Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 31

Rishi: Śukla-Yajurvedic ritual tradition (yajus).
Devata: Agni; Aśvins; Viṣṇu; Soma.
Chandas: Yajus (arithmological prose).

अ॒ग्निरेका॑क्षरेण प्रा॒णमुद॑जय॒त्तमुज्जे॑षम॒श्विनौ॒ द्व्य॒क्षरेण द्वि॒पदो॑ मनु॒ष्यानुद॑जयतां॒ तानुज्जे॑षं॒ विष्णु॒स्त्र्य॒क्षरेण॒ त्रीँल्लो॒कानुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षं॒ᳪ सोम॒श्चतु॑रक्षरेण॒ चतु॑ष्पदः प॒शूनुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षम्

agnír ékākṣareṇa prāṇám úd ajayat tám ujjéṣam aśvínau dvy-àkṣareṇa dvipádo manuṣyā́n úd ajayatāṃ tā́n ujjéṣaṃ víṣṇus try-àkṣareṇa trī́ṃl lokā́n úd ajayat tā́n ujjéṣaṃ sómaś cátur-akṣareṇa cátuṣpadaḥ paśū́n úd ajayat tā́n ujjéṣam

অগ্নিয়ে একাক্ষৰে প্ৰাণ জয় কৰিলে—সেইটো মই জয় কৰোঁ। অশ্বিনদ্বয়ে দ্ব্যাক্ষৰে দ্বিপদ মনুষ্য জয় কৰিলে—সিহঁতক মই জয় কৰোঁ। বিষ্ণুৱে ত্ৰ্যাক্ষৰে ত্ৰিলোক জয় কৰিলে—সেই লোকসমূহ মই জয় কৰোঁ। সোমে চতুৰাক্ষৰে চতুষ্পদ পশু জয় কৰিলে—সেই পশুসকল মই জয় কৰোঁ।

अ॒ग्निः । ए॒क-अ॑क्षरेण । प्रा॒णम् । उद॑जयत् । तम् । उ॒ज्जे॑षम् । अ॒श्विनौ॑ । द्वि-अ॒क्षरेण । द्वि॒पदः॑ । मनु॒ष्यान् । उद॑जयताम् । तान् । उ॒ज्जे॑षम् । विष्णुः । त्रि-अ॒क्षरेण । त्रीन् । लो॒कान् । उद॑जयत् । तान् । उ॒ज्जे॑षम् । सोमः । चतु॑र-अ॒क्षरेण । चतु॑ष्पदः । प॒शून् । उद॑जयत् । तान् । उ॒ज्जे॑षम् ।

अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
एकाक्षरेणwith/through one syllable
एकाक्षरेण:
करण
TypeAdjective (instrumental used adverbially)
Rootएकाक्षर (प्रातिपदिक)
प्राणम्the vital breath
प्राणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
उदजयत्won/conquered
उदजयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद् + जि (धातु)
तम्that (him/it)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I win (it)
उज्जेषम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद् + जि (धातु)
अश्विनौthe Aśvins
अश्विनौ:
कर्तृ
TypeNoun (dual deity-name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
द्व्यक्षरेणwith/through two syllables
द्व्यक्षरेण:
करण
TypeAdjective (instrumental used adverbially)
Rootद्व्यक्षर (प्रातिपदिक)
द्विपदःtwo-footed (beings)
द्विपदः:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootद्विपद (प्रातिपदिक)
मनुष्यान्humans
मनुष्यान्:
कर्म (अपादान/विशेष्य-विशेषणभावेन द्विपदः)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
उदजयताम्(the two) won/conquered
उदजयताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद् + जि (धातु)
तान्those
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I win
उज्जेषम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद् + जि (धातु)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
त्र्यक्षरेणwith/through three syllables
त्र्यक्षरेण:
करण
TypeAdjective (instrumental used adverbially)
Rootत्र्यक्षर (प्रातिपदिक)
त्रीन्three
त्रीन्:
कर्म (विशेषण)
TypeNumeral (adjective)
Rootत्रि (संख्या)
लोकान्worlds
लोकान्:
कर्म
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
उदजयत्won/conquered
उदजयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद् + जि (धातु)
तान्those
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I win
उज्जेषम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद् + जि (धातु)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
चतुरक्षरेणwith/through four syllables
चतुरक्षरेण:
करण
TypeAdjective (instrumental used adverbially)
Rootचतुरक्षर (प्रातिपदिक)
चतुष्पदःfour-footed (beings)
चतुष्पदः:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootचतुष्पद (प्रातिपदिक)
पशून्cattle/animals
पशून्:
कर्म (अपादान/विशेष्य-विशेषणभावेन चतुष्पदः)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
उदजयत्won/conquered
उदजयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद् + जि (धातु)
तान्those
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उज्जेषम्may I win
उज्जेषम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद् + जि (धातु)
A
Agni
A
Aśvins
V
Viṣṇu
S
Soma