Adhyaya 222

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे गच्छेत्तिलादं तीर्थमुत्तमम् । तिलप्राशनकृद्यत्र जाबालिः शुद्धिमाप्तवान्

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰ পিছত এক ক্ৰোশ দূৰত্বত তিলাদা নামৰ উত্তম তীৰ্থলৈ যাব লাগে; য’ত তিল ভক্ষণৰ কৰ্মে জাবালীয়ে শুদ্ধি লাভ কৰিছিল।

Verse 2

पितृमातृपरित्यागी भ्रातुर्भार्याभिलाषकृत् । पुत्रविक्रयकृत्पापश्छलकृद्गुरुणा सह

সি পিতৃ-মাতৃ ত্যাগী, ভ্ৰাতৃৰ পত্নীৰ প্ৰতি কামনাকাৰী, পুত্ৰ বিক্ৰয়ৰ পাপকাৰী, আৰু গুৰুৰ সঙ্গেও ছল-প্ৰবঞ্চনা কৰা লোক আছিল।

Verse 3

एवं दोषसमाविष्टो यत्र यत्रापि गच्छति । तत्र तत्रापि धिक्कारं लभते सत्सु भारत । न कोऽपि संगतिं धत्ते तेन सार्द्धं सभास्वपि

এনেদৰে দোষেৰে আৱিষ্ট হৈ সি য’লৈ য’লৈ যায়, তাত তাতেই, হে ভাৰত, সজ্জনসকলৰ মাজত কেৱল ধিক্কাৰ লাভ কৰে; সভাতো কোনোয়ে তাৰ সৈতে সঙ্গ নধৰে।

Verse 4

इति लज्जान्वितो विप्रः काले न महता नृप । चिन्तामवाप महतीमगतिज्ञो हि पावने

এইদৰে লজ্জাৰে ভৰপূৰ সেই বিপ্ৰ বহু কালৰ পাছত, হে নৃপ, গভীৰ চিন্তাত পৰিল; কিয়নো পাৱনতাৰ বিষয়ে সি কোনো আশ্ৰয় নাজানিছিল।

Verse 5

चकार सर्वतीर्थानि रेवां चाप्यवगाहयत्

তেওঁ সকলো তীৰ্থৰ পবিত্ৰ ঘাটসমূহ দৰ্শন কৰিলে আৰু ৰেৱা (নৰ্মদা) নদীতেও অৱগাহন কৰি স্নান কৰিলে।

Verse 6

अणिवापान्तमासाद्य दक्षिणे नर्मदातटे । तस्थौ यत्र व्रती पार्थ जाबालिः प्राशयंस्तिलान्

অণিৱাপৰ অন্তলৈ গৈ, নৰ্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত তেওঁ তাতেই থাকিল—হে পাৰ্থ—য’ত ব্ৰতধাৰী জাবালীয়ে তিল আহাৰ গ্ৰহণ কৰি আছিল।

Verse 7

तिलैरेकाशनं कुर्वंस्तथैवैकान्तराशनम् । त्र्यहषड्द्वादशाहाशी पक्षमासाशनस्तथा

তিলকেই পবিত্ৰ আহাৰ কৰি তেওঁ কেতিয়াবা দিনে এবাৰ আহাৰ, কেতিয়াবা একদিন অন্তৰে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল; লগতে তিন, ছয়, বাৰ দিনৰ উপবাস, আৰু পক্ষ-মাস পৰ্যন্ত ব্ৰতো পালন কৰিছিল।

Verse 8

कृच्छ्रचान्द्रायणादीनि व्रतानि च तिलैरपि । तिलादत्वमनुप्राप्तो ह्यब्दद्वासप्ततिं क्रमात्

তিলকেই আশ্ৰয় কৰি তেওঁ কৃচ্ছ্ৰ, চান্দ্ৰায়ণ আদি ব্ৰতসমূহো পালন কৰিলে; আৰু ক্ৰমে বাহাত্তৰ বছৰৰ ধাৰাবাহিক সাধনাত তেওঁ ‘তিলময়’ অৱস্থা—অৰ্থাৎ তিল-নিষ্ঠা—প্ৰাপ্ত কৰিলে।

Verse 9

कालेन गच्छता तस्य प्रसन्नोऽभवदीश्वरः । प्रादादिहामुत्रिकीं तु शुद्धिं सालोक्यमात्मकम्

সময় গতি কৰাৰ লগে লগে ঈশ্বৰ তেওঁৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হ’ল; আৰু ইহলোক-পরলোক দুয়োতে শুদ্ধি দান কৰিলে—সেই শুদ্ধি সালোখ্যলৈ, অৰ্থাৎ একে দিৱ্য লোকত বাসলৈ, উপনীত।

Verse 10

तेन स स्थापितो देवः स्वनाम्ना भरतर्षभ । तिलादेश्वरसंज्ञां च प्राप लोकादपि प्रभुः

হে ভাৰতবংশৰ শ্ৰেষ্ঠ বৃষভ! তেঁৱেই সেই দেৱতাক নিজৰ নামৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; আৰু প্ৰভু লোকমাজত ‘তিলাদেশ্বৰ’ নামেৰেও খ্যাতি লাভ কৰিলে।

Verse 11

तदा प्रभृति विख्यातं तीर्थं पापप्रणाशनम् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा चतुर्दश्यष्टमीषु च

সেই সময়ৰ পৰা সেই তীৰ্থ পাপনাশক বুলি বিখ্যাত হ’ল। সেই পবিত্ৰ ঘাটত যি মানুহে স্নান কৰে—বিশেষকৈ চতুৰ্দশী আৰু অষ্টমীত—

Verse 12

उपवासपरः पार्थ तथैव हरिवासरे । तिलहोमी तिलोद्वर्ती तिलस्नायी तिलोदकी

হে পাৰ্থ! উপবাসত নিবিষ্ট হৈ, বিশেষকৈ হৰিৰ দিনত, তিলৰে হোম কৰিব, তিলৰ লেপে দেহ মলিব, তিলৰে স্নান কৰিব আৰু কৰ্মত তিল-জল ব্যৱহাৰ কৰিব।

Verse 13

तिलदाता च भोक्ता च नानापापैः प्रमुच्यते । तिलैरापूरयेल्लिङ्गं तिलतैलेन दीपदः । रुद्रलोकमवाप्नोति पुनात्या सप्तमं कुलम्

তিল দান কৰা আৰু তিল ভোগ কৰা—দুয়ো জন বহু পাপৰ পৰা মুক্ত হয়। তিলেৰে লিঙ্গ পূৰ্ণ কৰিব আৰু তিলতেলেৰে দীপ দান কৰিব; সি ৰুদ্ৰলোক লাভ কৰে আৰু নিজৰ বংশৰ সপ্তম পুৰুষলৈকে পবিত্ৰ কৰে।

Verse 14

तिलपिण्डप्रदानेन श्राद्धे नृपतिसत्तम । विकर्मस्थाश्च गच्छन्ति गतिमिष्टां हि पूर्वजाः

হে নৃপতিসত্তম! শ্রাদ্ধত তিলৰ পিণ্ড দান কৰিলে, বিকৰ্মৰ ফলত অনুচিত অৱস্থাত পতিত পূৰ্বজসকলেও নিশ্চয়েই নিজৰ ইষ্ট, শুভ গতি লাভ কৰে।

Verse 15

स्वर्गलोकस्थिताः श्राद्धैर्ब्राह्मणानां च भोजनैः । अक्षयां तृप्तिमासाद्य मोदन्ते शाश्वतीः समाः

স্বৰ্গলোকত অৱস্থিতসকল, শ্ৰাদ্ধ-ক্ৰিয়া আৰু ব্ৰাহ্মণক ভোজন কৰোৱাই অক্ষয় তৃপ্তি লাভ কৰে আৰু চিৰকালৰ বছৰসমূহলৈ আনন্দ কৰে।

Verse 16

पितुः कुलं मातृकुलं तथा भार्याकुलं नृप । कुलत्रयं समुद्धृत्य स्वर्गं नयति वै नरः

হে নৃপ, এজন মানুহে পিতৃকুল, মাতৃকুল আৰু পত্নীকুল—এই তিনিও কুল উদ্ধাৰ কৰি নিশ্চয়েই সিহঁতক স্বৰ্গলৈ নি যায়।