Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18

क्षात्त्रस्यायं परो धर्मः क्षताद्यत्परिरक्षणम् । तस्मात्कुलोचिते धर्मे नष्टे त्वज्जीवितेन किम्

kṣāttrasyāyaṃ paro dharmaḥ kṣatādyatparirakṣaṇam | tasmātkulocite dharme naṣṭe tvajjīvitena kim

ক্ষত্ৰিয়ৰ এইটোৱেই পৰম ধৰ্ম যে তেওঁ আঘাতপ্ৰাপ্ত আৰু দুৰ্গতসকলক ৰক্ষা কৰিব। সেয়েহে, যদি আপোনাৰ বংশৰ উচিত ধৰ্মই নষ্ট হৈ গৈছে, তেন্তে আপোনাৰ জীৱনৰ কি মূল্য আছে?

क्षात्रस्यof the warrior-class duty
क्षात्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkṣātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण
परःhighest
परः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
धर्मःduty; dharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्षतात्from injury; from harm
क्षतात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootkṣata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
परिरक्षणम्protection; guarding
परिरक्षणम्:
Karta (Predicate nominal/क्रियानाम)
TypeVerb
Rootpari-rakṣ (धातु)
Formल्युट्-प्रत्ययान्त कृदन्त (verbal noun/action noun); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इत्यव्ययप्रयोगः; हेत्वर्थ/तस्मादर्थ (therefore)
कुलोचितेproper to the family
कुलोचिते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkula + ucita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (कुलस्य उचितः)
धर्मेin duty; in dharma
धर्मे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
नष्टेwhen (it is) lost
नष्टे:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी)
TypeAdjective
Rootnaṣṭa (प्रातिपदिक; from naś धातु)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; भूतकालिक-विशेषण (lost)
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-सम्बन्धार्थे पूर्वपद (your)
जीवितेनwith life; by living
जीवितेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootjīvita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
किम्what (use)
किम्:
Sambandha (Interrogative particle)
TypeIndeclinable
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रश्नार्थक-निपात (what use?)

A woman (queen/consort) articulating kṣatriya-dharma to the king

Listener: राजा (addressed)

Scene: Didactic tableau: a counselor/queen/elder instructs a king; behind them, a wounded person is being tended—visualizing ‘kṣatādya-parirakṣaṇam’.

FAQs

For rulers, dharma is protection; without it, life and status lose meaning.

No tīrtha appears; this is a dharma-definition verse.

None; it prescribes ethical duty rather than a rite.