Adhyaya 87
মাৰ্কণ্ডেয় ৰজাক ৰেৱা (নৰ্মদা) নদীৰ তীৰত অৱস্থিত অতি পুণ্য ‘ঋণমোচন’ তীৰ্থলৈ আগবাঢ়িবলৈ উপদেশ দিয়ে। এই তীৰ্থ ব্ৰহ্মবংশীয় ঋষিসভাসমূহে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি ক’লে, তাৰ বিধিসন্মত পবিত্ৰতা আৰু আচার-অধিকাৰ নিশ্চিত হয়। ইয়াত ‘ঋণ’ মোচনৰ মূল সাধনা বৰ্ণিত—যি সাধকে ছয় মাহ ভক্তিভাৱে পিতৃ-তৰ্পণ কৰে আৰু নৰ্মদাজলত স্নান কৰে, সি দেৱঋণ, পিতৃঋণ আৰু মানুহঋণৰ পৰা বিশেষভাৱে মুক্ত হয়। পাপসহ কৰ্মফল তাত ফলৰ দৰে প্ৰত্যক্ষ হয় বুলি ক’লে নৈতিক কাৰণ-কাৰ্য সম্পৰ্ক দৃঢ় হয়। একাগ্ৰতা, ইন্দ্ৰিয়-নিগ্ৰহ, স্নান, দান আৰু গিৰিজাপতি (শিৱ) পূজা—এই আচৰণ নিৰ্দেশিত। ফলস্বৰূপ ঋণত্ৰয়মুক্তি আৰু স্বৰ্গত দেৱতুল্য দীপ্তিময় অৱস্থা লাভ হয়।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं परमशोभनम् । स्थापितं मुनिसङ्घैर्यद्ब्रह्मवंशसमुद्भवैः
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰ পিছত, হে মহীপাল! ব্ৰহ্মাৰ বংশত জন্মা মুনিসংঘসমূহে স্থাপন কৰা পৰম শোভন তীৰ্থলৈ যোৱা উচিত।
Verse 2
ऋणमोचनमित्याख्यं रेवातटसमाश्रितम् । षण्मासं मनुजो भक्त्या तर्पयन् पितृदेवताः
ই ‘ঋণমোচন’ নামে খ্যাত, ৰেৱা নদীৰ তীৰত অৱস্থিত। ছয় মাহ ধৰি মানুহে ভক্তিৰে তৰ্পণ কৰি পিতৃ-দেৱতাসকলক তৃপ্ত কৰিব লাগে।
Verse 3
देवैः पितृमनुष्यैश्च ऋणमात्मकृतं च यत् । मुच्यते तत्क्षणान्मर्त्यः स्नातो वै नर्मदाजले
দেৱ, পিতৃ আৰু মানুহৰ প্ৰতি যি ঋণ নিজে গ্ৰহণ কৰিছে, নর্মদাৰ জলে স্নান কৰামাত্ৰেই মর্ত্য সেই ক্ষণতে তাৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 4
प्रत्यक्षं दुरितं तत्र दृश्यते फलरूपतः । तत्र तीर्थे तु यो राजन्नेकचित्तो जितेन्द्रियः
তাত পাপ ফলৰূপ ধৰি প্ৰত্যক্ষভাৱে দেখা যায়। আৰু সেই তীৰ্থত, হে ৰাজন, যি একাগ্ৰচিত্ত আৰু জিতেন্দ্ৰিয় হয়…
Verse 5
स्नात्वा दानं च वै दद्यादर्चयेद्गिरिजापतिम् । ऋणत्रयविनिर्मुक्तो नाके दीप्यति देववत्
স্নান কৰি নিশ্চয় দান দিব আৰু গিৰিজাপতি (শিৱ)ক পূজা কৰিব। ত্ৰিবিধ ঋণৰ পৰা মুক্ত হৈ সি স্বৰ্গত দেৱতাৰ দৰে দীপ্ত হয়।
Verse 87
। अध्याय
অধ্যায় (সমাপ্তি-চিহ্ন)।