Adhyaya 74
এই অধ্যায়ত মাৰ্কণ্ডেয় সংলাপৰূপে ৰেৱা নদীৰ উত্তৰ তীৰত অৱস্থিত অতি শোভন গৌতমেশ্বৰ তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য সংক্ষিপ্তভাৱে বৰ্ণনা কৰে। ইয়াৰ উৎপত্তি ঋষি গৌতমৰ সৈতে সম্পৃক্ত; লোকহিতৰ বাবে স্থাপিত এই তীৰ্থক পুৰাণীয় পুণ্যভাষাত ‘স্বৰ্গলৈ উঠাৰ সোপান’ (স্বৰ্গ-সোপান) বুলি কোৱা হৈছে। ‘লোকগুরু’ দেৱতাৰ সান্নিধ্যত অধিক ভক্তিৰে তীৰ্থযাত্ৰা কৰিলে পাপবিনাশ, নৈতিক শুদ্ধি আৰু স্বৰ্গবাসৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হৈছে। লগতে জয়লাভ, দুখ-নিবাৰণ, শুভ-সৌভাগ্য বৃদ্ধি আদি ফলও উল্লেখ আছে; পিতৃকৰ্মত একেটা পিণ্ডদানেই বংশৰ তিনিটা পুৰুষৰ উদ্ধাৰ হয় বুলি দাবিও কৰা হৈছে। শেষত মূল্য-নীতি কোৱা হৈছে—ভক্তিৰে দিয়া সৰু বা ডাঙৰ যিকোনো দান গৌতমৰ প্ৰভাৱত বহুগুণ ফলদায়ক হয়। এই তীৰ্থক ‘তীৰ্থসমূহৰ মাজত পৰম’ বুলি স্থাপন কৰি, ৰুদ্ৰবচন হিচাপে কোৱা হোৱা বাবে শৈৱ প্ৰামাণ্যও দৃঢ় কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । रेवाया उत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम् । सर्वपापहरं मर्त्ये नाम्ना वै गौतमेश्वरम्
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: ৰেৱা নদীৰ উত্তৰ তীৰত এক পৰম শোভন তীৰ্থ আছে; মর্ত্যলোকত ‘গৌতমেশ্বৰ’ নামে খ্যাত, যি সকলো পাপ হৰণ কৰে।
Verse 2
स्थापितं गौतमेनैव लोकानां हितकाम्यया । स्वर्गसोपानरूपं तु तीर्थं पुंसां युधिष्ठिर
লোককল্যাণৰ কামনাৰে গৌতমে নিজেই সেই তীৰ্থ স্থাপন কৰিছিল। হে যুধিষ্ঠিৰ, এই তীৰ্থ পুৰুষসকলৰ বাবে স্বৰ্গলৈ উঠাৰ সোপানস্বৰূপ।
Verse 3
तत्र गच्छ परं भक्त्या यत्र देवो जगद्गुरुः । पातकस्य विनाशार्थं स्वर्गवासप्रदस्तथा
সৰ্বোচ্চ ভক্তিৰে তাত গৈবা, য’ত জগতগুৰু দেৱৰ আৰাধনা হয়; ই পাপ বিনাশ কৰে আৰু তদুপৰি স্বৰ্গবাস দান কৰে।
Verse 4
सौभाग्यवर्द्धनं तीर्थं जयदं दुःखनाशनम् । पिण्डदानेन चैकेन कुलानामुद्धरेत्त्रयम्
এই তীৰ্থে সৌভাগ্য বৃদ্ধি কৰে, জয় দান কৰে আৰু দুখ নাশ কৰে। আৰু কেৱল এটা পিণ্ড-দান কৰিলেই মানুহে নিজৰ কুলৰ তিনিপুৰুষক উদ্ধাৰ কৰে।
Verse 5
यत्किंचिद्दीयते भक्त्या स्वल्पं वा यदि वा बहु । तत्सर्वं शतसाहस्रमाज्ञया गौतमस्य हि
ভক্তিৰে যি কিবা দান কৰা হয়—অল্প হওক বা অধিক—সেয়া সকলো গৌতমৰ আজ্ঞাৰে লক্ষগুণ বৃদ্ধি পায়।
Verse 6
तीर्थानां परमं तीर्थं स्वयं रुद्रेण भाषितम्
তীৰ্থসমূহৰ মাজত পৰম তীৰ্থ—যি স্বয়ং ৰুদ্ৰে ঘোষণা কৰিছে।
Verse 74
। अध्याय
অধ্যায় — অধ্যায় শিৰোনাম।