Adhyaya 98

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र प्रभासेश्वरमुत्तमम् । विख्यातं त्रिषु लोकेषु स्वर्गसोपानमुत्तमम्

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তেতিয়া, হে ৰাজেন্দ্ৰ, উত্তম প্ৰভাসেশ্বৰলৈ যোৱা উচিত—যি ত্ৰিলোকত বিখ্যাত, স্বৰ্গলৈ উঠাৰ শ্ৰেষ্ঠ সোপান স্বৰূপ।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । प्रभासं तात मे ब्रूहि कथं जातं महाफलम् । स्वर्गसोपानदं दृश्यं संक्षेपात्कथयस्व मे

যুধিষ্ঠিৰে ক’লে: পিতৃ, প্ৰভাস সম্বন্ধে মোক কওক—ই কেনেকৈ মহাফলদায়ক হ’ল? যি দৃষ্টিগোচৰ ‘স্বৰ্গলৈ উঠাৰ সোপান দাতা’, তাক সংক্ষেপে বৰ্ণনা কৰক।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । दुर्भगा रविपत्नी च प्रभानामेति विश्रुता । तया चाराधितः शम्भुरुग्रेण तपसा पुरा

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: ৰৱি (সূৰ্য)ৰ পত্নী প্ৰভা নামে এগৰাকী নাৰী আছিল, যি ‘দুৰ্ভাগা’ বুলি খ্যাত। পূৰ্বকালত তেঁও উগ্ৰ তপস্যাৰে শম্ভুৰ আৰাধনা কৰিছিল।

Verse 4

वायुभक्षा स्थिता वर्षं वर्षं ध्यानपरायणा । ततस्तुष्टो महादेवः प्रभायाः पाण्डुनन्दन

বায়ুকেই আহাৰ কৰি, বছৰৰ পাছত বছৰ ধ্যানত নিমগ্ন হৈ থাকিল। তাৰপাছত, হে পাণ্ডুনন্দন, মহাদেৱ প্ৰভাৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হ’ল।

Verse 5

ईश्वर उवाच । कस्मात्संक्लिश्यसे बाले कथ्यतां यद्विवक्षितम् । अहं हि भास्करोऽप्येको नानात्वं नैव विद्यते

ঈশ্বৰে ক’লে: বালিকা, কিয় তুমি নিজকে কষ্ট দিছা? যি ক’ব খুজিছা, কোৱা। কিয়নো মই একেই—ভাস্কৰ (সূৰ্য)ও মইয়ে; সত্যতে বহুত্ব একেবাৰে নাই।

Verse 6

प्रभोवाच । नान्यो देवः स्त्रियः शम्भो विना भर्त्रा क्वचित्प्रभो । सगुणो निर्गुणो वापि धनाढ्यो वाप्यकिंचनः

প্ৰভাই ক’লে: হে শম্ভু, নাৰীৰ বাবে স্বামীৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা ক’তো নাই, হে প্ৰভু—সেই স্বামী গুণৱান হওক বা গুণহীন, ধনী হওক বা দৰিদ্ৰ।

Verse 7

प्रियो वा यदि वा द्वेष्यः स्त्रीणां भर्तैव दैवतम् । दुर्भगत्वेन दग्धाहं सखीमध्ये सुरेश्वर । भर्त्तर्यल्लब्धसौख्यास्मि तेन क्लिश्याम्यहं भृशम्

প্ৰিয় হওক বা দ্বেষ্য হওক, নাৰীৰ বাবে স্বামীহে একমাত্ৰ দেৱতা। হে সুৰেশ্বৰ, সখীসকলৰ মাজত দুভাগ্যৰ দাহে মই দগ্ধ; স্বামীৰ পৰা সুখ নাপাই মই অতিশয় কষ্ট ভোগ কৰোঁ।

Verse 8

ईश्वर उवाच । वल्लभा भास्करस्यैव मत्प्रसादाद्भविष्यसि

ঈশ্বৰে ক’লে: মোৰ কৃপাৰ বলত তুমি নিশ্চয়েই ভাস্কৰ (সূৰ্য)ৰ প্ৰিয়া হ’বা।

Verse 9

पार्वत्युवाच । अप्रमाणं भवद्वाक्यं भास्करोऽपि करिष्यति । वृथा क्लेशो भवेदस्याः प्रभायाः परमेश्वर

পাৰ্বতীয়ে ক’লে: হে পৰমেশ্বৰ, আপোনাৰ বাক্যক ভাস্কৰেও অপ্রমাণ কৰি দিব। তেন্তে প্ৰভাৰ সকলো দুখ-কষ্ট বৃথা হৈ পৰিব।

Verse 10

उमावाक्यान्महेशानध्यातस्तिमिरनाशनः । आगतो गगनाद्भानुर्नर्मदोत्तररोधसि

উমাৰ বাক্যত প্ৰেৰিত হৈ মহেশে বিষয়টো ধ্যান কৰিলে। তেতিয়া তিমিৰনাশক ভানু আকাশৰ পৰা নামি নৰ্মদাৰ উত্তৰ তীৰত আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 11

भानुरुवाच । आहूतोऽस्मि कथं देव ह्यघासुरनिषूदन

ভানুৱে ক’লে: হে দেৱ, হে অঘাসুৰনিষূদন, মোক কেনেকৈ আহ্বান কৰা হ’ল?

Verse 12

ईश्वर उवाच । प्रभां पालय भो भानो संतोषेण परेण हि

ঈশ্বৰে ক’লে: “হে ভানু, প্ৰভাক ৰক্ষা কৰা; পৰম সন্তোষেৰে এই কাৰ্য সম্পন্ন কৰা।”

Verse 13

उमोवाच । प्रभाया मन्दिरे नित्यं स्थीयतां हिमनाशन । अग्रपत्नी समस्तानां भार्याणां क्रियतां रवे

উমাই ক’লে: “হে শীতনাশক, প্ৰভাৰ মন্দিৰত নিত্য স্থিত হওক। হে ৰবি, তোমাৰ সকলো পত্নীৰ মাজত তাক অগ্ৰপত্নী কৰা হওক।”

Verse 14

भानुरुवाच । एवं देवि करिष्यामि तव वाक्यं वरानने । एतच्छ्रुत्वा प्रभाहूता प्रत्युवाच महेश्वरम्

ভানুৱে ক’লে: “এৱং হ’ব, হে দেবী; হে সুন্দৰ-মুখী, তোমাৰ বাক্য মই পালন কৰিম।” এই শুনি, আহ্বান কৰা প্ৰভাই মহেশ্বৰক উত্তৰ দিলে।

Verse 15

प्रभोवाच । स्वांशेन स्थीयतां देव मन्मथारे उमापते । एकांशः स्थाप्यतामत्र तीर्थस्योन्मीलनाय च

প্ৰভাই ক’লে: “হে প্ৰভু, হে মনমথ-অৰি, হে উমাপতি, নিজৰ শক্তিৰ এক অংশেৰে ইয়াত স্থিত হওক। আৰু এই তীৰ্থৰ উন্মীলনৰ বাবে এক অংশ ইয়াত প্ৰতিষ্ঠিত হওক।”

Verse 16

श्रीमार्कण्डेय उवाच । सर्वदेवमयं लिङ्गं स्थापितं तत्र पाण्डव । प्रभासेश इति ख्यातं सर्वलोकेषु दुर्लभम्

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: “হে পাণ্ডৱ, তাত সৰ্বদেৱময় লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল। সেয়া ‘প্ৰভাসেশ’ নামে খ্যাত, আৰু সৰ্বলোকত দুষ্প্ৰাপ্য।”

Verse 17

अन्यानि यानि तीर्थानि काले तानि फलन्ति वै । प्रभासेशस्तु राजेन्द्र सद्यः कामफलप्रदः

অন্য যিসকল তীৰ্থ আছে, সিহঁতে সময়মতে ফল দিয়ে; কিন্তু হে ৰাজেন্দ্ৰ, প্ৰভাসেশ তৎক্ষণাৎ ইচ্ছিত ফল প্ৰদান কৰে।

Verse 18

माघमासे सिते पक्षे सप्तम्यां च विशेषतः । अश्वं यः स्पर्शयेत्तत्र यथोक्तब्राह्मणे नृप

মাঘমাহত শুক্লপক্ষে—বিশেষকৈ সপ্তমীত—হে নৃপ, যি জনে তাত বিধিমতে উক্ত ব্ৰাহ্মণ-নিয়ম অনুসাৰে অশ্ব স্পৰ্শ কৰে…

Verse 19

इन्द्रत्वं प्राप्यते तेन भास्करस्याथवा पदम् । स्नात्वा परमया भक्त्या दानं दद्याद्द्विजातये

সেই পুণ্যকৰ্মে ইন্দ্ৰত্ব লাভ হয়, অথবা ভাস্কৰৰ পদো লাভ হয়। পৰম ভক্তিৰে স্নান কৰি, দ্বিজাত (ব্ৰাহ্মণ)ক দান দিব লাগে।

Verse 20

गोप्रदाता लभेत्स्वर्गं सत्यलोकं वरेश्वर । सर्वाङ्गसुन्दरीं शुभ्रां क्षीरिणीं तरुणीं शुभाम्

হে বৰেশ্বৰ, গোধন দানকাৰী স্বৰ্গ—এমনকি সত্যলোক—লাভ কৰে; আৰু সৰ্বাঙ্গে সুন্দৰ, শুভ্ৰ, ক্ষীৰিণী, তরুণী, মঙ্গলময় গাভী লাভ কৰে।

Verse 21

सवत्सां घण्टासंयुक्तां कांस्यपात्रावदोहिनीम् । ददते ये नृपश्रेष्ठ न ते यान्ति यमालयम्

হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, যিসকলে বাছুৰসহ গাভী, ঘণ্টাযুক্ত, আৰু কাঁসৰ দোহন-পাত্ৰসহ দান কৰে—তেওঁলোক যমালয়লৈ নাযায়।

Verse 22

अथ यः परया भक्त्या स्नानं देवस्य कारयेत् । स प्राप्नोति परं लोकं यावदाभूतसम्प्लवम्

এতিয়া যি কোনো পৰম ভক্তিৰে দেৱতাৰ স্নান-কাৰ্য সম্পন্ন কৰায়, সি মহাপ্ৰলয়লৈকে স্থায়ী পৰম লোক লাভ কৰে।

Verse 23

दौर्भाग्यं नाशमायाति स्नानमात्रेण पाण्डव । तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या कन्यादानं प्रयच्छति

হে পাণ্ডৱ, কেৱল স্নানমাত্ৰেই দুর্ভাগ্য নাশ হয়। আৰু সেই তীৰ্থত যি ভক্তিৰে কন্যাদান প্ৰদান কৰে—

Verse 24

ब्राह्मणाय विवाहेन दापयेत्पाण्डुनन्दन । समानवयसे देया कुलशीलधनैस्तथा

হে পাণ্ডুনন্দন, বিবাহযোগে সেই কন্যাক ব্রাহ্মণক দান কৰা উচিত। সমবয়সী, সুকুল, সুশীল আৰু ধন-সমর্থ গৃহস্থকেই দিয়া উচিত।

Verse 25

ये ददन्ते महाराज ह्यपि पातकसंयुताः । तेषां पापानि लीयन्ते ह्युदके लवणं यथा

হে মহাৰাজ, যিসকলে দান কৰে—যদিও পাপভাৰে যুক্ত—তেওঁলোকৰ পাপ পানীত লৱণৰ দৰে লীন হৈ যায়।

Verse 26

स्वामिद्रोहकृतं पापं निक्षेपस्यापहारिणि । मित्रघ्ने च कृतघ्ने च कूटसाक्ष्यसमुद्भवम्

স্বামীৰ প্ৰতি দ্ৰোহৰ পাপ, আমানত অপহৰণকাৰীৰ পাপ, মিত্ৰঘাতকৰ পাপ, কৃতঘ্নৰ পাপ, আৰু কূটসাক্ষ্যৰ পৰা উদ্ভৱ পাপ—

Verse 27

तद्ग्रामोद्यानभेदोत्थं परदारनिषेवणम् । वार्द्धुषिकस्य यत्पापं यत्पापं स्तेयसम्भवम्

গাঁৱৰ উদ্যান বা বাগিচা নষ্ট কৰাৰ পৰা যি পাপ উঠে, পৰস্ত্ৰী-সঙ্গৰ পাপ, সূদখোৰৰ পাপ, আৰু চুৰিৰ পৰা জন্মা পাপ—

Verse 28

कूपभेदोद्भवं यच्च बैडालव्रतधारिणः । दाम्भिकं वृक्षच्छेदोत्थं विवाहस्य निषेधजम्

কূপ ভাঙি পেলোৱাৰ পৰা যি পাপ জন্মে; ‘বেড়াল-ব্ৰত’ ধাৰণ কৰা (ভণ্ড তপস্বী)ৰ পাপ; দম্ভৰ পাপ; গছ কটাৰ পৰা উঠা পাপ; আৰু বিবাহ বাধা দিয়াৰ পৰা জন্মা পাপ—

Verse 29

आरामस्थतरुच्छेदमगम्यागमनोद्भवम् । स्वभार्यात्यजने यच्च परभार्यासमीहनात्

উদ্যানত থকা গছ কটাৰ পৰা উঠা পাপ; অগম্য নাৰীৰ ওচৰলৈ যোৱাৰ পৰা জন্মা পাপ; নিজৰ ধৰ্ম-পত্নীক ত্যাগ কৰাৰ পাপ; আৰু পৰপুৰুষৰ পত্নীৰ প্ৰতি কামনা কৰাৰ পৰা হোৱা পাপ—এই সকলো ইয়াত কোৱা হৈছে।

Verse 30

ब्रह्मस्वहरणे यच्च गरदे गोविघातिनि । विद्याविक्रयणोत्थं च संसर्गाद्यच्च पातकम्

ব্ৰাহ্মণৰ ধন হৰণত যি পাপ; বিষ প্ৰয়োগ কৰাৰ পাপ; গোহত্যাৰ পাপ; পবিত্ৰ বিদ্যা বিক্ৰী কৰাৰ পৰা উঠা পাপ; আৰু কুসঙ্গৰ পৰা জন্মা যি কোনো পাতক—(সকলো ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত)।

Verse 31

श्वबिडालवधाद्घोरं सर्पशूद्रोद्भवं तथा । भूमिहर्तुश्च यत्पापं भूमिहारिणि चैव हि

কুকুৰ আৰু বেড়াল বধৰ পৰা যি ভয়ংকৰ পাপ; তদ্ৰূপ সাপ আৰু শূদ্ৰসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত (ক্ষতিৰ) পাপ; আৰু ভূমি হৰণকাৰীৰ পাপ, আৰু নিশ্চয়েই ভূমি চুৰকাৰীৰ পাপ—(সকলো ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত)।

Verse 32

मा ददस्वेति यत्पापं गोवह्निब्राह्मणेषु च । तत्पापं याति विलयं कन्यादानेन पाण्डव

হে পাণ্ডৱ! গৰু, অগ্নি আৰু ব্ৰাহ্মণৰ বিষয়ে “নিদিবা” বুলি ক’লে যি পাপ হয়, সেই পাপ কন্যাদানৰ পুণ্যত বিনাশ হয়।

Verse 33

स गत्वा भास्करं लोकं रुद्रलोके शुभे व्रजेत् । क्रीडते रुद्रलोकस्थो यावदिन्द्राश्चतुर्दश

সুৰ্যলোকত উপনীত হৈ সি তাৰ পিছত শুভ ৰুদ্ৰলোকলৈ যায়; ৰুদ্ৰলোকত বাস কৰি চৌদ্দ ইন্দ্ৰৰ কাল যিমান, তিমান দিন সি তাত ক্ৰীড়া কৰে।

Verse 34

सर्वपापक्षये जाते शिवे भवति भावना । एतद्व्रजति यस्तीर्थं प्रभासं पाण्डुनन्दन

যেতিয়া সকলো পাপ ক্ষয় হয়, তেতিয়া মনত শিৱভক্তিৰ ভাবনা উদয় হয়। হে পাণ্ডুনন্দন! প্ৰভাস নামৰ তীৰ্থলৈ যোৱা জনৰ এইদৰে হয়।

Verse 35

सर्वतीर्थफलं प्राप्य सोऽश्वमेधफलं लभेत् । गोप्रदानं महापुण्यं सर्वपापक्षयं परम् । प्रशस्तं सर्वकालं हि चतुर्दश्यां विशेषतः

সকলো তীৰ্থৰ ফল লাভ কৰি সি অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফলও পায়। গোধন (গো-প্ৰদান) মহাপুণ্য, ই সকলো পাপৰ পৰম ক্ষয় সাধে। ই সদায় মঙ্গলদায়ক, বিশেষকৈ চতুৰ্দশীত।