Adhyaya 1

Verse 1

श्रीगणेशाय नमः श्रीगुरुभ्यो नमः । अथ ब्रह्मोत्तरखंडमारंभः । ॐ नमः शिवाय । ज्योतिर्मात्रस्वरूपाय निर्मलज्ञानचक्षुषे । नमः शिवाय शांताय ब्रह्मणे लिंगमूर्त्तये

শ্ৰী গণেশলৈ নমস্কাৰ; শ্ৰদ্ধেয় গুৰুবৃন্দলৈ নমস্কাৰ। এতিয়া ব্ৰহ্মোত্তৰখণ্ডৰ আৰম্ভ। ওঁ নমঃ শিৱায়। কেৱল জ্যোতি-স্বরূপ, নিৰ্মল জ্ঞান-চক্ষুযুক্ত প্ৰভুলৈ নমস্কাৰ। শান্ত শিৱলৈ নমস্কাৰ—পৰব্ৰহ্মলৈ, লিঙ্গ-মূৰ্তিৰূপে প্ৰকাশিত।

Verse 2

ऋषय ऊचुः । आख्यातं भवता सूत विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम् । समस्ताघहरं पुण्यं समसेन श्रुतं च नः

ঋষিসকলে ক’লে: “হে সূত! আপুনি আমাক বিষ্ণুৰ উত্তম মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰিলে—যি পবিত্ৰ আৰু সকলো পাপ হৰণকাৰী—আৰু আমি তাক সমগ্ৰভাৱে শুনিলোঁ।”

Verse 3

इदानीं श्रोतुमिच्छामो माहात्म्यं त्रिपुरद्विषः । तद्भक्तानां च माहात्म्यमशेषाघहरं परम्

“এতিয়া আমি ত্ৰিপুৰ-দ্বিষ (শিৱ)ৰ মাহাত্ম্য শুনিব বিচাৰোঁ, আৰু তেওঁৰ ভক্তসকলৰ মাহাত্ম্যও—যি পৰম আৰু অবশিষ্ট নথকা কৈ সকলো পাপ নাশ কৰে।”

Verse 4

तन्मंत्राणां च माहात्म्यं तथैव द्विजसत्तम । तत्कथायाश्च तद्भक्तेः प्रभावमनुवर्णय

“হে দ্বিজসত্তম! তেওঁৰ মন্ত্রসমূহৰ মাহাত্ম্যো, আৰু তদুপৰি তেওঁৰ কথা আৰু ভক্তিৰ প্ৰভাৱো বৰ্ণনা কৰক।”

Verse 5

सूत उवाच । एतावदेव मर्त्यानां परं श्रेयः सनातनम् । यदीश्वरकथायां वै जाता भक्तिरहैतुकी

সূত উৱাচ: মৰ্ত্যলোকৰ বাবে এইয়েই পৰম আৰু সনাতন শ্ৰেয়—যেতিয়া ঈশ্বৰ-কথাৰ আলোচনাত অকাৰণ ভক্তি উদয় হয়।

Verse 6

अतस्तद्भक्तिलेशस्य माहात्म्यं वर्ण्यते मया । अपि कल्पायुषा नालं वक्तुं विस्तरतः क्वचित्

সেয়ে সেই ভক্তিৰ এক লেশৰো মাহাত্ম্য মই বৰ্ণনা কৰোঁ; কল্পসম আয়ুস থাকিলেও কেতিয়াও বিস্তাৰে সম্পূৰ্ণকৈ ক’ব নোৱাৰি।

Verse 7

सर्वेषामपि पुण्यानां सर्वेषां श्रेयसामपि । सर्वेषामपि यज्ञानां जपयज्ञः परः स्मृतः

সকলো পুণ্যকৰ্মৰ মাজত, সকলো শ্ৰেয়সাধনৰ মাজত, আৰু সকলো যজ্ঞৰ মাজত—জপযজ্ঞকেই পৰম বুলি স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 8

तत्रादौ जपयज्ञस्य फलं स्वस्त्ययनं महत् । शैवं षडक्षरं दिव्यं मंत्रमाहुर्महर्षयः

সেই পথত প্ৰথমে জপযজ্ঞৰ ফল মহা মঙ্গলময় স্বস্ত্যয়ন; মহর্ষিসকলে দিব্য ষড়ক্ষৰ শৈৱ মন্ত্র ঘোষণা কৰিছে।

Verse 9

देवानां परमो देवो यथा वै त्रिपुरांतकः । मंत्राणां परमो मंत्रस्तथा शैवः षडक्षरः

যেনেকৈ দেৱসকলৰ মাজত ত্ৰিপুৰান্তক (শিৱ) পৰম দেৱ, তেনেকৈ মন্ত্রসকলৰ মাজত শৈৱ ষড়ক্ষৰ মন্ত্র পৰম মন্ত্র।

Verse 10

एष पंचाक्षरो मंत्रो जप्तॄणां मुक्तिदायकः । संसेव्यते मुनिश्रेष्ठैरशेषैः सिद्धिकांक्षिभिः

এই পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্র জপ কৰোঁতাসকলক মুক্তি দান কৰে। সিদ্ধি-আকাঙ্ক্ষী সকলো শ্ৰেষ্ঠ মুনিয়ে ইয়াক ভক্তিভাৱে অনুশীলন কৰে।

Verse 11

अस्यैवाक्षरमाहात्म्यं नालं वक्तुं चतुर्मुखः । श्रुतयो यत्र सिद्धांतं गताः परमनिर्वृताः

এই অক্ষৰ-মন্ত্রৰ মহিমা সম্পূৰ্ণকৈ বৰ্ণনা কৰিবলৈ চতুৰ্মুখ ব্ৰহ্মাও সক্ষম নহয়। য’ত বেদীয় শ্রুতিসমূহে নিজৰ সিদ্ধান্তত উপনীত হৈ পৰম নিৰ্বৃতিত বিশ্ৰাম লয়।

Verse 12

सर्वज्ञः परिपूर्णश्च सच्चिदानंदलक्षणः । स शिवो यत्र रमते शैवे पंचाक्षरे शुभे

যি সৰ্বজ্ঞ আৰু পৰিপূৰ্ণ, যাৰ স্বৰূপ সৎ-চিত্-আনন্দ—সেই শিৱ শুভ শৈৱ পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্রত তাতেই ৰমণ কৰে।

Verse 13

एतेन मंत्रराजेन सर्वोपनिषदात्मना । लेभिरे मुनयः सर्वे परं ब्रह्म निरामयम्

সৰ্ব উপনিষদৰ আত্মাস্বৰূপ এই মন্ত্রৰাজৰ দ্বাৰাই সকলো মুনিয়ে নিৰাময় পৰম ব্ৰহ্ম লাভ কৰিলে।

Verse 14

नमस्कारेण जीवत्वं शिवेऽत्र परमात्मनि । ऐक्यं गतमतो मंत्रः परब्रह्ममयो ह्यसौ

নমস্কাৰৰ দ্বাৰা ইয়াত পৰমাত্মা শিৱত জীৱত্ব একত্বত লীন হয়। সেয়ে এই মন্ত্র নিশ্চয়েই পৰব্ৰহ্মময়।

Verse 15

भवपाशनिबद्धानां देहिनां हितकाम्यया । आहोंनमः शिवायेति मंत्रमाद्यं शिवः स्वयम्

ভৱ-পাশে বান্ধ খেদধাৰী জীৱসমূহৰ হিত-কামনাৰে, স্বয়ং ভগৱান শিৱে আদ্য মন্ত্র ঘোষণা কৰিলে— ‘ওঁ নমঃ শিৱায়’।

Verse 16

किं तस्य बहुभिर्मंत्रैः किं तीर्थैः किं तपोऽध्वरैः । यस्योंनमः शिवायेति मंत्रो हृदयगोचरः

যাৰ হৃদয়ত ‘ওঁ নমঃ শিৱায়’ মন্ত্র প্ৰৱেশ কৰিছে, তেনে জনৰ বহু মন্ত্রৰ কি প্ৰয়োজন? তীৰ্থৰ কি প্ৰয়োজন? তপস্যা আৰু যজ্ঞৰ কি প্ৰয়োজন?

Verse 17

तावद्भ्रमंति संसारे दारुणे दुःखसंकुले । यावन्नोच्चारयंतीमं मंत्रं देहभृतः सकृत्

যেতিয়ালৈকে দেহধাৰীসকলে এই মন্ত্রটো একবাৰো উচ্চাৰণ নকৰে, তেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে দুঃখেৰে ভৰা এই দাৰুণ সংসাৰত ভ্ৰমি ফুৰে।

Verse 18

मंत्राधिराजराजोऽयं सर्ववेदांतशेखरः । सर्वज्ञाननिधानं च सोऽयं चैव षडक्षरः

এই মন্ত্র মন্ত্রাধিৰাজসকলৰো মহাৰাজ, সকলো বেদান্তৰ শিৰোমণি, আৰু সমগ্ৰ জ্ঞানৰ ভঁৰাল—এই ছয়-অক্ষৰীয়া মন্ত্রই।

Verse 19

कैवल्यमार्गदीपोऽयमविद्यासिंधुवाडवः । महापातकदावाग्निः सोऽयं मंत्रः षडक्षरः

এই ছয়-অক্ষৰীয়া মন্ত্র মুক্তিৰ পথৰ দীপ, অবিদ্যাৰ সাগৰ শুকুৱাই দিয়া অন্তৰ্জলাগ্নি, আৰু মহাপাপ দগ্ধ কৰা দাৱাগ্নি।

Verse 21

नास्य दीक्षा न होमश्च न संस्कारो न तर्पणम् । न कालो नोपदेशश्च सदा शुचिरयं मनुः

এই মন্ত্ৰৰ বাবে দীক্ষা নাই, হোম নাই; সংস্কাৰ নাই, তৰ্পণো নাই। বিশেষ কালৰো প্ৰয়োজন নাই, বিস্তৃত উপদেশো নহয়—এই মন্ত্ৰ সদায় পবিত্ৰ।

Verse 22

महापातकविच्छित्त्यै शिव इत्यक्षरद्वयम् । अलं नमस्कियायुक्तो मुक्तये परिकल्पते

মহাপাপো ছিন্ন কৰিবলৈ ‘শি-ৱ’ এই দুটা অক্ষৰেই যথেষ্ট; নমস্কাৰ-সহ যুক্ত হ’লে ই মুক্তিৰ সোজা উপায় হয়।

Verse 23

उपदिष्टः सद्गुरुणा जप्तः क्षेत्रे च पावने । सद्यो यथेप्सितां सिद्धिं ददातीति किमद्भुतम्

সদ্গুৰুৱে উপদেশ দিলে আৰু পবিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰত জপ কৰিলে, ই তৎক্ষণাৎ ইচ্ছিত সিদ্ধি দিয়ে—ইয়াত আশ্চৰ্য কি?

Verse 24

अतः सद्गुरुमाश्रित्य ग्राह्योऽयं मंत्रनायकः । पुण्यक्षेत्रेषु जप्तव्यः सद्यः सिद्धिं प्रयच्छति

সেয়ে সদ্গুৰুৰ আশ্ৰয় লৈ এই মন্ত্ৰনায়ক গ্ৰহণ কৰা উচিত। পুণ্যক্ষেত্ৰসমূহত ইয়াক জপ কৰিব লাগে; ই তৎক্ষণাৎ সিদ্ধি প্ৰদান কৰে।

Verse 25

गुरवो निर्मलाः शांताः साधवो मितभाषिणः । कामक्रोधविनिर्मुक्ताः सदाचारा जितेंद्रियाः

গুৰুসকল নিৰ্মল আৰু শান্ত—সাধুস্বভাৱ, মিতভাষী; কাম-ক্রোধমুক্ত, সদাচাৰত স্থিত, আৰু ইন্দ্ৰিয়জয়ী।

Verse 26

एतैः कारुण्यतो दत्तो मंत्रः क्षिप्रं प्रसिद्ध्यति । क्षेत्राणि जपयोग्यानि समासात्कथयाम्यहम्

এনে সদ্গুৰুৱে কৰুণাৰে যি মন্ত্ৰ দান কৰে, সি শীঘ্ৰেই সিদ্ধি লাভ কৰে। এতিয়া মই সংক্ষেপে জপৰ উপযোগী পবিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰসমূহ ক’ম।

Verse 27

प्रयागं पुष्करं रम्यं केदारं सेतुबंधनम् । गोकर्णं नैमिषारण्यं सद्यः सिद्धिकरं नृणाम्

প্ৰয়াগ, মনোৰম পুষ্কৰ, কেদাৰ, সেতুবন্ধন, গোকৰ্ণ আৰু নৈমিষাৰণ্য—এই তীৰ্থসমূহে নৰলোকক তৎক্ষণাৎ সিদ্ধি প্ৰদান কৰে।

Verse 28

अत्रानुवर्ण्यते सद्भिरितिहासः पुरातनः । असकृद्वा सकृद्वापि शृण्वतां मंगलप्रदः

ইয়াত সদ্জনসকলে এক প্ৰাচীন পবিত্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰে। বহুবার হওক বা একবাৰেই হওক, শুনোঁতাসকললৈ ই মঙ্গল প্ৰদান কৰে।

Verse 29

मथुरायां यदुश्रेष्ठो दाशार्ह इति विश्रुतः । बभूव राजा मतिमान्महोत्साहो महाबलः

মথুৰাত যদুবংশৰ শ্ৰেষ্ঠ এজন ৰজা আছিল, যাক ‘দাশাৰ্হ’ বুলি খ্যাতি আছিল। তেওঁ পৰামৰ্শত জ্ঞানী, মহোৎসাহী আৰু মহাবলী আছিল।

Verse 30

शास्त्रज्ञो नयवाक्छूरो धैर्यवानमितद्युतिः । अप्रधृष्यः सुगंभीरः संग्रामेष्वनिवर्त्तितः

তেওঁ শাস্ত্ৰজ্ঞ আছিল, নীতি-বাক্যত শূৰ; ধৈৰ্যৱান আৰু অপৰিমেয় তেজস্বী। অপ্রধর্ষ্য, গভীৰ স্বভাৱৰ, আৰু যুদ্ধত কেতিয়াও পশ্চাদপসৰণ নকৰা।

Verse 31

महारथो महेष्वासो नानाशास्त्रार्थकोविदः । वदान्यो रूपसंपन्नो युवा लक्ष णसंयुतः

তেওঁ আছিল মহাৰথী, মহাধনুৰ্ধৰ, আৰু নানাশাস্ত্ৰৰ অৰ্থত কুশলী। দানশীল, ৰূপৱান আৰু যুৱ, শুভ লক্ষণ আৰু উত্তম গুণে বিভূষিত আছিল।

Verse 32

स काशिराजतनयामुपयेमे वराननाम् । कांतां कलावतीं नाम रूपशीलगुणान्विताम्

তেওঁ কাশীৰাজৰ কন্যা—সুন্দৰ মুখমণ্ডল আৰু দীপ্তিময়ী—কলাৱতী নামৰ কন্যাক বিবাহ কৰিলে। তাই ৰূপ, শীল আৰু গুণে সমৃদ্ধ আছিল।

Verse 33

कृतोद्वाहः स राजेंद्रः संप्राप्य निजमंदिरम् । रात्रौ तां शयनारूढां संगमाय समाह्वयत्

বিবাহ সম্পন্ন কৰি সেই ৰাজেন্দ্ৰ নিজ প্ৰাসাদলৈ উভতি আহিল। ৰাতি তাইক শয্যাত আৰূঢ় দেখা পাই, মিলনৰ বাবে তেওঁ তাইক আহ্বান কৰিলে।

Verse 34

सा स्वभर्त्रा समाहूता बहुशः प्रार्थिता सती । न बबंध मनस्तस्मिन्न चागच्छ तदंतिकम्

স্বামীয়ে আহ্বান কৰি বহুবার প্ৰাৰ্থনা কৰিলেও সেই সতী নাৰীয়ে তাত মন নলগালে; আৰু তেওঁলোকৰ ওচৰলৈও নাহিল।

Verse 35

संगमाय यदाहूता नागता निजवल्लभा । बलादाहर्तुकामस्तामुदतिष्ठन्महीपतिः

মিলনৰ বাবে আহ্বান কৰা সত্ত্বেও প্ৰিয়াসী নাহিলত, তাইক বলপূৰ্বক আনিব খুজি সেই মহীপতি উঠি দাঁড়াল।

Verse 36

राज्ञ्युवाच । मा मां स्पृश महाराज कारणज्ञां व्रते स्थिताम् । धर्माधर्मौ विजानासि मा कार्षीः साहसं मयि

ৰাণীয়ে ক’লে: হে মহাৰাজ, মোক স্পৰ্শ নকৰিবা। মই কাৰণ জানো আৰু ব্ৰতত স্থিৰ আছোঁ। তুমি ধৰ্ম-অধৰ্ম বুজা—মোৰ প্ৰতি হিংসা বা দুঃসাহস নকৰিবা।

Verse 37

क्वचित्प्रियेण भुक्तं यद्रोचते तु मनीषिणाम् । दंपत्योः प्रीतियोगेन संगमः प्रीतिवर्द्धनः

কেতিয়াবা প্ৰিয়জনৰ হাতৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা বস্তুৱেও জ্ঞানীসকলৰ মনত ৰুচি জগায়। দম্পতীৰ পৰস্পৰ প্ৰীতিযোগে হোৱা মিলন প্ৰেম বৃদ্ধি কৰে।

Verse 38

प्रियं यदा मे जायेत तदा संगस्तु ते मयि । का प्रीतिः किं सुखं पुंसां बलाद्भोगेन योषिताम्

যেতিয়া মোৰ অন্তৰত প্ৰেম জাগিব, তেতিয়াই তোমাৰ সৈতে মোৰ মিলন হ’ব। বলপূৰ্বক নাৰীক ভোগ কৰিলে পুৰুষৰ কি প্ৰীতি, কি সুখ থাকিব?

Verse 39

अप्रीतां रोगिणीं नारीमंतर्वत्नीं धृतव्रताम् । रजस्वलामकामां च न कामेत बलात्पुमान्

যি নাৰী অনিচ্ছুক, ৰোগিণী, গৰ্ভৱতী, ব্ৰতত দৃঢ়, ৰজস্বলা বা কামনাহীন—তাক পুৰুষে বলপূৰ্বক কামনা নকৰিব।

Verse 40

प्रीणनं लालनं पोषं रंजनं मार्दवं दयाम् । कृत्वा वधूमुपगमेद्युवतीं प्रेमवान्पतिः । युवतौ कुसुमे चैव विधेयं सुखमिच्छता

প্ৰেমময় পতি প্ৰথমে বধূক সন্তুষ্ট কৰে, আদৰ-স্নেহ দিয়ে, পালন-পোষণ কৰে, আনন্দিত কৰে, কোমলতা আৰু দয়া দেখুৱায়; তাৰ পাছত যুৱতী বধূৰ ওচৰলৈ যায়। সুখ ইচ্ছা কৰা জনে যুৱতীক ফুলৰ দৰে সাৱধানে আচৰণ কৰিব।

Verse 41

इत्युक्तोऽपि तया साध्व्या स राजा स्मरविह्वलः । बलादाकृष्य तां हस्ते परिरेभे रिरंसया

সেই সাধ্বী নাৰীৰ উপদেশ শুনিও কামে ব্যাকুল ৰজাই বলপূৰ্বক তাইৰ হাত ধৰি, ভোগ-ইচ্ছাৰে তাইক আলিঙ্গন কৰিলে।

Verse 42

तां स्पृष्टमात्रां सहसा तप्तायःपिंडसन्निभाम् । निर्दहंतीमिवात्मानं तत्याज भयविह्वलः

তাইক মাত্ৰ স্পৰ্শ কৰোঁতেই নাৰীজনী তপ্ত লোহাৰ পিণ্ডৰ দৰে লাগিল; যেনে সি তাৰ আত্মাকেই দহি দিছে, ভয়ত কঁপি সি আঁতৰি গৈ তাইক এৰি দিলে।

Verse 43

राजोवाच । अहो सुमहदाश्चर्यमिदं दृष्टं तव प्रिये । कथमग्निसमं जातं वपुः पल्लवकोमलम्

ৰজাই ক’লে— “আহা! প্ৰিয়ে, মই এক মহা আশ্চৰ্য দেখিলোঁ। কুঁহিপাতৰ দৰে কোমল তোমাৰ দেহ কেনেকৈ অগ্নিসম হৈ উঠিল?”

Verse 44

इत्थं सुविस्मितो राजा भीतः सा राजवल्लभा । प्रत्युवाच विहस्यैनं विनयेन शुचिस्मिता

এইদৰে ৰজা বিস্মিত আৰু ভীত হৈ থাকিল। ৰজাৰ প্ৰিয়া, পবিত্ৰ হাসি মেলি, নম্ৰতাৰে তেওঁক মৃদু হঁহি উত্তৰ দিলে।

Verse 45

राज्ञ्युवाच । राजन्मम पुरा बाल्ये दुर्वासा मुनिपुंगवः । शैवीं पंचाक्षरीं विद्यां कारुण्येनोपदिष्टवान्

ৰাণীয়ে ক’লে— “হে ৰাজন, মোৰ বাল্যকালত পূৰ্বে মুনিশ্ৰেষ্ঠ দুর্বাসাই দয়াবশত মোক শৈৱী পঞ্চাক্ষৰী বিদ্যা উপদেশ দিছিল।”

Verse 46

तेन मंत्रानुभावेन ममांगं कलुषोज्झितम् । स्प्रष्टुं न शक्यते पुंभिः सपापैर्देवैवर्जितैः

সেই মন্ত্ৰৰ প্ৰভাৱত মোৰ দেহ কলুষমুক্ত হৈছে; পাপভাৰে দগ্ধ আৰু দেৱধৰ্মবিহীন পুৰুষে মোক স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰে।

Verse 47

त्वया राजन्प्रकृतिना कुलटागणिकादयः । मदिरास्वादनिरता निषेव्यंते सदा स्त्रियः

হে ৰাজন, তোমাৰ স্বভাৱৰ বলত তুমি সদায় কুলটা, গণিকা আদি স্ত্ৰীৰ সঙ্গ লোৱা, যিসকল মদিৰাৰ স্বাদত আসক্ত।

Verse 48

न स्नानं क्रियते नित्यं न मंत्रो जप्यते शुचिः । नाराध्यते त्वयेशानः कथं मां स्प्रष्टुमर्हसि

তুমি নিত্য স্নান নকৰা, শুচিভাৱে মন্ত্ৰ জপ নকৰা; ঈশান (শিৱ)কো আৰাধনা নকৰা—তেন্তে তুমি মোক স্পৰ্শ কৰিবলৈ কেনেকৈ যোগ্য?

Verse 49

राजोवाच तां समाख्याहि सुश्रोणि शैवीं पंचाक्षरीं शुभाम् । विद्याविध्वस्तपापोऽहं त्वयीच्छामि रतिं प्रिये

ৰাজাই ক’লে: হে সুন্দৰ নিতম্বিনী, মোক শৈৱী শুভ পঞ্চাক্ষৰী কোৱা। সেই বিদ্যাই মোৰ পাপ বিনাশ কৰিলে, হে প্ৰিয়ে, মই তোমাৰ সৈতে মিলনৰ কামনা কৰোঁ।

Verse 50

राज्ञ्युवाच । नाहं तवोपदेशं वै कुर्यां मम गुरुर्भवान् । उपातिष्ठ गुरुं राजन्गर्गं मंत्र विदांवरम्

ৰাণীয়ে ক’লে: মই তোমাক উপদেশ নিদিওঁ, কিয়নো তুমি মোৰ স্বামী আৰু মোৰ বাবে গুৰুৰূপে পূজনীয়। হে ৰাজন, মন্ত্ৰবিদ্যাৰ শ্ৰেষ্ঠ গুৰুঃ গৰ্গৰ শৰণ লোৱা।

Verse 51

सूत उवाच । इति संभाषमाणौ तौ दंपती गर्गसन्निधिम् । प्राप्य तच्चरणौ मूर्ध्ना ववंदाते कृताञ्जली

সূতে ক’লে: এইদৰে কথোপকথন কৰি সেই দম্পতী গৰ্গ মুনিৰ সন্নিধিলৈ আহিল; তেওঁৰ চৰণত মূৰ থৈ, কৃতাঞ্জলি হৈ প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 52

अथ राजा गुरुं प्रीतमभिपूज्य पुनःपुनः । समाचष्ट विनीतात्मा रहस्यात्ममनोरथम्

তাৰ পাছত ৰজাই সন্তুষ্ট গুৰুক পুনঃপুনঃ ভক্তিভাৱে পূজা কৰিলে; বিনীতচিত্ত হৈ নিজৰ অন্তৰৰ গোপন অভিলাষ প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 53

राजोवाच । कृतार्थं मां कुरु गुरो संप्राप्तं करुणार्द्रधीः । शैवीं पंचाक्षरीं विद्यामुपदेष्टुं त्वमर्हसि

ৰজাই ক’লে: হে গুৰুদেৱ, মোক কৃতাৰ্থ কৰক। কৰুণাৰে স্নিগ্ধচিত্ত হৈ আপুনি আহিছে; সেয়ে মোক শৈৱ পঞ্চাক্ষৰী বিদ্যা উপদেশ দিয়া আপোনাৰ উচিত।

Verse 54

अनाज्ञातं यदाज्ञातं यत्कृतं राजकर्मणा । तत्पापं येन शुद्ध्येत तन्मंत्रं देहि मे गुरो

ৰাজকৰ্মৰ দ্বাৰা যি পাপ জানি বা নাজানি সংঘটিত হৈছে, হে গুৰুদেৱ, যি মন্ত্রে সেই দোষ শুদ্ধ হয়, সেই মন্ত্র মোক দান কৰক।

Verse 55

एवमभ्यर्थितो राज्ञा गर्गो ब्राह्मणपुंगवः । तौ निनाय महापुण्यं कालिंद्यास्तटमुत्तमम्

ৰজাৰ এই প্ৰাৰ্থনাত গৰ্গ—ব্ৰাহ্মণসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ—তেওঁলোক দুয়োকে কালিন্দী (যমুনা) নদীৰ উত্তম, মহাপুণ্য তীৰলৈ লৈ গ’ল।

Verse 56

तत्र पुण्यतरोर्मूले निषण्णोऽथ गुरुः स्वयम् । पुण्यतीर्थजले स्नातं राजानं समुपोषितम्

তাত পুণ্যবৃক্ষৰ মূলত গুৰুৱে নিজে আসন ল’লে। পবিত্ৰ তীৰ্থজলত স্নান কৰি উপবাস ধৰি ৰজাই প্ৰস্তুত হৈ থিয় আছিল।

Verse 57

प्राङ्मुखं चोपवेश्याथ नत्वा शिवपदाम्बुजम् । तन्मस्तके करं न्यस्य ददौ मंत्रं शिवात्मकम्

তেওঁক পূৰ্বমুখ কৰি বহুৱাই, শিৱৰ পদপদ্মত প্ৰণাম কৰিলে। তাৰ পাছত ৰজাৰ মূৰত হাত থৈ শিৱাত্মক মন্ত্র দান কৰিলে।

Verse 58

तन्मंत्रधारणादेव तद्गुरोर्हस्तसंगमात् । निर्ययुस्तस्य वपुषो वायसाः शतकोटयः

সেই মন্ত্র ধাৰণ কৰামাত্ৰে আৰু গুৰোৰ হাতৰ স্পৰ্শত, তেওঁৰ দেহৰ পৰা কাকৰ শতিকোটি দল ওলাই আহিল।

Verse 59

ते दग्धपक्षाः क्रोशंतो निपतंतो महीतले । भस्मीभूतास्ततः सर्वे दृश्यंते स्म सहस्रशः

ডেউকা দগ্ধ হৈ চিঞৰি চিঞৰি মাটিত পৰি থাকিল। তাৰ পাছত সিহঁত সকলোৱে ভস্মীভূত হ’ল, হাজাৰ হাজাৰকৈ দেখা গ’ল।

Verse 60

दृष्ट्वा तद्वायसकुलं दह्यमानं सुविस्मितौ । राजा च राजमहिषी तं गुरुं पर्यपृच्छताम्

কাকৰ সেই দল দহি থকা দেখি ৰজা আৰু ৰাজমহিষী অতিশয় বিস্মিত হ’ল। তাৰ পাছত দুয়োজনে সেই গুৰুক প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 61

भगवन्निदमाश्चर्यं कथं जातं शरीरतः । वायसानां कुलं दृष्टं किमेतत्साधु भण्यताम्

হে ভগৱান! ই এক আশ্চৰ্য—ই দেহৰ পৰা কেনেকৈ উদ্ভৱ হ’ল? কাকৰ এটা সম্পূৰ্ণ দল দেখা গৈছে; ই কি? কৃপা কৰি সঠিককৈ বৰ্ণনা কৰক।

Verse 62

श्रीगुरुरुवाच राजन्भवसहस्रेषु भवता परिधावता । संचितानि दुरन्तानि संति पापान्यनेकशः

শ্ৰীগুৰুৱে ক’লে: হে ৰাজন! তুমি সহস্ৰ সহস্ৰ জন্মত পৰিভ্ৰমণ কৰি আহিছা; অসংখ্য, ক্ষয় কৰাত দুঃসাধ্য পাপ সঞ্চিত হৈছে।

Verse 63

तेषु जन्मसहस्रेषु यानि पुण्यानि संति ते । तेषामाधिक्यतः क्वापि जायते पुण्ययोनिषु

সেই সহস্ৰ জন্মসমূহত তোমাৰ যিমান পুণ্য আছে, সেয়া যেতিয়া ক’তবাত অধিক প্ৰবল হয়, তেতিয়া জীৱে ক’তবাত শুভ পুণ্যযোনিত জন্ম লাভ কৰে।

Verse 64

तथा पापीयसीं योनिं क्वचित्पापेन गच्छति । साम्ये पुण्यान्ययोश्चैव मानुषीं योनिमाप्तवान्

তদ্ৰূপ পাপৰ ফলত কেতিয়াবা জীৱে অধিক পাপীয় যোনিলৈ যায়; কিন্তু পুণ্য-পাপ দুয়ো সমান হ’লে মানৱ যোনি লাভ হয়।

Verse 66

कोटयो ब्रह्महत्यानामगम्यागम्यकोटयः । स्वर्णस्तेयसुरापानभ्रूणहत्या दिकोटयः । भवकोटिसहस्रेषु येऽन्ये पातकराशयः

ব্ৰাহ্মণহত্যা (ব্ৰহ্মহত্যা)ৰ কোটি কোটি পাপ আছে, নিষিদ্ধ সঙ্গম (অগম্য-গম্য)ৰ কোটি-উপকোটি আছে, আৰু সোণ চুৰি, সুৰাপান, ভ্ৰূণহত্যা আদি অপৰাধৰ দিশে দিশে কোটি আছে—আৰু সহস্ৰ কোটি জন্মত সঞ্চিত অন্য পাতকৰাশিো আছে।

Verse 67

क्षणाद्भस्मीभवंत्येव शैवे पंचाक्षरे धृते । आसंस्तवाद्य राजेंद्र दग्धाः पातककोटयः

শৈৱ পঞ্চাক্ষৰী দৃঢ়ভাৱে ধাৰণ কৰিলে ক্ষণমাত্ৰতে সকলো ভস্মীভূত হয়। হে ৰাজেন্দ্ৰ, আজি তোমাৰ পৰা পাপৰ কোটি কোটি দগ্ধ হৈ ছাই হৈ গ’ল।

Verse 68

अनया सह पूतात्मा विहरस्व यथासुखम् । इत्याभाष्य मुनिश्रेष्ठस्तं मंत्रमुपदिश्य च

“ইয়াৰ সৈতে, আত্মা পৱিত্ৰ কৰি, যিদৰে সুখ হয় তিদৰে বিহাৰ কৰা।” এইদৰে কৈ মুনিশ্ৰেষ্ঠই তাক সেই মন্ত্ৰো উপদেশ দিলে।

Verse 69

शैवी पंचाक्षरी विद्या यदा ते हृदयं गता । अघानां कोटयस्त्वत्तः काकरूपेण निर्गताः

যেতিয়া শৈৱী পঞ্চাক্ষৰী বিদ্যা তোমাৰ হৃদয়ত প্ৰৱেশ কৰিলে, তেতিয়া তোমাৰ পৰা পাপৰ কোটি কোটি কাকৰূপে বাহিৰ হৈ গ’ল।

Verse 70

ततः स्वभवनं प्राप्य रेजतुःस्म महाद्युती राजा दृढं समाश्लिष्य पत्नीं चन्दनशीतलाम् । संतोषं परमं लेभे निःस्वः प्राप्य यथा धनम्

তাৰ পাছত নিজৰ গৃহত উপস্থিত হৈ সেই মহাতেজস্বী যুগল উজ্জ্বল হৈ উঠিল। ৰজাই চন্দনৰ দৰে শীতল পত্নীক দৃঢ়ভাৱে আলিঙ্গন কৰি পৰম সন্তোষ লাভ কৰিলে—যেনেকৈ নিঃস্বে ধন পায়।

Verse 71

अशेषवेदोपनिषत्पुराणशास्त्रावतंसोऽयमघांतकारी । पंचाक्षरस्यैव महाप्रभावो मया समासात्कथितो वरिष्ठः

এই উপদেশ সকলো বেদ, উপনিষদ, পুৰাণ আৰু শাস্ত্ৰৰ শিৰোমণি, আৰু ই পাপ বিনাশ কৰে। হে শ্ৰেষ্ঠজন, পঞ্চাক্ষৰৰ মহাপ্ৰভাৱ ময়ে সংক্ষেপে বৰ্ণনা কৰিলোঁ।

Verse 120

तस्मात्सर्वप्रदो मंत्रः सोऽयं पञ्चाक्षरः स्मृतः । स्त्रीभिः शूद्रैश्च संकीर्णैर्धार्यते मुक्तिकांक्षिभिः

সেয়েহে সকলো বৰ দান কৰা এই মন্ত্ৰ ‘পঞ্চাক্ষৰ’ বুলি স্মৃত। মুক্তিৰ আকাঙ্ক্ষী নাৰী, শূদ্ৰ আৰু মিশ্ৰ বৰ্ণৰ লোকেও ইয়াক ধাৰণ কৰি জপ কৰিব লাগে।