দেখি ধনু ধৰি ল’লে, আৰু তীক্ষ্ণ শৰসমূহো গ্ৰহণ কৰিলে—ক্ৰিয়াত মহাবেগী, অতি তৎপৰ।

Verse 31

अभ्ययात्समरे शक्रं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् । ततः शक्रस्य शिरसि व्यधमच्छरपंचकैः

ৰণক্ষেত্ৰত সি শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ ফালে ধাৱমান হৈ চিঞৰি ক’লে, “থিয় হওঁ! থিয় হওঁ!” তাৰ পাছত সি পাঁচটা শৰৰে ইন্দ্ৰৰ মূৰত আঘাত কৰিলে।

Verse 32

तानप्राप्तान्प्रचिच्छेद शरैर्युद्धे स वृत्रहा । ततः शूलं समादाय कपालाभरणो मृधे

সেই অস্ত্ৰসমূহ তেওঁৰ ফালে আহোঁতে, বৃত্ৰহা (ইন্দ্ৰ)য়ে যুদ্ধত নিজৰ শৰৰে সিহঁতক কাটি পেলালে। তাৰ পাছত ৰণত কপালাভৰণে ত্ৰিশূল উঠাই ল’লে।

Verse 33

देवेंद्राय प्रचिक्षेप तं शक्त्या निजघान सः । ततः कपालाभरणः शतहस्तायतां गदाम्

সি সেই ত্ৰিশূল দেৱেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ ফালে নিক্ষেপ কৰিলে, কিন্তু ইন্দ্ৰয়ে নিজৰ শক্তিৰে তাক ভাঙি পেলালে। তাৰ পাছত কপালাভৰণে শতহস্ত-দৈৰ্ঘ্য গদা উঠাই ল’লে।

Verse 34

आयसीं पंचसाहस्रतुलाभारेणनिर्मिताम् । आददे समरे शक्रं वक्षोदेशे जघान च

পাঁচ হাজাৰ তুলা ভাৰে গঢ়া লৌহ গদা সি ধৰি ল’লে, আৰু ৰণত শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ বক্ষদেশত আঘাত কৰিলে।

Verse 35

ततः स मूर्च्छितः शक्रो रथोपस्थ उपाविशत् । मृतसंजीविनीं विद्यां जपित्वाथ बृहस्पतिः

তেতিয়া শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) মূৰ্ছিত হৈ ৰথৰ আসনত বহিল। তাৰ পাছত বৃহস্পতিয়ে ‘মৃতসংজীৱিনী’ নামৰ জীৱন-প্ৰদায়িনী বিদ্যা জপ কৰিলে।

Verse 36

पुलोमजापतिं युद्धे समजीवयदद्भुतम् । ऐरावतं तदारुह्य कपालाभरणांतिकम्

তেওঁ যুদ্ধত পুলোমজাৰ স্বামী ইন্দ্ৰক আশ্চৰ্যভাৱে পুনৰ জীৱিত কৰিলে। তাৰ পাছত ঐৰাৱতত আৰোহন কৰি কপালাভৰণৰ একেবাৰে ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 37

आजगाम शचीभर्ता प्रहर्तुं कुलिशेन तम् । एकप्रहारेण तदा महेंद्रः पाकशासनः

শচীৰ স্বামী ইন্দ্ৰ কুলিশ (বজ্ৰ) লৈ তাক আঘাত কৰিবলৈ আগবাঢ়িল। তেতিয়া পাকশাসন মহেন্দ্ৰে একেটা আঘাততে—

Verse 38

कपालाभरणं युद्धे वज्रेण सरथाश्वकम् । सचापं सध्वजं चैव सतूणीरं सवर्मकम्

যুদ্ধত বজ্ৰেৰে তেওঁ কপালাভৰণক ৰথ-অশ্বসহ চূর্ণ কৰিলে—ধনু, ধ্বজা, তূণীৰ আৰু বর্মসহ।

Verse 39

चूर्णयामास कुपितस्तिलशः कणशस्तथा । हते तस्मिन्महावीरे कपालाभरणे रणे

ক্ৰুদ্ধ হৈ তেওঁ তাক তিলৰ দৰে টুকুৰা-টুকুৰা আৰু ধূলিৰ কণাৰ দৰে কণ-কণ কৰি চূর্ণ কৰিলে। যেতিয়া ৰণত সেই মহাবীৰ কপালাভৰণ নিহত হ’ল,

Verse 40

सुखं सर्वस्य लोकस्य बभूव चिरदुःखिनः । राक्षसस्य वधोत्पन्ना ब्रह्महत्या पुरंदरम् । अन्वधावत्तदा भीमा नादयंती दिशो दश

দীৰ্ঘদিন দুখ ভোগা সকলো লোকৰ বাবে সুখ উদয় হ’ল। কিন্তু সেই ৰাক্ষসৰ বধৰ পৰা ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপ জন্মিল, যি পুৰন্দৰ (ইন্দ্ৰ)ক অনুসৰণ কৰিলে—ভয়ংকৰ, গর্জন কৰি, দশ দিশা কঁপাই তুলিলে।

Verse 41

ऋषय ऊचुः । न विप्रो राक्षसः सूत कपालाभरणो मुने । तत्कथं ब्रह्महत्येंद्रं तद्वधात्समुपाद्रवत्

ঋষিসকলে ক’লে: “হে সূত, হে মুনি! এইজন ন ব্ৰাহ্মণ, ন ৰাক্ষস—যদিও কপাল অলংকাৰ ৰূপে ধাৰণ কৰিছিল। তেন্তে তাক বধ কৰাৰ ফলত ইন্দ্ৰৰ ওপৰত ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপ কেনেকৈ ধাৱিত হ’ল?”

Verse 42

श्रीसूत उवाच । वक्ष्यामि परमं गुह्यं मुनींद्राः परमाद्भुतम्

শ্ৰী সূতে ক’লে: “হে মুনীন্দ্ৰসকল, মই পৰম গুহ্য, অতি আশ্চৰ্য এক মহান ৰহস্য ব্যাখ্যা কৰিম।”

Verse 43

शृणुत श्रद्धया यूयं समाधाय स्वमानसम् । पुरा विंध्यप्रदेशेषु त्रिवक्रो नाम राक्षसः

“শ্ৰদ্ধাৰে শুনা, মন একাগ্ৰ কৰি স্থিৰ কৰাঁ। পূৰ্বে বিন্ধ্য পৰ্বতৰ অঞ্চলসমূহত ত্ৰিবক্ৰ নামৰ এজন ৰাক্ষস বাস কৰিছিল।”

Verse 44

तस्य भार्या गुणोपेता सौंदर्यगुणशालिनी । सुशीला नाम सुश्रोणी सर्वलक्षणलक्षिता

“তাৰ পত্নী গুণে গুণান্বিতা, সৌন্দৰ্য আৰু সদ্‌গুণে সমৃদ্ধা। সুশীলা নামৰ সেই সুশ্ৰোণী সকলো শুভ লক্ষণে লক্ষিতা আছিল।”

Verse 45

सा कदाचिन्मनोज्ञांगी सुवेषा चारुहासिनी । विंध्यपादवनोद्देशे विचचार विलासिनी

“এদিন সেই মনোহৰ অঙ্গী, সুসজ্জিতা আৰু মধুৰ হাঁহিৰে উজ্জ্বল নাৰী বিন্ধ্য পৰ্বতৰ পাদদেশৰ বনাঞ্চলত ক্ৰীড়া কৰি বিচৰণ কৰিছিল।”

Verse 46

तस्मिन्वने शुचिर्नाम वर्ततेस्म महामुनिः । तपसमाधिसंयुक्तो वेदाध्ययनतत्परः

সেই পৱিত্ৰ বনতেই ‘শুচি’ নামৰ এজন মহামুনি বাস কৰিছিল; তপস্যা আৰু সমাধিত যুক্ত, আৰু বেদ অধ্যয়নত একাগ্ৰ।

Verse 47

तस्याश्रमसमीपं तु सा ययौ वरवर्णिनी । तां दृष्ट्वा स मुनिर्धैर्यं मुमोचानंगपीडितः । तामासाद्य वरारोहां बभाषे मुनिसत्तमः

তেওঁৰ আশ্ৰমৰ ওচৰলৈ সেই সুন্দৰ বৰ্ণৰ নাৰী আহিল। তাক দেখি মুনি কামদেৱৰ তাপে পীড়িত হৈ ধৈৰ্য্য এৰি দিলে। সেই মনোহৰী নাৰীৰ কাষ চাপি মুনিশ্ৰেষ্ঠই কথা ক’লে।

Verse 48

शुचिरुवाच । ललने स्वागतं तेऽस्तु कस्य भार्या शुचिस्मिते

শুচিয়ে ক’লে: “হে সুশোভিতা নাৰী, তোমাক স্বাগতম। হে পৱিত্ৰ হাস্যময়ী, তুমি কাৰ পত্নী?”

Verse 49

किमागमनकृत्यं ते वनेऽस्मिन्नतिभीषणे । श्रांतासि त्वं वरारोहे वसास्मिन्नुटजे मम

এই অতি ভয়ংকৰ বনলৈ তোমাৰ আহিবৰ উদ্দেশ্য কি? হে সুন্দৰাঙ্গিনী, তুমি ক্লান্ত—মোৰ এই কুটীৰতে থাকাঁ।

Verse 51

पुष्पावचयकामेन वनमेतत्समागता । अपुत्राहं मुने भर्त्रा प्रेरिता पुत्रमिच्छता

“ফুল গোটাবৰ ইচ্ছাৰে মই এই বনলৈ আহিছোঁ। হে মুনে, মই নিঃসন্তান; পুত্ৰ কামনা কৰা মোৰ স্বামীয়ে মোক (ইয়ালৈ) পঠাইছে।”

Verse 52

शुचिं मुनिं समाराध्य तस्मात्पुत्रमवाप्नुहि । इति प्रतिसमादिष्टा पतिना त्वां समागता

“পবিত্ৰ মুনি শুচিক আৰাধনা কৰা, আৰু তেওঁৰ পৰা পুত্ৰ লাভ কৰা।” এইদৰে স্বামীৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে আদিষ্ট হৈ তাই তোমাৰ ওচৰলৈ (হে মুনি) আহিল।

Verse 53

पुत्रमुत्पादय त्वं मे कृपां कुरु मुने मयि । एवमुक्तः स तु शुचिः सुशीलां तामभाषत

“মোৰ বাবে পুত্ৰ উৎপন্ন কৰা; হে মুনি, মোৰ ওপৰত কৃপা কৰা।” এইদৰে কোৱা হ’লে শুচিয়ে সেই সুশীলা সদ্গুণৱতী নাৰীক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 54

शुचिरुवाच । त्वां दृष्ट्वा मम च प्रीतिः सुशीले विद्यतेऽधुना । मनोरथमहांभोधिं त्वमापूरय मामकम्

শুচিয়ে ক’লে: “হে সুশীলে, তোমাক দেখি এতিয়া মোৰ অন্তৰত প্ৰীতি উদয় হৈছে। মোৰ মনোৰথ-ৰূপী মহাসাগৰক তুমি পূৰ্ণ কৰাঁ (মোৰ ইচ্ছা সিদ্ধ কৰাঁ)।”

Verse 55

इत्युक्त्वा स मुनिस्तत्र तया रेमे दिनत्रयम् । तामुवाच मुनिः प्रीतः सुशालां सुन्दराकृतिम्

এইদৰে কৈ সেই মুনিয়ে তাত তাইৰ সৈতে তিনিদিন ৰমণ কৰিলে। সন্তুষ্ট হৈ মুনিয়ে সুন্দৰ ৰূপৱতী সুসালাক পুনৰ ক’লে।

Verse 56

तवोदरे महावीर्यः कपालाभरणाभिधः । भविष्यति चिरं राज्यं पालयिष्यति मेदिनीम्

“তোমাৰ গৰ্ভত মহাবীৰ্যৱান পুত্ৰ জন্মিব, যাৰ নাম হ’ব কপালাভৰণ। সি দীঘল সময় ৰাজ্য শাসন কৰি পৃথিৱীক ৰক্ষা কৰিব।”

Verse 57

सहस्रं वत्सरान्वत्सस्तपसा प्रीणयन्विधिम् । पुरंदरं विनान्येभ्यो देवेभ्यो नास्य वध्यता

সহস্ৰ বছৰ ধৰি তেওঁ তপস্যাৰে বিধাতা ব্ৰহ্মাক সন্তুষ্ট কৰিলে। সেয়ে পুৰন্দৰ (ইন্দ্ৰ) ব্যতীত অন্য দেৱতাসকলে তেওঁক বধ কৰিব নোৱাৰিলে।

Verse 58

ईदृशस्ते सुतो भूयादिंद्रतुल्यपराक्रमः । इत्युक्त्वा स मुनिर्नारीं काशीं शिवपुरीं ययौ

“তোমাৰ পুত্ৰ এনেকুৱা হওক—ইন্দ্ৰসম পৰাক্ৰমী বীৰ।” এইদৰে কৈ সেই মুনিয়ে নাৰীক বিদায় দি কাশী, শিৱপুৰীলৈ গ’ল।

Verse 59

सुशीला सापि सुषुवे कपालाभरणं सुतम् । तं जघान मृधे शक्रो वज्रेण मुनिपुंगवाः

সুশীলাই কপালাভৰণ নামৰ পুত্ৰ জন্ম দিলে। হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, যুদ্ধত শক্র (ইন্দ্ৰ) বজ্ৰেৰে তাক বধ কৰিলে।

Verse 60

शुचेर्बीजसमुद्भूतं तमिंद्रो न्यवधीद्यतः । ततः पुरंदरः शक्रो जगृहे ब्रह्महत्यया

ইন্দ্ৰই যিহেতু শুচিৰ বীজৰ পৰা জন্মা তাক বধ কৰিলে, সেয়ে পুৰন্দৰ শক্র ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপে আৱিষ্ট হ’ল।

Verse 61

धावति स्म तदा शक्रः सर्वांल्लोकान्भयाकुलः । धावंतमनुधावंती ब्रह्महत्या तमन्वगात्

তেতিয়া শক্র ভয়াকুল হৈ সকলো লোকত দৌৰি ফুৰিলে। তেওঁ দৌৰোঁতে ব্ৰহ্মহত্যাইও দৌৰি দৌৰি তেওঁৰ পিছে পিছে ঘনিষ্ঠভাৱে অনুসৰণ কৰিলে।

Verse 62

अनुद्रुतो हि विप्रेंद्राः शक्रोऽयं ब्रह्महत्यया । पितामहसदः प्राप संतप्तहृदयो भृशम्

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল! ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ পাপত অতিশয় তাড়িত হৈ এই শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) পিতামহ ব্ৰহ্মাৰ সভালৈ আহিল; তীব্ৰ দুঃখত তাৰ হৃদয় দগ্ধ হৈছিল।

Verse 63

न्यवेदयद्ब्रह्महत्यां ब्रह्मणे स पुरंदरः । भगवंल्लोकनाथेयं ब्रह्महत्याति भीषणा

সেই পুরন্দৰ (ইন্দ্ৰ) ব্ৰহ্মাৰ আগত নিজৰ ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ দোষ নিবেদন কৰি ক’লে: “হে ভগৱান, হে লোকনাথ! এই ব্ৰহ্মহত্যা অতি ভয়ংকৰ।”

Verse 64

बाधते मां प्रजानाथ तस्या नाशं ब्रवीहि मे । पुरंदरेणैवमुक्तो ब्रह्मा प्राह दिवस्पतिम्

“হে প্ৰজানাথ! ই মোক পীড়া দিয়ে আছে—ইয়াৰ নাশ কেনেকৈ হয়, মোক কোৱা।” পুৰন্দৰে এনেদৰে ক’লে ব্ৰহ্মাই দেৱপতি (ইন্দ্ৰ)ক উত্তৰ দিলে।

Verse 65

ब्रह्मोवाच । सीताकुण्डं प्रयाहींद्र गंधमादनपर्वते । सीताकुण्डस्य तीरे त्वं इष्ट्वा यागैः सदाशिवम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে: “হে ইন্দ্ৰ! গন্ধমাদন পৰ্ব্বতত থকা সীতাকুণ্ডলৈ যোৱা। সীতাকুণ্ডৰ তীৰত তুমি যজ্ঞাদি ক্ৰিয়াৰে সদাশিৱক আৰাধনা কৰা।”

Verse 66

तस्मिन्सरसि च स्नायाः सर्वपापहरे शुभे । ततः पूतो भवेश्शक्र बह्महत्याविमोचितः

“আৰু সেই শুভ সৰোবৰত স্নান কৰা, যি সকলো পাপ হৰণ কৰে। তেতিয়া, হে শক্ৰ! তুমি পবিত্ৰ হ’বা আৰু ব্ৰহ্মহত্যাৰ কলংক পৰা মুক্ত হ’বা।”

Verse 67

देवलोकं पुनर्यायाः सर्वदुःखविवर्जितः । सर्वपापहरं पुण्यं सीताकुण्डं विमुक्तिदम्

তুমি সকলো দুখৰ পৰা মুক্ত হৈ পুনৰ দেৱলোকলৈ গমন কৰিবা। পুণ্যময় সীতাকুণ্ড সকলো পাপ হৰণ কৰে আৰু মুক্তি দান কৰে।

Verse 69

महापातकसंघानां नाशकं परमामृतम् । सर्वदुःखप्रशमनं सर्वदारिद्र्यनाशनम्

ই মহাপাতকৰ সমূহ ধ্বংসকাৰী, পৰম অমৃত; ই সকলো দুখ শান্ত কৰে আৰু সকলো দাৰিদ্ৰ্য নাশ কৰে।

Verse 70

इत्युक्तः सुरराजोऽसौ प्रययौ गंधमादनम् । प्राप्य सीतासरो विप्राः स्नात्वेष्ट्वा च तदंतिके

এইদৰে উপদেশ পাই সেই সুৰৰাজ গন্ধমাদনলৈ গ’ল। হে বিপ্ৰসকল! সীতাৰ সৰোবৰ পাই তাত স্নান কৰি তাৰ তীৰত পূজা-অৰ্চনা কৰিলে।

Verse 71

प्रययौ स्वपुरीं भूयो ब्रह्महत्याविमोचितः । एवं प्रभावं तत्तीर्थं सीतायाः कुण्डमुत्तमम्

সেইদৰে তেওঁ পুনৰ নিজৰ নগৰীলৈ গ’ল, ব্ৰহ্মহত্যাৰ পৰা মুক্ত হৈ। এইদৰে সেই তীৰ্থৰ মহিমা—সীতাৰ উত্তম কুণ্ড।

Verse 72

राघवप्रत्ययार्थं हि प्रविश्य हुतवाहनम् । संनिधौ सर्वदेवानां मैथिली जनकात्मजा

ৰাঘৱক সম্পূৰ্ণ প্ৰত্যয় দিবলৈকে, জনকৰ কন্যা মৈথিলী সীতাই সকলো দেৱতাৰ সন্মুখত অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 73

विनिर्गता पुनर्वह्नेः स्थिता सर्वांगशोभना । निर्ममे लोकरक्षार्थं स्वनाम्ना तीर्थमुत्तमम्

তাৰ পাছত সীতা পুনৰ অগ্নিৰ পৰা ওলাই আহি, দেহৰ প্ৰতিটো অঙ্গত দিৱ্য শোভাৰে দীপ্ত হৈ থিয় হ’ল। লোকৰ ৰক্ষা আৰু মঙ্গলৰ বাবে তেওঁ নিজৰ নামত এক উত্তম তীৰ্থ স্থাপন কৰিলে।

Verse 74

तत्र सस्नौ स्वयं सीता तेन सीतासरः स्मृतम् । तत्र यो मानवः स्नाति सर्वान्कामांल्लभेत सः

সেই ঠাইত সীতা নিজে স্নান কৰিলে; সেয়েহে ই ‘সীতাসৰ’—সীতাৰ সৰোবৰ—বুলি স্মৰণ কৰা হয়। যি মানুহ তাত স্নান কৰে, সি সকলো কাম্য ফল লাভ কৰে।

Verse 75

तस्मिन्नुपस्पृश्य नरो द्विजेंद्रा दत्त्वा च दानानि पृथग्विधानि । कृत्वा च यज्ञान्बहुदक्षिणाभिर्लोकं प्रयायात्परमेश्वरस्य

হে দ্বিজেন্দ্ৰ, যি নৰ তাত উপস্পৰ্শ কৰি স্নান কৰে, নানাবিধ দান দিয়ে আৰু বহুদক্ষিণাৰে যজ্ঞ সম্পন্ন কৰে, সি পৰমেশ্বৰৰ লোক—তাঁৰ ধাম—লৈ গমন কৰে।

Verse 76

युष्माकमेवं प्रथितं मुनींद्राः सीतासरो वैभवमेतदुक्तम् । शृण्वन्पठन्वै तदिहैव भोगान्भुक्त्वा परत्रापि सुखं लभेत

হে মুনীন্দ্ৰসকল, এইদৰে তোমালোকক সীতাসৰৰ প্ৰখ্যাত বৈভৱ বৰ্ণনা কৰা হ’ল। যি ই শুনে বা পাঠ কৰে, সি এই লোকতে ভোগ-সমৃদ্ধি লাভ কৰি, পৰলোকতো সুখ পায়।