Adhyaya 93
এই অধ্যায়ত মাৰ্কণ্ডেয় য়ুধিষ্ঠিৰক ৰেৱাতট (নর্মদা নদীৰ পাৰ) অৱস্থিত প্ৰসিদ্ধ কল্হোড়ী-তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে। তীৰ্থটো ভাৰতবৰ্ষত পাপনাশক আৰু গঙ্গাৰ সমান শুদ্ধিকাৰক বুলি খ্যাত; সাধাৰণ মানুহৰ বাবে তাত উপনীত হোৱাটো দুৰ্গম বুলি ক’ই তাৰ বিশেষ পৱিত্ৰতা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। ‘ই পুণ্য তীৰ্থ’—এই কথা শূলিন (শিৱ)ৰ বচন হিচাপে ধৰি তীৰ্থৰ প্ৰামাণ্য স্থাপন কৰা হয়; লগতে জাহ্নৱী (গঙ্গা) পশুৰূপে তাত স্নান কৰিবলৈ আহিছিল বুলি কাহিনী দি তীৰ্থখ্যাতিৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। পৌৰ্ণিমাৰ সময়ত তিনিৰাতিৰ ব্ৰত পালন আৰু ৰজ-তম, ক্ৰোধ, দম্ভ/আড়ম্বৰ, ঈৰ্ষ্যা আদি অন্তৰ্দোষ ত্যাগ কৰাৰ বিধান আছে। তিনিদিন ধৰি প্ৰতিদিন তিনিবাৰ, বাছুৰসহ গাভীৰ গাখীৰত মধু মিহলাই তাম্ৰপাত্ৰে লৈ দেৱতাৰ অভিষেক কৰি ‘ওঁ নমঃ শিৱায়’ মন্ত্র জপ কৰিব লাগে। ফলশ্ৰুতিত স্বৰ্গপ্ৰাপ্তি আৰু দিব্য নাৰীৰ সান্নিধ্য কোৱা হৈছে; আৰু বিধিপূৰ্বক স্নান কৰি মৃতকৰ নিমিত্ত দান দিলে পিতৃসকল তৃপ্ত হয়। বিশেষ দান হিচাপে শ্বেত বাছুৰসহ গাভীক বস্ত্ৰালংকাৰ কৰি, সোণসহ, শুদ্ধ আৰু গৃহধর্মনিষ্ঠ ব্ৰাহ্মণক দান কৰিলে শাম্ভৱ-লোক প্ৰাপ্তি হয় বুলি উল্লেখ আছে।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र कल्होडीतीर्थमुत्तमम् । विख्यातं भारते लोके गङ्गायाः पापनाशनम्
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰপিছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, উত্তম কল্হোডী তীৰ্থলৈ যোৱা উচিত; ই ভাৰতলোকে বিখ্যাত, গঙ্গাৰ দৰে পাপনাশক।
Verse 2
दुर्लभं मनुजैः पार्थ रेवातटसमाश्रितम् । प्राणिनां पापनाशाय ऊषरं पुष्करं तथा
হে পাৰ্থ, মানুহৰ বাবে এই সৌভাগ্য দুষ্প্ৰাপ্য, কিয়নো ই ৰেৱা নদীৰ তীৰত অৱস্থিত। প্ৰাণীৰ পাপ নাশৰ বাবে ইয়াত ঊষৰ নামৰ পবিত্ৰ জল আৰু পুষ্কৰো আছে।
Verse 3
तत्तु तीर्थमिदं पुण्यमित्येवं शूलिनो वचः । जाह्नवी पशुरूपेण तत्र स्नानार्थमागता
‘নিশ্চয় এই তীৰ্থ পবিত্ৰ’—এইদৰে ত্ৰিশূলধাৰী শিৱে ক’লে। আৰু জাহ্নৱী (গঙ্গা) পশুৰূপ ধৰি তাত স্নানৰ উদ্দেশ্যে আহিল।
Verse 4
अतस्तद्विश्रुतं लोके कल्होडीतीर्थमुत्तमम् । त्रिरात्रं कारयेत्तत्र पूर्णिमायां युधिष्ठिर
সেয়েহে সেই উত্তম কল্হোড়ী তীৰ্থ জগতত বিখ্যাত হ’ল। হে যুধিষ্ঠিৰ, পূৰ্ণিমাৰ দিনা তাত তিনিৰাতিৰ ব্ৰত পালন কৰা উচিত।
Verse 5
रजस्तमस्तथा क्रोधं दम्भं मात्सर्यमेव च । एतांस्त्यजति यः पार्थ तेनाप्तं मोक्षजं फलम्
হে পাৰ্থ, যিজনে ৰজস-তমস, লগতে ক্ৰোধ, দম্ভ আৰু মাত্সৰ্য ত্যাগ কৰে—সেই ত্যাগৰ দ্বাৰাই মোক্ষলৈ নিবলৈ সক্ষম ফল লাভ কৰে।
Verse 6
पयसा स्नापयेद्देवं त्रिसन्ध्यं च त्र्यहं तथा । पयो गोसम्भवं सद्यः सवत्सा जीवपुत्रिणी
দিনৰ তিনিসন্ধ্যাত আৰু তিনিদিন ধৰি গাখীৰে দেৱতাক স্নান (অভিষেক) কৰাব। গাখীৰটো গোৰ পৰা তৎক্ষণাৎ দোহা হ’ব—বাছুৰসহ আৰু জীৱিত সন্তানযুক্ত গাইৰ।
Verse 7
कृत्वा तत्ताम्रजे पात्रे क्षौद्रेण चैव योजिते । ॐ नमः श्रीशिवायेति स्नानं देवस्य कारयेत्
সেই (দ্ৰব্য) তাম্ৰপাত্ৰত প্ৰস্তুত কৰি আৰু মধুৰে মিশাই, ‘ওঁ নমঃ শ্ৰীশিৱায়’ বুলি জপ কৰি দেৱতাৰ স্নান (অভিষেক) কৰাব।
Verse 8
स याति त्रिदशस्थानं नाकस्त्रीभिः समावृतः । यस्तत्र विधिवत्स्नात्वा दानं प्रेतेषु यच्छति
সেইজন ত্ৰিদশলোকলৈ গমন কৰে, স্বৰ্গীয় অপ্সৰাসকলৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত—যি তাত বিধিমতে স্নান কৰি প্ৰেতসকলৰ নিমিত্তে দান-অৰ্পণ কৰে।
Verse 9
शुक्लां गां दापयेत्तत्र प्रीयतां मे पितामहाः । ब्राह्मणे शौचसम्पन्ने स्वदारनिरते सदा
তাত শ্বেত গাই দান কৰাব লাগে, এই ভাবি—“মোৰ পিতৃ-পিতামহসকল সন্তুষ্ট হওক”—এজন আচাৰ-শুচি ব্ৰাহ্মণক, যি সদায় নিজৰ পত্নীতেই নিষ্ঠাবান।
Verse 10
सवत्सां वस्त्रसंयुक्तां हिरण्योपरि संस्थिताम् । सत्त्वयुक्तो ददद्राजञ्छाम्भवं लोकमाप्नुयात्
হে ৰাজন! যদি কোনোবাই সত্ত্বশুদ্ধ চিত্তে, বাছুৰসহ গাইখন বস্ত্ৰে অলংকৃত কৰি, সোণৰ ওপৰত স্থাপন কৰি দান কৰে, তেন্তে সি শম্ভুৰ লোক লাভ কৰে।
Verse 93
। अध्याय
অধ্যায়—ই অধ্যায়ৰ সমাপ্তি বা শিৰোনাম সূচক চিহ্ন।