Adhyaya 31
মাৰ্কণ্ডেয় ৰজাশ্ৰোতাক ব্ৰহ্মাৱর্ত নামৰ প্ৰসিদ্ধ তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে; ই সকলো অশুচিতা আৰু পাপমল নাশ কৰা পবিত্ৰ স্থান। তাত ব্ৰহ্মা সদায় সন্নিহিত—কঠোৰ তপস্যা, নিয়ম-সংযম আৰু মহেশ্বৰ ধ্যানত একাগ্ৰ হৈ অৱস্থিত বুলি কোৱা হয়। উপদেশ দিয়া হৈছে—বিধিমতে স্নান কৰিব, পিতৃ আৰু দেৱতালৈ তৰ্পণ দিব, আৰু ঈশান (শিৱ) বা বিষ্ণুক পৰমেশ্বৰ জ্ঞান কৰি পূজা কৰিব। এই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত যথাবিধি যজ্ঞ আৰু দক্ষিণাসহ কৰা কৰ্মৰ সমান পুণ্যফল লাভ হয়। আৰু কোৱা হয়—মানুহৰ বাবে স্থান নিজে নিজে পবিত্ৰ নহয়; দৃঢ় সংকল্প, সামৰ্থ্য আৰু স্থিৰতাই সিদ্ধি আনে, কিন্তু প্ৰমাদ আৰু লোভ পতনৰ কাৰণ। শেষত সিদ্ধান্ত—য’ত আত্মসংযমী মুনি বাস কৰে, সেই স্থান কুরুক্ষেত্ৰ, নৈমিষ, পুষ্কৰ আদি মহাক্ষেত্ৰৰ সমান হয়।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेच्च राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । ब्रह्मावर्तमिति ख्यातं सर्वपापप्रणाशनम्
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুত সেই তীৰ্থলৈ গমন কৰা উচিত; ‘ব্ৰহ্মাৱর্ত’ নামে খ্যাত, যি সকলো পাপ বিনাশ কৰে।
Verse 2
तत्र संनिहितो ब्रह्मा नित्यसेवी युधिष्ठिर । ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बचकार भ्रमणं सदा
সেই ঠাইত ব্ৰহ্মা সদায় সংনিহিত, হে যুধিষ্ঠিৰ, নিত্য সেৱাত পৰায়ণ; তেওঁ উৰ্ধ্ববাহু হৈ, কোনো আশ্ৰয় নোলোৱাকৈ, সদায় তপস্যাৰূপে ভ্ৰমণ কৰিছিল।
Verse 3
एकाहारवशेऽतिष्ठद्द्वादशाब्दं महाव्रती । अत्र तीर्थे विधानेन चिन्तयन् वै महेश्वरम्
মহাব্ৰতধাৰীজন ইয়াত বাৰ বছৰ একবাৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰি অৱস্থান কৰিলে; এই তীৰ্থত বিধি অনুসাৰে মহেশ্বৰক ধ্যান কৰিলে।
Verse 4
तेन तत्पुण्यमाख्यातं ब्रह्मावर्तमिति प्रभो । तत्र स्नात्वा विधानेन तर्पयेत्पितृदेवताः
হে প্ৰভু, সেই কাৰণেই ইয়াৰ পুণ্য ‘ব্ৰহ্মাৱর্ত’ নামে খ্যাত হ’ল। তাত বিধি অনুসাৰে স্নান কৰি পিতৃলোক আৰু দেৱতাসকলক তৰ্পণ দিব লাগে।
Verse 5
अर्चयेद्देवमीशानं विष्णुं वा परमेश्वरम् । यत्फलं सर्वयज्ञानां विधिवद्दक्षिणावताम्
ঈশান দেৱক—অথবা পৰমেশ্বৰ বিষ্ণুক—অৰ্চনা কৰা উচিত। বিধিপূৰ্বক দক্ষিণাসহ সম্পন্ন সকলো যজ্ঞৰ যি ফল—
Verse 6
तत्फलं समवाप्नोति तत्तीर्थस्य प्रभावतः । यस्मिंस्तीर्थे तु यो देवो दानवो वा द्विजोऽथ वा
সেই একেই ফল সেই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত লাভ হয়। আৰু যি তীৰ্থত কোনো দেৱতা, দানৱ, অথবা দ্বিজ (দ্বিবাৰ জন্মা)ও—
Verse 7
सिद्धस्तेनैव तन्नाम्ना ख्यातं लोके महच्च तत् । न जलं न स्थलं नाम क्षेत्रं वा ह्यूषराणि च
তাত সিদ্ধি লাভ কৰি সেই স্থানটি সেই নামেই লোকত খ্যাত হ’ল—আৰু সেয়া সত্যই মহান। ই কেৱল ‘জল’ নহয়, কেৱল ‘স্থল’ নহয়, কেৱল ‘ক্ষেত্ৰ’ও নহয়, আৰু উষৰ উজাড়ো নহয়—
Verse 8
पवित्रत्वं लभन्त्येते पौरुषेण विना नृणाम् । सामर्थ्यान्निश्चयाद्धैर्यात्सिध्यन्ति पुरुषा नृप
মানৱীয় প্ৰচেষ্টা নোহোৱাকৈ ইহঁতে পবিত্ৰতা নাপায়। সামৰ্থ্য, দৃঢ় সংকল্প আৰু অটল ধৈৰ্য্যৰে, হে ৰাজন, মানুহ সফল হয়।
Verse 9
प्रमादात्तस्य लोभेन पतन्ति नरके ध्रुवम्
কিন্তু অসাৱধানতা আৰু লোভৰ বশত মানুহ নিশ্চিতভাৱে নৰকত পতিত হয়।
Verse 10
संनिरुध्येन्द्रियग्रामं यत्र यत्र वसेन्मुनिः । तत्र तत्र कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च
য’তে য’তে মুনি ইন্দ্ৰিয়সমূহক দৃঢ়ভাৱে সংযম কৰি বাস কৰে, ত’তে ত’তে কুৰুক্ষেত্ৰ, নাইমিষ আৰু পুষ্কৰ সদৃশ পবিত্ৰতা জন্মে; সংযমী জীৱনে প্ৰতিটো স্থানক তীৰ্থ কৰি তোলে।
Verse 31
। अध्याय
অধ্যায় (পাঠ-বিৰতিৰ চিহ্ন)