
এই অধ্যায়ত শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ঋষিয়ে এজন ৰজাক নৰ্মদা-তীৰস্থিত ব্ৰহ্মতীৰ্থৰ মাহাত্ম্য উপদেশ দিয়ে। ব্ৰহ্মতীৰ্থক সকলো তীৰ্থৰ ভিতৰত অতুলনীয় আৰু শ্ৰেষ্ঠ পবিত্ৰ স্থান বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে; ইয়াত ব্ৰহ্মা অধিষ্ঠাতা দেৱতা ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত। পাপশুদ্ধিক বাক্, মন আৰু কৰ্ম—এই তিন স্তৰত ব্যাখ্যা কৰি কোৱা হৈছে যে কেৱল দৰ্শন/সন্দৰ্শন মাত্ৰেও শুদ্ধি লাভ হয়। যিসকলে স্নান কৰি শ্ৰুতি-স্মৃতি-নির্দেশিত বিধি মানে, তেওঁলোকে প্ৰায়শ্চিত্ত সম্পন্ন কৰি স্বৰ্গবাস পায়; কিন্তু কাম-লোভৰ বশত শাস্ত্ৰমাৰ্গ ত্যাগ কৰাসকল নিন্দিত, সঠিক প্ৰায়শ্চিত্তপথৰ পৰা বিচ্যুত বুলি দেখুওৱা হৈছে। স্নানৰ পাছত পিতৃ আৰু দেৱপূজা কৰিলে অগ্নিষ্টোম যজ্ঞসম পুণ্য লাভ হয়; ব্ৰহ্মাৰ উদ্দেশ্যে দান অক্ষয় বুলি কোৱা হৈছে। সংক্ষিপ্ত গায়ত্ৰীজপকো ঋগ্-যজুঃ-সাম—তিন বেদৰ ফলসম বুলি মহিমা কৰা হৈছে। ফলশ্ৰুতিত কোৱা হৈছে যে তীৰ্থত দেহত্যাগ কৰিলে ব্ৰহ্মলোকপ্ৰাপ্তি হয় আৰু পুনৰাগমন নাথাকে; তাত দেহাৱশেষৰ সৈতে সম্পৰ্কও পুণ্যদায়ক। এই পুণ্যৰ ফলত মানুহ ব্ৰহ্মজ্ঞানসম্পন্ন, বিদ্বান, মান্য, নিৰোগ আৰু দীৰ্ঘায়ু হৈ জন্ম লয়; আৰু মহাত্মা দৰ্শনাৰ্থীসকলে তাত্ত্বিক অৰ্থত ‘অমৃতত্ব’ লাভ কৰে।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल ब्रह्मतीर्थमनुत्तमम् । अन्येषां चैव तीर्थानां परात्परतरं महत्
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: হে মহীপাল ৰাজন, তেতিয়া তুমি অনুত্তম ব্ৰহ্ম-তীৰ্থলৈ যোৱা; ই মহৎ, আৰু আন সকলো তীৰ্থতকৈও পৰমোচ্চ।
Verse 2
तत्र तीर्थे सुरश्रेष्ठो ब्रह्मा लोकपितामहः । चतुर्णामपि वर्णानां नर्मदातटमाश्रितः
সেই তীৰ্থত দেৱশ্ৰেষ্ঠ লোকপিতামহ ব্ৰহ্মা অৱস্থিত; নর্মদাৰ তীৰত আশ্ৰয় লৈ চাৰিও বৰ্ণৰ বাবে আশ্ৰয়স্থান হৈ আছে।
Verse 3
वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम् । तत्क्षालयति देवेशो दर्शनादेव पातकम्
বাক্য, মন আৰু কৰ্মেৰে—পূৰ্বে কৰা যি পাপ—সেয়া দেৱেশ্বৰ দ্বাৰা ধুই পেলোৱা হয়; কেৱল দৰ্শনতেই পাপৰ কলংক নাশ হয়।
Verse 4
श्रुतिस्मृत्युदितान्येव तत्र स्नात्वा द्विजर्षभाः । प्रायश्चित्तानि कुर्वन्ति तेषां वासस्त्रिविष्टपे
হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, তাত স্নান কৰি লোকসকলে শ্ৰুতি-স্মৃতিত কোৱা প্ৰায়শ্চিত্তসমূহ পালন কৰে; আৰু তেওঁলোকৰ বাবে ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ)ত বাস লাভ হয়।
Verse 5
ये पुनः शास्त्रमुत्सृज्य कामलोभप्रपीडिताः । प्रायश्चित्तं वदिष्यन्ति ते वै निरयगामिनः
কিন্তু যিসকলে শাস্ত্ৰ ত্যাগ কৰি কাম-লোভে পীড়িত হৈ নিজৰ মতে প্ৰায়শ্চিত্ত ঘোষণা কৰে, তেওঁলোক নিশ্চয় নৰকগামী হয়।
Verse 6
स्नात्वादौ पातकी ब्रह्मन्नत्वा तु कीर्तयेदघम् । तस्य तन्नश्यते क्षिप्रं तमः सूर्योदये यथा
হে ব্ৰাহ্মণ! পাপীজনেও তাত প্ৰথমে স্নান কৰি, তাৰপিছত প্ৰণাম কৰি নিজৰ অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি বৰ্ণনা কৰা উচিত; তেতিয়া সেই পাপ শীঘ্ৰে নাশ হয়, যেন সূৰ্যোদয়ত অন্ধকাৰ লয় পায়।
Verse 7
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य स लभेत्फलमुत्तमम्
যি কোনো ব্যক্তি সেই তীৰ্থত স্নান কৰি পিতৃ-দেৱতাসকলক পূজা কৰে, সি অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ সৰ্বোত্তম ফল লাভ কৰে।
Verse 8
तत्र तीर्थे तु यद्दानं ब्रह्मोद्दिश्य प्रयच्छति । तदक्षयफलं सर्वमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्
সেই তীৰ্থত ব্ৰহ্মাক মনত ধৰি যি দান দিয়া হয়, তাৰ ফল সম্পূৰ্ণ অক্ষয় হয়—এইদৰে শংকৰে ক’লে।
Verse 9
गायत्रीसारमात्रोऽपि तत्र यः क्रियते जपः । ऋग्यजुःसामसहितः स भवेन्नात्र संशयः
তাত যদি কোনোবাই গায়ত্ৰীৰ কেৱল সাৰ-মাত্ৰ জপো কৰে, সেই জপ ঋগ্, যজুঃ আৰু সামৰ শক্তিৰে সংযুক্ত হয়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 10
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या त्यजेद्देहं सुदुस्त्यजम् । अनिवर्तिका गतिस्तस्य ब्रह्मलोकान्न संशयः
সেই তীৰ্থত যি কোনোবাই ভক্তিভাৱে ত্যাগ কৰিবলৈ অতি কঠিন এই দেহ ত্যাগ কৰে, তাৰ গতি অনিবর্তনীয় হয়—নিশ্চয়েই সি ব্ৰহ্মলোক লাভ কৰে।
Verse 11
यावदस्थीनि तिष्ठन्ति ब्रह्मतीर्थे च देहिनाम् । तावद्वर्षसहस्राणि देवलोके महीयते
যিমান দিন দেহধাৰীৰ অস্থিসমূহ ব্ৰহ্মতীৰ্থত স্থিত থাকে, সিমান হাজাৰ হাজাৰ বছৰলৈ তেওঁ দেৱলোকত সন্মানিত আৰু মহিমান্বিত হয়।
Verse 12
अवतीर्णस्ततो लोके ब्रह्मज्ञो जायते कुले । उत्तमः सर्ववर्णानां देवानामिव देवता
পুনৰায় লোকত অৱতীৰ্ণ হলে, তেওঁ ব্ৰহ্মজ্ঞ হৈ এক কুলত জন্ম লয়; সকলো বৰ্ণৰ মাজত উত্তম, যেন দেৱসকলৰ মাজত দেৱতা।
Verse 13
विद्यास्थानानि सर्वाणि वेत्ति वेदाङ्गपारगः । जायते पूजितो लोके राजभिः स न संशयः
তেওঁ সকলো বিদ্যাস্থান জানে, বেদাঙ্গসহ বেদত পাৰগ হয়; লোকত পূজিত হয়, ৰজাসকলেও সন্মান কৰে—ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 14
पुत्रपौत्रसमोपेतः सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं ब्रह्मतीर्थप्रभावतः
পুত্ৰ-পৌত্ৰেৰে সমন্বিত, সকলো ব্যাধিৰ পৰা মুক্ত হৈ, ব্ৰহ্মতীৰ্থৰ প্ৰভাৱত তেওঁ সম্পূৰ্ণ এশ বছৰৰো অধিক জীৱন যাপন কৰে।
Verse 15
एतत्पुण्यं पापहरं तीर्थं ज्ञानवतां वरम् । ये पश्यन्ति महात्मानो ह्यमृतत्वं प्रयान्ति ते
এই তীৰ্থ পবিত্ৰ, পাপনাশক, জ্ঞানৱানসকলৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ; যিসকল মহাত্মাই ইয়াৰ দৰ্শন কৰে, তেওঁলোকে নিশ্চয়েই অমৰতালৈ গমন কৰে।
Verse 129
। अध्याय
ইয়াতে অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।