Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 14

Devanagari script

गणनाथं शंभुसुतं कार्त्तिकेयं तथैव च । इन्द्रं वज्रधरं चैव जयंतं चन्द्रसूनुकम्

Transliteration

gaṇanāthaṃ śaṃbhusutaṃ kārttikeyaṃ tathaiva ca | indraṃ vajradharaṃ caiva jayaṃtaṃ candrasūnukam

Translation

তেওঁলোকে গণনাথ—শম্ভুসুত—কাৰ্ত্তিকেয়কো আহ্বান কৰিলে; লগতে বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰক, আৰু চন্দ্ৰসুত জয়ন্তকো স্মৰণ কৰি নিমন্ত্ৰণ কৰিলে।

Word by Word

• गणनाथम्: lord of the gaṇas (Gaṇeśa)
• गणनाथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गण + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—गणानां नाथः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• शंभुसुतम्: son of Śambhu (Śiva)
• शंभुसुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शंभु + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—शंभोः सुतः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• कार्त्तिकेयम्: Kārttikeya (Skanda)
• कार्त्तिकेयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्त्तिकेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (thus/likewise)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वज्रधरम्: the thunderbolt-bearer
• वज्रधरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वज्र + धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—वज्रं धरति इति/वज्रस्य धरः (उपपद-तत्पुरुष)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय

• जयन्तम्: Jayanta
• जयन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जयन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इन्द्रपुत्र-नाम (Jayanta)

• चन्द्रसूनुकम्: son of the Moon
• चन्द्रसूनुकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र + सूनुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—चन्द्रस्य सूनुकः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (deva-āhvāna yajña precinct)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At the yajña, Gaṇanātha (Gaṇeśa) and Kārttikeya are invoked as Śambhu’s sons; Indra appears with vajra, and Jayanta stands nearby—divine guardians encircle the altar as chants rise.

Characters & Entities

• Gaṇanātha
• Śambhu (Śiva)
• Kārttikeya (Skanda)
• Indra
• Jayanta
• Candra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Great rites are upheld through divine participation; invoking deities aligns the ritual with cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya (context), where major deities are invoked in connection with the ongoing satra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Devatā-āhvāna (invocation of deities) as part of yajña proceedings.