Adhyaya 73

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं परमशोभनम् । सर्वपापहरं पार्थ गोपारेश्वरमुत्तमम् । गोदेहान्निःसृतं लिङ्गं पुण्यं भूमितले नृप

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: হে পাৰ্থ, নর্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত এক পৰম শোভন তীৰ্থ আছে—গোপাৰেশ্বৰ, অতি উত্তম, যি সকলো পাপ হৰণ কৰে। হে নৃপ, তাত ভূমিতলে গাইৰ দেহৰ পৰা প্ৰকাশিত এক পবিত্ৰ লিঙ্গ আছে।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । गोदेहान्निःसृतं कस्माल्लिङ्गं पापक्षयंकरम् । दक्षिणे नर्मदाकूले मणिनागसमीपतः । संक्षेपात्कथ्यतां विप्र गोपारेश्वरसम्भवम्

যুধিষ্ঠিৰ ক’লে: গাইৰ দেহৰ পৰা নিৰ্গত সেই লিঙ্গ কিয় পাপক্ষয়কাৰী হ’ল? নর্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত মণিনাগৰ ওচৰত—হে বিপ্ৰ, গোপাৰেশ্বৰৰ উৎপত্তি সংক্ষেপে কওক।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । कामधेनुस्तपस्तत्र पुरा पार्थ चकार ह । ध्यायते परया भक्त्या देवदेवं महेश्वरम्

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: হে পাৰ্থ, প্ৰাচীন কালত কামধেনুৱে তাত তপস্যা কৰিছিল আৰু পৰম ভক্তিৰে দেবদেৱ মহেশ্বৰক ধ্যান কৰিছিল।

Verse 4

तुष्टस्तस्या जगन्नाथ कपिलाय महेश्वरः । निःसृतो देहमध्यात्तु अच्छेद्यः परमेश्वरः

তাইত প্ৰসন্ন হৈ জগন্নাথ মহেশ্বৰ কপিলাৰ বাবে প্ৰকাশিত হ’ল; তাইৰ দেহ-মধ্যৰ পৰা অচ্ছেদ্য পৰমেশ্বৰ অখণ্ড ৰূপে নিৰ্গত হ’ল।

Verse 5

तुष्टो देवि जगन्मातः कपिले परमेश्वरि । आराधनं कृतं यस्मात्तद्वदाशु शुभानने

হে দেবী, হে জগন্মাতা, হে কপিলে পৰমেশ্বৰী! যিহেতু তুমি আৰাধনা সম্পন্ন কৰিছা, সেয়ে হে শুভাননে, তৎক্ষণাৎ তদনুযায়ী কোৱা—তোমাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰা।

Verse 6

सुरभ्युवाच । लोकानामुपकाराय सृष्टाहं परमेष्ठिना । लोककार्याणि सर्वाणि सिध्यन्ति मत्प्रसादतः

সুৰভীয়ে ক’লে: লোকসমূহৰ উপকাৰৰ বাবে পৰমেষ্ঠী (ব্ৰহ্মা)য়ে মোক সৃষ্টি কৰিলে। মোৰ প্ৰসাদে জগতৰ জীৱসমূহৰ সকলো কাৰ্য আৰু উদ্দেশ্য সিদ্ধ হয়।

Verse 7

लोकाः स्वर्गं प्रयास्यन्ति मत्प्रसादेन शङ्कर । तीर्थे त्वं भव मे शम्भो लोकानां हितकाम्यया

হে শংকৰ! মোৰ প্ৰসাদে লোকসকল স্বৰ্গলৈ গমন কৰিব পাৰে। সেয়ে হে শম্ভু, লোকহিত কামনাৰে এই তীৰ্থত মোৰ বাবে উপস্থিত হোৱা।

Verse 8

तथेति भगवानुक्त्वा तीर्थे तत्रावसन्मुदा । तदाप्रभृति तत्तीर्थं विख्यातं वसुधातले । स्नानेनैकेन राजेन्द्र पापसङ्घं व्यपोहति

ভগৱানে ক’লে, “তথৈব,” আৰু আনন্দে তাত সেই তীৰ্থত অৱস্থান কৰিলে। তেতিয়াৰ পৰা সেই তীৰ্থ পৃথিৱীত বিখ্যাত হ’ল। হে ৰাজেন্দ্ৰ, তাত একবাৰ স্নান কৰিলেই বহু পাপৰাশি দূৰ হয়।

Verse 9

गोपारेश्वरगोदानं यस्तु भक्त्या च कारयेत् । योग्ये द्विजोत्तमे देया योग्या धेनुः सकाञ्चना

যি ভক্তিভাৱে গোপাৰেশ্বৰ-সম্মানত গোধন কৰায়, সি যোগ্য দ্বিজোত্তমক কাঁচনসহ উপযুক্ত গাই দান কৰিব।

Verse 10

सवत्सा तरुणी शुभ्रा बहुक्षीरा सवस्त्रका । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामष्टम्यां वा प्रदापयेत्

বাছুৰসহ তৰুণী শুভ্ৰ, বহুধেনু (বহু দুধীয়া) গাই, বস্ত্ৰসহ—কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশী বা অষ্টমীত দান কৰিব লাগে।

Verse 11

सर्वेषु चैव मासेषु कार्त्तिके च विशेषतः । दापयेत्परया भक्त्या द्विजे स्वाध्यायतत्परे

সকলো মাহতে, আৰু বিশেষকৈ কাৰ্ত্তিক মাহত, পৰম ভক্তিৰে স্বাধ্যায়ত তৎপৰ দ্বিজক দান দিব লাগে।

Verse 12

विधिना च प्रदद्याद्यो विधिना यस्तु गृह्णते । तावुभौ पुण्यकर्माणौ प्रेक्षकः पुण्यभाजनम्

যি বিধিমতে দান কৰে আৰু যি বিধিমতে গ্ৰহণ কৰে—দুয়ো পুণ্যকৰ্মী; দৰ্শকো পুণ্যৰ ভাজন হয়।

Verse 13

पिण्डदानं प्रकुर्याद्यः प्रेतानां भक्तिसंयुतः । पिण्डेनैकेन राजेन्द्र प्रेता यान्ति परां गतिम्

যি ভক্তিসহ প্ৰেতসকলৰ বাবে পিণ্ডদান কৰে, হে ৰাজেন্দ্ৰ, একেটা পিণ্ডেই প্ৰেতসকল পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 14

भक्त्या प्रणामं रुद्रस्य ये कुर्वन्ति दिने दिने । तेषां पापं प्रलीयेत भिन्नपात्रे जलं यथा

যিসকলে ভক্তিভাৱে দিনে দিনে ৰুদ্ৰক প্ৰণাম কৰে, তেওঁলোকৰ পাপ ফাটি থকা পাত্ৰত পানী যেনে লয় হয় তেনেদৰে বিলীন হয়।

Verse 15

तत्र तीर्थे तु यो राजन्वृषभं च समुत्सृजेत् । पितरश्चोद्धृतास्तेन शिवलोके महीयते

হে ৰাজন, সেই তীৰ্থত যি কোনোবাই বৃষভক দানৰূপে মুক্ত কৰে (বৃষোৎসৰ্গ), তাৰ দ্বাৰা পিতৃসকল উদ্ধাৰ পায় আৰু সি শিৱলোকে সন্মানিত হয়।

Verse 16

युधिष्ठिर उवाच । वृषोत्सर्गे कृते तात फलं यज्जायते नृणाम् । तत्सर्वं कथयस्वाशु प्रयत्नेन द्विजोत्तम

যুধিষ্ঠিৰ ক’লে: হে তাত, হে দ্বিজোত্তম! বৃষোৎসৰ্গ সম্পন্ন কৰিলে মানুহৰ যি ফল জন্মে, সেই সকলো প্ৰযত্নে সোনকালে মোক কোৱা।

Verse 17

श्रीमार्कण्डेय उवाच । सर्वलक्षणसम्पूर्णे वृषे चैव तु यत्फलम् । तदहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्व धर्मनन्दन

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: সকলো শুভ লক্ষণে সম্পূৰ্ণ বৃষক মুক্ত কৰিলে যি ফল হয়, সেয়া মই এতিয়া ক’ম; শুনা, হে ধৰ্মনন্দন।

Verse 18

कार्त्तिके चैव वैशाखे पूर्णिमायां नराधिप । रुद्रस्य सन्निधौ भूत्वा शुचिः स्नातो जितेन्द्रियः

হে নৰাধিপ, কাৰ্ত্তিক আৰু তদ্ৰূপে বৈশাখত পূৰ্ণিমাৰ দিনা, ৰুদ্ৰৰ সন্নিধানত উপস্থিত হৈ, শুচি হৈ, স্নান কৰি, ইন্দ্ৰিয়-সংযমী হৈ—

Verse 19

वृषस्यैव समुत्सर्गं कारयेत्प्रीयतां हरः । सांनिध्ये कारयेत्पुत्र चतस्रो वत्सिकाः शुभाः

হৰ (শিৱ) সন্তুষ্ট হ’বলৈ বৃষভক দানস্বৰূপে মুক্ত কৰি দিব লাগে। আৰু সেই একে সান্নিধ্যতে, হে পুত্ৰ, চাৰিখন শুভ বৎসিকা (গাভীৰ পোৱালি) দানৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে।

Verse 20

दत्त्वा तु विप्रमुख्याय सर्वलक्षणसंयुताः । प्रीयतां च महादेवो ब्रह्मा विष्णुर्महेश्वरः

তাৰ পাছত সকলো শুভ লক্ষণযুক্ত সেইবোৰ প্ৰধান ব্ৰাহ্মণক দান কৰি—মহাদেৱ সন্তুষ্ট হওক; ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু মহেশ্বৰো সন্তুষ্ট হওক।

Verse 21

वृषभे रोमसंख्या या सर्वाङ्गेषु नराधिप । तावद्वर्षप्रमाणं तु शिवलोके महीयते

হে নৰাধিপ (ৰাজন), বৃষভৰ সমগ্ৰ দেহত যিমান ৰোম আছে, সিমান বছৰ পৰ্যন্ত শিৱলোকত সন্মান আৰু মহিমাৰে মহীয়ান হয়।

Verse 22

शिवलोके वसित्वा तु यदा मर्त्येषु जायते । कुले महति सम्भूतिर्धनधान्यसमाकुले

শিৱলোকত বাস কৰি, যেতিয়া সি পুনৰ মর্ত্যলোকত জন্ম লয়, তেতিয়া সি মহৎ কুলত জন্মে—ধন-ধান্যৰে পৰিপূৰ্ণ।

Verse 23

नीरोगो रूपवांश्चैव विद्याढ्यः सत्यवाक्शुचिः । गोपारेश्वरमाहात्म्यं मया ख्यातं युधिष्ठिर । गोदेहान्निःसृतं लिङ्गं नर्मदादक्षिणे तटे

সি নিৰোগী, ৰূপৱান, বিদ্যাৰে সমৃদ্ধ, সত্যবাক্য আৰু শুচি হয়। হে যুধিষ্ঠিৰ, মই গোপাৰেশ্বৰ মহাত্ম্য এইদৰে ঘোষণা কৰিলোঁ—গোৰ দেহৰ পৰা প্ৰকাশিত লিঙ্গ, নর্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত।

Verse 73

। अध्याय

॥ অধ্যায় সমাপ্ত ॥