
এই অধ্যায়ত শুক্লতীৰ্থৰ ওচৰত ৰজাক উদ্দেশ্য কৰি ঋষি মাৰ্কণ্ডেয় নৰ্মদা (ৰেবা) তীৰৰ প্ৰসিদ্ধ বাসুদেৱ-তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে। কাহিনী অনুসাৰে “হুঁকাৰ” শব্দৰ মাত্ৰ উচ্চাৰণতে নদী এক ক্ৰোশ আঁতৰি গ’ল; সেইবাবে স্থানটো পণ্ডিতসমাজত “হুঁকাৰ” আৰু স্নানঘাট “হুঁকাৰতীৰ্থ” নামে খ্যাত হ’ল। হুঁকাৰতীৰ্থত স্নান কৰি অক্ষয় অচ্যুতৰ দৰ্শন কৰিলে বহু জন্মৰ সঞ্চিত পাপ নাশ হয়—এদৰে বৈষ্ণৱ ভক্তিৰ সৈতে তীৰ্থযাত্ৰাৰ প্ৰভাৱ দেখুওৱা হৈছে। সংসাৰত ডুবি থকা জীৱৰ বাবে নাৰায়ণতকৈ ডাঙৰ উদ্ধাৰক নাই; হৰিৰ বাবে নিবেদিত জিভা, মন আৰু হাত ধন্য, আৰু হৃদয়ত হৰিক স্থাপন কৰা লোকৰ বাবে সৰ্বমঙ্গল বুলি কোৱা হৈছে। আন দেৱতাৰ উপাসনাৰে যি ফল কামনা কৰা হয়, সেয়া হৰিক অষ্টাঙ্গ প্ৰণাম কৰিলেও লাভ হয়। মন্দিৰৰ ধূলিৰ স্পৰ্শ, ঝাড়ু দিয়া, পানী ছটিয়োৱা, লেপন আদি সেৱাকাৰ্যও পাপনাশক; সম্পূৰ্ণ আন্তৰিকতা নাথাকিলেও কৰা নমস্কাৰে শীঘ্ৰ দোষ ক্ষয় কৰি বিষ্ণুলোকপ্ৰাপ্তি দিয়ে—এমন ফলশ্ৰুতি আছে। শেষত কোৱা হৈছে যে হুঁকাৰতীৰ্থত কৰা শুভ-অশুভ কৰ্মৰ ফল স্থায়ী হয়, যাৰ দ্বাৰা এই তীৰ্থৰ বিশেষ নৈতিক-আচাৰগত শক্তি প্ৰকাশ পায়।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजञ्छुक्लतीर्थसमीपतः । वासुदेवस्य तीर्थं तु सर्वलोकेषु पूजितम्
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: “ইয়াৰ ঠিক পাছতেই, হে ৰাজন, শুক্ল-তীৰ্থৰ ওচৰত বাসুদেৱৰ তীৰ্থ আছে, যি সকলো লোকতে পূজিত আৰু বন্দিত।”
Verse 2
तद्धि पुण्यं सुविख्यातं नर्मदायां पुरातनम् । यत्र हुङ्कारमात्रेण रेवा क्रोशं जगाम सा
“সেই তীৰ্থ নর্মদাত প্ৰাচীন, পুণ্যময় আৰু সুপ্ৰসিদ্ধ; য’ত কেৱল ‘হুঙ’ ধ্বনি উচ্চাৰণতেই ৰেৱা নদী এক ক্ৰোশ দূৰলৈ সৰি গৈছিল।”
Verse 3
यदा प्रभृति राजेन्द्र हुङ्कारेण गता सरित् । तदाप्रभृति स स्वामी हुङ्कारः शब्दितो बुधैः
যেতিয়াৰ পৰা, হে ৰাজেন্দ্ৰ, ‘হুঙ্’ ধ্বনিৰ উচ্চাৰণত নদী গুচি গ’ল, তেতিয়াৰ পৰাই তাত থকা স্বামীক জ্ঞানীসকলে ‘হুঙকাৰ’ বুলি নাম দিছে।
Verse 4
हुङ्कारतीर्थे यः स्नात्वा पश्यत्यव्ययमच्युतम् । स मुच्यते नरः पापैः सप्तजन्म कृतैरपि
যি কোনোবাই হুঙকাৰ-তীৰ্থত স্নান কৰি অবিনাশী অচ্যুত (বিষ্ণু)ক দৰ্শন কৰে, সেই মানুহ সাত জন্মত কৰা পাপৰ পৰাও মুক্ত হয়।
Verse 5
संसारार्णवमग्नानां नराणां पापकर्मिणाम् । नैवोद्धर्ता जगन्नाथं विना नारायणं परः
সংসাৰৰ সাগৰত ডুবি থকা, পাপকর্মেৰে ভাৰাক্ৰান্ত মানুহৰ বাবে, জগন্নাথ নাৰায়ণৰ বাহিৰে আন কোনো উদ্ধাৰকৰ্তা নাই।
Verse 6
सा जिह्वा या हरिं स्तौति तच्चित्तं यत्तदर्पितम् । तावेव केवलौ श्लाघ्यौ यौ तत्पूजाकरौ करौ
সেই জিহ্বাই ধন্য যি হৰিৰ স্তৱ কৰে; সেই চিত্তই ধন্য যি তেঁওত অৰ্পিত। আৰু সেই দুটা হাতেই সঁচাকৈ প্ৰশংসনীয় যি তেঁওৰ পূজা সম্পাদন কৰে।
Verse 7
सर्वदा सर्वकार्येषु नास्ति तेषाममङ्गलम् । येषां हृदिस्थो भगवान्मङ्गलायतनो हरिः
সদায় আৰু সকলো কাৰ্যত, যিসকলৰ হৃদয়ত মঙ্গলৰ আশ্ৰয় ভগৱান হৰি বাস কৰে, তেওঁলোকক কোনো অমঙ্গল স্পৰ্শ নকৰে।
Verse 8
यदन्यद्देवतार्चायाः फलं प्राप्नोति मानवः । साष्टाङ्गप्रणिपातेन तत्फलं लभते हरेः
মানৱে অন্য দেৱতাৰ আৰ্চনাৰে যি ফল লাভ কৰে, সেই একে ফল হৰিক অষ্টাঙ্গে সম্পূৰ্ণ সাষ্টাঙ্গ প্ৰণিপাত কৰিলে লাভ কৰে।
Verse 9
रेणुगुण्ठितगात्रस्य यावन्तोऽस्य रजःकणाः । तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके महीयते
পবিত্ৰ ধূলিৰে আৱৃত দেহত যিমান ধূলিকণা লেগি থাকে, সিমান হাজাৰ হাজাৰ বছৰ তেওঁ বিষ্ণুলোকত সন্মানিত আৰু মহিমান্বিত হয়।
Verse 10
सम्मार्जनाभ्युक्षणलेपनेन तदालये नश्यति सर्वपापम् । नारी नराणां परया तु भक्त्या दृष्ट्वा तु रेवां नरसत्तमस्य
সেই মন্দিৰত ঝাড়ু দিয়া পৰিষ্কাৰ কৰা, পবিত্ৰ জল ছিটোৱা আৰু লেপন কৰাত সকলো পাপ নাশ হয়। হে নৰোত্তম! এক নাৰী পৰম ভক্তিৰে ৰেৱা (নর্মদা)ৰ দৰ্শন কৰিলে সেই শুদ্ধিকৰ পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 11
येनार्चितो भगवान्वासुदेवो जन्मार्जितं नश्यति तस्य पापम् । स याति लोकं गरुडध्वजस्य विधूतपापः सुरसङ्घपूज्यताम्
যিজনে ভগৱান বাসুদেৱক আৰ্চনা কৰে, তাৰ জন্মে জন্মে সঞ্চিত পাপ নাশ হয়। পাপমুক্ত হৈ সি গৰুড়ধ্বজ প্ৰভুৰ (বিষ্ণু) লোকলৈ যায় আৰু দেৱসঙ্ঘৰ মাজত পূজ্য হয়।
Verse 12
शाठ्येनापि नमस्कारं प्रयुञ्जंश्चक्रपाणिनः । सप्तजन्मार्जितं पापं गच्छत्याशु न संशयः
শাঠ্যৰে হলেও যদি কোনোবাই চক্ৰপাণি প্ৰভু (বিষ্ণু)ক নমস্কাৰ কৰে, তেন্তে সাত জন্মৰ সঞ্চিত পাপ শীঘ্ৰে দূৰ হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 13
पूजायां प्रीयते रुद्रो जपहोमैर्दिवाकरः । शङ्खचक्रगदापाणिः प्रणिपातेन तुष्यति
পূজাৰে ৰুদ্ৰ প্ৰসন্ন হয়; জপ আৰু হোমেৰে দিৱাকৰ (সূৰ্য) সন্তুষ্ট হয়। আৰু শঙ্খ-চক্ৰ-গদা ধাৰণ কৰা প্ৰভু প্ৰণিপাতে তুষ্ট হয়।
Verse 14
भवजलधिगतानां द्वन्द्ववाताहतानां सुतदुहितृकलत्रत्राणभारार्दितानाम् । विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानां भवति शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम्
যিসকলে সংসাৰ-ভৱৰ সাগৰত পৰি আছে, দ্বন্দ্বৰ বতাহে আঘাত কৰিছে, পুত্ৰ-কন্যা-স্ত্ৰীৰ ৰক্ষণৰ ভাৰে ক্লান্ত, আৰু বিষয়-ইন্দ্ৰিয়ৰ বিষম পানীত কোনো নাও নথকাকৈ ডুবি আছে—সেই মানুহৰ একমাত্ৰ শৰণ হৈছে বিষ্ণুৰ নাও।
Verse 15
हुङ्कारतीर्थे राजेन्द्र शुभं वा यदि वाशुभम् । यत्कृतं पुरुषव्याघ्र तन्नश्यति न कर्हिचित्
হুঙ্কাৰ তীৰ্থত, হে ৰাজেন্দ্ৰ—শুভ হওক বা অশুভ—হে পুৰুষব্যাঘ্ৰ, যি কৰ্ম কৰা হয়, সেয়া কেতিয়াও নাশ নহয় (তাৰ ফল লোপ নাপায়)।
Verse 157
। अध्याय
অধ্যায় সমাপ্ত (এই অধ্যায়ৰ অন্ত)।