Adhyaya 68
মাৰ্কণ্ডেয় যুধিষ্ঠিৰক উপদেশ দিয়ে কয়—নর্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত অৱস্থিত ধনদা-তীৰ্থলৈ গমন কৰা উচিত। এই তীৰ্থ সৰ্বপাপ-নাশক আৰু সকলো তীৰ্থৰ ফল প্ৰদানকাৰী বুলি বৰ্ণিত। চৈত্ৰ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ ত্ৰয়োদশীত সাধকে সংযম ধৰি উপবাস কৰিব আৰু ৰাতি জাগৰণ পালন কৰিব। তাত ‘ধনদা’ৰ পঞ্চামৃতাভিষেক, ঘৃতদীপ অৰ্পণ আৰু ভক্তিভাৱে গীত-বাদ্য আদি সেৱাৰ বিধান আছে। প্ৰভাতে দান গ্ৰহণৰ যোগ্য, বিদ্যা আৰু শাস্ত্ৰাৰ্থ-চৰ্চাত নিষ্ঠ, শ্ৰৌত-স্মাৰ্ত আচাৰপৰায়ণ আৰু শীল-সংযমসম্পন্ন ব্ৰাহ্মণসকলক সন্মান কৰিব লাগে। গৰু, সোণ, বস্ত্ৰ, পাদুকা, অন্ন আৰু ইচ্ছানুসাৰে ছত্ৰ আৰু শয্যা আদি দান কৰিলে তিন জন্মৰ পাপো সম্পূৰ্ণ নাশ হয় বুলি ফলশ্ৰুতি কয়। ফলত ভেদ আছে—অসংযমীৰ স্বৰ্গলাভ, সংযমীৰ মোক্ষ; দৰিদ্ৰৰ পুনঃপুনঃ অন্নলাভ; সহজাত কুলীনতা আৰু দুঃখক্ষয়; নর্মদাজলে ৰোগনাশ। বিশেষকৈ ধনদা-তীৰ্থত বিদ্যাদান কৰিলে ব্যাধিৰহিত সূৰ্যলোক লাভ হয়; আৰু ৰেৱাৰ দক্ষিণ তীৰৰ দেবদ্ৰোণীত প্ৰচুৰ দান-যজ্ঞাদি কৰিলে শোকৰহিত শংকৰলোক প্ৰাপ্তি হয়।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । धनदस्य तु तत्तीर्थं ततो गच्छेद्युधिष्ठिर । नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापक्षयंकरम्
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰ পাছত, হে যুধিষ্ঠিৰ, ধনদ (কুবেৰ)ৰ সেই তীৰ্থলৈ যোৱা উচিত; নর্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত অৱস্থিত, সি সকলো পাপ ক্ষয়কাৰী।
Verse 2
सर्वतीर्थफलं तत्र प्राप्यते नात्र संशयः । चैत्रमासत्रयोदश्यां शुक्लपक्षे जितेन्द्रियः
তাত সকলো তীৰ্থৰ ফল লাভ হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। চৈত্র মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ ত্ৰয়োদশীত, ইন্দ্ৰিয় সংযম কৰি,
Verse 3
उपोष्य परया भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम् । पञ्चामृतेन राजेन्द्र स्नापयेद्धनदं बुधः
উপবাস কৰি পৰম ভক্তিৰে ৰাতি জাগৰণ কৰিব। হে ৰাজেন্দ্ৰ, বুদ্ধিমান ভক্তে পঞ্চামৃতৰে ধনদ (কুবেৰ)ক স্নান কৰাব।
Verse 4
दीपं घृतेन दातव्यं गीतं वाद्यं च कारयेत् । प्रभाते पूजयेद्विप्रानात्मनः श्रेय इच्छति
ঘিউৰে দীপ দান কৰিব লাগে, আৰু গীত-বাদ্যৰ আয়োজন কৰিব লাগে। যি নিজৰ পৰম মঙ্গল বিচাৰে, সি প্ৰভাততে ব্ৰাহ্মণসকলক পূজা-সন্মান কৰিব।
Verse 5
प्रतिग्रहसमर्थांश्च विद्यासिद्धान्तवादिनः । श्रौतस्मार्तक्रियायुक्तान् परदारपराङ्मुखान्
—সেই ব্ৰাহ্মণসকল, যিসকল দান গ্ৰহণ কৰিবলৈ যোগ্য, যিসকল বিদ্যা আৰু স্থিৰ সিদ্ধান্ত ব্যাখ্যা কৰে, যিসকল শ্ৰৌত-স্মাৰ্ত কৰ্মত নিযুক্ত, আৰু যিসকল পৰস্ত্ৰীৰ পৰা মুখ ঘূৰাই থাকে।
Verse 6
पूजयेद्गोहिरण्येन वस्त्रोपानहभोजनैः । छत्रशय्याप्रदानेन सर्वपापक्षयो भवेत्
গৰু আৰু সোণ, লগতে বস্ত্ৰ, জোতা-চেণ্ডেল আৰু ভোজন দান কৰি পূজা কৰিব লাগে। ছাতি আৰু শয্যা দান কৰিলে সকলো পাপৰ সম্পূৰ্ণ ক্ষয় হয়।
Verse 7
त्रिजन्मजनितं पापं वरदस्य प्रभावतः । स्वर्गदं दुर्विनीतानां विनीतानां च मोक्षदम्
বৰদাতা তীৰ্থ/দেৱতাৰ প্ৰভাৱত তিনিজন্মৰ সঞ্চিত পাপ দূৰ হয়। ই দুৰ্বিনীতসকলক স্বৰ্গ দিয়ে, আৰু বিনীতসকলক মোক্ষ দান কৰে।
Verse 8
अन्नदं च दरिद्राणां भवेज्जन्मनिजन्मनि । कुलीनत्वं दुःखहानिः स्वभावाजायते नरे
দৰিদ্ৰসকলৰ বাবে ই জন্মে জন্মে অন্নদাতা হয়। নৰত স্বভাৱতে কুলীনতা আৰু দুখৰ হানি স্বয়ং উদ্ভৱ হয়।
Verse 9
व्याधिध्वंसो भवेत्तेषां नर्मदोदकसेवनात् । धनदस्य तु यस्तीर्थे विद्यादानं प्रयच्छति
নর্মদাৰ জল পান কৰিলে তেওঁলোকৰ ব্যাধি বিনাশ হয়। আৰু যি ধনদ তীৰ্থত বিদ্যা-দান প্ৰদান কৰে—
Verse 10
स याति भास्करे लोके सर्वव्याधिविवर्जिते । देवद्रोणीं च तत्रैव स्वशक्त्या पाण्डुनन्दन
সেইজন ভাস্কৰৰ লোকলৈ যায়, য’ত সকলো ব্যাধিৰ পৰা মুক্তি আছে। আৰু তাতেই, নিজৰ শক্তি অনুসাৰে, দেৱ-দ্ৰোণীও লাভ কৰে, হে পাণ্ডু-নন্দন।
Verse 11
ये प्रकुर्वन्ति भूयिष्ठां रेवाया दक्षिणे तटे । ते यान्ति शांकरे लोके सर्वदुःखविवर्जिते
যিসকলে ৰেৱাৰ দক্ষিণ তীৰত এই কৰ্মসমূহ অধিক পৰিমাণে সম্পন্ন কৰে, তেওঁলোকে শংকৰৰ লোকলৈ যায়, য’ত সকলো দুখৰ পৰা মুক্তি আছে।
Verse 68
। अध्याय
অধ্যায় (অধ্যায়-সূচক চিহ্ন)।