Adhyaya 16

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । रक्षसां चैव दैत्यानां यक्षणामथ पक्षिणाम् । भयनाशाय काजेशैर्धर्मारण्यनिवासिनाम्

যুধিষ্ঠিৰে ক’লে: ৰাক্ষস, দৈত্য, যক্ষ আৰু পক্ষীৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ভয় নাশ কৰিবলৈ—ধর্মাৰণ্যত বাস কৰা লোকসকলৰ বাবে কাজেশৰ অধিপতিসকলে স্থাপন কৰা উপায়সমূহ মোক কওক।

Verse 2

शक्तीः संस्थापिता नृनं नानारूपा ह्यनेकशः । तासां स्थानानि नामा नि यथारूपाणि मे वद

মানুহৰ ৰক্ষাৰ বাবে নানাৰূপী বহু শক্তি স্থাপন কৰা হৈছে। সিহঁতৰ আবাসস্থান আৰু নাম, নিজ নিজ ৰূপ অনুসাৰে, মোক কওক।

Verse 3

व्यास उवाच । शृणु पार्थ महाबाहो धर्ममूर्ते नृपोत्तम । स्थाने वै स्थापिता शक्तिः काजेशैश्चैव गोत्रपा

ব্যাসে ক’লে: শুনা, হে পাৰ্থ মহাবাহো—হে ধৰ্মমূৰ্তি, নৃপোত্তম। নিজ নিজ স্থানে কাজেশৰ অধিপতিসকলে শক্তিক স্থাপন কৰিলে, আৰু সেয়ে গোত্ৰসমূহক ৰক্ষা কৰে।

Verse 4

श्रीमाता मदारिकायां शांता नंदापुरे वरे । रक्षार्थं द्विजमुख्यानां चतुर्दिक्षु स्थिताश्च ताः

শ্ৰীমাতা মদাৰিকাত বাস কৰে, আৰু শান্তা উত্তম নন্দাপুৰ নগৰত। শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলৰ ৰক্ষাৰ্থে সেই শক্তিসকল চাৰিও দিশে অৱস্থিত।

Verse 5

युक्ताश्चैव सुरैः सर्वैः स्वस्वस्थाने नृपोत्तम । वनमध्ये स्थिताः सर्वा द्विजानां रक्षणाय वै

হে নৃপোত্তম! সকলো দেৱতাই বিধিপূৰ্বক নিযুক্ত কৰি, তেওঁলোকক নিজ নিজ স্থানত বন-মধ্যত স্থাপন কৰিলে; নিশ্চয়েই দ্বিজ-ব্ৰাহ্মণসকলৰ ৰক্ষাৰ বাবে।

Verse 6

सा बभूव महाराज सावित्रीति प्रथा शिवा । असुराणां वधार्थाय ज्ञानजा स्थापिता सुरैः

হে মহাৰাজ! সেই শিৱা-শুভা দেৱী ‘সাৱিত্ৰী’ নামে প্ৰথিত হ’ল। পবিত্ৰ জ্ঞানৰ পৰা জন্ম লোৱা সেই দেৱীক অসুৰ-বধৰ উদ্দেশ্যে দেৱতাই স্থাপন কৰিলে।

Verse 7

गात्रायी पक्षिणी देवी छत्रजा द्वारवासिनी । शीहोरी चूटसंज्ञा या पिप्पलाशापुरी तथा । अन्याश्च बहवश्चैव स्थापिता भयरक्षणे

গাত্ৰায়ী, পক্ষিণী দেৱী, ছত্ৰজা, দ্বাৰবাসিনী, শীহোৰী, ‘চূটা’ নামে পৰিচিতা, আৰু পিপ্পলাশাপুৰী—এইদৰে আন বহুতো দেৱীকো ভয়-ৰক্ষাৰ বাবে স্থাপন কৰা হ’ল।

Verse 8

प्रतीच्योदीच्यां याम्यां वै विबुधैः स्थापिता हि सा । नानायुधधरा सा च नानाभरणभूषिता

পশ্চিম, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ দিশত নিশ্চয়েই বিবুধ-দেৱতাই তাক স্থাপন কৰিলে। তাই নানা অস্ত্ৰধাৰী আৰু নানা অলংকাৰৰে ভূষিতা আছিল।

Verse 9

नानावाहनमारूढा नानारूपधरा च सा । नानाकोपसमायुक्ता नानाभयविना शिनी

তাই নানা বাহনত আৰূঢ় হৈছিল আৰু নানা ৰূপো ধাৰণ কৰিছিল। নানা ক্ৰোধ-ভাবৰে যুক্ত হৈ, তাই নানা প্ৰকাৰৰ ভয় বিনাশিনী আছিল।

Verse 10

स्थाप्या मातर्यथास्थाने यथायोग्या दिशोदिश । गरुडेन समारूढा त्रिशूलवरधारिणी

মাতৃদেৱীক যথাস্থানত স্থাপন কৰিব লাগে, প্ৰতিটো দিশত যোগ্য বিধিৰে; গৰুড়ৰ ওপৰত আৰূঢ়া, ত্ৰিশূলধাৰিণী আৰু বৰদায়িনী।

Verse 11

सिंहारूढा शुद्धरूपा वारुणी पानदर्पिता । खड्गखेटकबाणाढ्यैः करैर्भाति शुभानना

সিংহাৰূঢ়া, শুদ্ধৰূপা—ৱাৰুণী, পানৰ দৰ্পে মত্তা; শুভমুখী, খড়্গ, খেটক আৰু বাণেৰে সজ্জিত হস্তে দীপ্তিময়ী।

Verse 12

रक्तवस्त्रावृता चैव पीनोन्नतपयोधरा । उद्यदादित्यबिंबाभा मदाघूर्णितलोचना

ৰক্তবস্ত্ৰে আৱৃতা, পীনোন্নত পয়োধৰা; উদীয়মান সূৰ্যবিম্বৰ দৰে দীপ্তা, মদে ঘূৰ্ণিত নয়না।

Verse 13

एवमेषा महादिव्या काजेशैः स्थापिता तदा । रक्षार्थं सर्वजंतूनां सत्यमंदिरवासिनाम्

এইদৰে সেই মহাদিব্যা দেৱী তেতিয়া কाजেশাসকলৰ দ্বাৰা স্থাপিতা হ’ল, সকলো জীৱৰ ৰক্ষাৰ্থে—বিশেষকৈ সত্যমন্দিৰবাসীসকলৰ।

Verse 14

सा देवी नृपशार्दूल स्तुता संपूजिता सह । ददाति सकलान्कामान्वांछितान्नृपमत्तम

হে নৃপশাৰ্দূল, সেই দেৱীক স্তৱ কৰি যথাবিধি পূজা কৰিলে, তেওঁ সকলো কামনা—ইচ্ছিত সকলো সিদ্ধি—প্ৰদান কৰে, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ।

Verse 15

धर्मारण्यात्पश्चिमतः स्थापिता छत्रजा शुभा । तत्रस्था रक्षते विप्रान्कियच्छक्तिसम न्विता

ধৰ্মাৰণ্যৰ পশ্চিমফালে শুভা ছত্ৰজা দেৱী স্থাপিত হৈছিল। তাত অৱস্থিত হৈ, দিৱ্য শক্তিৰ এক পৰিমাণে সমন্বিত, তেওঁ ব্ৰাহ্মণসকলক ৰক্ষা কৰে।

Verse 16

भैरवं रूपमास्थाय राक्षसानां वधाय च । धारयंत्यायुधानीत्थं विप्राणामभयाय च

ৰাক্ষসসকলৰ বধৰ বাবে তেওঁ ভৈৰৱ-ৰূপ ধাৰণ কৰে। এইদৰে অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ বহন কৰি, ব্ৰাহ্মণসকলৰ অভয়ৰ নিমিত্তে তেওঁ সজাগ থাকে।

Verse 17

सरश्चकार तस्याग्रे उत्तमं जल पूरितम् । सरस्यस्मिन्महाभाग कृत्वा स्नानादितर्पणम्

তেওঁৰ সন্মুখত তেওঁ পৱিত্ৰ জলেৰে পূৰ্ণ এক উত্তম সৰোবৰ সৃষ্টি কৰিলে। হে মহাভাগ! এই সৰোবৰতে স্নান কৰি আৰু তৰ্পণ আদি ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰি,

Verse 18

पिंडदानादिकं सर्वमक्षयं चैव जायते । भूमौ क्षिप्तांजलीन्दिव्यान्धूपदीपादिकं सदा

পিণ্ডদান আদি সকলো কৰ্মৰ ফল অক্ষয় হৈ উঠে। ভূমিত নিক্ষিপ্ত দিৱ্য অঞ্জলি, ধূপ-দীপ আদি নিবেদনো সদায় ফলপ্ৰদ হয়।

Verse 19

तस्य नो बाधते व्याधिः शत्रूणां नाश एव च । बलिदानादिकं तत्र कुर्याद्भूयः स्वशक्तितः

তেওঁক ব্যাধি নাবাধে আৰু শত্রুসকলৰ নাশ নিশ্চয় হয়। সেয়ে নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে, তাত বলীদান আদি নিবেদন পুনঃপুনঃ কৰা উচিত।

Verse 20

शत्रवो नाशमायांति धनं धान्यं विवर्धते । आनंदा स्थापिता राजञ्छक्त्यंशा च मनोरमा

শত্ৰুসকল বিনাশলৈ যায়, ধন-ধান্য বৃদ্ধি পায়। হে ৰাজন, শক্তিৰ এক অংশ আৰু মনোমোহিনী আনন্দা তাত প্ৰতিষ্ঠিত হৈছে।

Verse 21

रक्षणार्थं द्विजातीनां माहात्म्यं शृणु भूपते । शुक्लांबरधरा दिव्या हेमभूषणभूषिता

দ্বিজাতিসকলৰ ৰক্ষাৰ্থে এই মাহাত্ম্য শুনা, হে ভূ-পতি। তেওঁ দিৱ্যা, শ্বেত বস্ত্ৰধাৰী, আৰু স্বৰ্ণাভৰণে বিভূষিতা।

Verse 22

सिंहारूढा चतुर्हस्ता शशांककृतशेखरा । मुक्ताहारलतोपेता पीतोन्नतपयोधरा

সিংহাৰূঢ়া, চতুৰ্ভুজা, শশাঙ্ককৃত শিৰোভূষণা। মুক্তাহাৰ-মালাৰে শোভিতা, পীতাভ উন্নত পূৰ্ণ স্তনধাৰী।

Verse 23

अक्षमालासिहस्ता च गुण तोमरधारिणी । दिव्यगंधवराधारा दिव्यमालाविभूषिता

হাতে অক্ষমালা আৰু অসি ধাৰণ কৰে, ধনুৰ গুণ আৰু তোমৰো বহন কৰে। দিৱ্য সুগন্ধিৰ উত্তম আধাৰ, দিৱ্য মালাৰে বিভূষিতা।

Verse 24

सात्त्विकी शक्तिरानंदा स्थिता तस्मिन्पुरे पुरा । पूजयेत्तां च वै राजन्कर्पूरारक्त चंदनैः

সেই সাত্ত্বিক শক্তি আনন্দা বহুদিন ধৰি সেই নগৰত স্থিতা। হে ৰাজন, কৰ্পূৰ আৰু ৰক্তচন্দনেৰে তেওঁৰ পূজা কৰা উচিত।

Verse 25

भोजयेत्पायसैः शुभ्रैर्मध्वाज्यसितया सह । भवान्याः प्रीतये राजन्कुमार्याः पूजनं तथा

হে ৰাজন! ভৱানীৰ প্ৰীতিৰ বাবে শুদ্ধ শুভ্ৰ পায়স মধু, ঘৃত আৰু চেনিৰ সৈতে ভক্ত-অতিথিক ভোজন কৰাবা; আৰু তদ্ৰূপে কুমাৰী দেৱীৰ পূজনো কৰিবা।

Verse 26

तत्र जप्तं हुतं दत्तं ध्यातं च नृपसत्तम । तत्सर्वं चाक्षयं तत्र जायते नात्र संशयः

হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ! তাত যি জপ কৰা হয়, যি হোমত আহুতি দিয়া হয়, যি দান দিয়া হয় আৰু যি ধ্যান কৰা হয়—সেই সকলো তাত অক্ষয় হৈ উঠে; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 27

त्रिगुणे त्रिगुणा वृद्धिस्तस्मिन्स्थाने नृपोत्तम । साधकस्य भवेन्नूनं धनदारादिसं पदः

হে নৃপোত্তম! যি স্থানে পুণ্য ত্ৰিগুণ, তাত বৃদ্ধিো ত্ৰিগুণেই হয়; তাত সাধকৰ ধন, পত্নী আৰু অন্যান্য সিদ্ধি-সম্পদ নিশ্চয় উদয় হয়।

Verse 28

न हानिर्न च रोगश्च न शत्रुर्न च दुष्कृतम् । गावस्तस्य विवर्द्धंते धनधान्यादिसंकुलम्

তেওঁৰ কোনো ক্ষতি নাই, কোনো ৰোগ নাই, কোনো শত্রু নাই, আৰু কোনো দুষ্কৃতিও তেওঁক দমন কৰিব নোৱাৰে। তেওঁৰ গৰু-ধন বৃদ্ধি পায়, আৰু তেওঁৰ গৃহস্থালি ধন-ধান্য আদি সম্পদে পৰিপূৰ্ণ হয়।

Verse 29

न शाकिन्या भयं तस्य न च राज्ञश्च वैरिणः । न च व्याधिभयं चैव सर्वत्र विजयी भवेत्

তেওঁৰ শাকিনী আদি অশুভ আত্মাৰ ভয় নাই, বৈৰী ৰজাৰ ভয়ো নাই; ৰোগৰ ভয়ো নাই। তেওঁ সকলো ঠাইতে বিজয়ী হয়।

Verse 30

विद्याश्चतुर्द्दशास्यैव भासंते पठिता इव । सूर्यवद्द्योतते भूमावानंदमा श्रितो नरः

তেওঁৰ বাবে চৌদা বিদ্যা যেন আগতেই অধ্যয়ন কৰা, তেনেকৈ দীপ্ত হয়; আৰু আনন্দত স্থিত সেই নৰ পৃথিৱীত সূৰ্যৰ দৰে জ্যোতি বিকিৰণ কৰে।