Adhyaya 78

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र नरदेश्वरमुत्तमम् । तीर्थानां परमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, উত্তম নৰদেশ্বৰলৈ যোৱা উচিত; ই তীৰ্থসমূহৰ ভিতৰত পৰম তীৰ্থ, নাৰদ মুনিয়ে স্থাপন কৰা পবিত্ৰ স্থান।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । नारदेन मुनिश्रेष्ठ कस्मात्तीर्थं विनिर्मितम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसन्नो यदि सत्तम

যুধিষ্ঠিৰ ক’লে: “হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, নাৰদে কিয় এই তীৰ্থ নিৰ্মাণ কৰিলে? হে সত্তম, যদি আপুনি প্ৰসন্ন হন, তেন্তে মোক সমগ্ৰ বৃত্তান্ত কওক।”

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । परमेष्ठिसुतः पार्थ नारदो मुनिसत्तमः । रेवायाश्चोत्तरे कूले तपस्तेन पुरा कृतम्

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: “হে পাৰ্থ, পৰমেষ্ঠী (ব্ৰহ্মা)ৰ পুত্ৰ নাৰদ—মুনিসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ—এদিন ৰেৱা নদীৰ উত্তৰ তীৰত তপস্যা কৰিছিল।”

Verse 4

नवनाडीनिरोधेन काष्ठावत्यां गतेन च । तोषितः पशुभर्ता वै नारदेन युधिष्ठिर

হে যুধিষ্ঠিৰ, নাৰদে নৱ নাড়ীৰ নিৰোধ কৰি আৰু কাষ্ঠাৱতী অৱস্থাত প্ৰৱেশ কৰি, পশুভৰ্তা—সকলো জীৱৰ পালনকৰ্তা প্ৰভুক—প্ৰসন্ন কৰিলে।

Verse 5

ईश्वर उवाच । तुष्टोऽहं तव विप्रेन्द्र योगिनाथ अयोनिज । वरं प्रार्थय मे वत्स यस्ते मनसि वर्तते

ঈশ্বৰে ক’লে: হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ, হে যোগিনাথ, হে অযোনিজ! মই তোমাত সন্তুষ্ট। প্ৰিয় বৎস, তোমাৰ মনত যি বৰ বাস কৰে, সেয়া মোৰ পৰা প্ৰাৰ্থনা কৰা।

Verse 6

नारद उवाच । त्वत्प्रसादेन मे शम्भो योगश्चैव प्रसिध्यतु । अचला ते भवेद्भक्तिः सर्वकालं ममैव तु

নাৰদে ক’লে: হে শম্ভু, তোমাৰ প্ৰসাদে মোৰ যোগ সিদ্ধ হওক। আৰু তোমাৰ প্ৰতি অচল ভক্তি সকলো কালতে মোৰেই হওক।

Verse 7

स्वेच्छाचारी भवे देव वेदवेदाङ्गपारगः । त्रिकालज्ञो जगन्नाथ गीतज्ञोऽहं सदा भवे

হে দেব, মই স্বেচ্ছামতে বিচৰণ কৰিব পাৰোঁ; বেদ আৰু বেদাঙ্গত পাৰদৰ্শী হওঁ। হে জগন্নাথ, ত্ৰিকালজ্ঞ হওঁ আৰু সদায় পবিত্ৰ গীতত নিপুণ হওঁ।

Verse 8

दिने दिने यथा युद्धं देवदानवमानुषैः । पाताले मर्त्यलोके वा स्वर्गे वापि महेश्वर

হে মহেশ্বৰ, দিনে দিনে য’তে য’তে যুদ্ধ উঠে—দেৱ, দানৱ আৰু মানুহৰ মাজত—পাতালত হওক, মর্ত্যলোকে হওক, বা স্বৰ্গতো হওক।

Verse 9

पश्येयं त्वत्प्रसादेन भवन्तं पार्वतीं तथा । तीर्थं लोकेषु विख्यातं सर्वपापक्षयंकरम्

তোমাৰ প্ৰসাদে মই তোমাক আৰু পাৰ্বতীকো দৰ্শন কৰোঁ। আৰু এক তীৰ্থ হওক যি সকলো লোকত বিখ্যাত, যি সকলো পাপ ক্ষয় কৰে।

Verse 10

ईश्वर उवाच । एवं नारद सर्वं तु भविष्यति न संशयः । चिन्तितं मत्प्रसादेन सिध्यते नात्र संशयः

ঈশ্বৰে ক’লে: “এনেকৈয়ে হ’ব, নাৰদ—সকলো নিশ্চয়েই ঘটিব, কোনো সন্দেহ নাই। যি কামনা কৰা হয়, মোৰ কৃপাৰে সিদ্ধ হয়; ইয়াতো কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 11

स्वेच्छाचारो भवेर्वत्स स्वर्गे पातालगोचरे । मर्त्ये वा भ्रम वै योगिन्न केनापि निवार्यसे

“বৎস, তুমি নিজৰ ইচ্ছামতে আচৰণ কৰিবা—স্বৰ্গত আৰু পাতালৰ লোকসমূহত। মৰ্ত্যলোকতো ভ্ৰমণ কৰা, হে যোগী—কোনেও তোমাক নিবাৰণ কৰিব নোৱাৰিব।”

Verse 12

सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनाश्चैकविंशतिः । ताना एकोनपञ्चाशत्प्रसादान्मे तव ध्रुवम्

সাতটা স্বৰ আছে, তিনটা গ্ৰাম আছে, আৰু একুশটা মূৰ্ছনা আছে; আৰু ঊনপঞ্চাশটা তান আছে। মোৰ কৃপাৰে, এই সকলো তোমাৰ দ্বাৰাই নিশ্চয় প্ৰতিষ্ঠিত হ’ব।

Verse 13

मम प्रियंकरं दिव्यं नृत्यगीतं भविष्यति । कलिं च पश्यसे नित्यं देवदानवकिन्नरैः

মোৰ প্ৰিয় আৰু মনোহৰ দিব্য নৃত্য-গীত উদ্ভৱ হ’ব। আৰু তুমি সদায় ক’লিক দেখিবা—দেৱ, দানৱ আৰু কিন্নৰসকলৰ মাজত।

Verse 14

त्वत्तीर्थं भूतले पुण्यं मत्प्रसादाद्भविष्यति । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो ह्यशेषज्ञानकोविदः । एकस्त्वमसि निःसङ्गो मत्प्रसादेन नारद

মোৰ কৃপাৰে, পৃথিৱীত তোমাৰ তীৰ্থ পুণ্যময় হ’ব। তুমি বেদ আৰু বেদাঙ্গৰ তত্ত্বৰ জ্ঞানী, সকলো জ্ঞানত নিপুণ; আৰু মোৰ কৃপাৰে, হে নাৰদ, তুমি একাই—নিঃসঙ্গ, অনাসক্ত।

Verse 15

इत्युक्त्वान्तर्दधे देवो नारदस्तत्र शूलिनम् । स्थापयामास राजेन्द्र सर्वसत्त्वोपकारकम्

এইদৰে কৈ দেৱতা অন্তৰ্ধান হ’ল। তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, নাৰদে তাত শূলিন (শিৱ)ক স্থাপন কৰিলে—যি সকলো প্ৰাণীৰ উপকাৰক।

Verse 16

पृथिव्यामुत्तमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु । तत्र तीर्थे नृपश्रेष्ठ यो गच्छेद्विजितेन्द्रियः

পৃথিৱীত নাৰদে এক উত্তম তীৰ্থ নিৰ্মাণ কৰিলে। হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, যি জন ইন্দ্ৰিয় সংযম কৰি সেই তীৰ্থলৈ যায়—

Verse 17

मासि भाद्रपदे पार्थ कृष्णपक्षे चतुर्दशी । उपोष्य परया भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम्

হে পৃথাৰ পুত্ৰ, ভাদ্ৰপদ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত, পৰম ভক্তিৰে উপবাস কৰি, ৰাতি জাগৰণ কৰিব লাগে।

Verse 18

छत्रं तत्र प्रदातव्यं ब्राह्मणे शुभलक्षणे । शस्त्रेण तु हता ये वै तेषां श्राद्धं प्रदापयेत् । ते यान्ति परमं लोकं पिण्डदानप्रभावतः

তাত শুভলক্ষণযুক্ত যোগ্য ব্ৰাহ্মণক ছত্ৰ দান কৰিব লাগে। আৰু যিসকল শস্ত্ৰে নিহত, তেওঁলোকৰ বাবে শ্ৰাদ্ধ কৰাব লাগে। পিণ্ডদানৰ প্ৰভাৱত তেওঁলোকে পৰম লোক লাভ কৰে।

Verse 19

कपिला तत्र दातव्या पित्ःनुद्दिश्य भारत । इत्युच्चार्य द्विजे देया यान्तु ते परमां गतिम्

হে ভাৰত, পিতৃসকলক উদ্দেশ্য কৰি তাত কপিলা গাই দান কৰিব লাগে। এইদৰে উচ্চাৰণ কৰি ব্ৰাহ্মণক দিব লাগে—‘তেওঁলোকে পৰম গতি লাভ কৰক।’

Verse 20

अस्य श्राद्धस्य भावेन ब्राह्मणस्य प्रसादतः । नर्मदातोयभावेन न्यायार्जितधनस्य च । तेषां चैव प्रभावेन प्रेता यान्तु परां गतिम्

এই শ্ৰাদ্ধৰ শুদ্ধ ভাবনাৰে, ব্ৰাহ্মণৰ প্ৰসাদেৰে, নৰ্মদাৰ পবিত্ৰ জল-ভাবনাৰে আৰু ন্যায়ে অৰ্জিত ধনেৰে—এই সকলোৰ প্ৰভাৱত—প্ৰেতাত্মাসকলে পৰম গতি লাভ কৰক।

Verse 21

इत्युच्चार्य द्विजे देया दक्षिणा च स्वशक्तितः । हविष्यान्नं विशालाक्ष द्विजानां चैव दापयेत्

এইদৰে উচ্চাৰণ কৰি, নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে ব্ৰাহ্মণসকলক দক্ষিণা দিব লাগে; আৰু হে বিশালনয়ন, দ্বিজসকলক হৱিষ্যান্ন (শুদ্ধ যজ্ঞভোজ)ো পৰিবেশন কৰাব লাগে।

Verse 22

दीपं भक्त्या प्रदातव्यं नृत्यं गीतं च कारयेत् । अवाप्तं तेन वै सर्वं यः करोतीश्वरालये

ভক্তিভাৱে দীপ দান কৰিব লাগে, আৰু নৃত্য-গীতও আয়োজন কৰিব লাগে। সত্যই, যি জনে ঈশ্বৰৰ মন্দিৰত এইদৰে কৰে, সি সকলো ইচ্ছিত সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 23

स याति रुद्रसांनिध्यमिति रुद्रः स्वयं जगौ । विद्यादानेन चैकेन अक्षयां गतिमाप्नुयात्

“সি ৰুদ্ৰৰ সান্নিধ্যলৈ যায়”—এইদৰে ৰুদ্ৰে নিজেই ক’লে। আৰু কেৱল একবাৰ বিদ্যা-দান কৰিলেই মানুহে অক্ষয় গতি লাভ কৰে।

Verse 24

धूर्वहास्तत्र दातव्या भूमिः सस्यवती नृप । चित्रभानुं शुभैर्मन्त्रैः प्रीणयेत्तत्र भक्तितः

হে নৃপ, তাত পূজাযোগ্য দান দিব লাগে আৰু শস্যৱতী উৰ্বৰা ভূমিও দান কৰিব লাগে। তাত ভক্তিভাৱে শুভ মন্ত্রেৰে চিত্ৰভানুক সন্তুষ্ট কৰিব লাগে।

Verse 25

आज्येन सुप्रभूतेन होमद्रव्येण भारत । ये यजन्ति सदा भक्त्या त्रिकालं नृत्यमेव च

হে ভাৰত! যিসকলে সদায় ভক্তিভাৱে প্ৰচুৰ ঘী আৰু বিধিপূৰ্বক হোম-দ্ৰব্যেৰে যজ্ঞ কৰে, আৰু ত্ৰিকাল পূজা সহ পবিত্ৰ নৃত্যো কৰে।

Verse 26

तीर्थे नारदनामाख्ये रेवायाश्चोत्तरे तटे । चित्रभानुमुखा देवाः सर्वदेवमय ऋषिः

ৰেৱাৰ উত্তৰ তীৰত ‘নাৰদ’ নামে পৰিচিত তীৰ্থত, চিত্ৰভানু-প্ৰধান দেবতাসকল অৱস্থিত; আৰু তাত থকা ঋষি সৰ্বদেৱময়, অৰ্থাৎ সকলো দেবতাৰ মূৰ্তিস্বৰূপ।

Verse 27

ऋषिणा प्रीणिताः सर्वे तस्मात्प्रीत्यो हुताशनः । पूजिते हव्यवाहे तु दारिद्र्यं नैव जायते

ঋষিয়ে সকলোকে সন্তুষ্ট কৰিলে; সেয়েহে হুতাশন অগ্নিও প্ৰসন্ন হ’ল। আৰু হব্যবাহ অগ্নিদেৱ পূজিত হ’লে দাৰিদ্ৰ্য কেতিয়াও জন্ম নলয়।

Verse 28

धनेन विपुला प्रीतिर्जायते प्रतिजन्मनि । कुलीनाश्च सुवेषाश्च सर्वकालं धनेन तु

ধনেৰে প্ৰতিজন্মতে বিপুল সন্তোষ জন্মে। আৰু ধনেৰে মানুহ সৰ্বদা কুলীন আৰু সুসজ্জিত হৈ থাকে।

Verse 29

प्लवो नदीनां पतिरङ्गनानां राजा च सद्वृत्तरतः प्रजानाम् । धनं नराणामृतवस्तरूणां गतं गतं यौवनमानयन्ति

নদীৰ বাবে নাও-ই আশ্ৰয়-স্বামী; নাৰীৰ বাবে স্বামী-ই স্বামী; আৰু সদ্বৃত্তত ৰত ৰজা প্ৰজাৰ স্বামী। তেনেদৰে ধন নৰলোকৰ আধাৰ; আৰু জীৱনৰ ঋতুসমূহত—বিশেষকৈ যৌৱনত—ই বাৰে বাৰে যেন যৌৱন ঘূৰাই আনে।

Verse 30

धनदत्वं धनेशेन तस्मिंस्तीर्थे ह्युपार्जितम् । यमेन च यमत्वं हि इन्द्रत्वं चैव वज्रिणा

সেই তীৰ্থত ধনেশ (কুবেৰ) ধনদত্ব লাভ কৰিলে; যমে যমত্ব, আৰু বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰে ইন্দ্ৰত্বো লাভ কৰিলে।

Verse 31

अन्यैरपि महीपालैः पार्थिवत्वमुपार्जितम् । नारदेश्वरमाहात्म्याद्ध्रुवो निश्चलतां गतः

অন্য বহু মহীপালেও পাৰ্থিৱ ৰাজত্ব লাভ কৰিলে। আৰু নাৰদেশ্বৰ মহিমাৰ বলত ধ্ৰুৱে অচলতা, স্থিৰ অৱস্থা লাভ কৰিলে।

Verse 32

सर्वतीर्थवरं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु । पृथिव्यां सागरान्तायां रेवायाश्चोत्तरे तटे । तद्वरं सर्वतीर्थानां महापातकनाशनम्

সাগৰ-সীমাবদ্ধ এই পৃথিৱীত, ৰেৱা নদীৰ উত্তৰ তীৰত, নাৰদে সকলো তীৰ্থৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ তীৰ্থ নিৰ্মাণ কৰিলে। সেই পৰম উৎকৃষ্ট তীৰ্থ, সকলো পবিত্ৰ স্থানৰ অগ্ৰগণ্য, মহাপাতক পৰ্যন্ত নাশ কৰে।

Verse 78

। अध्याय

“অধ্যায়”—ই এক অধ্যায়-চিহ্ন।