
মাৰ্কণ্ডেয় ৰজাক উপদেশ দিয়ে কয়—নর্মদাৰ উত্তৰ তীৰত অৱস্থিত ‘ৱৰাহ’ নামৰ তীৰ্থলৈ যোৱা উচিত; ই সৰ্বপাপহৰ বুলি খ্যাত। তাত লোকহিতাৰ্থে জগদ্ধাতা সৃষ্টিকৰ্তা ভগৱান বৰাহ অৱস্থান কৰে আৰু সংসাৰসাগৰ পাৰ কৰোৱা উদ্ধাৰক পথপ্ৰদৰ্শক বুলি অধ্যায়ে বৰ্ণনা কৰে। বিধিত তীৰ্থস্নান, ধৰণীধৰ/বৰাহক সুগন্ধি, পুষ্পমালা আদি অৰ্পণ কৰি পূজা, মঙ্গলধ্বনি, আৰু উপবাস—বিশেষকৈ দ্বাদশীত—পালন কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। তাৰ পিছত ৰাত্ৰিজাগৰণ কৰি পবিত্ৰ কাহিনী শ্ৰৱণ/কথন কৰাটো বিধেয়। লগতে সীমা-নিয়ম দিয়া হৈছে—পাপাচাৰত লিপ্ত লোকৰ সৈতে সংস্পৰ্শ আৰু সহভোজন বর্জনীয়; বাক্য, স্পৰ্শ, শ্বাস আৰু একেলগে আহাৰ দ্বাৰা অশৌচ সঞ্চাৰিত হয় বুলি কোৱা হৈছে। সামৰ্থ্য অনুসাৰে বিধিপূৰ্বক ব্ৰাহ্মণসকলক সন্মান কৰাও নিৰ্দেশিত। ফলশ্ৰুতিত কোৱা হয়—বৰাহৰ মুখদৰ্শন মাত্ৰেই কঠিন পাপো শীঘ্ৰ নাশ হয়; যেনে গৰুড় দেখিলে সাপ পলাই যায়, সূৰ্য উঠিলে অন্ধকাৰ দূৰ হয়। মন্ত্রৰ সৰলতা দেখুৱাই ‘নমো নাৰায়ণায়’ক সৰ্বাৰ্থসাধক বুলি কোৱা হৈছে; আৰু শ্ৰীকৃষ্ণক একবাৰ প্ৰণাম কৰাও মহাযজ্ঞফলসম হৈ পুনর্জন্মৰ ওপৰলৈ লৈ যায়। নিয়মনিষ্ঠ ভক্তে তাত দেহত্যাগ কৰিলে ক্ষৰ-অক্ষৰ ভেদাতীত বিষ্ণুৰ পৰম নিৰ্মল ধাম লাভ কৰে—এইয়াই উপসংহাৰ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र उत्तरे नर्मदातटे । सर्वपापहरं तीर्थं वाराहं नाम नामतः
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, নৰ্মদাৰ উত্তৰ তীৰলৈ যোৱা উচিত; নামত প্ৰখ্যাত ‘ৱাৰাহ’ তীৰ্থ সকলো পাপ হৰণ কৰে।
Verse 2
तत्र देवो जगद्धाता वाराहं रूपमास्थितः । स्थितो लोकहितार्थाय संसारार्णवतारकः
তাত জগতৰ ধাতা দেৱে ৱাৰাহ ৰূপ ধাৰণ কৰি অৱস্থিত; লোকহিতৰ বাবে স্থিত, সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা পাৰ কৰোৱা ত্ৰাতা।
Verse 3
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्धरणीधरम् । गन्धमाल्यविशेषैश्च जयशब्दादिमङ्गलैः
সেই তীৰ্থত যিয়ে স্নান কৰি ধৰণীধৰ (ৱাৰাহ)ক পূজা কৰে, উৎকৃষ্ট গন্ধ-মাল্য অৰ্পণ কৰে, আৰু ‘জয়’ আদি মঙ্গলধ্বনি উচ্চাৰে—
Verse 4
उपवासपरो भूत्वा द्वादश्यां नृपसत्तम । वृषलाः पापकर्माणस्तथैवान्धपिशाचिनः
হে নৃপসত্তম, দ্বাদশীত উপবাসত নিবিষ্ট হওক; আৰু অশুচি, পাপকর্মী বৃষল, তদ্ৰূপ অন্ধ পিশাচ-স্বভাৱৰ তামসিক সঙ্গ এৰাই চলক।
Verse 5
आलापाद्गात्रसंपर्कान्निःश्वासात्सहभोजनात् । पापं संक्रमते यस्मात्तस्मात्तान् परिवर्जयेत्
আলাপ, দেহ-স্পৰ্শ, একে শ্বাস লোৱা আৰু একেলগে ভোজন কৰাৰ দ্বাৰা পাপ সংক্রমিত হয়; সেয়ে তেনে লোকক পৰিহাৰ কৰা উচিত।
Verse 6
ब्राह्मणान् पूजयेद्भक्त्या यथाशक्त्या यथाविधि । रात्रौ जागरणं कार्यं कथायां तत्र भारत
ভক্তিৰে, নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে আৰু বিধি মতে ব্ৰাহ্মণসকলক পূজা কৰা উচিত। হে ভাৰত, ৰাতি কথাত জাগৰণ কৰা উচিত।
Verse 7
प्रभाते विमले स्नात्वा तत्र तीर्थे जगद्गुरुम् । ये पश्यन्ति जितक्रोधास्ते मुक्ताः सर्वपातकैः
পবিত্ৰ প্ৰভাতে, সেই নিৰ্মল তীৰ্থত স্নান কৰি, যিসকলে ক্ৰোধ জয় কৰিছে তেওঁলোকে তাত জগদ্গুৰুক দৰ্শন কৰে; তেওঁলোক সকলো পাপ-পতনৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 8
यथा तु दृष्ट्वा भुजगाः सुपर्णं नश्यन्ति मुक्त्वा विषमुग्रतेजः । नश्यन्ति पापानि तथैव शीघ्रं दृष्ट्वा मुखं शूकररूपिणस्तु
যেনেকৈ গৰুড়ক দেখি সাপবোৰ ভয়ংকৰ বিষ আৰু উগ্ৰ তেজ ত্যাগ কৰি নাশ হয়, তেনেকৈ শূকৰ-ৰূপ ধাৰণ কৰা প্ৰভুৰ মুখ দৰ্শন কৰিলেই পাপ শীঘ্ৰে নাশ হয়।
Verse 9
नभोगतं नश्यति चान्धकारं दृष्ट्वा रविं देववरं तथैव । नश्यन्ति पापानि सुदुस्तराणि दृष्ट्वा मुखं पार्थ धराधरस्य
যেনেকৈ আকাশৰ অন্ধকাৰ দেৱশ্ৰেষ্ঠ সূৰ্যক দেখি নাশ হয়, তেনেকৈ, হে পাৰ্থ, ধৰাধৰ (বিষ্ণু)ৰ মুখ দৰ্শন কৰিলেই অতি দুস্তৰ পাপো নাশ হয়।
Verse 10
किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने । नमो नारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थसाधकः
যাৰ জনাৰ্দনত ভক্তি আছে, তাৰ বহু মন্ত্ৰৰ কি প্ৰয়োজন? “নমো নাৰায়ণায়” এই মন্ত্ৰ সকলো উদ্দেশ্য সিদ্ধ কৰে।
Verse 11
एकोऽपि कृष्णस्य कृतः प्रणामो दशाश्वमेधावभृथेन तुल्यः । दशाश्वमेधी पुनरेति जन्म कृष्णप्रणामी न पुनर्भवाय
কৃষ্ণক কৰা একোটা প্ৰণামো দহটা অশ্বমেধ যজ্ঞৰ অন্তিম অৱভৃথ স্নানৰ সমান। দহ অশ্বমেধ কৰা জন পুনৰ জন্মলৈ ঘূৰে, কিন্তু কৃষ্ণক প্ৰণাম কৰা জন পুনৰ্ভৱ নাপায়।
Verse 12
ध्यायमाना महात्मानो रूपं नारायणं हरेः । ये त्यजन्ति स्वकं देहं तत्र तीर्थे जितेन्द्रियाः
যিসকল মহাত্মা জিতেন্দ্ৰিয় হৈ হৰিৰ নাৰায়ণ-ৰূপ ধ্যান কৰে আৰু সেই তীৰ্থতে নিজৰ দেহ ত্যাগ কৰে,
Verse 13
ते गच्छन्त्यमलं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । क्षराक्षरविनिर्मुक्तं तद्विष्णोः परमं पदम्
তেওঁলোকে নিৰ্মল ধামলৈ গমন কৰে, যি দেৱতাসকলৰ বাবেও দুষ্প্ৰাপ্য; ক্ষৰ আৰু অক্ষৰ দুয়োটাৰ পৰা মুক্ত—সেইয়াই বিষ্ণুৰ পৰম পদ।
Verse 132
अध्याय
অধ্যায়: ই এক অধ্যায়-শিৰোনাম বা পাণ্ডুলিপিৰ চিহ্ন।