
এই অধ্যায়ত যুধিষ্ঠিৰে ৰেৱা নদীৰ উত্তৰ তীৰত সঙ্গমৰ ওচৰত পিঙ্গলাবৰ্তত অৱস্থিত পিঙ্গলেশ্বৰৰ উৎপত্তি বিষয়ে মাৰ্কণ্ডেয়ক সোধে। মাৰ্কণ্ডেয়ে কয়—হব্যবাহন (অগ্নি) ৰুদ্ৰৰ বীৰ্যদাহে দগ্ধ হৈ ৰোগাক্ৰান্ত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ তীৰ্থযাত্ৰা কৰি ৰেৱাতীৰলৈ আহি, বায়ুভক্ষণ আদি কঠোৰ নিয়মেৰে দীঘলীয়া সময় ঘোৰ তপস্যা কৰে। শিৱ প্ৰসন্ন হৈ বৰ দিয়ে; অগ্নিয়ে নিজৰ ব্যাধিনাশ প্ৰাৰ্থনা কৰে। শিৱে সেই তীৰ্থত স্নান কৰিবলৈ বিধান দিয়ে; স্নানমাত্ৰেই অগ্নি তৎক্ষণাৎ দিব্যৰূপে নিৰোগী হয়। কৃতজ্ঞ অগ্নিয়ে তাত পিঙ্গলেশ্বৰক প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামোচ্চাৰণসহ পূজা আৰু স্তোত্ৰপাঠ কৰে। শেষত ফলশ্ৰুতি—যি ক্ৰোধ জয় কৰি তাত উপবাস কৰে, সি অপূৰ্ব ফল লাভ কৰি অন্তত ৰুদ্ৰসদৃশ গতি পায়। লগতে অলংকৃত কপিলা গাই বাছুৰসহ যোগ্য ব্ৰাহ্মণক দান কৰাটো পৰম লক্ষ্যপ্ৰদ বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज पिङ्गलावर्तमुत्तमम् । सङ्गमस्य समीपस्थं रेवाया उत्तरे तटे । हव्यवाहेन राजेन्द्र स्थापितः पिङ्गलेश्वरः
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাৰাজ, সঙ্গমৰ ওচৰত ৰেৱাৰ উত্তৰ তীৰত অৱস্থিত উত্তম পিঙ্গলাৱর্তলৈ যোৱা উচিত। তাত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, হব্যৱাহন (অগ্নি)য়ে পিঙ্গলেশ্বৰক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
Verse 2
युधिष्ठिर उवाच । हव्यवाहेन भगवन्नीश्वरः स्थापितः कथम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसादाद्वक्तुमर्हसि
যুধিষ্ঠিৰ ক’লে: হে ভগৱন, হব্যৱাহন (অগ্নি)য়ে ঈশ্বৰক কেনেকৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে? অনুগ্ৰহ কৰি এই সকলো কথা মোক কোৱা; প্ৰসাদবশত আপুনি ক’বলৈ যোগ্য।
Verse 3
मार्कण्डेय उवाच । शम्भुना रेतसा राजंस्तर्पितो हव्यवाहनः । प्राप्तसौख्येन रौद्रेण गौर्याक्रीडनचेतसा
মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: হে ৰাজন, শম্ভুৰ ৰেতসা দ্বারা হব্যৱাহন (অগ্নি) তৃপ্ত হ’ল। আৰু সেই ৰৌদ্ৰ তেজেৰে—গৌৰীৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰোঁতে শিৱৰ আনন্দৰ পৰা উদ্ভূত—সেই অগ্নিয়ে আশ্চৰ্য শক্তি লাভ কৰিলে।
Verse 4
हव्यवाहमुखे क्षिप्तं रुद्रेणामिततेजसा । रुद्रस्य रेतसा दग्धस्तीर्थयात्राकृतादरः
অমিত তেজস্বী ৰুদ্ৰে হব্যৱাহনৰ মুখত তাক নিক্ষেপ কৰিলে। ৰুদ্ৰৰ ৰেতসা দ্বারা অগ্নি দগ্ধ হ’ল, আৰু তাৰ পাছত তেওঁ তীৰ্থযাত্ৰা কৰিবলৈ শ্ৰদ্ধাৰে উদ্যত হ’ল।
Verse 5
सागरांश्च नदीर्गत्वा क्रमाद्रेवां समागतः । चचार परया भक्त्या ध्यानमुग्रं हुताशनः
সাগৰ আৰু নদীসমূহলৈ ক্ৰমে গমন কৰি হুতাশন (অগ্নি) অৱশেষত ৰেৱা নদীৰ ওচৰলৈ আহিল। তাত তেওঁ পৰম ভক্তিৰে উগ্ৰ ধ্যানত নিমগ্ন হৈ তপস্যা কৰিলে।
Verse 6
वायुभक्षः शतं साग्रं यावत्तेपे हुताशनः । तावत्तुष्टो महादेवो वरदो जातवेदसः । संनिधौ समुपेत्याथ वचनं चेदमब्रवीत्
কেৱল বায়ুক আহাৰ কৰি হুতাশন (অগ্নি) এশ বছৰৰো অধিক সময় তপস্যা কৰিলে। তেতিয়া সন্তুষ্ট মহাদেৱ, জাতবেদসক বৰ দান কৰিবলৈ, তেওঁৰ সন্নিধানলৈ আহি এই বাক্য ক’লে।
Verse 7
ईश्वर उवाच । वरं वृणीष्व हव्याश यस्ते मनसि वर्तते
ঈশ্বৰে ক’লে: “হে হব্যাশ (অগ্নি), তোমাৰ মনত যি বৰ বাস কৰে, সেই বৰ বাছি লোৱা।”
Verse 8
वह्निरुवाच । नमस्ते सर्वलोकेश उग्रमूर्ते नमोऽस्तु ते । रेतसा तव संदग्धः कुष्ठी जातो महेश्वर । कृपां कुरु महादेव मम रोगं विनाशय
বহ্নি (অগ্নি) ক’লে: “হে সৰ্বলোকেশ, তোমাক নমস্কাৰ; হে উগ্ৰমূৰ্তি, তোমাক নমো। হে মহেশ্বৰ, তোমাৰ তেজস্বী শক্তিত দগ্ধ হৈ মই কুষ্ঠৰোগী হৈ পৰিছোঁ। হে মহাদেৱ, কৃপা কৰা—মোৰ ৰোগ বিনাশ কৰা।”
Verse 9
ईश्वर उवाच । हव्यवाह भवारोगो मत्प्रसादाच्च सत्वरम् । अत्र तीर्थे कृतस्नानः स्वरूपं प्रतिपत्स्यसे
ঈশ্বৰে ক’লে: “হে হব্যৱাহ, মোৰ প্ৰসাদে তোমাৰ ৰোগ সোনকালে নাশ হ’ব। ইয়াত এই তীৰ্থত স্নান কৰি তুমি নিজৰ স্বৰূপ পুনৰ লাভ কৰিবা।”
Verse 10
इत्युक्त्वा च महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत । अनन्तरं हव्यवाहः सस्नौ रेवाजले त्वरन्
এইদৰে কৈ মহাদেৱ তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল। তাৰ পাছতেই হব্যৱাহ (অগ্নি) ত্বৰিত হৈ ৰেৱাৰ জলত স্নান কৰিলে।
Verse 11
तदैव रोगनिर्मुक्तोऽभवद्दिव्यस्वरूपवान् । स्थापयामास देवेशं स वह्निः पिङ्गलेश्वरम्
সেই মুহূৰ্ততে সি ৰোগমুক্ত হ’ল আৰু দিব্য ৰূপে দীপ্তিমান হ’ল। তাৰ পাছত সেই বহ্নিয়ে দেৱেশ্বৰক পিঙ্গলেশ্বৰ ৰূপে স্থাপন কৰিলে।
Verse 12
नाम्ना संपूजयामास तुष्टाव स्तुतिभिर्मुदा । ततो जगाम देशं स्वं देवानां हव्यवाहनः
সি নাম উচ্চাৰি বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিলে আৰু আনন্দে স্তোত্ৰেৰে স্তুতি কৰিলে। তাৰ পাছত দেৱতাৰ হব্যবাহক হব্যৱাহন নিজৰ ধামলৈ গ’ল।
Verse 13
हव्यवाहेन भूपैवं स्थापितः पिङ्गलेश्वरः । जितक्रोधो हि यस्तत्र उपवासं समाचरेत्
এইদৰে, হে ৰাজন, হব্যৱাহ (অগ্নি) দ্বাৰা পিঙ্গলেশ্বৰ স্থাপিত হ’ল। যি কোনোবাই তাত ক্ৰোধ জয় কৰি বিধিপূৰ্বক উপবাস পালন কৰে—
Verse 14
अतिरान्त्रफलं तस्य अन्ते रुद्रत्वमाप्नुयात् । गुणान्विताय विप्राय कपिलां तत्र भारत
তাৰ ফল অতি মহৎ হয়; অন্তত সি ৰুদ্ৰত্ব (ৰুদ্ৰৰ সৈতে ঐক্য) লাভ কৰে। আৰু তাত, হে ভাৰত, গুণান্বিত এক বিপ্ৰক কপিলা (তাম্ৰবৰ্ণ) গাই দান কৰিব লাগে।
Verse 15
अलंकृत्य सवत्सां च शक्त्यालङ्कारभूषिताम् । यः प्रयच्छति राजेन्द्र स गच्छेत्परमां गतिम्
হে ৰাজেন্দ্ৰ! যিয়ে তাত বাছুৰসহ গাইখন উপযুক্ত অলংকাৰৰে সুশোভিত কৰি দান কৰে, সি পৰম গতি লাভ কৰে।
Verse 86
। अध्याय
“অধ্যায়” — পাণ্ডুলিপি পৰম্পৰাত অধ্যায়ৰ সীমা বা সমাপ্তি সূচক চিহ্ন।