Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 54
Devanagari script
इति प्रबोधिता गोपी स्वपुत्रेण महात्मना । ततोऽपश्यत्स्वजननी स्मयन्ती मुकुटोज्ज्वला
Transliteration
iti prabodhitā gopī svaputreṇa mahātmanā | tato'paśyatsvajananī smayantī mukuṭojjvalā
Translation
এইদৰে মহাত্মা পুত্ৰই জগাই তোলাত গোপীয়ে তেতিয়া দেখিলে—যেন নিজৰেই জননী—হাঁহি থকা, মুকুটৰ জ্যোতিয়ে উজ্জ্বল।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइति-शब्दः; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक अव्यय (quotative particle)
प्रबोधिताawakened, roused
प्रबोधिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√बुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोग; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Past passive participle
गोपीthe cowherd woman
गोपी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgopī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
स्वपुत्रेणby her own son
स्वपुत्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्वस्य पुत्रः; Instrumental singular
महात्मनाby the great-souled (one)
महात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् आत्मा यस्य; Instrumental singular (agreeing with स्वपुत्रेण)
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय/तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb of sequence)
अपश्यत्she saw
अपश्यत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
स्वजननीher own mother
स्वजननी:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + jananī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्वस्य जननी; Accusative singular
स्मयन्तीsmiling
स्मयन्ती:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√स्मि (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकर्तरि कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; agrees with स्वजननी (as seen)
मुकुटोज्ज्वलाshining with a crown
मुकुटोज्ज्वला:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmukuṭa (प्रातिपदिक) + ujjvala (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—मुकुटेन उज्ज्वला; Nominative singular feminine (qualifying स्वजननी)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)
Visual Art Cues
Scene: The gopī, newly awakened, beholds a vision of herself—smiling, crowned, and shining—like a sanctified, elevated form revealed by grace.
Characters & Entities
G
GopīC
Crown (mukuṭa)FAQs
Grace brings inner joy (smile) and outer dignity (crown), portraying dharma-supported upliftment.
No named site; the glorification is of Śiva’s anugraha experienced by devotees.
None in this verse.