
মাৰ্কণ্ডেয় শিখিতীৰ্থ নামৰ এক মহাপুণ্য তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে—ইয়াক প্ৰধান তীৰ্থ আৰু উৎকৃষ্ট ‘পঞ্চায়তন’ উপাসনা-সমুচ্চয় বুলি কোৱা হৈছে। তাত হব্যবাহন (অগ্নি) তপস্যা কৰি ‘শিখা’ লাভ কৰি ‘শিখী’ নামে প্ৰসিদ্ধ হয় আৰু ‘শিখা’সংশ্লিষ্ট উপাধিৰে ‘শিখাখ্য’ শিৱসন্নিধি (শিৱলিঙ্গ) স্থাপন কৰে। আশ্বযুজ মাহৰ নিৰ্দিষ্ট চন্দ্ৰকালত যাত্ৰী তীৰ্থলৈ গৈ নর্মদাত স্নান কৰিব, দেৱ-ঋষি-পিতৃসকলক তিলজলৰে তৰ্পণ দিব, ব্ৰাহ্মণক স্বৰ্ণদান কৰিব আৰু অগ্নিক সন্মান/তৃপ্তি কৰিব। তাৰ পাছত সুগন্ধ, মালা আৰু ধূপেৰে শিৱপূজা সম্পন্ন কৰিলে ফলশ্ৰুতি অনুসাৰে ৰুদ্ৰলোকপ্ৰাপ্তি হয়—সূৰ্যবৰ্ণ বিমানে অপ্সৰাসকলৰ সৈতে, গন্ধৰ্বসকলৰ স্তুতিমধ্যে; আৰু ইহলোকে শত্রুনাশ আৰু তেজৰ লাভ হয়।
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं चान्यच्छिखितीर्थमनुत्तमम् । प्रधानं सर्वतीर्थानां पञ्चायतनमुत्तमम्
মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: “তাৰ ঠিক পাছতেই ‘শিখিতীৰ্থ’ নামে আন এটা অনুত্তম তীৰ্থ আছে। ই সকলো তীৰ্থৰ মাজত প্ৰধান, আৰু পঞ্চায়তন (পাঁচ দেৱতাৰ) উত্তম উপাসনাস্থল।”
Verse 2
तत्र तीर्थे तपस्तप्त्वा शिखार्थं हव्यवाहनः । शिखां प्राप्य शिखी भूत्वा शिखाख्यं स्थापयञ्छिवम्
সেই তীৰ্থত হব্যৱাহন (অগ্নি) শিখা লাভৰ উদ্দেশ্যে তপস্যা কৰিলে। শিখা পাই ‘শিখী’ হৈ, তাতে শিৱক প্ৰতিষ্ঠা কৰি তেখেতক ‘শিখাখ্য’ নামে স্থাপন কৰিলে।
Verse 3
प्रतिपच्छुक्लपक्षे या भवेदाश्वयुजे नृप । तदा तीर्थवरे गत्वा स्नात्वा वै नर्मदाजले
হে নৃপ, আশ্বযুজ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ প্ৰতিপদা যেতিয়া হয়, তেতিয়া সেই শ্ৰেষ্ঠ তীৰ্থলৈ গৈ নর্মদাৰ জলে নিশ্চয় স্নান কৰিব লাগে।
Verse 4
देवानृषीन् पित्ःंश्चान्यांस्तर्पयेत्तिलवारिणा । हिरण्यं ब्राह्मणे दद्यात्संतर्प्य च हुताशनम्
তিল-মিশ্ৰিত জলেৰে দেৱ, ঋষি, পিতৃ আৰু আনসকলক তৰ্পণ কৰিব। হুতাশন অগ্নিকো সন্তুষ্ট কৰি ব্ৰাহ্মণক সোণ দান দিব।
Verse 5
गन्धमाल्यैस्तथा धूपैस्ततः सम्पूजयेच्छिवम् । अनेन विधिनाभ्यर्च्य शिखितीर्थे महेश्वरम्
তাৰ পাছত সুগন্ধ, মালা আৰু ধূপেৰে শিৱক সম্পূৰ্ণভাৱে পূজা কৰিব। এই বিধি অনুসাৰে শিখিতীৰ্থত মহেশ্বৰক অৰ্চনা কৰিলে ইষ্টফল লাভ হয়।
Verse 6
विमानेनार्कवर्णेन ह्यप्सरोगणसंवृतः । गीयमानस्तु गन्धर्वैर्रुद्रलोकं स गच्छति
সূৰ্যবৰ্ণ বিমানে আৰোহী হৈ, অপ্সৰাগণৰ দলেৰে পৰিবেষ্টিত আৰু গন্ধৰ্বসকলৰ গীতে গীতিমান হৈ, সি ৰুদ্ৰলোকলৈ গমন কৰে।
Verse 7
शत्रुक्षयमवाप्नोति तेजस्वी जायते भुवि
সি শত্রুনাশ লাভ কৰে আৰু পৃথিৱীত তেজস্বী তথা শক্তিমান হৈ জন্মে।
Verse 202
अध्यायः
অধ্যায়—ই অধ্যায়ৰ চিহ্ন।