Adhyaya 75
মাৰ্কণ্ডেয় নর্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত অৱস্থিত অতি পবিত্ৰ ‘শঙ্খচূড়’ তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে। কোৱা হয় যে শঙ্খচূড় তাতেই অৱস্থান কৰে; বৈনতেয় (গৰুড়)ৰ ভয়ৰ পৰা সুৰক্ষা বিচাৰি সি সেই স্থানত আশ্ৰয় লৈছে—এই কাৰণো উল্লেখ কৰা হৈছে। তাৰ পাছত সাধকৰ বাবে বিধি দিয়া হৈছে—শুচি হৈ একাগ্ৰচিত্তে তীৰ্থলৈ গৈ, গাখীৰ, মৌ আৰু ঘী আদি মঙ্গল দ্ৰব্যে ক্ৰমে শঙ্খচূড়ৰ অভিষেক কৰিব লাগে আৰু দেৱতাৰ সন্মুখত ৰাতিজাগৰণ পালন কৰিব লাগে। প্ৰশংসিত ব্ৰতধাৰী ব্ৰাহ্মণসকলক সন্মান কৰি, দধিভক্ত আদি অন্ন-দানৰে তৃপ্ত কৰিব লাগে আৰু শেষত গো-দান দিব লাগে; ইয়াক সৰ্বপাপহৰ পাৱন দান বুলি কোৱা হৈছে। শেষত বিশেষ ফলশ্ৰুতি—এই তীৰ্থত সৰ্পদংশত পীড়িত ব্যক্তিক যিয়ে তৃপ্ত/প্ৰসন্ন কৰে, সি শংকৰৰ বচন অনুসাৰে পৰম লোক লাভ কৰে; এইদৰে তীৰ্থমাহাত্ম্য কৰুণা আৰু মুক্তিফলৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি সমাপ্ত কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं परमशोभनम् । शङ्खचूडस्य नाम्ना वै प्रसिद्धं भूमिमण्डले
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: নর্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত এক পৰম শোভন তীৰ্থ আছে, ‘শঙ্খচূড়’ নামৰে ভূ-মণ্ডলত প্ৰসিদ্ধ।
Verse 2
शङ्खचूडः स्वयं तत्र संस्थितः पाण्डुनन्दन । वैनतेयभयात्पार्थ सुखदनर्मदातटे
হে পাণ্ডুনন্দন, হে পাৰ্থ! ৱৈনতেয় (গৰুড়)ৰ ভয়ত শঙ্খচূড় নিজেই তাত নর্মদাৰ সুখদায়ক তীৰত বাস কৰিছিল।
Verse 3
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शुचिर्भूत्वा समाहितः । स्नापयेच्छङ्खचूडं तु क्षीरक्षौद्रेण सर्पिषा
সেই তীৰ্থত যি ভক্তিভাৱে শুচি হৈ মন একাগ্ৰ কৰে, তেওঁ শঙ্খচূড় দেৱ-লিঙ্গক দুগ্ধ, মধু আৰু ঘৃতৰে স্নান কৰাব।
Verse 4
रात्रौ जागरणं कुर्याद्देवस्याग्रे नराधिप । दधिभक्तेन सम्पूज्य ब्राह्मणाञ्छंसितव्रतान् । गोप्रदाने द्विजेन्द्रोऽयं सर्वपापक्षयंकरः
হে নৰাধিপ, দেৱতাৰ আগত ৰাতি জাগৰণ কৰিব। দধি-ভক্ত (দই-ভাত/আহাৰ) দি প্ৰশংসিত ব্ৰতধাৰী ব্ৰাহ্মণসকলক যথাবিধি পূজা কৰি, আৰু গোধানে এই বিধি দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ হৈ সকলো পাপ ক্ষয় কৰে।
Verse 5
तस्मिंस्तीर्थे तु यः पार्थ सर्पदष्टं प्रतर्पयेत् । स याति परमं लोकं शङ्करस्य वचो यथा
হে পাৰ্থ, সেই তীৰ্থত যি সৰ্পদষ্ট লোকক তৃপ্ত কৰি সেবা-সন্তৰ্পণ কৰে, তেওঁ শংকৰৰ বচন অনুসাৰে পৰম লোকলৈ যায়।